04. Bestuurlijke reactie op Quickscan Rekenkamer Jeugd

De rekenkamer

Datum:

19 april 2022

Verzenddatum:

19 april 2022

Behandeld door:

Lennart Top

Mailadres:

lennart.top@midden-groningen.nl

Zaak:

873102

Portefeuillehouder:

Peter Verschuren

Onderwerp:

Bestuurlijk reactie op Quick Scan Jeugdzorg

Geachte leden van de Rekenkamer, U heeft een QuickScan gedaan naar de sturing op de Jeugdzorg in Midden-Groningen aan de hand van de begrotingen 2020, 2021 en 2022. Daarin heeft u een aantal bevindingen, een conclusie en aanbevelingen beschreven. Bevindingen: • Uit de begrotingen blijkt geen concrete meerjarige strategische doelstellingen t.a.v. Jeugdzorg. • Er blijkt geen bestendige beleidslijn in thema’s en beleidsdoelen voor jeugdzorg. • De beleidsdoelen en activiteiten zijn slechts in beperkte mate voorzien van concrete doelen. • Uit de jaarverantwoording 2020 blijkt weinig sprake te zijn van een consequente verantwoording op de vastgestelde doelen uit de begroting. U concludeert op basis van de bevindingen: “In de gemeente Midden-Groningen lijkt geen sprake te zijn van een gestructureerde sturing op de jeugdzorg.” en geeft de raad de volgende aanbevelingen mee: • • • •

Bepaal als raad het concrete strategische doel dat de raad met jeugdzorg over vier jaar wil realiseren. Kies een consequente beleidslijn en focus op een beperkt aantal doelen. Vraag het college om over de voortgang te rapporteren. Maak van jeugdzorg een apart programma in de begroting.

Pagina:

2 van 3

Datum:

19 april 2022

Zaak:

873102

Ten dele herkennen wij de zaken die u benoemt en graag gaan wij samen met de gemeenteraad bekijken hoe de raad beter in staat gesteld kan worden om te sturen. In onze reactie op uw rapport willen wij echter ook graag de context schetsen waarin gemeenten uitvoering geven aan hun taken vanuit de Jeugdwet. Een aantal zaken is naar onze mening daarbij relevant: • De gemeenten gaan over de uitvoering van de Jeugdwet, maar de wetgever heeft bepaald dat er meerdere verwijzers zijn: naast de gemeenten ook artsen, rechters en medewerkers van gecertificeerde instellingen. In de praktijk zijn onze sociale teams in 2021 slechts betrokken bij 43% van de jeugdhulpkosten. Gemeenten hebben geen invloed op het werk van bijvoorbeeld de Raad voor de Kinderbescherming en de kinderrechters, en kunnen slechts in dialoog pogen het inzetten van jeugdhulptrajecten door huisartsen en gecertificeerde instellingen te beïnvloeden. Wethouder Verschuren heeft dit treffend omschreven als ‘Worstelen met geboeide handen.’ • Delen van de jeugdhulp zijn verplicht bovengemeentelijk georganiseerd en de Groningse gemeenten hebben afgesproken op een aantal onderdelen intensief samen te werken, bijvoorbeeld bij de uitvoering van de Transformatieagenda en de inkoop van bijna 100 procent van de specialistische jeugdhulp.

• De gemeente is voor het daadwerkelijk bieden van jeugdhulp afhankelijk van de zorgaanbieders en kan daardoor veel zaken niet autonoom regelen, maar alleen in overleg met de betrokken partijen. • De financiële druk die de afgelopen jaren nadrukkelijk aanwezig was, dwong regelmatig tot tussentijdse bijsturingsmaatregelen. • Landelijke ontwikkelingen zoals de nasleep van kritische rapporten over de jeugdbescherming en afspraken rond de Norm voor Opdrachtgeverschap, de Regiovisie en de Hervormingsagenda bepalen mede hoe de gemeenten uitvoering moeten geven aan de jeugdhulp. Deze context heeft invloed gehad op de manier waarop we de P&C-cyclus hebben doorlopen en op de sturingsmogelijkheden van de gemeenteraad. Uit uw QuickScan blijkt dat het proces beter kan. Dat onderkennen we, en daar gaan we graag aan werken. Het jeugdhulplandschap is de afgelopen jaren dynamisch gebleken. In de P&C-cyclus is dat tot uiting gekomen in de ruime aandacht voor onze reactie op actuele uitdagingen. Daarbij hebben we te weinig oog gehad voor de mogelijkheden van de raad om te sturen via de P&C-cyclus. We hebben we ook onvoldoende duidelijk gemaakt hoe onze inzet past in de ‘bestendige beleidslijn’ die we hebben in de vorm van onze strategische visie: sociale veerkracht in de praktijk. Tegelijkertijd zijn wij van mening dat we inhoudelijk duidelijke stappen vooruit gezet hebben.

Bovendien werken we sinds 2020 met de ‘Raadsbrief Sociaal Domein’ waarin we de raad buiten de P&C-stukken om regelmatig uitvoerig bijpraten over de ontwikkelingen op het terrein van de jeugdhulp. U geeft de suggestie mee dat we een gerichte aanpak zouden moeten ontwikkelen voor de relatief kleine groep gezinnen die veel ondersteuning krijgt. We hebben als college in 2020 ‘top 300’-aanpak ontwikkeld en uitgevoerd. We hebben de raad daar ook over geïnformeerd in een raadsbijeenkomst in de zomer van 2020. Door de aanpak hebben we veel geleerd, maar ook moeten concluderen dat het realiseren van vooraf gestelde doelen ingewikkeld is. Juist bij deze doelgroep speelt een

Pagina:

3 van 3

Datum:

19 april 2022

Zaak:

873102

veelvoud aan problemen waar we als gemeente slechts beperkt grip op hebben. Bijvoorbeeld omdat ouders hulp nodig hebben vanuit de Zorgverzekeringswet. Een concrete doelstelling kan helpen om meer richting te geven aan onze inzet rondom de jeugdhulpketen, maar het zal moeilijk zijn om concrete meetbare doelen te stellen die zowel ambitieus als realistisch zijn. We gaan die uitdaging die hierin besloten zit echter graag aan. U geeft een aantal aanbevelingen aan de gemeenteraad. Bij een daarvan willen wij een kanttekening maken. U adviseert van jeugdzorg een apart programma te maken in de begroting. Naar onze mening is het een belangrijke opgave voor de gemeente om nog betere integrale ondersteuning te bieden. Wij denken dat we onze inwoners beter kunnen helpen als we er in slagen de mogelijkheden vanuit de Participatiewet, de Wmo, het minimabeleid en de schuldhulpverlening verder te bundelen. Wij zouden de gemeenteraad graag meegeven goed te onderzoeken hoe dit streven zich verhoudt tot de intentie om van jeugdhulp een apart programma te maken, voordat hiertoe besloten wordt.

Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van de gemeente Midden-Groningen

A. Hoogendoorn Burgemeester

H.J.W. Mulder Gemeentesecretaris