03. Bijlage bij voorstel decembercirculaire 2021
Tekst van het document
Bijlage bij voorstel decembercirculaire 2021
Financiële consequenties decembercirculaire 2021
2021
2022
2023
2024
2025
0
0
0
0
0
- Ontwikkeling uitkeringsbasis en vrijval verdeelreserve
160
247
109
152
170
- Verrekening voorgaand dienstjaren
54 -43
-43
-43
-43
204
66
109
127
378
378
378
378
Algemene mutaties - Accressen
- Compensatie salariskosten zorgdomein Totaal van invloed
214
Taakmutaties 1.Coronacompensatie - Inkomstenderving gemeenten
74
- Continuïteit van zorg: Jeugd
116
- Continuïteit van zorg: Wmo - Lokaal cultuuraanbod
108 128
- Participatiewet: sociale wekbedrijven (BWRI)
200
- Participatiewet: doorbetaling aan Wedeka
67
- Gemeenteraadsverkiezingen Totaal coronacompensatie
89 693
89
2. Overige taakmutaties - Salariskosten zorgdomein (Jeugd en Wmo) - Kwaliteitsborging bouw- en woningtoezicht
37
- Subsidieregeling continuïteit cruciale jeugdhulp
84
- Versterking dienstverlening gemeenten: -
Robuust rechtsbeschermingssysteem
78
78
85
85
85
-
Systeemleren
18
18
18
18
18
-
Versterking ondersteuning wijkteams
149
149
149
149
149
-
Impuls integraal werken
118
20
10
- Inburgering
17
- Einde lening inburgeringsplichtig
15
Totaal overige taakmutaties
516
643
640
630
630
1.209
732
640
630
630
Totaal taakmutaties
Algemene mutaties Accressen De ontwikkeling van de algemene uitkering wordt voor een belangrijk deel bepaald door de ontwikkeling van de rijskuitgaven. Volgens het systeem van “samen de trap op en samen de trap af” hebben wijzigingen in de rijksuitgaven direct invloed op de omvang van het gemeentefonds. De jaarlijkse toename of afname van het gemeentefonds, voorvloeiend uit de trap op trap af-methode wordt het accres genoemd.
Zoals gebruikelijk bevat de decembercirculaire geen nieuwe accresramingen. Omdat het accres voor 2021 – net als voor 2020 is bevroren, wordt het accres voor dit jaar niet bijgesteld. Voor de jaarafsluiting 2021 is het accres 2021 zoals gemeld in de meicirculaire de definitieve stand. Voor de jaren vanaf 2022 heeft het kabinet besloten geen accres voor het gemeentefonds toe te kennen over het aanvullende maatregelenpakket naar aanleiding van de Algemene Politieke Beschouwingen. Aangezien de gemeenten geen accres ontvangen over het aanvullende pakket, maar wel te maken krijgen met toename van salarissen in hun zorgdomein voegt het Rijk vanaf 2022 structureel € 80 miljoen toe aan de algemene uitkering. De helft is voor Jeugdzorg, de andere helft voor Wmo. (Zie hierna onder 2. Overige taakmutaties). Ontwikkeling uitkeringsbasis Als gevolg van actualisatie van de verdeelmaatstaven van de algemene uitkering en de vrijval van de verdeel reserve 2021 ontvangen we een hogere algemene uitkering. Voor 2021 een bedrag van circa € 160.000 en voor de jaren 2022 tot en met 2025 van respectievelijk € 247.000, € 109.000, €152.000 en € 170.000. De hogere algemene uitkering is o.a. het gevolg van actualisatie van de verdeelmaatstaven bijstandsontvangers, loonkostensubsidie, oppervlakte bebouwing en leerlingen VO.
