03A. GEWIJZIGD Advies actualisatie en prioritering Hart voor MG
Tekst van het document
Actualisering en advies over nog aan te vragen projecten uit het Lokaal NPG-programma “Hart voor Midden-Groningen”
Pagina:
2 van 14
Datum:
9 november 2022
Onderwerp:
Prioritering projecten lokaal NPG programma
Inhoud 1.
Vraag en aanleiding .......................................................................................... 3
2.
Inleiding en achtergrond .................................................................................... 3
3.
Werkwijze om te komen tot een nieuwe prioritering ................................................... 4
4.
Overzicht prioritering en advies NPG-projecten ......................................................... 5
Totaaloverzicht ..................................................................................................... 6 5.
Toelichting: Projecten met een hoge prioriteit ......................................................... 7 5.1
Nog aan te vragen vervolgfases van al gestarte projecten ....................................... 7
5.2
Nog aan te vragen projecten (met hoge prioriteit) binnen het lokaal programma ........... 9
5.3
Uitvoeren via andere projecten in het lokale programma ......................................10
5.4
Uitvoeren via regulier beleid of anders ............................................................10
6.
Toelichting: Projecten met een lagere prioriteit .......................................................11
7.
Andere projecten en kostenstijgingen ...................................................................13
8.
Belangrijkste conclusies en aandachtspunten...........................................................14
Pagina:
3 van 14
Datum:
9 november 2022
Onderwerp:
Prioritering projecten lokaal NPG programma
1. Vraag en aanleiding Onduidelijkheid over de beschikbaarheid (in tijd en omvang) van het laatste deel van het trekkingsrecht voor de gemeente Midden-Groningen en ontwikkelingen sinds het opstellen van het oorspronkelijk programmaplan, geven aanleiding om stil te staan bij de prioritering en financiële kaders voor de nog aan te vragen projecten in het Lokaal NPG Programmaplan Hart voor MiddenGroningen. In de buiten- en binnenwereld ontstaat het beeld, dat het geld van het NPG ´versnippert´ en er worden soms twijfels geuit over de impact van het gehele programma (regionaal, maar ook lokaal). Terecht of niet, dit frame bestaat en wordt sterker. Vanuit het college is om die reden gevraagd om een actualisering, eventueel met een nieuwe afweging en prioritering van nog op stapel staande projectaanvragen om zo tot een gewogen keuze te kunnen komen en verplichtingen aan te kunnen gaan binnen het gegarandeerde trekkingsrecht, zonder dat financiële risico’s gelopen worden.
2. Inleiding en achtergrond De gemeente Midden-Groningen heeft er bewust voor gekozen om vanuit de opgaven die er liggen binnen de gemeente het lokale NPG-programma “Hart voor Midden-Groningen” op te stellen. Opgaven (“wat is het probleem”) zijn vertaald naar doelen (“wat willen we veranderen”) en projecten (“wat gaan we realiseren”). Dit heeft geleid tot een programmaplan met 45 projecten, waarvoor in totaal € 104.896.000 nodig zou zijn. Daarbovenop heeft de raad 5% over dit bedrag gereserveerd voor inwonersinitiatieven. In het bestuurlijk akkoord over het Nationaal Programma Groningen is overeengekomen dat de trekkingsrechten van de gemeente Midden-Groningen in totaal maximaal € 95.000.000 kunnen bedragen over een periode van 10 jaar (2019-2029). Het gegarandeerde trekkingsrecht voor Midden-Groningen bedraagt € 71.250.000, namelijk € 47.500.00 trekkingsrecht tot en met 2023 (eerste fase) vermeerderd met 50% van dat bedrag ingaande 2023. De beschikbaarheid van het laatste deel van het trekkingsrecht van nog eens € 23.750.000 is afhankelijk van een evaluatie. Deze evaluatie is gepland voor 2023, maar het algemeen gedeelde beeld is, dat het dan te vroeg is om goede keuzes te kunnen maken. Het Algemeen Bestuur van het Nationaal Programma Groningen heeft dan ook besloten om: • De evaluatie in 2023 uit te stellen.
