Document · PDF

03. Voorjaarsnota

Raadsvergadering 13 juli 2023, gemeente Midden-GroningenBij agendapunt: Voorjaarsnota 2023 (R)9.775 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Voorjaarsnota 2023

Inhoudsopgave 1.

Inleiding ................................................................................................ 3 1.1

Leeswijzer .................................................................................. 3

Samenvatting .......................................................................................... 4

Ontwikkelingen 2023-2027 ......................................................................... 5 3.1

Dorpen en wijken .......................................................................... 5

3.2

Sociaal ....................................................................................... 6

3.3

Economie .................................................................................... 7

3.4

Dienstverlening ............................................................................ 10

3.5

Gevolgen gas- en zoutwinning én NPG ................................................. 10

3.6

Bestuur en bedrijfsvoering .............................................................. 10

3.7

Ontwikkeling van het rekeningresultaat ............................................... 13

Oplossing negatieve saldi Voorjaarsnota ........................................................ 14

Kredietaanvragen voor investeringen ........................................................... 16

Overige ontwikkelingen ............................................................................ 18

Bijlage I: Indexatie.............................................................................................. 20 Bijlage II: Subsidieregister .................................................................................... 21 Bijlage III: Overzicht investeringen .......................................................................... 25 Bijlage IV: Centrumplan Muntendam ........................................................................ 26

1. Inleiding Voor u ligt de Voorjaarsnota 2023. Deze verschijnt ruim een jaar na installatie van uw raad en is een verdere uitwerking van het raadsakkoord 2023-2026, Midden in Midden-Groningen. Uw raad heeft hierin aangegeven direct te willen werken met een raadsakkoord en een raadswerkprogramma. De belangrijkste reden hiervoor is dat uw raad meer in verbinding wil staan met de inwoners en wil werken aan het vertrouwen van de samenleving in de overheid. Het raadsakkoord biedt ruimte aan de samenleving om mee te denken. Naast participatie geeft u aan dat financieel gezond zijn ook een belangrijke randvoorwaarde is. In deze Voorjaarsnota leest u dat we dit tot en met 2025 kunnen realiseren. Er is een voorstel bijgevoegd voor indexatie van de budgetten in de begroting. Dit is noodzakelijk om de begroting realistisch en toekomstbestendig te maken. Op dit moment is er een stelpost inflatie in de begroting 2023-2026 opgenomen. Deze zal naar verwachting grotendeels wegvallen tegen het noodzakelijke budget voor inflatie. Bij de begroting 2024-2027 laten wij u weten of er budget vrijvalt uit deze stelpost. In het collegeprogramma “Samen aan de slag” hebben wij de volgende uitgangspunten aangegeven: • • •

De inwoner staat centraal: voor al het beleid dat we formuleren, geldt dat we uitgaan van het perspectief van de inwoner. We zorgen dat het altijd duidelijk is voor de bewoner waar deze aan toe is. Iedereen doet mee: we willen de startsituatie verbeteren van specifieke doelgroepen om zo de kansenongelijkheid aan te pakken. Prettige woon-, werk- en leefomgeving: we houden bij beslissingen rekening met de gevolgen op de leefomgeving, zodat het voor toekomstige generaties ook fijn wonen en werken is in onze mooie gemeente.

In deze Voorjaarsnota leggen wij voorstellen aan u voor die bijdragen aan deze uitgangspunten. Meerdere voorstellen dragen ook bij aan de thema’s uit het raadswerkprogramma. Deze Voorjaarsnota is het uitgangspunt om de begroting 2024-2027 op te stellen. Een zorgpunt blijft de niet sluitende begroting vanaf 2026. Uit de Voorjaarsnota van het Rijk blijkt dat gemeenten vanaf 2026 met een structureel tekort geconfronteerd worden van € 3 miljard. Via de VNG lobbyen gemeenten voor herijking van het gemeentefonds, gericht op brede welvaart voor iedere gemeente. Wordt dit gat niet gedicht dan komen de grote maatschappelijke opgaven onder druk te staan en overwegen gemeenten taken bij het Rijk terug te leggen. De meicirculaire verschijnt op het moment dat deze nota in de bestuurlijke route zit. De financiële effecten van de circulaire ontvangt u daarom door middel van een raadsbrief vóór de behandeling van de Voorjaarsnota in uw raad, op 13 juli 2023. Op deze wijze voorzien we u voor het debat van de meest actuele cijfers. De bijstellingen van de budgetten over 2023 zijn gebaseerd op de ontwikkelingen in het eerste kwartaal en nu al bekende wijzigingen later dit jaar. Onzekerheden in opbrengsten mogen wij nog niet meenemen in het te verwachten resultaat.

1.1

Leeswijzer

Deze Voorjaarsnota bestaat uit zes hoofdstukken. Hoofdstuk twee geeft de samenvatting weer. In hoofdstuk drie zijn de ontwikkelingen voor 2023 – 2027 toegelicht. Hoofdstuk vier gaat in op de oplossingen voor de verwachte jaarrekeningsaldi. In hoofdstuk vijf verzoeken wij u diverse kredieten beschikbaar te stellen voor benodigde investeringen. Tot slot lichten we in hoofdstuk zes belangrijke ontwikkelingen toe die, nog, niet financieel vertaald zijn. Daarnaast is er een viertal bijlagen. In de eerste bijlage is het, in de inleiding genoemde, indexatievoorstel opgenomen. Bijlage II geeft het geactualiseerde subsidieregister voor 2023 weer. In de derde bijlage is een overzicht van de kapitaallasten voor de kredietaanvragen opgenomen. Tot slot geeft de vierde bijlage een nadere toelichting op het Centrumplan Muntendam.

2. Samenvatting Deze Voorjaarsnota vertoont het volgende beeld: In essentie staan we er op basis van de huidige gegevens tot en met 2025 goed voor. Wanneer de diverse ontwikkelingen in de Voorjaarsnota eenop-een verwerkt worden is de prognose van het rekeningresultaat in 2023 – 2027 als volgt: Bedragen x € 1.000 Vertrekpunt Voorjaarsnota 2023

2023

2027

-30

2024 1.393

2025 2.335

2026 -5.951

-8.311

Saldo ontwikkelingen

-2.369

-3.020

-2.955

-3.154

-3.065

Saldo oplossingen

2.215

1.169

1.346

1.251

Eindsaldo verwacht rekeningresultaat

-184

-458

549

-7.759

-10.125

We zien in bovenstaande tabel een klein negatief resultaat in de jaren 2023 en 2024, dat we door middel van maatregelen kunnen ombuigen. We gaan er nu dan ook vanuit dat we voor die jaren tot een sluitende begroting komen. Voor 2025 verwachten we een beperkt voordelig resultaat. De jaren 2026 en 2027 laten forse tekorten zien, waarover gesprekken tussen Rijk en gemeenten worden gevoerd. Hieronder volgt een korte toelichting op de belangrijkste punten in 2023-2027: •

•

We zien de effecten van de extreme inflatie van afgelopen jaar in meerdere budgetten. Het gaat om de bijdragen aan de Omgevingsdienst- en Veiligheidsregio Groningen, publiek vervoer, gestegen kosten voor BWRI, cao-stijging personeel en bijstelling van subsidies. Dit heeft een effect van afgerond € 1,4 miljoen in 2023 oplopend naar € 2,2 miljoen in 2027. Deze prijsstijging brengen we ten laste van de stelpost inflatie die we in de begroting hebben opgenomen. Daarnaast zijn er diverse resterende ontwikkelingen die verspreid zijn over diverse programma’s en producten. Deze ontwikkelingen bedragen afgerond € 2,4 miljoen negatief in 2023 oplopend naar afgerond € 3 miljoen negatief in 2027. Het in eerste instantie negatieve resultaat dekken we, voor incidentele kosten, door € 0,9 miljoen uit de Algemene Reserve en € 1 miljoen uit de Reserve Oekraïne in te zetten. Daarnaast dekken we het restant grotendeels door de inzet van een incidenteel verwacht jaarrekeningresultaat van € 1 miljoen in 2023 en door structureel € 1 miljoen vooruitlopend op de meicirculaire als voordeel te boeken. Naast de financiële verwerking van de bovenstaande punten vragen we ook 11 kredieten aan. Het totaal van deze kredieten bedraagt afgerond € 5,8 miljoen. De kapitaallasten die hieruit voortvloeien worden verwerkt in de begroting 2024.

In deze Voorjaarsnota nemen we u ook mee in een aantal ontwikkelingen die momenteel nog niet financieel verwerkt zijn. Op deze ontwikkelingen komen we later dit jaar bij uw raad terug. Daarbij gaan we ook in op de uitwerking van uw amendement over de toeristenbelasting.

