04A. Bijlage bij reactie adviesraad Sociaal Domein

Beantwoording opmerkingen Ewout Jager Onder het kopje samenvatting: Communicatie voor de inwoners en klanten is een punt van blijvende aandacht, verder vraag ik me af hoe ze het punt vergroten zelfredzaamheid vormgeven en kunnen mensen ook weer snel terugvallen op de kredietbank, of is er dan sprake van een wachtlijst of een heel proces wat mensen weer moeten doorlopen. Tot slot generatiearmoede is geëvalueerd of de huidige aanpak werkt? In het jaarplan van de Kredietbank hebben wij de doelstelling opgenomen om in 2022 een werkwijze op te zetten in het kader van de vergroten van de zelfredzaamheid van onze klanten. Tegelijkertijd vernieuwen wij ons nazorgtraject. Wanneer gewerkt wordt aan de redzaamheid van onze klanten is een gedegen nazorgtraject essentieel. Klanten moeten laagdrempelig kunnen terugkomen na uitstroom. De Kredietbank werkt niet met wachtlijsten. Inwoners kunnen zich aanmelden per mail, de website, telefoon of een aanmeldformulier. Hierna volgt, binnen 10 werkdagen, een eerste open gesprek waarbij het aanleveren van stukken niet nodig is. Wel vragen we inwoners om, indien mogelijk, hun digid mee te nemen zodat we tijdens het gesprek samen belangrijke informatie kunnen opzoeken. Wanneer het aanleveren van stukken nodig is kan Humanitas of schuldhulpmaatje hier desgewenst in ondersteunen.

Financiële educatie zetten wij in om jongeren financieel weerbaar te maken en een basis te leggen voor hun financiële toekomst. Onder het kopje waar staan we nu: Als 40% van de mensen in vijf wijken risico lopen op problematische schulden is de ontwikkeling van gebiedsgericht werken zeker nuttig en nodig en moeten we dit ook monitoren hoe dit in de praktijk gaat? Wij volgen de interne ontwikkeling van het gebiedsgericht werken. Wij monitoren nuttige data en het verloop van deze gegevens in de toekomst. Hoe is de samenwerking tussen de Kredietbank Midden- Groningen en externe samenwerkingspartners voor ondernemers? Op dit moment loopt een pilot waarin wij met een externe partner samenwerken om ondernemers schuldhulpverlening te bieden. Periodiek overleggen wij met de partner en wij zetten ons actief in om de trajecten van ondernemers te monitoren. Als Kredietbank wensen wij de regie over deze trajecten te behouden. Als de NPG-projecten Jongeren met Toekomst en de IJsberg succesvol zijn krijgen ze dan ook structurele financiering om te voorkomen dat een succesvol opgestart project straks weer stopt. Binnen de NPG-projecten wordt onderzocht of en op welke manier de ontwikkelde werkwijzen kunnen worden geïmplementeerd in de gemeentelijke organisatie.

Onder het kopje Waar willen we naar toe? Worden inwoners met fraudevorderingen of recidive nu wel of niet uitgesloten? Inwoners met fraudevorderingen of recidive worden bij ons niet uitgesloten. De mogelijkheid om deze inwoners uit te sluiten is echter wel opgenomen in onze beleidsregels. Omdat wij van deze mogelijkheid geen gebruik maken willen wij deze bepalingen uit onze beleidsregels verwijderen.

Onder het kopje De klant staat centraal bij de Kredietbank Midden-Groningen, dit is een doorlopend proces: Zouden we dit ook moeten monitoren of De Kredietbank werkt volgens de NVVK Belofte? Wordt de inzet van preventiespecialisten geëvalueerd en wat wil men bereiken? De Kredietbank Midden-Groningen is lid van de branchevereniging NVVK en wordt in dit kader driejaarlijks geauditeerd. De NVVK-belofte maakt onderdeel uit van deze audit. De Kredietbank heeft op 20 april het certificaat ontvangen dat de audit met goed gevolg is afgerond. Branchevereniging NVVK heeft recent een onderzoek gepresenteerd in het kader van hun 90-jarig bestaan. Uit dit onderzoek blijkt dat elke geïnvesteerde euro in financiële hulpverlening de maatschappij tot 2 euro op oplevert. Deze besparingen komen voor 51% ten goede aan gemeenten. Preventieve projecten zijn een onderdeel van financiële hulpverlening en vallen onder de reikwijdte en opbrengsten van dit onderzoek. De preventiespecialisten zetten zich in om problematische schulden bij de inwoners van de gemeente Midden-Groningen te voorkomen. Om deze doelstelling te bereiken richten zij zich op de volgende taken: financiële educatie in het basis- en voorgezet onderwijs, uitgebreide communicatie richting inwoners en ketenpartners en het contact onderhouden met het netwerk (bijvoorbeeld door het geven van voorlichtingen).