• Middelen uit de eerste tranche (de eerste helft), ook na 2022 beschikbaar te houden voor de betreffende overheid. • Om -in overeenstemming met de bepalingen in de aanvullende bestuursovereenkomst- de middelen uit het 'derde kwart' (114,75 miljoen euro) beschikbaar te stellen voor gemeenten per 1 januari 2023, conform de verdeelsleutel die ook voor de huidige trekkingsrechten is toegepast. • Op een later moment te besluiten over de verdeling van de resterende middelen (vierde kwart), op basis van een inhoudelijk voorstel dat in nauwe samenspraak met de provincie, gemeenten en maatschappelijke partijen wordt opgesteld. • In de volgende fase van Nationaal Programma Groningen in te zetten op een aantal grootschaliger projecten, ook wel baanbrekers genoemd. Dit is onderdeel van het inhoudelijk voorstel, zoals hierboven genoemd. In het document ‘Hart voor Midden-Groningen, Voorstel selectie projecten NPG: Naar een goede en afgewogen start’ (vastgesteld door de gemeenteraad in jan 2020) is een lijst projecten opgenomen, die een hoge prioriteit hebben. Daarvan zijn inmiddels 21 projecten aangevraagd en toegekend voor
Pagina:
4 van 14
Datum:
9 november 2022
Onderwerp:
Prioritering projecten lokaal NPG programma
een totaalbedrag van € 30.549.230. In dit selectiedocument is o.a. als criterium bepaald “als je A zegt, moet je ook B kunnen zeggen”. Dat betekent dat er voldoende reserveringen aangehouden worden voor uitvoering van de tweede fase van deze projecten. Veel projecten zijn opgeknipt in fases, bijvoorbeeld: eerst een haalbaarheidsonderzoek en daarna de uitvoering of eerst een pilot/experimenteerfase en daarna evaluatie en een bredere toepassing. In veel gevallen zijn alleen die eerste fases aangevraagd, maar zijn de vervolgfases wel in de lokale programmaplannen opgenomen en financieel geraamd.
3. Werkwijze om te komen tot een nieuwe prioritering De nog in te dienen projectplannen uit het lokale programmaplan uit de eerste en tweede tranche zijn door beleidsmedewerkers, projectleiders en strategen aangevuld met informatie over: • Toezeggingen, afspraken, verwachtingen in de buitenwereld (wat zijn de effecten en imagoschade als het project niet doorgaat?). • Afhankelijkheden met andere projecten binnen of buiten NPG (is het project ingezet als cofinanciering of is het voorwaardelijk voor andere projecten?). • Onderbrenging (kan het doel van het project onderdeel worden van reguliere uitvoering of een ander NPG-project?). • Externe ontwikkelingen (zijn er redenen waarom we dit project met de kennis van nu niet meer zouden opvoeren of wordt het doel al op een andere manier bereikt?). Dezelfde groep heeft advies gegeven over alle projecten aan de hand van weging op impact en bijdrage aan de doelen uit het strategisch kader. Ook is gevraagd naar voorstellen en suggesties. Deze adviezen zijn in twee rondes (sociale en fysieke projecten) besproken met de betrokken adviseurs en nog verder aangevuld op basis van vragen vanuit het programmateam. De adviezen zijn ook financieel vertaald door de betrokken medewerkers.
Belangrijk: er is uitgegaan van opgaven en benodigde middelen, er zijn GEEN richtlijnen voor het beschikbare budget (in totaal of per project) meegegeven bij de eerste rondes. Het programmateam NPG van de gemeente Midden-Groningen heeft op basis van alle informatie een generieke afweging en voorlopig advies gemaakt. Tenzij de actuele ontwikkelingen hiertoe aanleiding gaven, is zoveel mogelijk vastgehouden aan de oorspronkelijke prioritering van de ‘eerste selectie’, omdat deze keuzes destijds zorgvuldig gewogen zijn. Het overzicht van alle projecten met een prioritering, advies en benodigde middelen, staat in de tabel op de volgende pagina. Vervolgens wordt per project een toelichting gegeven. Uiteindelijk besluit de gemeenteraad over de voorgestelde prioritering. Omdat we met dit besluit voortborduren op eerder genomen besluiten in het kader van het lokaal programmaplan, is het niet voor de hand liggend om inwoners voorafgaand aan de besluitvorming hierin een stem te geven. Om afgewogen keuzes te kunnen maken en input te kunnen leveren, moeten inwoners in dit geval over veel info en democratische vaardigheden beschikken. Tegenover deze stevige inspanning staat relatief weinig invloed gezien de eerdere besluiten die al vast liggen en de financiële ruimte die er (niet) is.
Wij adviseren om rond de bespreking in de raad en na besluitvorming over de toekomst van het NPG in het Algemeen Bestuur, helder te communiceren over de nog te starten projecten en de ruimte die dit biedt voor inwonerinitiatieven.
