03 Raadsvoorstel harmonisatie subsidies 2026

Openbaar

Voorstel Gemeenteraad

Datum:

4 februari 2025

Opsteller:

Erik Haverkort

Zaak:

1482922

Contactgegevens:

erik.haverkort@midden-groningen.nl

Portefeuillehouder: Evert Offereins Onderwerp:

Harmonisatie subsidies 2026

1. Voorstel 1. In te stemmen met de harmonisatie van het subsidiebeleid in de jaren 2026 en verder. 2. In te stemmen met weglating van de voorgestelde subsidies uit het subsidieregister bij de begroting voor 2026. 2. Inleiding Wij verstrekken jaarlijks voor ongeveer € 24.500.000 aan subsidies die in onze begroting staan en nadere subsidieregelingen. In het subsidieregister bij de gemeentebegroting staan de begrotingssubsidies opgenomen. Daarnaast kunnen we incidentele subsidies verstrekken. Wij verantwoorden deze incidentele subsidies in de jaarrekening. De uitgaven aan subsidies zijn fors. Daarom is het wenselijk om goede kaders te hebben voor het subsidiebeleid. In dit voorstel staan de kaders voor subsidieverlening vanaf 2026. Deze kaders zorgen ervoor dat we scherpere keuzes kunnen maken. Ook gaan we de administratieve druk verlagen, zowel voor aanvragers als voor onze organisatie. Op die manier hoeven we geen extra personeel in te zetten, ondanks dat we verwachten dat het aantal subsidies blijft stijgen de komende jaren. 3. Publiekssamenvatting Het college stelt voor om vanaf 2026 scherpere keuzes te maken in de subsidieverlening. Gemeente Midden-Groningen verstrekt vanaf 2026 alleen subsidies als dit past bij de speerpunten van het beleid. Ook wordt de administratieve druk voor zowel aanvragers als de gemeentelijke organisatie verminderd.

Op die manier zorgt de gemeente ervoor dat de subsidies met dezelfde hoeveelheid medewerkers kunnen worden uitgevoerd, ook als het aantal subsidies blijft stijgen. 4. Bevoegdheid van de Raad Het college is bevoegd om subsidies te verstrekken. Dit staat in artikel 2 van de Algemene subsidieverordening gemeente Midden-Groningen 2025. De raad heeft het begrotingsrecht

Pagina:

2 van 6

Datum:

4 februari 2025

Zaak:

1482922

(artikel 189 van de Gemeentewet). Aangezien de kaders die in dit voorstel worden voorgesteld invloed kunnen hebben op de begrotingen van 2026 en verder, legt het college dit voorstel ter instemming voor aan de raad. 5. Beoogd effect Dit voorstel heeft als doel om het subsidiebeleid te harmoniseren. Met een duidelijk kader maken we scherpere keuzes vanaf 2026. Deze scherpere keuzes zorgen ervoor dat we de kosten beter kunnen beheersen. 6. Historische context U stelt jaarlijks de begroting en de jaarrekening vast. In deze stukken staan de subsidies die wij hebben verleend. 7. Argumenten Hieronder staan de kaders van het voorgestelde subsidiebeleid. Vanwege deze kaders maken we voor sommige subsidies andere keuzes. Deze keuzes worden onder de kaders benoemd. Kader 1: we zetten subsidies in voor de speerpunten uit ons beleid In het collegeprogramma ‘Samen aan de slag!’ zijn speerpunten benoemd die een relatie hebben met subsidies. We zetten blijvend in op sociale veerkracht en bestrijding van armoede. Op het gebied van onderwijs zetten we in op Tijd voor Toekomst, in het kader van cultuur worden de bibliotheek, Kielzog en Fraeylemaborg als kernactiviteiten (cultuurpijlers) genoemd. Ook sport en bewegen en recreatie en toerisme zijn speerpunten van beleid.