Als gevolg van de coronapandemie zijn veel activiteiten niet doorgegaan. De komende periode ligt de nadruk daarom op het aanhalen en intensiveren van de contacten. Recent is er bij alle groepen 3 en 4 de lesmethode ‘geldwolf en spaarvarken geïntroduceerd. Met deze methode hebben wij ongeveer 1300 leerlingen weten te bereiken. Preventieactiviteiten worden jaarlijks vastgelegd en geëvalueerd door middel van het jaarplan en de begrotingsteksten. Tevens zijn preventieactiviteiten onderdeel van het beleidsplan en de audit. Onder het kopje 3.1.6 Wet aanpak meervoudige problematiek in het sociaal domein: Hoe staat het met de integrale samenwerking binnen het sociaal domein en hoe gaat het nu tot de komst van de wet WAMS (De Wet aanpak meervoudige problematiek in het sociaal domein (WAMS). Deze treedt op 1 januari 2023 in werking. Aan de integrale samenwerking in het sociale domein wordt doorlopend gewerkt. Dit komt onder andere terug in de werkgroep integrale toegang en de POK werkgroep. (Parlementaire Ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag) In het kader van de toeslagenaffaire heeft de Rijksoverheid middelen beschikbaar gesteld om de gemeentelijke dienstverlening richting kwetsbare inwoners te verbeteren. De POK werkgroep werkt aan een projectvoorstel om deze middelen zo effectief mogelijk in te zetten.

Deze werkgroep bestaat uit beleidsmedewerkers uit diverse disciplines uit het sociaal domein, aangevuld met een juridisch adviseur en klachtbehandelaar. De implementatie van de wet WAMS maakt onderdeel uit van de POK gelden en wordt in dit voorstel meegenomen. Onder het kopje 3.1.8 Wijziging van de Faillissementswet: Als de criteria aan de ene kant versoepeld worden om toegang te krijgen tot de Wet schuldsanering natuurlijke personen (WSNP). Maar als schuldeisers de mogelijkheid hebben om hiertegen in beroep te gaan hoe wordt de drempel dan verlaagd voor inwoners? De wijziging van de Faillisementswet betreft een wetsvoorstel wat tot op heden nog niet is aangenomen. De Wet beoogd de doorstroom van het gemeentelijk schuldhulpverleningstraject richting de Wsnp te verbeteren en komt daarnaast tegemoet aan een motie vanuit de Tweede Kamer betreffende debiteurvriendelijke maatregelen (de beroepsmogelijkheid van schuldeisers). Het betreft hier een politieke keuze. Wij onderschrijven de gedachte dat de beroepsmogelijkheid op zichzelf geen drempelverlagend effect heeft richting inwoners. Andere voorgestelde

aanpassingen van de Faillissementswet hebben wel een drempelverlagende werking. Het betreft hier bijvoorbeeld de aanpassing van de ‘goede-trouw-toets’ van 5 naar 3 jaar. Daarnaast krijgt de rechter de mogelijkheid om in schrijnende gevallen toch een WSNP toe te kennen wanneer in de 10 jaar voorafgaand aan het verzoek al een WSNP is uitgesproken. Onder het kopje Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs): De gemeente heeft een wettelijke verplichting om ondernemers te ondersteunen alleen ontbreekt het nu aan structurele financiering omdat het wordt betaald uit tijdelijke corona-gelden, hoe gaat dit er voor de toekomst uitzien? De gemeenteraad wordt gevraagd om naast het beleidsplan ook structurele financiële middelen beschikbaar te stellen. Hierin is de financiering van schuldhulpverlening voor ondernemers opgenomen. Tevens biedt de gemeente zoveel mogelijk saneringskredieten aan alleen is een verbeterpunt de nazorg naar inwoners hoe gaat men dit in de komende periode verbeteren deze nazorg. In het jaarplan 2022 is de doelstelling opgenomen om het nazorgtraject te vernieuwen. Hierbij kijken wij naar initiatieven en werkwijzen van andere kredietbanken. Daarnaast nemen wij de ontwikkelingen op het gebied van stress-sensitief werken en de visie van sociale veerkracht hierin mee.