Pagina:
5 van 14
Datum:
9 november 2022
Onderwerp:
Prioritering projecten lokaal NPG programma
4. Overzicht prioritering en advies NPG-projecten Projecten met een hoge prioriteit
Oud bedrag
Nieuw voorstel
Nog aan te vragen vervolgfases van al gestarte projecten
€ 19.963.767,00
€ 24.049.253,00
Aanpak verpauperde panden II
€ 4.000.000,00
€ 4.000.000,00
Midden-Groningen op de kaart II
€ 100.000,00
€ 100.000,00
€ 10.625.380,00
€ 12.132.160,00
Bevordering sociale veerkracht II
€ 467.000,00
€ 467.000,00
Ervaringsdeskundigen II
€ 235.010,00
€ 0,00
Toekomstbestendig cultureel erfgoed II
€ 1.000.000,00
€ 1.000.000,00
Jongeren pitchen cultuurprojecten II
€ 250.000,00
€ 0,00
€ 3.286.377,00
€ 2.850.093,00
€ 0,00
€ 3.500.000,00
€ 24.135.800,00
€ 10.248.300,00
€ 4.750.000,00
€ 3.562.500,00
Regie op samenhang/ 4% organisatiekosten
€ 2.185.800,00
€ 2.185.800,00
A7-zone
€ 5.500.000,00
Verbindingszones/ overlast bedrijven
€ 1.000.000,00
Amoveren woonfuncties
€ 3.000.000,00
Herstructureren bedrijventerreinen
€ 5.700.000,00
Tijd voor toekomst II
Verbeteren veiligheid MG II Hoogezand Noord III Nog aan te vragen projecten (met hoge prioriteit) binnen lokaal programma 5% amendement
Groeningen
€ 500.000,00
Ontwikkelen ’t Roegwold en Schildmeer
€ 500.000,00
€ 4.000.000,00
€ 500.000,00
Ontwikkelen Zuidlaardermeer
€ 1.000.000,00
Uitvoering via andere projecten binnen lokaal programma
€ 6.905.000,00
€ 0,00
€ 700.000,00
€ 0,00
Doorontwikkeling kindcentra
€ 1.640.000,00
€ 0,00
Preventieve zorg in de school
€ 1.640.000,00
€ 0,00
€ 425.000,00
€ 0,00
€ 7.025.000,00
€ 0,00
Voorzieningenwijzer
€ 250.000,00
€ 0,00
Vitale Ouderen
€ 260.000,00
€ 0,00
Gezinscoaching
€ 1.000.000,00
€ 0,00
Innovatieve broedplaatsen
€ 1.550.000,00
€ 0,00
Duurzaam particulier bezit
€ 2.500.000,00
€ 0,00
€ 300.000,00
€ 0,00
€ 1.165.000,00
€ 0,00
€ 58.029.567,00
€ 34.297.553,00
Actief betrekken jeugd/ cultuureducatie
Overgang PO/VO/MBO
Uitvoeren via regulier beleid of anders
Ontwikkelen digitale vaardigheden jeugd Taalaanbod 12+ Totaal
Pagina:
6 van 14
Datum:
9 november 2022
Onderwerp:
Prioritering projecten lokaal NPG programma
Projecten met een lagere prioriteit
Oud bedrag
Nieuw voorstel
Mad Pride Oefenhuis
€ 2.000.000,00
€ 2.000.000,00
Mien Stee
€ 1.100.000,00
€ 1.100.000,00
€ 500.000,00
€ 0,00
€ 500.000,00
€ 500.000,00
Bewonersbedrijven
€ 1.250.000,00
€ 0,00
Kansrijke start
€ 3.820.000,00
€ 0,00
Studiekeuze
€ 120.000,00
€ 0,00
€ 9.290.000,00
€ 3.600.000,00
Samen experimenteren, creëren en innoveren Gildeconstructies Uitwerking edu-actief centrum
Totaal
Totaaloverzicht Oorspronkelijk programmaplan Aangevraagd en toegekende projecten
€ 30.549.230,00
Aangevraagd en toegekend onder voorwaarden
€ 6.500.233,00
Oorspronkelijke raming nog aan te vragen projecten
€ 65.819.567,00
Totaal
€ 102.869.030,00
Gegarandeerd beschikbare middelen Tekort op basis van oorspronkelijke programmaplan
€ 71.250.000,00 -
€ 31.619.030,00
Geactualiseerd programmaplan Aangevraagd en toegekende projecten
€ 30.549.230,00
Aangevraagd en toegekend onder voorwaarden Nieuwe raming nog aan te vragen op basis van prioritering, advies en gegarandeerde middelen (exclusief projecten lage prio) Totaal
€ 6.500.233,00
€ 71.347.016,00
Gegarandeerd beschikbare middelen
€ 71.250.000,00
Tekort op basis van nieuwe raming
-€ 97.016,00
€ 34.297.553,00
Pagina:
7 van 14
Datum:
9 november 2022
Onderwerp:
Prioritering projecten lokaal NPG programma
5. Toelichting: Projecten met een hoge prioriteit 5.1
Nog aan te vragen vervolgfases van al gestarte projecten
Het programmateam adviseert om de geplande vervolgfases van de al gestarte projecten door te laten gaan in het kader van “wie A zegt moet ook B zeggen”. De huidige projectleiders hebben hun projectplanning en begroting gebaseerd op de bedragen van beide fases van het project en hebben de toegezegde middelen nodig om de projectresultaten te bereiken. Hieronder worden de gemaakte keuzes per project toegelicht op basis van de informatie vanuit de inventarisatie binnen de organisatie.
Aanpak verpauperde panden II Er zijn op dit moment geen kansen om financiering elders te halen of het project zo in te richten dat er minder geld nodig is, dus het bedrag voor de tweede fase blijft onveranderd. Eventuele vrijval in de toekomst als gevolg van situaties die 'zichzelf' oplossen kan later aangepast worden. Er is een aantal panden in Hoogezand-Noord die ook binnen dit project vallen. Op dit moment is de raming hiervoor € 80.000.