3. Ontwikkelingen 2023-2027 In dit hoofdstuk geven we een toelichting op de ontwikkelingen die we voor 2023-2027 verwachten. Deze ontwikkelingen leiden tot verwachte rekeningresultaten. In de onderstaande tabel is het vertrekpunt opgenomen. Dit vertrekpunt komt voort uit de vastgestelde begroting 2023-2026 en de tot dusver genomen besluiten. 2023

2024

2025

2026

2027

Primaire begroting

1.164

1.768

-10.061

-12.421

Eerdere besluiten

-126

+229

+567

+4.110

Vertrekpunt Voorjaarsnota 2023

-30

1.393

2.335

-5.951

-8.311

Bedragen x € 1.000

In paragraaf 3.1 tot en met 3.6 geven we per programma aan welke ontwikkelingen we verwachten en lichten deze toe. In paragraaf 3.7 zijn de saldi van de ontwikkelingen per programma weergegeven die leiden tot de verwachte rekeningresultaten voor 2023-2027.

3.1

Dorpen en wijken

Bedragen x € 1.000

2023

2025 -615

2026 -689

2027

-469

2024 -621

1. Deelnemersbijdrage Omgevingsdienst Groningen 2. SPUK-sport

-394

-254

3. Klimaatadaptatieplan

-166

-145

-51

4. Verkeerskundig advies

-110

-50

5. Mobiliteitsplan en verkeersmodel

-75 -1.070

-1.064

-1.138

-1.119

6. Huuropbrengst HvCB

236

Saldo Dorpen en Wijken

-978

-764

1. Deelnemersbijdrage Omgevingsdienst Groningen De geactualiseerde begroting 2023 en meerjarenraming 2024-2027 van de Omgevingsdienst Groningen laat een toename zien van onze deelnemersbijdrage in 2023 tot en met 2027. De totale uitzetting voor onze gemeente in 2023 is € 469.000, € 621.000 in 2024, € 615.000 in 2025, € 689.000 in 2026 en € 764.000 in 2027. Hiervan wordt een deel veroorzaakt door hoge indexatie. Dit deel wordt verrekend met de stelpost die we voor inflatie hebben opgenomen en is verwerkt onder programma 6. Het gaat om € 94.000 in 2023, € 231.000 in 2024, € 290.000 in 2025, € 364.000 in 2026 en € 439.000 in 2027. In 2023 gaan we een deel van de vergunningverlening, toezicht en handhavingstaken zelf uitvoeren. De deelnemersbijdrage wordt nog naar beneden bijgesteld zodra de berekeningen klaar zijn. We gaan ervan uit dat deze verschuiving budgettair neutraal is voor zowel de legesinkomsten als de deelnemersbijdrage. 2. SPUK-sport De specifieke uitkering stimulering sport is geactualiseerd. De begrote baten zijn volledig geraamd in de exploitatie, maar hebben deels betrekking op investeringen. De correctie in 2023 is € 394.000 nadelig. In 2024 – 2027 gaat dit jaarlijks om € 254.000. 3. Klimaatadaptieplan Het klimaatadaptatieplan is op 8 juni 2023 door uw raad vastgesteld. De financiële gevolgen worden in deze Voorjaarsnota verwerkt.

In totaal gaat het om afgerond € 400.000 over de planperiode 2023-2026. Voor de inzet voor de regionale Adaptatie Strategie (RAS), de regionale

Uitvoeringsagenda (RUA) en Het Nationaal programma Landelijk gebied (NPLG) bedragen de kosten vanaf 2023 jaarlijks € 51.000. 4. Verkeerskundig advies Het budget voor extern verkeerskundig advies is in de voorgaande jaren overschreden en van structurele aard. We stellen voor dit budget te verhogen met € 50.000. Aanvullend is voor de planvorming van een verkeerskundig ontwerp parkeren in 2023 eenmalig € 60.000 nodig. 5. Mobiliteitsplan en verkeersmodel Er wordt een verkeersmodel, inclusief verkeerstellingen en doorrekening van varianten, ontwikkeld om het Mobiliteitsplan meer inhoud te geven. Wanneer dit gereed is, kan het mobiliteitsplan herschreven en vastgesteld worden. De kosten bedragen € 75.000. 6. Huuropbrengst Huis van Cultuur en Bestuur De huuropbrengsten van het Huis voor Cultuur en Bestuur nemen in 2023 incidenteel toe met € 236.000 door een actualisatie van de berekening van de huuropbrengsten.

3.2

Sociaal

Bedragen x € 1.000

2023

2025 -400

2026 -400

2027

-400

2024 -400

1. Jeugd 2. Omvorming werkbedrijf

-375

3. Publiek vervoer

-239

4. Opstellen uitvoeringsagenda ouderenbeleid

-50

5. Noodopvang Zuidbroek 6. BUIG Saldo sociaal

-400

-1.064

1. Jeugd In de risicoparagraaf is € 800.000 opgenomen voor de besparing die als gevolg van de hervormingsagenda is ingeboekt. Het risico dat de besparing niet wordt ingevuld, wordt steeds aannemelijker. Het Rijk en VNG hebben medio april 2023 een principeakkoord bereikt over de hervormingsagenda Jeugd. Voor 2024 en 2025 verzacht het kabinet het ingroeipad van de bezuinigingen uit de hervormingsagenda, maar we zullen niet structureel gecompenseerd worden. Dit noopt de gemeente tot bezinning over hoe er balans gevonden kan worden tussen de kosten en de inkomsten. Daarnaast is vanaf 2022 het woonplaatsbeginsel van toepassing. Hiervoor was € 1.100.000 toegevoegd. In december 2022 is de eindbeoordeling, op basis van woonplaatsbeginsel, afgerond. Hierbij is nog een vijftal jeugdigen toegevoegd aan onze gemeente. Hierdoor stijgen de kosten voor het woonplaatsbeginsel met € 400.000. 2. Omvorming werkbedrijf De voorbereiding van de omvorming van het werkbedrijf van een leer- naar ontwikkelbedrijf is in volle gang. Voor de voorbereiding is in 2023 € 375.000 aanvullend budget nodig. De lasten zullen vanaf 2024 ook structureel met € 375.000 toenemen. Voor de uitvoering en daadwerkelijke inzet van dit bedrag ontvangt u na de zomer 2023 een voorstel.

3. Publiek vervoer De lasten voor publiek vervoer vallen € 239.000 hoger uit door de indexatie over 2023. De indexatie is 13,7% (NEA-index voor zorg- en taxivervoer). In de begroting was rekening gehouden met 3,5%. We stellen voor de indexatie te dekken uit de stelpost inflatie in programma 6. 4. Opstellen uitvoeringsagenda ouderenbeleid In 2023 is een tussenevaluatie ouderenbeleid uitgevoerd door de Rekenkamer Midden-Groningen. De doelstelling van deze tussenevaluatie is tweeledig. Enerzijds geeft het inzicht in de vraag of we op koers liggen om de doelen te halen. Anderzijds biedt deze aanknopingspunten voor bijsturing. Uit de bevindingen blijkt dat de uitvoering van het ouderenbeleid stagneert en niet goed op koers ligt. De bevindingen van de rekenkamer worden herkend en erkend. Op basis van de bevindingen en aanbevelingen van het rekenkameronderzoek gaan we de komende maanden, samen met ketenpartners, ouderenbelangenorganisaties en inwoners, een uitvoeringsagenda opstellen. Daarnaast moet dit uitgevoerd worden. De kosten bedragen jaarlijks € 50.000. 5. Noodopvang Zuidbroek Sinds 19 september 2022 vangt het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) in de Eurohal in Zuidbroek maximaal 500 asielzoekers op. De opvang duurt uiterlijk tot 19 september 2023. Vanuit het Rijk ontvangen wij een vergoeding van € 100.000 per maand.

Dit betekent dat we in 2023 een vergoeding van € 900.000 ontvangen. Voor de volledige looptijd van de opvang gaat het om € 1,2 miljoen. Hieruit worden de gemaakte kosten gedekt. Dit is maximaal € 100.000. Het resterende bedrag, van € 1,1 miljoen, zal volledig ten goede komen aan het dorp Zuidbroek en (gedeeltelijk) Noordbroek. Momenteel wordt door de dorpsraden, in samenspraak met de inwoners, nagedacht over de besteding van dit budget. 6. BUIG In het tweede kwartaal verwachten we meer duidelijkheid over het voorlopige beschikbare macrobudget van het Rijk. In het najaar zal het macrobudget definitief vastgesteld worden. Het financiële effect wordt na de vaststelling bij de Najaarsnota opgenomen.