In het Beleidsbeheerplan begraafplaatsen en herdenken in Midden-Groningen 2025-2034 staat dat subsidies voor bijzondere begraafplaatsen blijven bestaan en zelfs worden uitgebreid. 1 Ook tornen we niet aan subsidies die worden bekostigd met externe middelen. Dit levert namelijk in de praktijk geen besparingen op. Dit geldt met name voor subsidies op het gebied van duurzaamheid en aardbevingen (NPG). Wij concluderen dat deze speerpunten grote overlap hebben met de speerpunten van de gemeenteraad. In het Raadswerkprogramma Middenin Midden-Groningen 2022-2026 zijn de thema’s armoede, jeugdzorg, energietransitie en duurzaamheid en beschikbare en betaalbare woningen uitgelicht. Wij willen op deze thema’s de subsidierelaties behouden. Kader 2: we zijn terughoudend met het aangaan van (nieuwe) subsidierelaties. De meeste subsidies die we verstrekken zijn voor concrete activiteiten die beleidsmatig onze prioriteit hebben. We leggen dit vast in onze nadere subsidieregels. Deze regels hebben meestal een subsidieplafond. Op die manier houden we de uitgaven in de hand. Voor subsidies die niet vastliggen in nadere subsidieregels gelden de volgende uitgangspunten: 1. We geven geen subsidie aan activiteiten die niet in ons beleid passen. 1 De gemeenteraad heeft dit beleidsplan vastgesteld op 24 oktober 2024, zie dossier 1441797.

Pagina:

3 van 6

Datum:

4 februari 2025

Zaak:

1482922

2. We geven alleen subsidie als de activiteit toegevoegde waarde heeft. Geven we al subsidie aan een activiteit die een vergelijkbaar doel heeft? Dan is er in principe geen sprake van voldoende toegevoegde waarde. 3. We zijn terughoudend in het aangaan van nieuwe subsidierelaties. Is het wenselijk dat we een nieuwe relatie aangaan? Dan kijken we tegelijkertijd of een andere subsidie kan verdwijnen. 4. We kijken kritisch naar de zelfredzaamheid van subsidieaanvragers. Als zij op andere manieren aan voldoende geld kunnen komen, heeft dat voorrang. Kader 3: gelijke behandeling voor vergelijkbare gevallen Wij hebben een leefbaarheidsfonds. Dit fonds is bedoeld voor activiteiten die bijdragen aan het behoud of verbetering van de leefbaarheid. We subsidiëren geen structurele activiteiten met dit fonds. Dit betekent in de praktijk dat organisatoren voor sport-, cultuur- en welzijnsactiviteiten via dit fonds een incidentele subsidie kunnen krijgen. Deze subsidie is maximaal € 2.000 en is afhankelijk van de grootte van de activiteit. We gaan geen uitzonderingen meer maken voor activiteiten die ook onder het leefbaarheidsfonds kunnen vallen. Daarnaast zijn er subsidies waar in het verleden contractueel afspraken over zijn gemaakt. Deze afspraken hebben betrekking op de berekening van de subsidie. Daarnaast loopt de subsidierelatie door zolang het contract loopt.

We gaan onderzoeken of de afspraken rond deze subsidies kunnen worden opgezegd, zodat we deze subsidierelaties hetzelfde kunnen behandelen als alle andere subsidierelaties. Kader 4: vereenvoudigingen in het subsidieproces Het subsidieloket behandelt per jaar ongeveer 1.000 subsidies. We verwachten ook de komende jaren geen afname van het aantal subsidies. Dat komt voornamelijk door de groei van subsidies voor isolatie en duurzaamheid. Bij de start van het subsidieloket hebben we echter rekening gehouden met 300 subsidies per jaar.2 Om ons werk te kunnen blijven doen met onze huidige formatie, gaan we het subsidieproces vereenvoudigen. De nieuwe Algemene subsidieverordening maakt dit mogelijk.3 We gaan deze vereenvoudigingen ook zoveel mogelijk doorvoeren in de nadere subsidieregels. a. Subsidies tot en met € 10.000 worden verleend en direct vastgesteld. Dat betekent dat we slechts eenmaal een besluit over deze subsidies hoeven te nemen. Dit bespaart ook de aanvrager tijd. Om de rechtmatigheid van kleine subsidies te bewaken, kunnen we via een steekproef een verantwoording vragen. b. Waar dat kan, versoepelen we de mogelijkheid om subsidies achteraf aan te vragen. Dit instrument zetten we alleen in bij kleinere, specifieke subsidies. c. We kijken kritisch naar de bewijslast voor het aanvragen van subsidies. Kort gezegd is deze 2 Zie dossier 7742.