Midden-Groningen op de kaart II Van de €100.000 die gereserveerd is voor fase II, is er nog €11.000 nodig voor het eerste deel (kwestie BTW en personeel). Ambities in de visie Vrijetijdseconomie (te behandelen in de gemeenteraad: zomer 2022) leggen de basis voor de vervolgaanvraag: routestructuren voor vaarrecreatie. De volgende fase kan niet in de lijn of binnen een ander NPG-project ondergebracht worden. Daarnaast zijn er al verwachtingen gewekt binnen de sector. De nieuw te ontwikkelen routes hebben een relatie met de Landschapswerkplaats (programma Toukomst van de provincie). Dit biedt mogelijk een kans om verdere uitwerking hierin onder te brengen.
Tijd voor toekomst II Op dit project is €1,8 miljoen euro bezuinigd door de volgende veranderingen: a. Activiteitenbudget per school gelijkgesteld aan huidige bedrag pilot (lager dan vooraf geraamd) b. Gefaseerd opschalen naar 16 scholen in plaats van in één keer c. Schrappen van coalitieondersteuner door jeugdondersteuners toe te voegen d. Cofinanciering Regiodeal e. Cofinanciering NPG thematisch Daarnaast zijn er de komende jaren nog de volgende kansen: a. Kans op rijksbijdrage Rijke Schooldag uit regeerakkoord b. Bijdrage vanuit reguliere onderwijskansenbeleid (wordt op dit moment herijkt) c. Cofinanciering vanuit onderwijs Het project Actief betrekken jeugd/ cultuureducatie uit het lokaal programmaplan wordt inhoudelijk geïntegreerd in het project Tijd voor Toekomst. In de praktijk kiezen de scholen in de pilotfase ook al voor cultuur-educatieve activiteiten. Het is de bedoeling om een overzicht van al het aanbod (inclusief cultuur) te laten maken voor de scholen zodat ze goed weten waaruit ze kunnen kiezen. De innovatiebegeleiders helpen de scholen bij hun keuze en brengen ook cultuur onder de aandacht.
Pagina:
8 van 14
Datum:
9 november 2022
Onderwerp:
Prioritering projecten lokaal NPG programma
Ook stellen we voor om de projecten Inhoudelijke doorontwikkeling kindcentra en Preventieve zorg in de school onderdeel van Tijd voor Toekomst te maken. Deze twee projecten komen namelijk samen in de al gestarte pilot Jeugdondersteuners Kindcentra. Hier is enorm veel draagvlak voor en landelijk wordt Midden-Groningen hierin als koploper gezien. Er zijn verwachtingen gewekt dat deze pilot verlenging krijgt vanuit het NPG. Een koppeling aan Tijd voor Toekomst is een logische keuze vanuit het doel van de inzet jeugdondersteuners: het vergroten van kansengelijkheid door het wegnemen van sociaal-emotionele belemmeringen en het stimuleren van veerkracht en weerbaarheid binnen de kindcentra. Dit sluit aan bij het overkoepelende doel van Tijd voor toekomst: vergroten van kansengelijkheid. Aan het budget van Tijd voor Toekomst zijn in dit advies de bedragen voor Doorontwikkeling Kindcentra & Preventieve Zorg in de School (2 x € 1.640.000) samengevoegd tot een bedrag van € 3.280.000 voor de jeugdondersteuners.
Bevordering sociale veerkracht II Het project Bevordering sociale veerkracht werkt met een volledig nieuwe werkwijze en de effecten en opbrengsten moeten nog gemeten worden. Daardoor past het nu niet binnen regulier beleid. De komende drie (project)jaren zijn nodig om te onderzoeken wat er gedaan moet worden om de werkwijze na drie jaar wel regulier te kunnen maken.
Ervaringsdeskundigen II Met dit project wordt voor het eerst binnen de gemeente ervaringsdeskundigheid ingezet. Voor de eerste fase is € 700.000 aangevraagd en toegekend. Met dit bedrag blijken de doelen van de piloten de tweede fase in totaal te kunnen worden gerealiseerd. Daarmee is een extra aanvraag voor de tweede fase niet noodzakelijk. Daarmee is een besparing van € 235.010,00 ingeboekt. Structurele inzet van ervaringsdeskundigen volgt na een positieve evaluatie van de effecten, resultaten en ervaringen van het project.
Toekomstbestendig cultureel erfgoed II Op dit moment wordt als onderdeel van fase I een subsidieregeling opgesteld, in samenspraak met de stakeholders. Deze inspanning heeft zonder vervolgmiddelen weinig zin en effect. Daarom is het belangrijk dat de tweede fase van het project onveranderd doorgaat.