Verrekening voorgaande dienstjaren We ontvangen over de uitkeringsjaren 2019 en 2020 per saldo nog een bedrag van circa € 54.000 als gevolg van het definitief vaststellen van de voor de verdeelmaatstaven gehanteerde aantallen door het CBS. Taakmutaties 1.Coronacompensatie Inkomstenderving gemeenten Gemeenten ontvangen compensatie voor de derving van inkomsten door covid-19 in 2020. De compensatie wordt o.a. verstrekt voor gederfde inkomsten toeristenbelasting, parkeerbelasting, marktgelden, evenementenleges en kwijtschelding. De compensatie vindt plaats op basis van het verschil tussen begrote en gerealiseerde inkomsten. In 2020 hebben we een voorschot ontvangen van € 81.000. Op basis van de ingediende afrekening ontvangen we een aanvullend bedrag van €74.000. Ook voor het jaar 2021 wordt ook een compensatie in het vooruitzicht gesteld, af te rekenen in 2022. Meer informatie hierover volgt in de eerste helft van 2022.
Continuïteit van zorg De VNG en het Rijk hebben afgesproken dat meerkosten binnen het sociaal domein (Jeugdwet en Wmo) als gevolg van de coronapandemie in 2021 door het Rijk worden gecompenseerd. Hiervoor is bij de decembercirculaire € 47 miljoen aan het gemeentefonds toegevoegd. Voor jeugd € 26,2 miljoen en voor Wmo 2015 € 20,8 miljoen. Voor onze gemeente betekent dit voor Jeugd een bedrag van € 116.000 en voor Wmo € 108.000. Ook komt er een regeling voor deze meerkosten Jeugd en Wmo in 2022. Lokaal cultuuraanbod De gemeenten ontvangen € 41,6 miljoen voor het in stand houden van de lokale en regionale cultuur 2021. Dit bedrag komt bovenop de € 50 miljoen die eerder bij de septembercirculaire 2021 aan gemeenten is verstrekt over de eerste helft van 2021 voor de instandhouding van de lokale en regionale cultuur. Voor onze gemeente betekent de aanvullend beschikbaar gestelde € 41,6 miljoen een bedrag van € 128.000. Participatiewet: Sociale werkbedrijven Eerder heeft het kabinet voor de periode van 1 maart tot 31 december 2020, € 140 miljoen verstrekt aan de gemeenten voor het opvangen van de exploitatietekorten van de sociale werkbedrijven. Het kabinet stelt voor ditzelfde doel € 45 miljoen beschikbaar voor de periode van 1 januari 2021 tot 1 oktober 2021. Voor onze gemeente komt een bedrag beschikbaar van €267.000.
Hiervan moet een bedrag van circa € 67.000 worden doorbetaald aan Wedeka. Per saldo resteert een bedrag van € 200.000. Gemeenteraadsverkiezingen Het kabinet stelt € 30,38 miljoen beschikbaar om gemeenten te compenseren voor de extra kosten die zij moeten maken bij het organiseren van de gemeenteraadsverkiezingen gezien de huidige epidemiologische situatie. De extra kosten hangen onder meer samen met het huren van locaties en het inhuren van stembureauleden voor het vervroegd stemmen op de maandag en dinsdag voorafgaand aan de reguliere dag van stemming, met aanvullende kosten voor de inrichting van stemlokalen, en eventueel huren van alternatieve locaties die beter geschikt zijn om als stemlokaal in te richten. Voor onze gemeente komt een bedrag beschikbaar van € 89.000. 2.Overige taakmutaties Salariskosten zorgdomein De Tweede Kamer heeft op 16 september 2021 de motie Hijink/Bikker aangenomen over het vrijmaken van extra financiële middelen voor zorgsalarissen. Het kabinet heeft daarop besloten om vanaf 2022 landelijk € 675 miljoen extra beschikbaar te stellen voor zorgsalarissen. Dit komt neer op een verhoging van de Overheidsbijdrage in de Arbeidskostenontwikkeling (ova)1 voor 2022 met 1,13%.
Gemeenten ontvangen vanaf 2022 een bedrag van € 94 miljoen structureel, opdat zij de financiële middelen hebben om de stijging van de zorgsalarissen in het sociaal domein mogelijk te maken. Het grootste deel van deze € 94 miljoen, € 80 miljoen, wordt toegevoegd aan de algemene uitkering. Gesplitst in € 40 miljoen voor jeugdzorg en € 40 miljoen voor Wmo (zowel opvang en begeleiding als huishoudelijke hulp). Voor onze gemeente gaat het in totaliteit om een bedrag van € 378.000 (voor Jeugd € 177.000 en voor Wmo € 201.000). Het overige structurele bedrag van € 14 miljoen wordt bij de meicirculaire 2022 toegevoegd aan de integratie uitkering beschermd wonen.