3.3

Economie

Bedragen x € 1.000

2023

1. Veiligheidsregio Groningen

2024 -487

2025 -559

2026 -620

2027

-292

2. Budget toekomstige ontwikkelingen

-150

-763

-150

4. Bestrijding brandrisico’s

-100

5. Stimuleringsfonds Volkshuisvesting leningen

-33

-22

-27

-1.075

-1.223

3. Volkshuisvestingsfonds

6. Centrumplan Muntendam 7. Stationsgebied Hoogezand

-100

Saldo Economie

-675

-920

-992

1. Veiligheidsregio Groningen De komende tien jaar moeten veel brandweerkazernes, naar verwachting tien, in de Veiligheidsregio vervangen of aangepakt worden door ouderdom, duurzaamheid en/of aardbevingsbestendigheid. De kazerne in Harkstede maakt hier onderdeel van uit. Het gaat om een jaarlijkse investering van € 3,5 miljoen en € 1,3 miljoen aan kapitaallasten en onderhoudskosten. De kazerne aan de Sontweg in Groningen is hier geen onderdeel van, omdat deze voorlopig op de

planning staat voor 2028 (volgende begrotingsperiode). Hierdoor is het risico aanwezig dat onze bijdrage substantieel verder stijgt. Daarnaast is er een toename van de deelnemersbijdrage als gevolg van indexatie. De totale uitzetting voor onze gemeente in 2023 bedraagt € 292.000, in 2024: € 487.000, in 2025: € 559.000, in 2026: € 620.000 en in 2027: € 763.000. Het aandeel indexatie hierin is € 212.000 in 2023, € 385.000 in 2024, € 457.000 in 2025, € 518.000 in 2026 en € 660.000 in 2027. We stellen voor dit deel ten laste te brengen van de stelpost inflatie. 2. Budget toekomstige ontwikkelingen De komende jaren staat onze gemeente voor grote opgaven als het gaat om het realiseren van woningen en bedrijventerreinen. Zo is er recent vanuit de regio een woningdeal met het Rijk gesloten. Voor onze gemeente betekent dit 1.350 woningen tot en met 2023. Verder starten we binnenkort met het opstellen van een nieuwe bedrijventerreinenvisie, aangezien op dit moment de bedrijventerreinen nagenoeg zijn uitverkocht. Om de vraag naar woningbouwlocaties of nieuwe bedrijventerreinen te kunnen faciliteren zijn ruimtelijke verkenningen en stedenbouwkundige studies nodig. Ook is er in toenemende mate behoefte aan visies en toekomstperspectieven voor deelgebieden en kernen, zowel vanuit de inwoners als vanuit onszelf. Daarin worden op een integrale wijze alle ruimtelijke belangen afgewogen.

Ook kunnen subsidies aangevraagd worden voor deze plannen. Het is dus van belang altijd genoeg plannen ‘op de plank’ te hebben liggen. Dergelijke documenten onderbouwen nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen. Omdat deze verkenningen en visies voorwaardenscheppend zijn voor toekomstige ontwikkelingen én er nog geen dekking is voor de interne en externe kosten, is een structureel budget noodzakelijk. We stellen voor een structureel budget van € 100.000 beschikbaar te stellen. Speciaal aandachtspunt betreft verkeer en vervoer. Wij hebben geen middelen begroot voor verkeersonderzoek, -tellingen en beleidsvorming. Het gaat dan niet om gelabelde budgetten zoals voor Verkeerswijzer Groningen, verkeersborden/wegbelijning, et cetera. Een inventarisatieronde met vergelijkbare gemeenten leert dat € 50.000 op jaarbasis een redelijk minimaal bedrag is. Om initiatieven voor nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen mogelijk te maken en daarmee samenhangende verkenningen, stedenbouwkundige studies en visies te bekostigen is een structureel budget nodig van ongeveer € 150.000. In die context dekt het budget ook de plankosten bij faciliterend grondbeleid wanneer deze uitgaven niet terugverdiend worden door kostenverhaal. Hiermee wordt ook gestalte gegeven aan hetgeen in de nota duurzaam grondbeleid is geadviseerd. 3.

Volkshuisvestingfonds De gemeente heeft op basis van de “Regeling specifieke uitkering herstructurering volkshuisvesting” een aanvraag ingediend voor Hoogezand-Sappemeer. Op 14 juli 2021 is de aanvraag gehonoreerd door het Rijk. Een bedrag van € 11.028.406 is ontvangen onder voorwaarde dat wij € 4,8 miljoen cofinancieren. Deze cofinanciering bestaat uit de inzet van de stelpost “verduurzaming, dienstverlening en participatie” van € 2,6 miljoen, 10% proceskosten (€ 1 miljoen) en voor het restant van € 1,2 miljoen wordt een reserve Volkshuisvestingsfonds ingesteld. Vanaf 2024 wordt € 150.000 in de reserve gestort. Dit fonds is bedoeld om goedkope koopwoningen in de meest kwetsbare gebieden te verduurzamen. Deze toekenning is gedaan op basis van een aanvraag voor Hoogezand, voor de postcodes 9601 en 9602 voor woningen in de periode 2021-2030.

Onder de postcodegebieden 9601 en 9602 vallen de volgende buurten en wijken in Hoogezand: • Gorecht West • Gorecht Noord • Spoorstraat – Kieldiep • Noorderpark In uw raad van 29 juni 2023 wordt voorgesteld een reserve Volkshuisvestingsfonds te vormen. De financiële gevolgen zijn in deze Voorjaarsnota verwerkt. Om tot een reserve van € 1,2 miljoen te komen, kunnen we vanaf 2024 acht jaar lang € 150.000 storten. Het alternatief is om € 600.000 uit het jaarrekeningresultaat 2022 te bestemmen voor deze reserve en vanaf 2024 acht jaar € 75.000 te storten in de reserve. De financiële gevolgen worden toegelicht in het volgende hoofdstuk. Deze garantie voor storting is noodzakelijk om de bijdrage van € 11 miljoen te behouden. 4. Bestrijding brandrisico’s Voor de bestrijding voor brandrisico’s in onze gemeente is structureel € 100.000 per jaar nodig. De veiligheid van inwoners is van groot belang voor ons. Daaronder valt ook de brandveiligheid. Al enige tijd loopt een onderzoek naar de aanwezigheid en bereikbaarheid van brandkranen in onze gemeente. Dit betreft het witte-vlekkenplan. In enkele gevallen is een nadere voorziening nodig om de brandveiligheid en het bereik van (blus)water te garanderen. Hieronder valt ook het periodiek onderhoud van de aanwezige brandkranen. Daarvoor wordt nu €100.000 gereserveerd.

De exacte omvang wordt op dit moment, met ondersteuning van een extern bureau, nader onderzocht. We komen hier in het najaar op terug. 5. Stimuleringsfonds Volkshuisvesting leningen Door een toename in het aantal te verstrekken leningen nemen de beheerkosten van het Stimuleringsfonds volkshuisvesting (Svn) met € 33.000 toe. 6. Centrumplan Muntendam Uw raad heeft op 2 februari 2023 besloten om de nieuwbouw van het kindcentrum voor beide scholen in Muntendam uit het centrumplan te halen. Dit betekent dat er een nieuw plan gemaakt moet worden voor het centrum. Eind 2023 moet er meer duidelijk zijn over de invulling van het plangebied en het dorpshuis de Menterne. Het centrumplan in Muntendam kan door het schrappen van onderwijshuisvesting in het gebied uiteenvallen in drie delen die afzonderlijk tot uitvoering kunnen worden gebracht. Hieronder worden deze delen toegelicht: • • •

Voormalig gemeentehuis Menterwolde; Woningbouw in het centrumgebied; Dorpshuis.

Voor een nadere toelichting en financiële onderbouwing, voor hetgeen in deze Voorjaarsnota opgenomen, verwijzen we naar bijlage IV. 7. Stationsgebied Hoogezand We zijn al langere tijd in overleg met de provincie, NS en Prorail over de inrichting van het station en de directe omgeving. Inmiddels is het aantal auto- en fietsparkeerplaatsen fors uitgebreid. De fietsenstalling is ook geheel gelijkvloers gemaakt. Daarnaast is er gewerkt aan de herinrichting van het stationsgebouw en de directe omgeving. In overleg zijn afspraken gemaakt over de financiering van het geheel. Ons aandeel bedraagt € 100.000.

3.4

Dienstverlening 2023

2024

2025

2026

2027

1. Hogere bijdrage VNG

-70

Saldo Dienstverlening

-70

Bedragen x € 1.000

1. Hogere bijdrage VNG Uit de jaarrekening 2022 blijkt dat de jaarlijkse bijdrage aan de Vereniging van Nederlandse Gemeenten structureel met € 70.000 toeneemt. Een deel is het gevolg van indexatie. Daarnaast wordt dit veroorzaakt door een bijdrage in activiteiten van de VNG waar het Rijk geen bijdrage voor verstrekt.