3 De gemeenteraad heeft de Algemene subsidieverordening gemeente Midden-Groningen 2025

vastgesteld op 28 november 2024, zie dossier 1468735.

Pagina:

4 van 6

Datum:

4 februari 2025

Zaak:

1482922

bewijslast hoger naarmate de subsidie hoger is. We vragen geen bewijsstukken op als deze voor de beoordeling te weinig meerwaarde hebben. Wat betekenen deze kaders concreet voor onze huidige subsidieaanvragers 1. We zijn terughoudend met het indexeren van subsidies. In principe indexeren we subsidies niet. We maken een uitzondering voor subsidieontvangers die veel kosten maken aan huur en personeel. Als we subsidies indexeren, doen we dat altijd op dezelfde manier. 2. Een aantal subsidies past onvoldoende in ons beleid. Die gaan we afbouwen en beëindigen. Het gaat om de volgende subsidies: a. de organisatie van de techniekweek van het Aletta Jacobs College en Stichting Biblionet Groningen. Deze onderwijsactiviteiten zijn geen kerntaak van de gemeente. b. International Welcome Center North. (IWCN). Dit centrum ondersteunt expats in Noord-Nederland. Expats zijn geen kwetsbare doelgroep en geen kerntaak van de gemeente. c. Oogvereniging regio Groningen. Deze organisatie krijgt een zeer kleine jaarlijkse subsidie van € 150. Het is niet waarschijnlijk dat deze subsidie invloed heeft op de dienstverlening voor onze inwoners. d. Subsidieregeling waardevolle en monumentale houtopstanden. Inwoners kunnen een bescheiden subsidie krijgen voor onderhoud van monumentale bomen. Eigenaren van monumentale bomen zijn zelf verantwoordelijk voor onderhoud. 3.

De 7 kilometer van Martenshoek en de Oranjemarkt Sappemeer kunnen gebruik gaan maken van het leefbaarheidsfonds. Daar hoeven we geen aparte subsidierelatie mee te hebben. 4. We gaan onderzoeken of we specifieke afspraken kunnen opzeggen. Dat betekent niet dat de subsidie wordt gestopt. We gaan de subsidies wel net zo behandelen als alle andere subsidies. 5. Er is een provinciaal alternatief voor de regeling gemeentelijke monumenten. We kunnen daarom de gemeentelijke regeling stoppen met ingang van 2026. 8. Kanttekeningen en risico’s Als u instemt met de voorgestelde maatregelen, zal een beperkt aantal organisaties minder of geen activiteiten kunnen organiseren. Als we geen verantwoording meer vragen voor subsidies tot ten hoogste € 10.000, kan dat leiden tot misbruik. Door aselecte steekproeven te doen, verkleinen we de kans hierop. Ons uitgangspunt is dat we vertrouwen hebben in subsidieaanvragers. We verwachten dat het gebruik van het leefbaarheidsfonds zal toenemen, terwijl dit fonds al wordt overvraagd. Dat kan betekenen dat er voor bepaalde activiteiten in de toekomst onvoldoende middelen beschikbaar zijn. Dat kan leiden tot versobering of zelfs beëindiging van deze activiteiten. Als subsidies niet worden geïndexeerd, kan dat betekenen dat de activiteiten op de langere termijn moeten worden versoberd of stopgezet.

Als het wenselijk of noodzakelijk is dat de activiteiten blijven bestaan, kan indexatie hiervoor na verloop van tijd toch noodzakelijk zijn.