1 OVA index (CPB): vergoeding van de gestegen arbeidskosten (contractloon, werkgeverslasten en incidentele loonkosten)
Als wij de verhoogde OVA-indexatie van 1,13% doorrekenen op basis van de voor 2022 begrote lasten dan hebben we voor Jeugd afgerond € 267.000 extra nodig en voor Wmo Begeleiding en Huishoudelijke hulp afgerond € 154.000 extra. Dit is gezamenlijk een bedrag van € 421.000. Ten opzichte van de ontvangen compensatie van € 378.000 resteert per saldo een nadelig effect van €43.000. Voorlopig gaan we er van uit dat de motie zal worden uitgevoerd. Daarbij wachten we de regionale besluitvorming over uitvoering van de afspraken af.
Kwaliteitsborging bouw- en woningtoezicht Op 1 juli 2022 treedt naar verwachting de nieuwe Wet kwaliteitsborging (Wkb) voor het bouwen in werking. De wet gaat gefaseerd in. Er wordt gestart met de eenvoudigere bouwprojecten, daarna volgen eventueel de meer complexere projecten. De Wkb heeft als doel de bouwkwaliteit en het bouwtoezicht te verbeteren door inschakeling van private kwaliteitsborgers. Deze taken vervallen hiermee bij gemeenten die overigens wel het bevoegd gezag blijven houden. Tegelijkertijd wijzigen bepaalde taken en krijgen gemeenten er extra taken bij. Voor de noodzakelijke voorbereidingen die de gemeenten nog moeten treffen tot de inwerkingtreding van de Wkb ontvangen gemeenten in 2021 een initiële bijdrage van € 10 miljoen. Voor onze gemeente is dit een bedrag van € 37.000.
Subsidieregeling continuïteit cruciale jeugdzorg In mei 2019 hebben de VNG en het Rijk afspraken gemaakt over de inrichting van een subsidieregeling continuïteit cruciale jeugdzorg. Op de begroting van het ministerie van VWS is toen € 20 miljoen beschikbaar gesteld. Via de subsidieregeling kunnen aanbieders van cruciale jeugdhulp tijdelijke liquiditeitssteun ontvangen indien dit noodzakelijk is om continuïteit van zorg te garanderen. Er is afgesproken dat de middelen aan het eind van 2021 worden toegevoegd aan het gemeentefonds. Momenteel is nog € 18,9 miljoen beschikbaar in de subsidieregeling continuïteit cruciale jeugdzorg. Dit bedrag is bij de decembercirculaire toegevoegd aan de algemene uitkering. Voor onze gemeente is dit een bedrag van € 84.000. Het restant van € 1,1 miljoen wordt op een later moment toegevoegd.
