04. Advies uitvoeringsnota inburgering adviesraad sociaal domein

Adviesraad Sociaal Domein Midden-Groningen

Aan het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Midden-Groningen Postbus 75 9600 AB HOOGEZAND

Datum : Onderwerpen :

16 september 2021 Advies uitvoeringsnota Inburgering

Geacht college, Op 21 augustus jl. hebben wij de uitvoeringsnota Inburgering ontvangen met het formele verzoek om een reactie. Op 6 september volgde de op delen aangepaste versie. Hieronder hebben wij onze reactie vervat in een aantal adviezen om de uitvoering van de wet nog scherper te krijgen en meer recht te doen aan de ambities zoals die geformuleerd zijn. Verder hebben we een aantal (kritische) vragen met hetzelfde doel. De ASD wil met dit advies benadrukken dat het uiteindelijke doel is om het toch al ingewikkelde proces van inburgering en integratie voor de nieuwkomers zo soepel mogelijk te laten verlopen Tijdens de ontwikkeling van de “Nota Uitvoering Inburgering gemeente Midden-Groningen” hebben de opstellers enkele gesprekken met de werkgroep Inburgering van de Adviesraad Sociaal Domein Midden-Groningen gevoerd, waarbij van gedachten gewisseld is over de uitvoering van de wet, de ambities van de gemeente en de impact op de nieuwkomers. Wij hebben deze open gesprekken met uw beleidsambtenaren als zeer constructief en plezierig ervaren.

Wij zijn verheugd dat het de ambitie van de gemeente is om met de uitvoering van de Wet Inburgering op gemeentelijk niveau de inburgeraar zich zo snel mogelijk thuis te laten voelen in de gemeente door hen gedurende de inburgeringsperiode intensief te begeleiden teneinde integratie (thuis voelen/zijn) en participatie (toekomstperspectief) mogelijk te maken. Met betrekking tot integratie merken wij op dat de aandacht hiervoor niet expliciet in de Nota is opgenomen. ➢ Wij adviseren in de Nota onderscheid te maken tussen participatie en integratie en de aandacht hiervoor en de begeleiding door diverse instanties afzonderlijk en expliciet te benoemen. Wij missen in de Nota aandacht voor de woonsituatie van de nieuwkomer/inburgeraar. Je ergens thuis gaan voelen begint bij de wijze waarop je binnen de gemeenschap wordt onthaald. Wanneer

1

inburgeraars in een woonomgeving worden gehuisvest die hen niet welgezind is, kan er geen sprake zijn van zich thuis voelen. ➢ Wij adviseren in de Nota een paragraaf te wijden aan huisvesting van inburgeraars, met name waaraan deze moet voldoen, om uw doelstelling “zo snel mogelijk thuis gaan voelen” te realiseren. Wij vinden het verhelderend en gericht op goede evaluatie en toetsing, dat in de Nota kritische succesfactoren zijn opgenomen. Wij missen echter bij diverse onderdelen nog meet- en toetsbare criteria die meer duidelijkheid geeft aan de inburgeraar en het proces. Wij adviseren deze alsnog op te nemen. In volgorde van de paragrafen: ➢ Par. 4.2: Dit onderdeel betreft de regie over het inburgeringstraject. Beschrijf daarin de rol en daarvoor benodigde competenties van de Consulent Inburgering, zodat de gewenste uitvoering van deze cruciale functie ontwikkel-, meet- en toetsbaar wordt. ➢ Par. 4.2: Benoem de termijn waarbinnen de brede intake voor gezins- en andere migranten plaats moet vinden. ➢ Par. 4.3. Z-route: Geef de win-win situatie aan van het koppelen van taalonderwijs voor de Zroute aan groepen anders dan inburgeraars, zodat geëvalueerd kan worden of die win-win behaald is dan wel (negatieve) gevolgen voor een van de groepen heeft. ➢ Par.

4.8: Concretiseer de toetsingsmomenten in de voortgang van het PIP tot aan handhaving, teneinde persoonlijke willekeur te voorkomen en recht te doen aan het maatwerk waarmee eenieder de gelegenheid wordt gegeven in te burgeren. Wij geven als tip mee om positieve stimulering voorafgaand aan handhaving in te zetten. ➢ Par. 4.9: Geef ook de doelstellingen van de maatschappelijke activering (Kwartier Zorg & Welzijn) en hoe deze activiteit de aansluiting met de samenleving bevordert. NB: wij vragen ons af waarom maatschappelijke begeleiding en activering uit elkaar zijn getrokken en bij twee organisaties zijn belegd. Dit leidt mogelijk tot verwarring bij de inburgeraars omdat er weer een nieuw loket bij komt waar ze zich toe moeten verhouden. Daarnaast vereist het een nauwe samenwerking en afstemming tussen de instanties, hetgeen extra druk legt op de regierol. ➢ Par. 4: Slotopmerkingen: o Geef concreet aan wie verantwoordelijk is voor het vorm geven aan passende plaatsen en activiteiten voor inburgeraars en wie de regie voert over de samenwerking tussen de daarbij betrokken maatschappelijke partijen. o Kritische succesfactoren: maak helder wat onder participatie-activiteiten wordt verstaan en voor welke groepen deze zijn bedoeld. ➢ Par. 6.2: Geef aan wat het participatiebudget is en waaruit dit bekostigd wordt; Integratieuitkering of Specifieke uitkering.

Resteren ons nog een aantal vragen: • Zijn de huidige medewerkers die als Consulent Inburgering (gaan) functioneren voldoende geëquipeerd voor deze functie? • Is er een ontwikkelingstraject beschikbaar voor de Consulenten Inburgering? • Houdt een inburgeraar in principe dezelfde Consulent gedurende het traject van 3 jaar? En als laatste willen wij onze, waarschijnlijk met u gedeelde, zorg uitspreken. Naar aanleiding van de huidige ontwikkelingen op het gebied van instroom van asielmigranten (Afghanistan) vermoeden wij dat de taakstelling van de gemeente zal toenemen. De financiële druk die de taakstelling nu al met zich mee brengt is groot, daar de verwachting is dat het geboden

2

budget ontoereikend zal zijn om de doelstelling te halen waardoor mogelijk de ambities onder druk komen te staan. Verder hebben wij grote zorg over de voortgang van het noodzakelijke kwalitatief goed taalonderwijs nadat de grote onderwijsinstellingen in het noorden aangegeven hebben de onderwijstrajecten niet voor het vastgestelde bedrag te kunnen uitvoeren en zich hebben teruggetrokken.

Met vriendelijke groet,

Alma den Hertog, Voorzitter Adviesraad Sociaal Domein Midden Groningen

3