In ons nazorgtraject zal de nadruk liggen op de mogelijkheid om laagdrempelig bereikbaar te zijn in het geval van vragen of problemen. Insteek hierbij is om ‘zo kort als mogelijk, maar zo lang als nodig’ ondersteuning te bieden. Eventuele terugkeer van een klant is mogelijk en zal zo praktisch mogelijk worden ingestoken. Onder het kopje Gebiedsgericht werken: Moeten we ook monitoren welke gebiedsgerichte activiteiten De Kredietbank gaat opzetten? Wij volgen de interne ontwikkeling van gebiedsgericht werken. Activiteiten die in dit kader zullen worden opgezet worden beschreven in onze begrotingsteksten en jaarplannen. Onder het kopje Interne samenwerking en integraliteit: Uit de evaluatie is gebleken dat het ontbreekt aan gezamenlijkheid en integraliteit als het om de uitvoering gaat. Hoe gaan ze dit in de komende periode verbeteren en hoe weten teams de De Kredietbank te vinden en verbeterd de interne samenwerking. De Kredietbank zet zich in om samen met andere afdelingen op te trekken in de uitvoering van werkzaamheden. Op beleidsniveau hebben collega’s regelmatig overleg en nemen zij gezamenlijk plaats in projectgroepen. In de uitvoering sluiten collega’s van vroegsignalering wekelijks aan bij vergaderingen van het sociaal team en trekken zij gezamenlijk met collega’s van het sociaal team op in het kader van vroegsignalering.

Daarnaast is het versterken van integrale samenwerking één van de hoofddoelstellingen van de POK gelden. De plannen die in dit kader gemaakt worden zullen aan deze integrale samenwerking bijdragen. Wij zullen ons in de komende periode blijven inzetten om samen interne samenwerking te verbeteren. Onder het kopje Schulden per wijk: Wordt er naast de inzet van dataanlyses ook samengewerkt met sociale teams, Humanitas en of andere organisaties als het gaat om gebiedsgerichte activiteiten en wanneer komen mensen in beeld bij De Kredietbank als het om schuldenproblematiek gaat? Het gebiedsgericht werken is een interne ontwikkeling die wij met interesse volgen. Het inzetten van data-analyses is hierin een eerste stap. Bovengenoemde partners zullen worden betrokken worden in de vervolgstappen. Mensen met schulden melden zich vaak pas na enkele jaren bij schuldhulpverlening. Vaak is de problematiek dan al vergevorderd. Deze tendens wordt door ons in

de praktijk ook gezien. Door middel van vroegsignalering, gedegen communicatie en samenwerking met partners (Humanitas, sociale teams, etc.), willen wij inwoners met financiële problemen zo vroeg mogelijk bereiken. Onder het kopje 4.2.5 Budgetcoaching: Kunnen klanten ook weer terugkeren voor budgetcoaching en wat als in de praktijk blijkt dat een inwoner blijvende budgetcoaching nodig heeft? Budgetcoaches zijn laagdrempelig bereikbaar voor inwoners nadat zij een coachingstraject hebben afgesloten. In de praktijk blijkt dat een inwoner met één of enkele gesprekken vaak weer geholpen is en zonder coaching verder kan. Aan budgetcoaching zit geen termijn. Het betreft hier maatwerk. Echter wanneer blijkt dat budgetcoaching structureel noodzakelijk is zal ook worden gekeken naar inzet van het eigen netwerk of een vrijwilliger. Het doel van de budgetcoach is werken aan duurzame uitstroom. Onder het kopje 4.2.7 Samenwerking met schuldeisers: In 2021 zijn er gemiddeld 152 signalen per maand ontvangen (figuur 12). 24% van de inwoners die een hulpaanbod hebben ontvangen hebben deze hulp aanvaard (figuur 13). Wanneer er succesvol contact is gelegd met de inwoner ligt dit percentage nog vele malen hoger. (figuur 14). Wat als het contact met een inwoner niet succesvol verloopt? Niet iedere inwoner gaat direct in op het hulpaanbod. Bij de inwoner worden contactgegevens achtergelaten.