Versterking dienstverlening gemeenten Naar aanleiding van het rapport Ongekend onrecht van de parlementaire ondervragingscommissie kinderopvangtoeslag (POK) heeft het kabinet besloten dat naast de hersteloperatie voor getroffen ouders en kinderen, ook maatregelen nodig zijn die structureel tot brede verbeteringen in beleid en uitvoering moeten leiden. Onderdeel hiervan is het versterken van de dienstverlening bij alle onderdelen van de overheid, waaronder de gemeenten. Het kabinet heeft besloten voor het versterken van de dienstverlening bij gemeenten en het extra ondersteunen van mensen in kwetsbare posities voor de periode tot en met 2027 € 150 miljoen per jaar beschikbaar te stellen via diverse geldstromen. Via de decembercirculaire is voor 2021 een bedrag van € 109 miljoen aan het gemeentefonds toegevoegd. Voor 2022 en volgende jaren is voorshands een bedrag beschikbaar van € 79 miljoen, aflopend naar € 75 miljoen in 2025. Meer informatie over de verdeling van de resterende middelen volgt bij de meicirculaire 2022. De in de decembercirculaire opgenomen bedragen worden beschikbaar gesteld voor de volgende activiteiten:
Robuust rechtsbeschermingssysteem Om gemeenten in staat te stellen om samen met juridische partners meer robuuste rechtsbescherming voor hun bewoners te organiseren stelt het kabinet € 23 miljoen beschikbaar voor 2021 en 2022 oplopend naar € 25 miljoen in 2023. Voor onze gemeente is dit een bedrag van €78.000 voor 2021 en 2022 en vanaf 2023 € 85.000. Systeemleren Om de dienstverlening te verbeteren is het van belang dat de dienstverlening plaatsvindt in een lerende uitvoeringspraktijk. Gemeenten moeten leren van de fouten en knelpunten in hun uitvoeringspraktijk en kunnen leren van elkaar zodat de dienstverlening kan worden verbeterd. Het kabinet acht het wenselijk dat er in alle gemeenten ruimte is om het systeemleren in te richten en stelt daarvoor tot en met 2027 € 5 miljoen per jaar beschikbaar. Voor onze gemeente is dit een bedrag van € 18.000. Versterking ondersteuning wijkteams Voor de versterking van wijkteams heeft het kabinet voor de jaren 2021 tot en met 2025 € 45 miljoen per jaar beschikbaar gesteld ter compensatie van de extra uitgaven die gemaakt worden om de toegang van cliënten tot de gemeentelijke dienstverlening en ondersteuning te verbeteren. Dit betekent dat voor de sociale wijkteams extra capaciteit beschikbaar komt om de coördinatie tussen de verschillende soorten hulpverlening in het sociaal domein te verbeteren.
Voor onze gemeente komt een bedrag beschikbaar van € 149.000 per jaar. Impuls integraal werken Als onderdeel van het versterken van de gemeentelijke dienstverlening stelt het kabinet € 36 miljoen in 2021, € 6 miljoen in 2022 en € 3 miljoen in 2023 beschikbaar, waarmee gemeenten een impuls kunnen geven aan de ontwikkeling van integrale dienstverlening. Voor de aanpak van meervoudige problematiek in het sociaal domein krijgen gemeenten incidenteel deze extra middelen om methoden voor integraal werken te ontwikkelen en geleerde lessen beter met elkaar te delen. Voor onze gemeente komt voor 2021 een bedrag van € 118.000 beschikbaar en voor de jaren 2022 en 2023 respectievelijk € 20.000 en € 10.000. Inburgering Het kabinet voegt incidenteel € 6 miljoen toe aan de integratie uitkering inburgering voor de kosten die gemeenten moeten maken voor informatievoorziening in voorbereiding op het nieuwe inburgeringsstelsel. Voor onze gemeente is dit een bedrag van € 17.000. De verdeling voor 2022 en verder wordt geactualiseerd in de meicirculaire 2022. Einde lening inburgeringsplichtig Het ministerie van SZW en de VNG hebben afspraken gemaakt over het ondersteunen van de zogenaamd de Einde lening inburgeringsplichtig (ELIPs). Dit zijn inburgeraars die hun lening voor de inburgering (vrijwel) volledig hebben uitgeput, maar nog steeds inburgeringsplichtig zijn.
Voor de begeleiding van deze doelgroep worden middelen aan gemeenten beschikbaar gesteld. Voor onze gemeente komt een bedrag beschikbaar van € 15.000.
Informatie over verwerking van aanvullende middelen taakmutaties in jaarstukken 2021 Jaarlijks worden gemeenten in de decembercirculaire geïnformeerd over nieuwe en/of aanvullende bedragen voor taakmutaties voor het lopende jaar. Door de late publicatie van de decembercirculaire is het niet mogelijk om in 2021 nog uitgaven te doen voor deze onderwerpen. De commissie BBV heeft in januari 2021 aangegeven dat het niet mogelijk is om deze lasten op de balans van de jaarrekening 2021 als “nog te betalen” op te nemen. De inkomsten worden wel toegerekend aan 2021, gaan mee in de resultaatbepaling van het boekjaar en mogen worden overgebracht naar 2022 via resultaatbestemming.