04. Aanbiedingsbrief rekenkameronderzoek prestatieafspraken woonbeleid

Rekenkamer Midden-Groningen

Aanbiedingsbrief rekenkameronderzoek Prestatieafspraken woonbeleid Aan: De gemeenteraad; Het college van burgemeester en wethouders; De gemeentesecretaris; De griffier; van de gemeente Midden-Groningen. Geachte heer/mevrouw,

De Rekenkamer Midden-Groningen heeft onderzoek uitgevoerd naar de effectiviteit van het instrument prestatieafspraken, als instrument binnen het gemeentelijk woonbeleid. Hierbij bieden wij u het rapport “Effectiviteit van prestatieafspraken in het woonbeleid van de gemeente Midden-Groningen” aan. In deze aanbiedingsbrief geven wij een korte samenvatting en een nadere duiding van de belangrijkste bevindingen, conclusies en aanbevelingen uit het onderzoek.

Met vriendelijke groet,

Rekenkamer Midden-Groningen

Drs. M.G. Poorthuis MPM, voorzitter rekenkamer Ir. M. Visser, lid rekenkamer M.J.R. Zwerver MBA, lid rekenkamer J.P. Stap MA MSc, ambtelijk secretaris rekenkamer

Midden-Groningen April 2026

Jaarversla 2023 Rol rekenkamer De Rekenkamer is een onafhankelijk orgaan van de gemeenteraad en ondersteunt de raad bij zijn kaderstellende en controlerende rol. Dit gebeurt door het uitvoeren van onderzoek naar de doelmatigheid, doeltreffendheid en rechtmatigheid van het gevoerde gemeentelijke beleid. Met rekenkameronderzoek wil de rekenkamer bijdragen aan het lerend vermogen, het verbeteren van het gemeentelijk bestuur en het versterken van de positie van de gemeenteraad.

Aanleiding onderzoek De gemeente Midden-Groningen staat voor een grote volkshuisvestelijke opgave. De omstandigheden waarin het gemeentelijk woonbeleid wordt uitgevoerd is de afgelopen jaren sterk veranderd. Waar de gemeentelijke woonvisie 2019–2028 nog uitging van een krimpscenario, is inmiddels sprake van een groeiende woningvraag. Tegelijkertijd zijn de landelijke kaders voor het woonbeleid aangescherpt en is er een toenemende samenhang tussen wonen, zorg, duurzaamheid en leefbaarheid. Onder deze omstandigheden wordt van gemeenten een sterke regierol verwacht. Een belangrijk wettelijk instrument dat de gemeente daarbij kan inzetten zijn prestatieafspraken die tussen gemeenten, woningcorporaties en huurdersorganisaties worden gemaakt. De Rekenkamer heeft daarom onderzocht in hoeverre de gemeente Midden-Groningen het instrument ‘prestatieafspraken’ effectief inzet om haar woonambities te realiseren.

Onderzoeksvraag De centrale vraag van het onderzoek luidt: Maakt de gemeente Midden-Groningen optimaal gebruik van het instrument prestatieafspraken? Het onderzoek richt zich daarbij op de samenwerking tussen gemeente, woningcorporaties en huurdersorganisaties.

Bevindingen De onderzoekers constateren voor de gemeente Midden-Groningen het volgende. Positieve samenwerking tussen partners De samenwerking tussen gemeente, woningcorporaties en huurdersorganisaties wordt positief ervaren. De onderlinge verhoudingen worden gekenmerkt door een constructieve en gelijkwaardige samenwerking. Prestatieafspraken ontwikkelen zich tot strategischer instrument De prestatieafspraken zijn de afgelopen jaren gegroeid van een instrument dat gericht was op uitvoering naar een strategisch instrument. In de afspraken is inmiddels aandacht voor thema’s als duurzaamheid, leefbaarheid en wonen met zorg. Doorvertaling van ambities moet scherper De gemeente beschikt over duidelijke beleidsambities in het woonbeleid. De vertaling van deze ambities naar concrete, toetsbare en meetbare afspraken in de prestatieafspraken is echter nog niet voldoende scherp.

Rekenkamer Midden-Groningen Aanbiedingsbrief onderzoek prestatieafspraken woonbeleid

Pagina 2

Jaarversla 2023

Monitoring en evaluatie is beperkt ontwikkeld De monitoring en evaluatie van de prestatieafspraken is niet structureel ingericht. Hierdoor is het niet goed mogelijk om systematisch te volgen in hoeverre afspraken daadwerkelijk bijdragen aan het realiseren van de beleidsdoelen en waar nodig bij te sturen. Samenhang met andere beleidsinstrumenten moet sterker De samenhang tussen prestatieafspraken en andere gemeentelijke beleidsinstrumenten, zoals grondbeleid en ruimtelijke kaders, moet verder worden versterkt.

Conclusie De Rekenkamer Midden-Groningen komt tot de volgende duiding van de uitkomsten van het onderzoek: • De gemeente Midden-Groningen beschikt over een goed functionerend samenwerkingsinstrument in de vorm van prestatieafspraken met woningcorporaties en huurdersorganisaties. De samenwerking wordt positief ervaren en de afspraken ontwikkelen zich steeds meer tot een strategisch instrument. • Gelet op de toegenomen woningbehoefte concludeert de Rekenkamer dat het instrument prestatieafspraken niet optimaal wordt benut. De vertaling van beleidsambities naar concrete afspraken en monitoring en bijsturing van behaalde resultaten kunnen beter.

Aanbevelingen De Rekenkamer adviseert de gemeenteraad het volgende: Scherp de prestatieafspraken aan Verzoek het college om beleidsambities uit de woonvisie en het toekomstige volkshuisvestingsprogramma scherper te vertalen naar concrete en toetsbare prestatieafspraken. Zorg voor structurele monitoring en evaluatie Verzoek het college om een systematische monitoring en evaluatie van prestatieafspraken in te richten, zodat inzicht ontstaat in de mate waarin prestatieafspraken bijdragen aan het realiseren van beleidsdoelen en zo kan worden bijgestuurd. Versterk de strategische regierol van de gemeente Verzoek het college om prestatieafspraken beter te verbinden met andere gemeentelijke beleidsinstrumenten, zoals grondbeleid en ruimtelijke kaders. Betrek de gemeenteraad actief bij het proces Verzoek het college om de raad periodiek te informeren over de voortgang van de prestatieafspraken en de resultaten daarvan.

Bestuurlijke reactie De bestuurlijke reactie is toegevoegd als bijlage bij het rapport.

Rekenkamer Midden-Groningen Aanbiedingsbrief onderzoek prestatieafspraken woonbeleid

Pagina 3

Jaarversla 2023 Nawoord rekenkamer Met dit onderzoek wil de Rekenkamer bijdragen aan het versterken van de kaderstellende en controlerende rol van de gemeenteraad bij het woonbeleid. De volkshuisvestelijke opgave is de komende jaren groot en vraagt om een duidelijke regierol van de gemeente. Prestatieafspraken vormen daarbij een belangrijk instrument. Door dit instrument scherper en strategischer in te zetten kan de gemeente MiddenGroningen beter sturen op het realiseren van haar woonambities. De Rekenkamer spreekt de verwachting uit dat de aanbevelingen uit dit onderzoek een bijdrage leveren aan de verdere ontwikkeling van het woonbeleid in Midden-Groningen.

-

Einde aanbiedingsbrief -

Rekenkamer Midden-Groningen Aanbiedingsbrief onderzoek prestatieafspraken woonbeleid

Pagina 4