Uit de praktijk blijkt, na een periode van overweging, dat mensen na enige tijd alsnog contact opnemen. Onder het kopje: 4.2.8 Jongeren met Toekomst (NPG) Krijgt dit project een plek binnen de reguliere dienstverlening en stopt het niet als het geld voor het project op is? Geldt hetzelfe voor het project Laatsignalering / project ‘IJsberg’ (NPG) dit heeft een looptijd tot 2024. Binnen de NPG-projecten wordt onderzocht of en op welke manier de ontwikkelde werkwijzen kunnen worden geïmplementeerd in de gemeentelijke organisatie. Onder het kopje 4.2.10 Beschermingsbewind. De gemeente maakt per 1 februari 2022 gebruik van het adviesrecht gemeenten bij schuldenbewind. De gemeente mag de rechter adviseren of een inwoner het beste kan worden geholpen met het voorzetten van bewind of door een lichtere vorm van gemeentelijke ondersteuning. Maar wat als de inwoner het hier niet mee eens en b.v. wil dat het bewind wordt voortgezet? De gemeente geeft slechts een advies. De rechter overweegt dit advies, het standpunt van de bewindvoerder en dat van de inwoner en komt tot een besluit. Onder het kopje 4.2.12 Communicatieplan: Bereikt De Kredietbank de mensen die ze moeten bereiken en ook de mensen die niet of onvoldoende digitaal vaardig zijn en is het begrijpelijk? Binnen afzienbare tijd starten wij met onze communicatiecampagne. Het bereik van deze campagne wordt gemonitord.

De teksten zijn begrijpelijk en, waar mogelijk, op B1-niveau. Communicatie uitingen zijn zowel online als offline. Door folders (onder andere beschikbaar bij netwerkpartners) en krantenadvertenties hopen wij ook inwoners die niet digitaal vaardig zijn te bereiken.

Onder het kopje 4.2.13 Kwaliteitsborging: Waarom wordt er maar 1 keer per twee jaar een klanttevredenheidsonderzoek uitgevoerd en wat komt hieruit? In het klanttevredenheidsonderzoek van 2020 gaven onze klanten onze dienstverlening een 8,2. Uit het onderzoek blijkt dat klanten het meest tevreden over de wijze waarop ze geholpen worden. Het klanttevredenheidsonderzoek voeren wij vanwege budgettaire overwegingen 1 maal per twee jaren uit. Onder het kopje 5.1 Pijler 1: ‘wij zetten de klant centraal’: Hoe gaat De Kredietbank concreet klanten meer betrekken bij de ontwikkeling van de dienstverlening? De afgelopen periode hebben wij ons actief ingezet om meer klanten te werven voor ons klantpanel. Dit heeft geresulteerd in een aantal nieuwe aanmeldingen. Wij zijn voornemens om ieder kwartaal een bijeenkomst met het klantenpanel te organiseren. Men wil Integrale stress-sensitieve dienstverlening bieden. Door aan te haken bij het NPG-project 'bevordering sociale veerkracht'. Wordt dit ook een vast onderdeel als het NPG-project stopt? Het bieden van integrale stress-sensitieve dienstverlening is een integrale ontwikkeling. Zo sluit de NVVK-belofte naadloos aan bij onze wens om stress-sensitieve dienstverlening te bieden en het project omtrent de POK gelden. In onze wens om stress-senstieve dienstverlening te bieden nemen wij het gedachtengoed van ‘sociale veerkracht’ mee.

Deze ontwikkeling hangt echter niet met dit betreffende NPG-project samen.