3.5

Gevolgen gas- en zoutwinning én NPG

Bedragen x € 1.000 1. Versterkingsopgave

2023

2024

2025

2026

2027

2. Herstel versterken en perspectief

Saldo Gevolgen gas- en zoutwinning én NPG

1. Versterkingsopgave De afspraken met het Rijk over de inzet en de daaraan gekoppelde vergoeding behoeven budgettaire bijstelling. De lumpsumvergoeding alsmede die voor Blok B en niet in het minst de uitvoering van Batch 1588 (versterking Overschild) muteren in 2023 met € 7 miljoen. Omdat we uitgaan van een budgettair neutraal effect, nemen zowel de lasten als baten in gelijke mate toe. 2. Herstel versterken en perspectief Het kabinet stelt voor komende jaren ruim € 22 miljard beschikbaar om recht te doen aan het leed van de getroffen bewoners in het aardbevingsgebied. Welk deel hiervan voor onze gemeente is en op welke wijze dit naar ons toe komt is nog niet bekend. Wij komen hierop terug zodra er meer bekend is.

3.6

Bestuur en bedrijfsvoering

Bedragen x € 1.000

2023

2025 -711

2026 -711

2027

-711

2024 -711

1. Cao-verhoging personeel 2. Personele ontwikkelingen

-500

3. Budget ziektevervanging

-300

-150

4. Bijstellen subsidieregister 2023

-189

5. Kapitaallasten nieuwbouw BWRI

-177

-176

6. Aanvulling reserve nieuwbouw BWRI

7. Griffie

-47

8. Verbeteren online dienstverlening

-163

9. Bijstellen stelpost inflatie

1.391

1.701

1.832

1.967

2.184

10. Doorbelasting huisvesting Oekraïne

337

11. Dividenduitkeringen BNG en Enexis

100

Saldo bestuur en bedrijfsvoering

418

104

235

193

411

-711

1. Cao-verhoging personeel en actualisatie functieboek Door de nieuwe cao voor gemeentepersoneel en actualisatie van het functieboek stijgen de loonkosten structureel met € 711.000. We stellen voor om de extra cao-stijging van € 657.000 ten laste te brengen van de stelpost inflatie die bij punt 9 wordt toegelicht. 2. Personele ontwikkelingen U bent al eerder geïnformeerd over de € 500.000 aan personele ontwikkelingen als gevolg van de evaluatie startorganisatie. We stellen voor dit te dekken uit de algemene middelen. Voor de resterende ontwikkelingen van € 500.000, waaronder het aantrekken van een beleidsmedewerker zoutwinning, leggen we een taakstelling op aan de organisatie. 3. Budget ziektevervanging Het budget voor ziektevervanging in de organisatie is voor 2023 geraamd op € 300.000. Na het eerste kwartaal is hiervan € 288.000 besteed, waardoor een saldo resteert van € 12.000. We merken dat het budget structureel te laag is en stellen voor dit budget in 2023 met € 300.000 te verhogen. Voor 2024 en verder stellen we voor het budget met € 150.000 te verhogen. 4. Bijstellen subsidieregister 2023 In bijlage II is het geactualiseerde subsidieregister opgenomen. Het geactualiseerd overzicht zorgt voor een bijstelling van € 189.000 ten opzichte van hetgeen dat in de begroting is opgenomen. We stellen voor dit ten laste van de inflatiestelpost te brengen. 5.

Kapitaallasten nieuwbouw BWRI We stellen uw raad voor een aanvullend krediet beschikbaar te stellen. Een nadere toelichting vindt u bij de kredietaanvragen in hoofdstuk zes. Samengevat is aanvullend krediet nodig voor: 1. 2. 3.

Duurzaamheid ambitieniveau ENG (Energie Neutraal Gebouw), conform raadsbesluit 23/12/2021; Transitie van BWRI-werkbedrijf naar BWRI-ontwikkelbedrijf; Indexering stichtingskosten van prijspeil maart 2021 naar december 2024;

De hieruit voortvloeiende kapitaallasten bedragen vanaf 2026 afgerond € 177.000. 6. Aanvulling reserve nieuwbouw BWRI Op 23 december 2021 is uw raad akkoord gegaan met het beschikbaar stellen van een uitvoeringkrediet voor de nieuwbouw van BWRI. In dit voorstel is ook besloten een reserve voor de dekking van eenmalige kosten in te stellen. Hiermee worden de kosten voor de tijdelijke huisvesting (huur en aanpassingen tijdelijke panden en buitenruimte en verhuiskosten) gedurende de sloop en bouw van het nieuwe pand betaald. In een vroeg stadium is een schatting gemaakt. Deze schatting blijkt nu te laag. De stand van de reserve BWRI is niet voldoende om de eenmalige kosten tot en met 2025 te dekken. Dit wordt met name veroorzaakt door hogere verbouwingskosten op de locatie van de tijdelijke huisvesting van het werkbedrijf en de afdeling groenvoorziening BWRI aan de Vredenburgweg. Het is noodzakelijk om de reserve aan te vullen zodat alle tijdelijke/eenmalige kosten gedurende de bouw van het nieuwe BWRI gedekt worden. Om te voorkomen dat de reserve onder de nul komt, is totaal € 1.470.000 nodig. Via resultaatbestemming van de jaarrekening 2022 wordt een extra storting van € 700.000 gevraagd. Het overige deel van € 770.000 kan gedekt worden uit de vrijvallende huisvestingslasten van het huidige BWRI-gebouw aan de Molenraai 1 en het gebouw aan de Vosholen 119.

In de meerjarenbegroting zijn deze huisvestingslasten nog opgenomen. Bij sloop/verkoop vallen deze

lasten vrij voor de periode van sloop / nieuwbouw (tot begin 2025). In 2023 gaat het om € 331.000, in 2024 om € 306.000 en in 2025 om € 133.000, totaal € 770.000. 7. Griffie Uw raad heeft op 7 juli 2022 besloten tot een uitbreiding van de formatie van de Griffie. De financiële consequenties voor 2022 zijn verwerkt in de slotwijziging van 22 december 2022. Voor 2023 -2027 vindt de verhoging van het budget met € 47.000 plaats. 8. Verbeteren online dienstverlening Het project ‘Werken aan Digitale Dienstverlening 2.0’ is een project van zes maanden. Hierin wordt gewerkt aan de verbetering van de online-dienstverlening. De uitvoeringskosten bedragen € 162.500. 9. Bijstellen stelpost inflatie In de begroting 2023 zijn meerjarig stelposten voor inflatie opgenomen. Een aantal ontwikkelingen is het gevolg van inflatie en indexering. Zoals benoemd stellen we voor deze ten laste te brengen van de stelpost die hiervoor is opgenomen. Hieronder is het overzicht van de inflatie gerelateerde ontwikkelingen weergegeven: 2025 -657

2026 -657

2027

-657

2024 -657

Deelnemersbijdrage Omgevingsdienst Groningen

-94

-231

-290

-364

-439

Publiek vervoer

-239

Deelnemersbijdrage Veiligheidsregio Groningen

-212

-385

-457

-518

-660

Bijstelling subsidieregister 2023

-189

-1.391

-1.701

-1.832

-1.967

-2.184

Bedragen x € 1.000 CAO-verhoging personeel

Saldo inflatiegevoelige ontwikkelingen

2023

-657

10. Doorbelasting huisvesting Oekraïne Op dit moment worden vluchtelingen uit Oekraïne opgevangen in ons gemeentelijk vastgoed. Dit zorgt ervoor dat een deel van de kosten voor onze gebouwen doorbelast worden, resulterend in een voordeel van € 337.000 in het eerste half jaar. 11. Dividenduitkeringen BNG en Enexis De dividenduitkeringen over 2022 van zowel de Bank voor Nederlandse Gemeenten als Enexis zijn € 100.000 hoger dan geraamd.

3.7

Ontwikkeling van het rekeningresultaat

Het saldo van de ontwikkelingen zijn in de onderstaande tabel per programma opgenomen. Bedragen x € 1.000

2023

Dorpen en wijken

-978

2024 -1.070

2025 -1.064

2026 -1.138

-1.119

Sociaal

-1.064

Economie

-675

-920

-992

-1.075

-1.223

Dienstverlening

-70

Gevolgen gas- en zoutwinning en NPG Bestuur en bedrijfsvoering Saldo voorgestelde ontwikkelingen

2027

418 -2.369

104 -3.020

235 -2.955

193 -3.154

411 -3.065

2026 -5.951

2027

Dit leidt tot de volgende verwachte rekeningresultaten voor 2023 – 2026: Bedragen x € 1.000 Vertrekpunt Voorjaarsnota 2023

2023 -30

2024 1.393

2025 2.335

-8.311

Saldo ontwikkelingen

-2.369

-3.020

-2.955

-3.154

-3.065

Verwacht rekeningresultaat

-2.399

-1.627

-620

-9.105

-11.376

In het volgende hoofdstuk gaan we in op de oplossing voor de verwachte negatieve saldi.