Jongeren pitchen cultuurprojecten II De eerste fase van dit project is tot nu toe een succes. Een aantal ideeën van jongeren wordt al daadwerkelijk uitgevoerd. Dit maakt een vervolgaanvraag gewenst. Maar deze hoeft niet noodzakelijk gedekt te worden uit NPG-middelen. Zoals het nu lijkt, kan een vervolgfase betaald worden uit het overschot van Kielzog over 2021 of vanuit resterende coronamiddelen voor cultuur. Het project blijft dus doorgaan, maar er zijn geen NPG-middelen nodig voor de tweede fase.
Verbeteren veiligheid MG II De gemeente Midden-Groningen heeft met Hoogezand-Sappemeer een stedelijke omgeving met bijbehorende problematiek op het gebied van leefbaarheid en veiligheid. Deze problematiek doet zich ook in vergelijkbare intensiteit voor in een aantal andere kernen van de gemeente. Een stevige veiligheidsaanpak is een randvoorwaarde om de preventieve NPG-projecten gericht op sociale veerkracht, armoede en kansengelijkheid een kans van slagen te geven. Om deze redenen heeft het bestuur van het Nationaal Programma Groningen in 2021 ingestemd met fase 1 van dit project, waarin het onderzoek en de ontwikkeling van een passende aanpak centraal stond. Op basis van de
Pagina:
9 van 14
Datum:
9 november 2022
Onderwerp:
Prioritering projecten lokaal NPG programma
eerste resultaten en het vervolgplan richt de vervolgaanvraag zich op continuering en uitvoering van het gestarte proces.
Hoogezand Noord III (nieuw) Een deel van de dekking voor Hoogezand Noord moest uit de verschillende Bedrijvig & Leefbaar projecten (zie paragraaf 4.2) komen. Zowel vanwege de timing als door onduidelijke afspraken, bleek dit niet haalbaar. Daarom is Hoogezand Noord, deel III nu als apart project opgevoerd. De totale raming voor bijdrage vanuit de B&L projecten was oorspronkelijk €4 miljoen. Voorgesteld wordt een taakstellende besparing van € 500.000 door te voeren vanwege de begrote inzet sociaal die deels vanuit NPG-projecten op dit gebied ingevuld kan worden.
5.2
Nog aan te vragen projecten (met hoge prioriteit) binnen het lokaal programma
5% amendement Bij de vaststelling van het lokaal programmaplan, werd uitgegaan van 5% over € 95 miljoen. Gezien de huidige financiële onzekerheid over het beschikbaar komen van het ‘vierde kwart’ van het trekkingsrecht, stellen we voor de 5% te berekenen over het gegarandeerd trekkingsrecht van € 71.250.000,00. Mocht het trekkingsrecht in de toekomst toch verhoogd worden, wordt ook vanuit dit bedrag 5% gereserveerd op basis van het amendement.
Regie op samenhang/ 4% organisatiekosten De projecten binnen het lokaal programmaplan kunnen nog meer waarde hebben wanneer we samenwerken op de raakvlakken tussen de projecten, wanneer we organiseren dat succesvolle projecten of werkwijzen na de looptijd van het project geborgd worden en wanneer we inzetten op samenwerking met andere gemeenten en de provincie. Voor deze regie op de samenhang is regionaal 4% van het trekkingsrecht gereserveerd. De middelen voor de regie op samenhang zijn berekend over het gegarandeerd trekkingsrecht van € 71.250.000,00. Binnen de begroting van de kosten van de programmaorganisatie en overhead is rekening gehouden met ontvangst van een bedrag van € 2.185.800,00 voor de volle looptijd van het NPG.
Bedrijvig & Leefbaar: een combinatie van A7-zone + Verbindingszones/ overlast bedrijven + Herstructureren bedrijventerreinen + Amoveren woonfuncties We stellen voor om de vier projecten A7-zone, Verbindingszones/ overlast bedrijven, Herstructureren bedrijventerreinen en Amoveren woonfuncties samen onder te brengen in het programma Bedrijvig & Leefbaar en hier een budget van € 4 miljoen aan te koppelen. In dit programma richten we ons op doelen en acties uit de Doorstartnotitie Bedrijvig en Leefbaar die op 28 november 2019 door de raad vastgesteld is. Het bedrag is gebaseerd op een eerste raming vanuit deze doorstartnotitie. Uitvoering van het programma Bedrijvig & Leefbaar is urgent. Op dit moment zijn er nauwelijks beschikbare kavels meer op de bedrijventerreinen. Daarnaast kan een aantal bedrijven niet verder ontwikkelen en groeien vanwege de beperkte geluidsruimte en komen er met betrekking tot een aantal locaties hindermeldingen vanuit de omgeving binnen. Zonder het programma Bedrijvig & Leefbaar worden deze problemen niet opgelost. Door de verschillende NPG-projecten te bundelen in één programma, kunnen de opgaven in samenhang opgepakt worden waarmee er zowel (ontwikkel)ruimte voor bedrijven op bestaande terreinen ontstaat als de leefbaarheid nabij de bedrijventerreinen verbetert. Met een budget van €4 miljoen kunnen niet alle knelpunten tegelijk
Pagina:
10 van 14
Datum:
9 november 2022
Onderwerp:
Prioritering projecten lokaal NPG programma
opgepakt worden. Om de prioriteiten te bepalen is eerst een beknopte nadere analyse nodig van de 5 bedrijventerreinen: Waterhuizen, Hoogezand-West (Westerboek), FoxMart, Bedrijventerrein Sappemeer Oost en Industrieweg (Zuidbroek) en de visie Foxhol Ter Meer.