Onder het kopje 5.3 Pijler 3: ‘wij hebben aandacht voor onze inwoners en bijzondere doelgroepen’: Men heeft extra aandacht voor kwetsbare inwoners door laagdrempelige dienstverlening, men benaderd deze mensen actief, maar er wordt ook ingezet op zelfredzaamheid. Betekent dit dat men ondersteuning/hulp ook sneller weer afbouwd? Inwoners hebben niet altijd een juist beeld over De Kredietbank ook dit verdient aandacht als het om communictie gaat. Afbouw van ondersteuning vindt alleen plaats wanneer een klant hiervoor open staat. Samen met de inwoner zal een plan worden opgesteld. Hierbij wordt ook gekeken naar de mogelijkheden en vaardigheden die de klant heeft. Het betreft hier maatwerk. De Kredietbank zet in op financiële ondersteuning zo kort als mogelijk, maar zo lang als nodig. Hierbij mogen er geen klanten ‘buiten de boot’ vallen. De communicatiecampagne richt zich tevens op het neerzetten van een accuraat beeld van onze dienstverlening. Onder het kopje Focuspunt 3: Financiële zelfredzaamheid van onze inwoners vergroten: De Kredietbank is aangesloten bij het initiatief geldfit er hebben via de website van de Nederlandse Schuldhulp Route (NSR) 370 inwoners een online test gaan en een persoonlijk advies ontvangen. Maar hoe bereik je de inwoners die niet of onvoldoende digitaal vaardig zijn? Inwoners die niet digitaal vaardig zijn proberen wij op andere manieren te bereiken.

Hierin wordt voorzien in onze communicatiecampagne.

Onder het kopje Focuspunt 4: Samenwerking intensiveren tussen Kredietbank en de partners: Er is gestopt met het spreekuur bij Humanitas in het kader van thuisadministratie omdat er onvoldoende animo voor was. Maar is dit ook niet iets van de lange adem en is er voldoende bekendheid aan gegeven? Het stoppen van het spreekuur bij Humanitas is een afweging geweest in het kader van kosten vs. baten. Het spreekuur heeft een jaar op deze locatie plaatsgevonden. In het geval van weinig animo voor een activiteit loont het om inzet op andere gebieden te plegen. Onder het kopje Focuspunt 5: Aandacht voor kwetsbare groepen in onze gemeente: Jongeren met schulden ontvangen als het nodig is reguliere dienstverlening alleen door confliterende wetgeving kunnen jongeren tussen de wal en het schip terecht komen. Jongeren worden ondersteund vanuit het project jongeren met schulden. Blijft dit project bestaan en krijgt het een vaste plek in de dienstverlening? Jongeren met schulden was bedoeld voor jongeren zonder afloscapaciteit om hun schulden op te lossen. Nu het project Jongeren met Toekomst is gestart worden alle jongeren middels dit project geholpen. Onder het kopje Thema 1: generatiearmoede: Het armoedespel is gestopt voor de klassen 7 en 8 van alle basisscholen het is gestopt vanwege de coronamaatregelen.

Deze maatregelen zijn nu verdwenen wordt er weer gestart met het spel? Nee, het armoedespel werd aangeboden in samenwerking met de ervaringsdeskundige en Stichting Solidair. De ervaringsdeskundige heeft inmiddels andere werkzaamheden in het Team ‘erop af’ gekregen. Op dit moment worden er gewerkt aan een nieuw product voor de klassen 7 en 8 (waarschijnlijk in de vorm van een workshop) en wordt er gewerkt aan een sluitend aanbod voor heel het basisonderwijs. Onder het kopje Thema 2: drempelverlagend: Hoe bereik je inwoners die niet actief zijn op social media en zijn deze mensen op de hoogte van de dienstverlening. Inwoners die niet digitaal vaardig zijn proberen wij op andere manieren te bereiken. Hierin wordt voorzien in onze communicatiecampagne. Projecten op de planken Initiëren van projecten voor jongeren op voortgezet onderwijs zoals een ‘chat spreekuur’. Geen verdere invulling aangegeven. Voorlichting geven aan risicogroepen. (Bijvoorbeeld ouderen) Geen verdere invulling aangegeven. Worden beide projecten nog weer opgepakt? Deze specifieke projecten zullen geen verdere doorgang vinden. Voor jongeren is een uitgebreid aanbod (middels preventie en het NPG project ‘Jongeren met Toekomst’). Zo is er afgelopen periode voor jongeren een QR poster ontwikkeld. Achter deze poster zit een spel wat ingaat op armoede en schulden.

Voor ouderen is specifieke aandacht doordat wij contacten onderhouden met POSO. Zo zijn wij zichtbaar in hun nieuwsbrief en nemen wij deel aan door de POSO georganiseerde beurzen.