4. Oplossing negatieve saldi Voorjaarsnota In het vorige hoofdstuk zijn de financiële ontwikkelingen weergegeven die leiden tot de verwachte rekeningresultaten in paragraaf 3.7. Voor de jaren 2023-2027 leiden de ontwikkelingen tot negatieve saldi. De wijze waarop we richting positieve saldi gaan voor 2023, 2024 en 2025 wordt hieronder toegelicht. 2026 en 2027 hebben blijvend een negatief beeld. Zoals benoemd worden gemeenten vanaf 2026 geconfronteerd met een structureel tekort van € 3 miljard. Het dichten van dit gat blijft een onderwerp van gesprek tussen gemeenten en Rijk. Inzet Algemene Reserve en Reserve Oekraïne Door het jaarrekeningresultaat 2022 in te zetten voor de dekking van incidenteel benodigde budgetten worden de verwachte jaarrekeningsaldi voor 2023-2027 positief beïnvloed. Wanneer de overhevelingen en overige bestemmingsvoorstellen bij de jaarrekening worden goedgekeurd, blijft er € 1,9 miljoen over dat wordt toegevoegd aan de Algemene Reserve. We zetten hiervan € 0,9 miljoen in bij deze Voorjaarsnota voor de incidentele budgetten. De stand van de Algemene Reserve is dan € 12,5 miljoen. Daarnaast wordt € 1 miljoen van de bij de jaarrekening voorgestelde Reserve Oekraïne ingezet. Het saldo van deze reserve is dan € 2,4 miljoen.

In 2023 is de zoektocht naar alternatieve huisvesting in gang gezet voor de locaties in Muntendam en Hoogezand, zoals aan u gemeld in raadsbrief 1211624. De verwachting is dat de resterende € 2,4 miljoen voldoende is. Mocht dit onvoldoende blijken, dan komt dit ten laste van de Algemene Reserve. De € 1,9 miljoen uit de Algemene Reserve en de Reserve Oekraïne wordt voor de volgende punten ingezet: • Incidentele kosten voor het klimaatadaptatieplan; • De eenmalige bijdrage voor het stationsgebied Hoogezand; • De reserve volkshuisvestingsfonds voor 50% vullen uit het jaarrekeningresultaat (€ 600.000) en de overige € 600.000 via een jaarlijkse structurele voeding van de reserve van € 75.000 vanaf 2024; • Het instellen van een afschrijvingsreserve voor toekomstige kapitaallasten die samenhangen met de nieuwbouw BWRI. Deze reserve te voeden met het positieve jaarrekeningresultaat, € 795.000, dat na verwerking van bovenstaande punten nog overblijft. Dit heeft de volgende positieve ontwikkeling van het rekeningresultaat tot gevolg: Bedragen x € 1.000

2023

Incidentele kosten klimaatadaptatieplan

+115

Stationsgebied Hoogezand

+100

2024 +94

2025 +94

Afschrijvingsreserve nieuwbouw BWRI Reserve huisvestingsfonds Positieve ontwikkeling saldi

+215

2026 +94

2027

+177

+176

+75

+169

+346

+251

Vooruitlopen op jaarrekeningresultaat en meicirculaire Na verwerking van de hiervoor genoemde inzet van het jaarrekeningresultaat 2022, is er nog steeds sprake van negatieve saldi. Deze negatieve saldi worden als volgt verlaagd: • Vooruitlopen op € 1 miljoen jaarrekeningresultaat in 2023. We denken hierbij ook aan het restant van de, nog in te stellen reserve Oekraïne van € 2,4 miljoen, die na ontvangst van de definitieve beschikking, waarschijnlijk vrijvalt; • Structureel vooruitlopen op € 1 miljoen uit de meicirculaire.

Oplossingen met onduidelijke financiële impact Daarnaast zijn er nog mogelijke andere oplossingen die we momenteel financieel nog niet inzichtelijk kunnen maken. Het gaat dan om: • De verwachte inkomsten voor het inlossen van de ereschuld, die een realistischere doorberekening vanuit de organisatie naar aardbevingsproblematiek gerelateerde kosten mogelijk maakt. Dit zal met name invloed hebben vanaf 2024 en verder. • In bijlage I is het voorstel voor de indexatiemethodiek vanaf de begroting 2024 weergegeven. Op basis van deze methodiek onderzoeken we de mate van ruimte in de stelpost inflatie die momenteel in de begroting is opgenomen.

Verwachte eindsaldi 2023-2027 na verwerking oplossingen Door de bovenstaande oplossingen verwachten we uiteindelijk een licht negatief jaarrekeningresultaat in 2023 en 2024. Dit is weergegeven in de onderstaande tabel. Op basis van de meicirculaire en de Najaarsnota zullen we de begroting bijstellen op basis van de nieuwste inzichten. Bedragen x € 1.000

2023

2027

Verwacht rekeningresultaat voor oplossingen

-2.399

2024 -1.627

2025 -620

2026 -9.105

-11.376

Inzet jaarrekeningresultaat 2022 Vooruitlopen op jaarrekeningresultaat 2023 en meicirculaire Oplossingen met onduidelijke financiële impact

215

169

346

251

2.000

1.000

Eindsaldo verwacht rekeningresultaat

-184

-458

549

-7.759

-10.125

5. Kredietaanvragen voor investeringen In deze Voorjaarsnota stellen wij u ook voor kredieten te verstrekken om met de voorbereiding en uitvoering van projecten te kunnen starten. De kapitaallasten van deze projecten, weergegeven in bijlage III, worden bij het opstellen van de begroting 2024-2027 verwerkt. Hieronder zijn de kredietaanvragen afzonderlijk toegelicht. Monumentale brug Schalve Klabbe (€ 332.000) In 2022 heeft een technische inspectie door bureau Westenberg plaatsgevonden. Hieruit is naar voren gekomen dat de dragende constructie van de brug gebreken heeft. Momenteel is er een monitoringssysteem aan de brug gekoppeld en het advies is om de brug in 2024 aan te pakken. Hiervoor is voorbereiding en onderzoek nodig, zoals: ecologiescan, chroom-6 onderzoek, funderingsadvies, sonderingen, baggeronderzoek, grondonderzoek, onderzoek naar teerhoudend asfalt en NGE-onderzoek. Het benodigde krediet voor deze voorbereiding is € 332.000. Vervanging houten dekken van vijf bruggen in Harkstede (€ 270.000) De dekken van vijf bruggen zijn versleten en moeten worden vervangen. Door vervanging met nieuwe, iets dikkere, dekplanken wordt de levensduur van de bruggen verlengd met minstens 20 jaar. Wegen Beetslaan (€ 20.000) In het kader van de integrale aanpak IBOR Beetslaan (riolering en groen) moeten de wegen ook worden meegenomen.

Dit hangt samen met het scholenprogramma Kindcentrum Hoogezand-West. De groenwerkzaamheden worden gedekt uit het Scholenprogramma en voor riolering uit de voorziening. Voor de wegen is een krediet van € 20.000 nodig. Tractor met zijarm (€ 30.000) Voor de aanschaf van deze tractor is een krediet beschikbaar gesteld van € 285.000 bij de begroting 2022. De aanschaf vindt in 2023 plaats. Door prijsstijgingen is voor de aanschaf een aanvullend krediet van € 30.000 noodzakelijk. Zoutstrooier (€ 45.000) Voor het strooien van zout is de aanschaf van een nieuwe zoutstrooier noodzakelijk. Het benodigde krediet bedraagt € 45.000. Kindcentrum Woldwijck (€ 186.000) De permanente uitbereiding, functionele verbetering en verduurzaming van Kindcentrum Woldwijck is eind vorig jaar opgeleverd en dit jaar afgerond. Er wordt een overschrijding van € 186.000 verwacht. De overschrijding wordt veroorzaakt door de herinrichting van het speelterrein (€ 70.000), een overschrijding van de projectkosten (€ 54.000), de aanleg van parkeerplaatsen (€ 32.000), en de dakconstructie (€ 30.000). Golfbaan (€ 75.000) De Stichting Exploitatiemaatschappij Golfclub Duurswold exploiteert de golfbaan en is verantwoordelijk voor het baanonderhoud. Het clubhuis wordt vernieuwd en hiervoor wordt voorgesteld een bijdrage van € 75.000 te verstrekken voor de bouw.