Versterken landschap en natuur: combinatie Groeningen + Ontwikkelen ’t Roegwold en Schildmeer + Ontwikkelen Zuidlaardermeer Ook hier stellen we voor een aantal projecten met onderlinge raakvlakken te bundelen in één aanpak. De betreffende projecten zijn nog niet concreet uitgewerkt, maar het programma is belangrijk met het oog op de ontwikkeling van een sterke vrijetijdsector en de kansen in relatie tot natuur, klimaatadaptatie en duurzame landbouw. In zijn algemeenheid zijn er verwachtingen gewekt met het opnemen van Groeningen in het lokaal programmaplan. Daarnaast is dit programma in beeld als mogelijke cofinanciering voor de ambities uit de Visie Vrijetijdseconomie, deelname aan een Europees Interreg traject, inzet van Midden-Groningen binnen de coalitie Groeningen en het provinciale project De Innovatiewerkplaats en het vervangen van een onbewaakte spoorwegovergang door een fiets/wandelbrug die zorgt voor verbinding met Zuidlaardermeer gebied. Mogelijke andere financieringsbronnen hiervoor zijn de versterkingsopgave (Roegwold/Schildmeer) en de Landschapswerkplaats (een Toukomstproject).
Daarnaast biedt het programma ook ruimte voor Midden-Groningen om deel te nemen aan het provinciale traject om de komende 10 jaar tot uitvoering van een Veenweidestrategie te komen, waarbij enkele gebieden aan de oostgrens van onze gemeente al zijn aangewezen als pilotgebied (Lageland en Blauwe Molen polder). Hierin komen kansen voor klimaatadaptatie en nieuwe vormen van landbouw naar voren. Naar verwachting gaat er nog veel tijd en energie zitten in het ontwikkelen van de plannen samen met stakeholders en andere overheden. In plaats van middelen voor (gedeeltelijke) realisatie, adviseren we om voor het project Versterken landschap en natuur € 500.000 als procesgeld beschikbaar te stellen. Hieruit kan inzet van Midden-Groningen in bovengenoemde projecten en het organiseren van financiering voor realisatie (gedeeltelijk) bekostigd worden.
5.3
Uitvoeren via andere projecten in het lokale programma
Actief betrekken jeugd/ cultuureducatie Zie Tijd voor toekomst.
Doorontwikkeling kindcentra Zie Tijd voor toekomst.
Preventieve zorg in de school Zie Tijd voor toekomst.
Overgang PO/VO/MBO Dit project kan zonder extra middelen uitgevoerd worden binnen het project Jongerenwerk+ dat in uitvoering is bij Kwartier Zorg en Welzijn.
5.4
Uitvoeren via regulier beleid of anders
Voorzieningenwijzer Dit project is inmiddels via de reguliere weg gestart. Om deze reden wordt geadviseerd om het project uit het lokale programma te schrappen.
Pagina:
11 van 14
Datum:
9 november 2022
Onderwerp:
Prioritering projecten lokaal NPG programma
Vitale Ouderen Dit project wordt via het regulier ouderenbeleid opgepakt. De initiatiefnemer van dit project is niet bekend. Vanuit sociaal beleid is er geen behoefte aan een specifiek doelgroepenproject. Het is van belang om vanuit een doorgaande lijn (van jong tot oud) aandacht te hebben voor en te investeren in mogelijkheden voor basisvaardigheden, talentontwikkeling, veerkracht en gezondheid voor die brede groep inwoners waarbij dat minder vanzelfsprekend is.
Gezinscoaching Ook dit project is inmiddels via de reguliere weg gestart en hoeft dus niet via het lokale programma aangevraagd worden.
Innovatieve broedplaatsen Dit project betreft een fysieke investering in jongerencentra. Er zijn twijfels over exploitatie op langere termijn. Onderzocht is of de coronamiddelen jeugd hiervoor ingezet kunnen worden. Deze middelen zijn echter al hard nodig om tekorten op toegenomen reguliere zorgvraag vanwege corona te dekken. Mogelijk kan dit project in afgeslankte vorm onderdeel worden van het huidige project Jongerenwerk+ en zijn er kansen voor een combinatie met cultuurprojecten. Deze optie wordt verder verkend. We adviseren om het project niet via het lokale programma aan te vragen.
Duurzaam particulier bezit Het doel van dit project kan bereikt worden met middelen uit het Volkshuisvestingsfonds. Maar dit project Duurzaam particulier bezit is ook opgevoerd als cofinanciering voor deze middelen. Het lijkt kansrijk om andere al lopende projecten op te voeren als cofinanciering voor het Volkshuisvestingsfonds, zoals Hoogezand Noord, Pilot aardgasvrije wijk of het Programma energieparticipatie, waardoor het project Duurzaam Particulier Bezit kan vervallen.