Pagina:

5 van 6

Datum:

4 februari 2025

Zaak:

1482922

U heeft op 28 november 2024 een amendement aangenomen voor meer financiële mogelijkheden voor makers en culturele instellingen. Wij informeren u separaat over de uitwerking van dit amendement. Vooralsnog doen wij geen voorstellen voor het beëindigen of afbouwen van subsidies op het vlak van cultuur. Ten slotte benoemen we het risico dat we de beëindiging en afbouw van subsidies ongeveer 8 maanden voor 2026 aankondigen. Deze aankondiging dienen wij tijdig te doen, zodat subsidieaanvragers zich hierop kunnen voorbereiden. Daarvoor moeten wij een zodanige termijn nemen dat zij de gevolgen van beëindiging daarbinnen kunnen ondervangen. Dit staat in artikel 4:51 van de Algemene wet bestuursrecht. De wet geeft geen specifieke termijnen hiervoor. 9. Financiële paragraaf Dit voorstel levert een raamwerk op om grotere subsidie-uitgaven in de toekomst zoveel mogelijk te voorkomen. Ten slotte blijft de administratieve druk met dit voorstel de komende jaren constant, ondanks de toename van het aantal subsidieaanvragen. Als u instemt met de voorgestelde uitgangspunten van het subsidiebeleid, gaan we een beperkt aantal subsidies afbouwen en beëindigen met ingang van 2026. Het gaat hier om subsidies die geen speerpunt van beleid zijn en subsidies waarvoor alternatieve financiering mogelijk is.

Het is belangrijk dat subsidieontvangers zich kunnen voorbereiden op de beëindiging van de subsidie. Daarom levert dit een besparing op van € 132,620 in 2026 en € 156.870 in 2027 en verder. Hierbij hebben we geen rekening gehouden met eventuele indexatie van de subsidies. In de begroting is de indexatie van de subsidies wel opgenomen. Dit betekent dat de genoemde bedragen ongeveer overeenkomen met de verwachte bedragen indien de subsidies geïndexeerd worden. Na instemming van de gemeenteraad worden deze besparingen verwerkt in de begroting 2026. 10. Communicatie Wij informeren de subsidieontvangers die geraakt worden door deze maatregelen per brief. De formele informatie gaat via een zogenoemde beëindigings- en afbouwbeschikking. In deze beschikking staat hoe wij de subsidie gaan afbouwen en gaan beëindigen. Het informele contact loopt via de beleidsmedewerkers die verantwoordelijk zijn voor de contacten met de verschillende ontvangers van begrotingssubsidies. Informatie over het beëindigen van nadere subsidieregels komt op onze website, sociale media en op de gemeentepagina van de Regiokrant te staan. 11. Draagvlak en vervolgtraject (afstemming, tijdpad) Wij vragen u de beleidsuitgangspunten voor subsidies te betrekken bij uw behandeling van de begroting 2026. Zodra wij een subsidie 3 jaar of langer verlenen, moeten we onderbouwen waarom we de subsidie beëindigen en afbouwen.

Dit staat in artikel 4:51 van de Algemene wet bestuursrecht. Het is van belang deze onderbouwing zo snel mogelijk te delen met de subsidieaanvrager. De

Pagina:

6 van 6

Datum:

4 februari 2025

Zaak:

1482922

planning is om in april 2025 de subsidieontvangers een besluit te sturen over de beëindiging en het afbouwen van de subsidie met ingang van 2026. Als u instemt met dit voorstel krijgen de subsidieontvangers eerst een voornemen (dus geen besluit) om de subsidies te beëindigen en af te bouwen. We sturen eerst een voornemen omdat de subsidieaanvrager niet heeft gevraagd om een besluit. Op grond van artikel 4:8 van de Algemene wet bestuursrecht dienen wij daarom de subsidieaanvrager de mogelijkheid te geven op ons voornemen te kunnen reageren. We geven de subsidieaanvragers 2 weken de tijd om te reageren. Vervolgens gaan we de besluiten versturen. Wij verwachten dat dit eind april 2025 kan gebeuren. De subsidieaanvragers kunnen bezwaar en beroep aantekenen tegen deze besluiten. Dit geldt niet voor subsidies gemeentelijke monumenten en houtopstanden. Dat zijn nadere subsidieregels en daar kan geen bezwaar tegen worden gemaakt. Burgemeester en wethouders van de gemeente Midden-Groningen,

E. van Lente Burgemeester

M.H.M. Nieuwenhuijsen-Janssens Gemeentesecretaris