Vervangende nieuwbouw BWRI (€ 4.526.550) Bij de beschikbaarstelling van het bouwkrediet voor de nieuwbouw BWRI is een amendement aangenomen om de duurzaamheidsambitie van de nieuwbouw te verhogen van BENG naar ENG (Energie Neutraal Gebouw). Hierbij is aangegeven dat we een aanvullend voorstel aan uw raad voorleggen wanneer deze hogere ambitie een extra investering vraagt. In het ontwerpproces is gebleken dat een ENG inderdaad een hogere investering van € 317.000 behoeft. Daarnaast maakt het werkbedrijf onderdeel uit van de vervangende nieuwbouw. Het programma van eisen, onderligger voor het huidig beschikbare uitvoeringskrediet, is gebaseerd op de huidige werkwijze van het werkbedrijf. Het werkbedrijf is echter bezig met een transitie van leer- naar ontwikkelbedrijf en dit heeft gevolgen voor de wensen en eisen. Het benodigd aanvullend krediet is € 505.750. Tot slot nemen de bouwkosten toe door inflatie. Het huidige uitvoeringskrediet is gebaseerd op het prijspeil van maart 2021. Een nieuwe doorrekening naar het prijspeil van december 2024, maakt inzichtelijk dat er € 3.703.800 aanvullend krediet nodig is. Huis voor Cultuur en Bestuur (€ 45.000) Er is sprake van lekkage in het souterrain. Voor het waterdicht maken is een krediet noodzakelijk van € 45.000.

Toegangsbeveiliging gemeentelijke huisvesting (€ 45.000) De toegangsbeveiliging van de gebouwen, voor de huisvesting van de organisatie, wordt gestandaardiseerd. Het gaat om het uitfaseren van fysieke sleutels, het volledig inrichten met Card Acces en elektronische toegangsbeveiliging. Voor deze standaardisatie is een krediet van € 45.000 nodig. Automatisering vervanging Chromebooks (€ 200.000) Voor 2023 is voor de vervanging van de Chromebooks een investeringsbudget beschikbaar gesteld van € 250.000. De uitruilkosten van de vervanging vallen hoger uit en ook het aantal gebruikers is gestegen. Hiervoor is een kredietverhoging van € 200.000 nodig.

6. Overige ontwikkelingen Naast de ontwikkelingen die we op basis van deze Voorjaarsnota financieel willen verwerken, zijn er ook een aantal ontwikkelingen waar we uw raad van op de hoogte willen brengen. De onderwerpen zijn: toeristenbelasting, lopende rechtszaken, Regio deal, Warmtenet Gorecht en Hoogezand Noord – Zeeheldenbuurt West. Toeristenbelasting Amendement 12 is tijdens de raad van 22 december 2022 ingetrokken onder toezegging van de wethouder om hier bij de voorjaarsnota op terug te komen. In het amendement is het volgende opgenomen: De middelen die de gemeente Midden-Groningen jaarlijks ontvangt vanuit de toeristenbelasting te oormerken en te bestemmen voor de marketing en toeristische ontwikkeling. Conform dit besluit de begroting te wijzigen en in de verantwoording binnen de P&C cyclus terug te laten komen. De toeristenbelasting wordt op een apart product verantwoord binnen het programma Economie. De kosten die gemaakt worden voor marketing en toerisme worden verantwoord op hetzelfde product. De ontvangen toeristenbelasting bedraagt jaarlijks tussen de € 300.000 en € 350.000 (in de coronajaren hebben we extra belasting ontvangen door veel vakantie in eigen land). De kosten die we voor 2023 hebben opgenomen in de begroting bedragen € 328.000. Bedragen in euro’s Loonkosten

90.000

Subsidie aan marketing Midden-Groningen

90.000

Structureel

Opstellen havenbeleid

20.000

Incidenteel

Diverse onderzoeken (zwemstranden, bruggen, fietsnetwerk)

40.000

Incidenteel

Samenwerking intergemeentelijk en ondernemers

20.000

Structureel

Bijdrage routebureau

12.000

Structureel

Herstellen nutsvoorziening Slochter Haven

16.000

Incidenteel

Diverse regelingen/handreikingen

28.000

beiden

Overige kosten

12.000

beiden

Totaal

Structureel

328.000

Daarnaast worden er kosten gemaakt vanuit de visie recreatie en toerisme. Er worden vanuit deze visie investeringen gedaan die vanaf 2024 zorgen voor steeds verder oplopende onderhoudskostenen kapitaallasten volgens onderstaande tabel: Benodigd budget (in euro’s) Kapitaallasten

2023 0

2024 29.100

2025

2026

86.845

86.128

Onderhoud

39.000

Totaal

68.100

125.845

125.128

Het bedrag dat we ontvangen aan toeristenbelasting wordt dus al besteed aan toerisme en marketing. Lopende rechtszaken Het juridische risico is toegenomen. In de lopende rechtszaken hebben we twee zaken verloren. De mogelijkheid van hoger beroep staat nog open.

Regio deal De regio Oost-Groningen wil blijven werken aan het vergroten van de brede welvaart. Daarom werkt de regio aan een vervolg op de Regio deal die in 2020 is gesloten met het Rijk. Dit vervolg is een Regio Deal 2.0 voor de periode 2024-2028. De aanvraag wordt dit najaar gedaan en wordt nu inhoudelijk en financieel voorbereid. In het najaar is meer duidelijk over de aanvraag en de benodigde cofinanciering die vanaf 2024 van de betrokken gemeenten wordt gevraagd. Warmtenet Gorecht In Gorecht-Noord wordt een warmtering voor 900 woningen aangelegd. Ook het Huis van Cultuur en Bestuur en Sportcentrum Kalkwijck worden hierop aangesloten. Waterbedrijf Groningen Duurzaam BV is de beoogd exploitant en eigenaar van de warmtering. Vanuit Gorecht-Noord kan de warmtering ook groeien naar andere buurten in Hoogezand. Potentieel 5.000 tot 6.000 woningen. De aanleg van de warmtering staat gepland in 2024. De gesprekken om te komen tot een juiste financiering zijn net gestart. Hierover komt de komende maanden duidelijkheid. In het najaar leggen wij het voorstel aan uw raad voor. Hoogezand Noord – Zeeheldenbuurt West Voor Hoogezand Noord hebben college en raad opdracht gegeven tot transformatie van het gebied langs het Winschoterdiep tot woningbouwgebied in samenhang met het aangrenzende woongebied.

Er is daartoe krediet verstrekt voor aankopen van gronden en panden en de planvoorbereiding. Dit is onder andere voor de locatieontwikkeling Van Spilbergenkade nr. 2-2a en het verbeteren en toekomstbestendig maken van huurwoningen en particuliere woningen inclusief de directe woonomgeving in de Zeeheldenbuurt West. Via een bestuurlijke stuurgroep is hiervoor de samenwerking met de woningcorporaties Lefier en Groninger Huis opgestart. De planvorming heeft geleid tot een voorlopige herstructureringsopzet voor het nieuw aangekochte gebied Spilberkade en de bestaande buurt Zeeheldenbuurt West. Per saldo komen er niet meer woningen bij in het bestaande gebied (196) en wordt het surplus (ongeveer 80-90) gerealiseerd aan de Spilbergenkade. In het bestaande gebied worden ook de gemeentelijke beleidsdoelen met betrekking tot de waterhuishouding (onder andere afvalwater scheiden en klimaatadaptief maken) meegenomen. Uit de eerste financiële verkenningen blijkt dat de Spilbergenkade kostendekkend gerealiseerd kan worden dankzij subsidies van NPG en Rijk én bijdragen van onder andere de woningcorporaties. Het bestaande gebied levert geen extra dekkingsbronnen op en zal per saldo met eigen middelen bekostigd moeten worden. In de grondexploitatie zal dit tot een tekort leiden.

Door de genoemde investeringen in de Zeeheldenbuurt West te activeren buiten de grondexploitatie wordt een kostendekkende grondexploitatie nagestreefd. Waar er geen sprake is van grondexploitaties wordt de vervanging of vernieuwing van de openbare infrastructuur en inrichting ook op deze wijze gefinancierd. De verwachte investeringen in het openbaar gebied van de Zeeheldenbuurt West worden geraamd op € 5,1 miljoen. De kapitaallasten die uit deze investering voortvloeien zijn met ingang van 2027 € 255.000. Jaarlijks afnemend met € 2.040.

Bijlage I: Indexatie De afgelopen jaren is er op verschillende wijze geïndexeerd om het kader voor de nieuwe begroting vast te stellen. Vaak volgens de variant “nullijn tenzij”. Daarnaast is er met ingang van 2022 een inflatiebuffer/reserve opgenomen om de extreme prijs- en loonstijgingen in 2022 en verder te dekken. Bij de jaarrekening 2022 is het voorstel opgenomen om deze inflatiereserve van € 5 miljoen in te stellen. De inflatiereserve wenden wij incidenteel aan voor noodzakelijke taken waarbij de inflatie uitstijgt boven de vastgestelde inflatiepercentages (index) bij de begroting 2023. In 2022 is er een eerste inschatting gemaakt van het inflatiegevoelige budget. Met dit voorstel wordt de systematiek verder uitgewerkt. We stellen eerst vast hoe we jaarlijks indexeren om te zorgen dat de budgetten de loon- en prijsontwikkelingen volgen. Hierdoor kunnen we onze ambities blijven waarmaken. Indexatiemethode Een gebruikelijke manier om te zorgen dat de budgetten op peil blijven is om te indexeren met de index van het “Centraal Plan Bureau”. Deze percentages worden ook, volgens een vaste systematiek, toegepast op de uitkeringen uit het gemeentefonds.