Ontwikkelen digitale vaardigheden jeugd Vanuit de provincie is het NPG-project ‘Kansrijke Groningers’ gestart. Dit richt zich op optimale ontwikkelkansen en een goede aansluiting op de arbeidsmarkt voor de bovenbouw van het primair onderwijs en de onderbouw van het voortgezet onderwijs door o.a. het stimuleren en faciliteren van kennis en vaardigheden op het gebied van ICT. Daarnaast zien we dat binnen Tijd voor Toekomst ook al veel scholen aandacht hebben voor de ontwikkeling van digitale vaardigheden. Om deze reden kan een apart project met dit doel vervallen.
Taalaanbod 12+ De bibliotheek kent nu al het Taalhuis dat zich op volwassenen richt. Daarnaast onderzoekt de bibliotheek of dit aanbod vanaf volgend jaar uitgebreid kan worden. Hiermee kunnen de doelen vanuit Taalaanbod 12+ grotendeels behaald worden en stellen we voor, mede omdat andere projecten meer prioriteit hebben, dit project niet verder uit te werken.
6. Toelichting: Projecten met een lagere prioriteit Mad Pride Oefenhuis Dit project is belangrijk voor innovatie Beschermd wonen en opvang. Er ligt een duidelijke financiële onderbouwing en mogelijk is dit project te combineren met Mien Stee. Er zijn verwachtingen gewekt richting betrokken partijen, maar omdat het een ‘tweede tranche project’ betreft, adviseren we toch om het project nu te parkeren in verband met de noodzakelijke
Pagina:
12 van 14
Datum:
9 november 2022
Onderwerp:
Prioritering projecten lokaal NPG programma
prioriteitstelling. Mochten er in de toekomst aanvullende middelen komen of middelen vanuit de andere projecten resteren zouden dit project en Mien Stee prioriteit kunnen krijgen. Kwartier Zorg en Welzijn en VriendGGz zijn de betrokken derde partijen.
Mien Stee Zie Mad Pride Oefenhuis. Stichting Terwille is de derde partij die hierbij betrokken is.
Samen experimenteren, creëren en innoveren Dit project kan worden samengevoegd met Gildeconstructies voor een totaalbedrag van € 500.000. We stellen toch voor om dit project een lagere prioriteit toe te kennen, omdat het project minder hard is en minder toezeggingen kent dan de andere projecten. Het project kent veel raakvlakken met de ‘innovatiewerkplaats’ die is opgezet vanuit de Hanzehogeschool. Deze biedt met name kansen voor het programma ‘Versterken Landschap en Natuur’.
Gildeconstructies Zie Samen experimenteren, creëren en innoveren.
Uitwerking edu-actief centrum Het project is destijds al beoordeeld als ‘geen plus’, omdat het hoort bij bestaand aanbod van welzijnswerk. Daarom stellen we voor om dit project te schrappen.
Bewonersbedrijven Dit project was een idee van Lysias Advies, maar het is niet bekend in de organisatie en er is geen draagvlak voor. We stellen voor om dit project te schrappen.
Kansrijke start Het project Kansrijke start is eerder (2020) niet akkoord bevonden om in te dienen. Wel is het NPGproject Moeders van Midden-Groningen als onderdeel van Kansrijke start ingediend en goedgekeurd. Kansrijke start is ook een onderdeel van het project Kansen voor de Veenkoloniën en is opgenomen in het regeerakkoord, mogelijk met middelen voor gemeenten. Dat zal blijken bij financiële doorvertaling.
StudiekeuzeDit project is niet bekend binnen de organisatie, er is geen onderbouwing beschikbaar. Verder zijn er ook geen verwachtingen gecreëerd. Om deze reden adviseren we om dit project uit het lokale programma te schrappen.
Pagina:
13 van 14
Datum:
9 november 2022
Onderwerp:
Prioritering projecten lokaal NPG programma
7. Andere projecten en kostenstijgingen De kosten van bovenstaande prioriteiten bedragen gezamenlijk al meer dan het gegarandeerde trekkingsrecht van € 71,25 miljoen. Dat betekent dat er geen ruimte is voor het opvangen van kostenstijgingen of nieuwe prioriteiten. Daarmee dreigt het lokaal programmaplan inflexibel te worden. Als de drie nog nieuw aan te vragen projecten binnenkort aangevraagd en gehonoreerd worden, samen met de aanvragen van de tweede fases van inmiddels lopende projecten, dan is het beschikbaar trekkingsrecht (meer dan) benut. Concreet betreft dit de nieuwe aanvragen: • Versterken landschap en natuur (een combinatie van Groeningen + Ontwikkelen ’t Roegwold en Schildmeer + Ontwikkelen Zuidlaardermeer) • Bedrijvig & Leefbaar (een combinatie van A7-zone + Verbindingszones/ overlast bedrijven + Herstructureren bedrijventerreinen + Amoveren woonfuncties) • 5% amendement (middelen voor het versterken van de betrokkenheid van inwoners) Nieuwe kansen, zoals bijvoorbeeld de ontwikkeling van een (praktijk)opleidingsinstituut voor de bouwwereld door SSPB, kunnen (als de voorgestelde keuzes gemaakt worden) niet vanuit het lokale programmaplan NPG ondersteund worden. Tot slot is er in het oorspronkelijk programmaplan en ook in deze weging geen rekening gehouden met een risicoreservering. De NPG-budgetten worden niet geïndexeerd.