Deze indexen zijn voor 2024: • Loon: 5,2 • Materieel: 3,9 • Investeringen: 1,6 • Gewogen: 4,22 In onze gemeente zijn er ook uitzonderingen: • Vaste contracten: indexcijfers uit de lopende contracten; • Loonkosten: werkelijke of verwachte cao-stijgingen; • Een aantal gesubsidieerde instellingen: afspraken met de diverse instellingen, deze liggen vast in de overeenkomsten; • Verbonden partijen: Volgt de begroting van de verbonden partij. Wij betalen een vast percentage van de kosten op basis van het deelname-percentage; • Sociaal domein: jeugd via notitie reële jeugdbegroting t/m 2025, leerlingenvervoer en wmo-vervoer volgens NEA-indexatie (taxibranche); • OZB en overige heffingen: OZB volgens CPI voorgaand afgesloten jaar en heffingen en leges volgens de berekeningen kostendekkendheid; • Vaste budgetten met 0% index; • Overig. Kanttekeningen In financieel slechte jaren zullen we wellicht moeten afwijken van deze standaard indexatie. Dat zal dan een gemotiveerde keus worden die via de voorjaarsnota aan uw raad wordt voorgelegd. Door indexeren stijgen ook de doorbelastingen en dit kan, bij gelijkblijvende kostendekkendheid, zorgen voor hogere tarieven van belastingen, leges en heffingen. Bij de tarievennota zal een eventueel effect zichtbaar worden en neemt uw raad hierover een besluit.

Financiële effecten Na indexering van alle budgetten zal het effect op het financiële resultaat duidelijk zijn. Samen met de ontwikkeling van het gemeentefonds en overige autonome ontwikkelingen (uitzettingen) geeft dit het kader voor de begroting. Er wordt dan duidelijk of er nog financiële ruimte is voor nieuw beleid, er keuzes moeten worden gemaakt en/of er heroverwegingen nodig zijn.

Bijlage II: Subsidieregister Aanvrager

Doelstelling

Begroot 2023

Begrotingssubsidies Stichting Kwartier Zorg en Welzijn

Brede Sociaal Maatschappelijke Ondersteuning

Stichting Kwartier Zorg en Welzijn

NPG-project Jongerenwerk +, kwetsbare jongeren in Midden-Groningen op te laten groeien tot kansrijke en weerbare volwassenen. NPG-project Jouw Ingebrachte Mentor, bijdragen aan meer eigenaarschap, tevredenheid en sociale veerkracht en kansen voor jongeren en kinderen in MiddenGroningen NPG-project ervaringsdeskundigen armoede en sociale uitsluiting, door inzet van ervaringsdeskundigheid bij te dragen aan het doorbreken van intergenerationele overdracht van armoede in Midden-Groningen. Maatschappelijke activering voor mensen met een bijstandsuitkering Inzet in de sociale team met specifieke expertise gericht op mensen met een beperking, (licht)verstandelijke beperking, niet aangeboren hersenletsel en autisme Ondersteuning jeugd en gezin Preventieactiviteiten Activiteiten voor natuur- en milieueducatie, beheer Heemtuin en Eeterie WIJKoken (in Zonnehuis St. Jozef) Maatschappelijke begeleiding statushouders Jeugdzorg Algemene voorziening De Drijfveer.

Laagdrempelige voorziening voor iedereen die problemen ervaart op psychisch vlak Werkzaamheden onafhankelijke cliëntondersteuning Wmo Inzet vrijwilligers hulp na trauma Samenk./burgerp.-jeugd preventieve zorg Organiseren van open monumentendag(en) met recreatief en educatief doel Instandhouden dorpshuisfunctie Inwoners hebben toegang tot cultuur-aanbod in het theater, particuliere lessen, cultuureducatie op scholen & ondersteuning van het amateur cultuurveld. Inwoners hebben voldoende kennis en informatie om zelfredzaam en onafhankelijk in de samenleving te functioneren. Amateurs professionele begeleiden om te oefenen aan een breed aanbod van kunst- en cultuuruitingsvormen. Inwoners optimaal informeren via lokale omroepuitzendingen 1. Het presenteren en in stand houden van interieur, collectie, tuin, park en monumentale panden behorende bij landgoed Fraeylema; 2. Het organiseren van tijdelijke exposities; 3. Het samen met andere cultuurhistorische en toeristische organisaties organiseren van activiteiten om bezoekers te trekken; 4. Het afstemmen van activiteiten op vragen vanuit het onderwijs in het kader van cultuureducatie (erfgoed- en kunsteducatie) 5. Het versterken van het positieve imago van Slochteren en Midden-Groningen voor zowel bewoners als bezoekers van Slochteren.

Stichting Kwartier Zorg en Welzijn

Stichting Kwartier Zorg en Welzijn MEE Noord

Accare VNN Stichting WerkPro Humanitas afdeling Midden-Groningen Lentis Lentis

Zorgbelang Slachtofferhulp Bureau Halt Stichting Open Monumenten Dag Stichting Dorpshuis Meeden Stichting Kielzog

Stichting Biblionet

Stichting MMC Stichting Mediagroep Midden-Groningen Stichting Landgoed Fraeylemaborg

5.401.500 448.500

85.484

200.847

125.254 492.532

212.000 8.000 520.000 270.000 77.000 106.890

26.535 20.586 38.911 4.000 15.312 2.488.657

1.603.552

2.500 39.152 80.449

Molenstichting Midden- en Oost-Groningen

Stichting Artos

Rijdende Popschool

Marketing Midden-Groningen Routebureau Groningen Begraafplaats Overschild Stichting Gereformeerde Kerk Siddeburen Protestantse Gem.Scharmer-Harkstede Kerkvoogdij Herv. Gem. Siddeburen Kerkvoogdij Herv. Gem. Hellum Com. Begraafplaats Schildwolde Begraafplaats Prot.Gem.Slochteren Aletta Jacobs college

Biblionet Groningen

International Welcome Centre North

Agenda voor de Veenkolonien

Ouderenraad Midden-Groningen

Ouderen Actief Muntendam

Stichting Actief 50+ Zuidbroek Stichting Dorps Advies Raad Noordbroek Stichting Plaatselijk Overleg Samenwerkende Ouderenorganisaties

Stichting Vier het Leven Oogvereniging regio Groningen

Het onderhouden en bedrijfsvaardig houden van de molens in de Gemeente Midden-Groningen. Het verzekeren van de molens tegen brand en andere schades. Het beheren en uitlenen van van de gemeentelijke kunstcollectie, organiseren van tentoonstellingen

34.700

Uitvoering van de activiteiten van Stichting De Rijdende Popschool in de gemeente Midden-Groningen zoals beschreven in de aanvraag (organiseren van de popscholen, Slochteren en Noordbroek) Economische promotie, recreatie en toerisme geven impuls aan routegebonden toerisme door kwaliteitswaarborg en promotie Bijdrage onderhoud bijzondere begraafplaats Bijdrage onderhoud bijzondere begraafplaats Bijdrage onderhoud bijzondere begraafplaats Bijdrage onderhoud bijzondere begraafplaats Bijdrage onderhoud bijzondere begraafplaats Bijdrage onderhoud bijzondere begraafplaats Bijdrage onderhoud bijzondere begraafplaats Het doel is de organisatie van de Techniekweek (al dan niet aangesloten op het Innovatiefestival MiddenGroningen), waarbij lokale basisschoolleerlingen en lokale bedrijven elkaar ontmoeten en samenwerken. En waarbij leerlingen worden geënthousiasmeerd voor een technisch beroep. Innovatiefestival en/of 'challenge the future' van Biblionet; Stimuleren van techniek, innovatie, 21e eeuwse vaardigheden bij basisschooljeugd. Sluit aan op het innovatiefestival Midden-Groningen. Samenwerking tussen onderwijs (PO & VO), Biblionet, BWRI, bedrijven en gemeente. Medewerkers van gemeente Groningen hebben mandaat verkregen van Midden-Groningen voor het inschrijven van internationals in de BRP, namens Midden-Groningen.

Het IWCN is een 'one stop shop' voor internationals, daarmee is het wonen en werken voor Internationals in Noord Nederland aantrekkelijk. Het IWCN voorziet in een regionale behoefte voor het bedrijfsleven. Met deze dienst wordt het vestigingsklimaat voor bedrijven in onze regio aantrekkelijker. De Agenda voor de Veenkoloniën is een bestuurlijk netwerk van provincies, gemeenten en waterschappen, gericht op de ontwikkeling van de landbouw in samenhang met de thema’s water en energie. De activiteiten van de ouderenraad zijn erop gericht om de belangen, en daarmee de zelf- en samenredzaamheid van alle ouderen in Midden-Groningen te behartigen cq. te bevorderen. Het doel van de ouderactiviteiten is om de eenzame en niet actieve ouderen van 55+ te stimuleren om actief te worden en te blijven. Organiseren van activiteiten voor ouderen in Zuidbroek Organiseren van activiteiten voor ouderen in Noordbroek De activiteiten van het POSO zijn erop gericht om de zelfredzaamheid van alle ouderen in Midden-Groningen te bevorderen en hun netwerk te vergroten zodanig dat zij beter kunnen participeren in de samenleving. Samenbrengen van ouderen en vrijwilligers De oogvereniging behartigt de belangen van blinden en slechtzienden, onder andere in de Gemeente MiddenGroningen.

3.000

14.500

90.000 10.000 613 545 1.361 1.157 408 1.361 2.087 7.000

15.000

3.465

5.000

500

12.332

14.000 5.000 20.950

1.500 150

Stichting Gasthuis Hoogezand-Sappemeer Jeugdfonds Sport en Cultuur

Schoonmaakkosten hospice Draagt ertoe bij dat kinderen uit gezinnen met een laag inkomen kunnen deelnemen aan sport- en cultuuractiviteiten. Ondersteunen van mensen in financiële nood die geen aanspraak kunnen maken op een wettelijke voorziening. samenk./burgerp. - jeugd preventieve zorg - ink. Overdr. Vergoeding voor schoolkosten, sport- en cultuuractiviteiten voor kinderen uit gezinnen met een laag inkomen. Ondersteunen van mensen met een laag inkomen met de verstrekking van voedsel of andere producten voor het levensonderhoud.

6.500 45.000

Ondersteunen van mensen met een laag inkomen uit Muntendam, Meeden, Noordbroek en Zuidbroek met de verstrekking van kleding. Kledingbank Maxima Sappemeer Ondersteunen van mensen met een laag inkomen met de verstrekking van kleding. DIG050 Uitvoeren van activiteiten in het kader van dagbesteding op maat, computerondersteuning en computercursussen. Oranjebraderie Sappemeer Regionaal op de kaart zetten van Midden-Groningen met een toonaangevend evenement Internationale Dollard Route De IDR is een samenwerkingsverband, met de bijdrage wordt een internationale fietsroute met overtocht per boot in stand gehouden. De route zet het Noordelijke gedeelte van Midden-Groningen op de kaart. Stichting Biblionet Groningen Taal- en leesstimulering VVE Gemeente Groningen Taal- en spraakondersteuning ter voorkoming van onderwijsachterstanden Vereniging kansrijke groningers Bijdrage ICT-onderwijs Subsidie De Toverboom Onderwijs Stichting Present Koppelen van vrijwilligers aan inwoners die hulp nodig hebben.

Stichting Kindervakantie Midden-Groningen Kindervakantiespelweken Hoogezand Huis voor de Sport Groningen Sport, co-financieringsbijdrage Stichting Hartveilig Sport en gezondheid, bijdrage 7 km van Martenshoek Jaarlijks terugkerend loopevenement Sportverenigingen Menterwolde vv Sport, exploitatiebijdrage Meeden, vv Muntendam, vv ZNC, Dropshot '74, judo rui muntendam, tcm, TIOLO, ALOE, VKM, SOS, SVO, SVN, ZUVOC Zwembad de Krabbelaar (2019 tm 2026) Sport, exploitatiebijdrage Zwembad de Kolck Meeden Sport, exploitatiebijdrage Zwembad de Tobbe Slochteren Sport, exploitatiebijdrage MFC Noordsuythoeve Exploitatiesubsidie schoonmaak Bestuur de Houtstek Subsidie voor inzetten Werkpro (half jaar) Speelgoedbank Amalia Aanvullende subsidie

3.600

Stichting Urgente Noden Buurtgezinnen Stichting Leergeld

Voedselbank Midden-Groningen

Kledingbank Maxima Veendam

Totaal begrotingssubsidies

11.000 41.000 2.500

40.000

11.000 129.440 3.000 4.300

210.000 19.000 37.000 100.000 20.000 6.700 227.105 8.000 5.000 3.750

9.893 35.000 24.000 41.704 26.000 3.000 13.585.782

Subsidieregelingen Subsidieregeling Subsidieregeling Subsidieregeling Subsidieregeling Subsidieregeling Subsidieregeling Subsidieregeling

Gemeentelijke monumenten Midden-Groningen Aanschaf en plaatsing AED’s Midden-Groningen Cofinancieringsfonds Ontmoeten Midden-Groningen Onderwijsachterstandenbeleid Midden-Groningen Peuteropvang en voorschoolse educatie MiddenGroningen Proeftuin aardgasvrije dorpen Steendam en Tjuchem Leefbaarheidsfonds

100.000 4.000 100.000 1.250.000 1.200.000 746.667 179.000

Subsidieregeling Subsidieregeling Subsidieregeling Subsidieregeling

Toekomstbestendig cultureel erfgoed Waardevolle en monumentale houtopstanden Instandhoudingssubsidies, wijkbudget en activiteitenbudget voor dorps- en wijkorganisaties Subsidies armoede

Totaal subsidieregelingen

400.000 15.000 353.205 16.500 4.364.372

Subsidieverordeningen Doelgroep van de regeling (inwoners Overschild) Doelgroep van de regeling (inwoners Overschild)

Subsidieverordening versterkingsaanpak groep 1588

7.401.000

Subsidieverordening Fonds Kwaliteitsimpuls Overschild Midden-Groningen 2019

500.000

Totaal subsidieverordeningen

7.901.000

Totaal subsidies

25.851.154

Bijlage III: Overzicht investeringen In deze bijlage is het overzicht van de kapitaallasten die voortvloeien uit de kredietaanvragen in hoofdstuk zes weergegeven. Bedragen in euro’s Monumentale brug Schalve Klabbe

Investering 332.000

Afschrijvingsduur 5 jaar

2027

2024 69.720

2025 69.056

2026 68.392

67.728

16.800

16.659

16.518

16.377

Vervanging houten dekken vijf bruggen in Harkstede

270.000

Varieert

Wegen beetslaan

20.000

30 jaar

867

860

853

846

Tractor met zijarm

30.000

8 jaar

4.050

4.013

3.976

3.939

Zoutstrooier

45.000

10 jaar

4.950

4.905

4.860

4.815

Kindcentrum Woldwijck

186.000

Varieert

11.200

11.107

11.014

10.921

2.625

2.606

Golfbaan

75.000

40 jaar

4.526.550

Varieert

45.000

15 jaar

Toegangsbeveiliging gemeentelijke huisvesting

45.000

15 jaar

3.450

3.420

3.390

3.360

Automatisering vervanging Chromebooks

200.000

5 jaar

42.000

40.000

38.000

36.000

Vervangende nieuwbouw BWRI Huis voor Cultuur en Bestuur

Totaal

5.774.550

3.450

3.420

2.588

2.570

177.200

175.900

3.390

3.360

159.112

156.046

330.181

325.816

Dekking voor IBOR-investeringen uit € 2 miljoen

-87.387

-86.575

-85.763

-84.951

Saldo kapitaallasten

71.725

69.471

244.418

240.865

Bijlage IV: Centrumplan Muntendam Uw raad heeft op 2 februari 2023 besloten om de nieuwbouw van het kindcentrum voor beide scholen in Muntendam uit het centrumplan te halen. Dit betekent dat er een nieuw plan gemaakt moet worden voor het centrum. Eind 2023 moet er meer duidelijk zijn over de invulling van het plangebied en het dorpshuis de Menterne. Het centrumplan in Muntendam kan door het schrappen van onderwijshuisvesting in het gebied uiteenvallen in drie delen die afzonderlijk tot uitvoering kunnen worden gebracht. Hieronder worden deze delen toegelicht: Voormalig gemeentehuis Menterwolde Op dit moment zijn in het gebouw vluchtelingen uit Oekraïne gehuisvest. Eerder is afgesproken dat het voormalige gemeentehuis tot juni 2023 beschikbaar is voor de opvang van Oekraïners. Nu de oorlog voortduurt is opvang echter langer nodig. We zijn daarom op zoek naar een nieuwe opvanglocatie, zodat het centrumplan verder doorgang kan vinden. Vanwege het beklemrecht op een deel van de kavel, is het niet mogelijk om woningen op deze locatie te realiseren. Het is de beste oplossing om het gebouw casco te behouden. We zijn in overleg met een potentiële koper, die op deze locatie een gezondheidscentrum wil realiseren. De te verwachten opbrengst door de verkoop is op dit lastig in te schatten door de staat van het gebouw en het beklemrecht.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/12949536/1