Gezien de huidige inflatiecijfers en de stijgende bouw- en personeelskosten, betekent dat in de loop van de tijd minder gedaan kan worden met hetzelfde geld. Mede om deze reden zouden wij voorstander zijn van de gebruikelijke reservering van 10% voor onvoorziene kosten (ruim € 3 miljoen). Maar gezien de huidige financiële situatie en de gewekte verwachtingen vinden wij het niet realistisch om het tekort met dit bedrag te vergroten. Om de risico’s toch enigszins beheersbaar te houden, willen we dit als volgt aanpakken: •
•
Bij nog aan te vragen projecten en de vervolgfase van al gestarte projecten extra inzet (met hulp van controller NPG) op een goede en geïndexeerde begroting. Daarnaast adviseren we om binnen het project een risicobuffer van 10% aan te houden. Voor al gestarte projecten is de begroting vaak lastig aan te passen. Bij onvoorziene risico’s passen we maatwerk toe: het NPG-bureau accepteert een overschrijding van max. 10% van het projectbudget, maar dit wordt wel ten laste gebracht van het trekkingsrecht en betekent daarmee dat een nog aan te vragen project moet sneuvelen. Andere opties zijn een besparing binnen het projectbudget of dekking van het tekort via de reguliere begroting. Ook is in de risicoparagraaf van de jaarrekening 2021 als onderdeel van de benodigde weerstandscapaciteit, een bedrag van €500.000 opgenomen voor overschrijding van de NPG-budgetten (met een kans van 10%).
Pagina:
14 van 14
Datum:
9 november 2022
Onderwerp:
Prioritering projecten lokaal NPG programma
8. Belangrijkste conclusies en aandachtspunten •
De prioritering was gericht op het aanvragen van projecten binnen het gegarandeerd beschikbare trekkingsrecht voor Midden-Groningen. Het oorspronkelijk benodigde bedrag is met ruim € 30 miljoen naar beneden gebracht.
•
Er is zoveel mogelijk vastgehouden aan de oorspronkelijke prioritering uit het selectiedocument, omdat deze keuzes destijds zorgvuldig gewogen zijn. Daarmee komen de meeste projecten met een lagere prioriteit (voorheen: de ‘tweede tranche’) ondanks een nadere uitwerking en soms goede onderbouwing ook op dit moment niet in aanmerking voor uitvoering. Zo hebben Mad Pride Oefenhuis en Mien Stee (opnieuw) een lagere prioriteit gekregen, ondanks het feit dat voor beide projecten geldt dat ze goed uitgewerkt en onderbouwd zijn. Beide projecten zijn door externe partijen ingebracht.
•
Er resteert nog een tekort van € 533.300 op het gegarandeerd trekkingsrecht als alle adviezen worden overgenomen. We hebben er bewust voor gekozen om dit tekort voorlopig te laten staan. Wat ons betreft is het een politieke keuze om te besluiten hoe hiermee om te gaan: wachten op mogelijk extra (co)financiering, kaasschaaf over alle projecten of heroverwegen van projecten zijn mogelijke opties.
•
Op Hoogezand Noord III moet €500.000 ten opzichte van de oorspronkelijke raming bezuinigd worden als gevolg van een overlap in begrote kosten voor de sociale aanpak en reguliere inzet van de gemeente. Hierbij moet opgemerkt worden dat er nog geen sociale doelstellingen zijn geformuleerd en dat er nog formele afspraken gemaakt moeten worden over inzet vanuit sociaal beleid en gebiedsregie. Omdat de huidige formatie opbouwwerk bij Kwartier Zorg en Welzijn nu al niet toereikend is voor de gehele gemeente, is het sterk de vraag of hier projectuitvoering aan toegevoegd kan worden en of de taakstelling daarmee haalbaar is.
•
Het project Groeningen is gekoppeld aan ‘t Roegwold en Schildmeer onder de naam Versterken landschap en natuur en geraamd op € 500.000 voor proceskosten. Dit budget is al in beeld als cofinanciering voor meerdere doelen. Daarmee wordt het een heel krap budget, waarvan het belangrijkste doel moet zijn om andere financieringsbronnen te vinden voor de realisatie.
•
Er wordt een gecalculeerd risico genomen met de cofinanciering van het Volkshuisvestingsfonds.
•
Het is van belang de risico’s van de kostenstijgingen (inflatie) af te dekken.