01. Raadsvoorstel Zienswijze ontwerp-GR Perspectief Groningen en Noord-Drenthe

Openbaar

Voorstel Gemeenteraad

Datum:

4 december 2025

Opsteller:

Jeroen van Brussel

Zaak:

1634398

Contactgegevens:

jeroen.vanbrussel@midden-groningen.nl

Portefeuillehouder:

Annemiek Hoesen-Spithorst

Onderwerp:

zienswijze ontwerp Gemeenschappelijke Regeling Perspectief Groningen en Noord-Drenthe

1. Voorstel 1. Geen zienswijzen over de ontwerp gemeenschappelijke regeling Perspectief Groningen en Noord-Drenthe naar voren te brengen.

2. Inleiding Hierbij stellen wij u in de gelegenheid om zienswijzen naar voren te brengen over de ontwerpgemeenschappelijke regeling Perspectief Groningen en Noord-Drenthe. De gemeenschappelijk regeling Perspectief Groningen en Noord-Drenthe wordt getroffen ter uitvoering van de Economische Agenda. De Economische Agenda is een maatregel uit de kabinetsreactie ‘Nij Begun – op weg naar erkenning, herstel en perspectief’ waarmee het kabinet reageert op de aanbevelingen van de parlementaire enquêtecommissie. De Economische Agenda is in juni 2025 vastgesteld door de regionale overheden en de Ministerraad. Gezamenlijk stelden zij vast hoe zij Groningen en Noord-Drenthe economisch perspectief willen geven nadat zestig jaar gaswinning veel leed veroorzaakte in het gebied. Het hoofddoel is om samen met de Sociale Agenda de brede welvaart in het gebied te bevorderen. In de Economische Agenda is ook de uitvoeringsstructuur vastgelegd: een openbaar lichaam van de regionale overheden met een stichting waarin bedrijfsleven, kennisinstellingen en overheden samenwerken. Voor een uitgebreide toelichting wordt u verwezen naar de toelichting op de ontwerp-GR. Publiekssamenvatting

Pagina:

2 van 5

Datum:

4 december 2025

Zaak:

1634398

Om uitvoering te kunnen geven aan de Economische Agenda Nij Begun wordt een openbaar lichaam van de regionale overheden opgericht. Dit gebeurt door een gemeenschappelijke regeling (GR) te treffen. Het college stelt de raad in de gelegenheid een zienswijze in te dienen over de ontwerp-GR. 3. Bevoegdheid van de Raad Op grond van artikel 1 Wet gemeenschappelijke regelingen wordt u in de gelegenheid gesteld om binnen acht weken na ontvangst van de ontwerp-GR zienswijzen naar voren te brengen over het ontwerp van de regeling. 4. Beoogd effect Het oprichten van een openbaar lichaam voor de uitvoering van de Economische Agenda door een GR te treffen. 5. Historische context Uw raad heeft op 3 april 2025 een zienswijze ingediend op de concept Economische Agenda Nij Begun. Op 10 juni 2025 heeft ons college ingestemd met de Economische Agenda Nij Begun. 6. Argumenten 7.1 De ontwerpregeling werkt de vastgestelde uitvoeringsstructuur uit de Economische Agenda verder uit. Met de vaststelling van de Economische Agenda in juni 2025 is ook de uitvoeringsstructuur vastgesteld: een openbaar lichaam met daaraan gekoppeld een stichting. Een aantal zaken, zoals de samenstelling van het algemeen bestuur en de positie van het Rijk in het openbaar lichaam, zijn in de agenda meegegeven. Een openbaar lichaam wordt opgericht door een GR te treffen.

Het is de zwaarste samenwerkingsvorm op grond van de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) en biedt waarborgen voor democratische legitimatie. Kenmerkend aan een openbaar lichaam is dat het rechtspersoonlijkheid heeft: het openbaar lichaam kan deelnemen aan het rechtsverkeer. Verder heeft het openbaar lichaam een bestuur dat bevoegd is besluiten te nemen. Het algemeen bestuur bestaat overeenkomstig de Economische Agenda uit de commissaris van de Koning in Groningen, de burgemeesters van de deelnemende gemeenten en de dijkgraven van de deelnemende waterschappen. In de GR is opgenomen dat het algemeen bestuur uit haar midden een dagelijks bestuur aanwijst. In die toekomstige vormgeving kunnen we het ons voorstellen rekenschap te geven van de bijzondere positie van de Noord-Drentse gemeenten en de Waterschappen in een bestuurlijke samenwerking waarin het getalsmatige zwaartepunt bij de deelnemers uit Groningen ligt. 7.2 De uitvoeringsstructuur maakt het voor de regionale overheden mogelijk om te beslissen over de uitvoering van de Economische Agenda Op grond van de zogenaamde Groningenwet ligt de zorgplicht voor de brede welvaart – waar de Economische Agenda aan moet bijdragen – bij de minister van BZK. De minister moet op grond van de wet in overleg treden met de regionale overheden over de concretisering.

Pagina:

3 van 5

Datum:

4 december 2025

Zaak:

1634398

De uitvoeringsstructuur voorziet erin dat de regionale overheden meebeslissen. Het algemeen bestuur beslist over de concretisering van de Economische Agenda in de periodiek meerjarige uitvoeringsplannen en de uitwerking daarvan in jaarplannen. De stichting maakt een voorstel voor deze plannen. De overheid is vertegenwoordigd in het stichtingsbestuur. 7.3 In de ontwerp-GR is de bevoegdheid opgenomen om een stichting voor de Economische Agenda op te richten Een onderdeel van de uitvoeringsstructuur zoals opgenomen in de Economische Agenda is de stichting voor de Economische Agenda. Het algemeen bestuur van het openbaar lichaam krijgt in de GR de bevoegdheid en de taak om de stichting op te richten. 7. Kanttekeningen en risico’s 8.1 Er worden geen reguliere wettelijke taken naar het openbaar lichaam gebracht. De GR wordt getroffen om de doelen uit de Economische Agenda te realiseren. Hiermee hebben de regionale overheden een belang aan zich getrokken. De deelnemers brengen geen reguliere taken naar het openbaar lichaam, maar spannen zich in om de belofte van het kabinet van economisch perspectief voor de regio in te lossen. Het gaat hier om een bijzondere situatie met een bijzondere aanleiding. Deze bijzondere situatie heeft tot gevolg dat geen beroep wordt gedaan op reguliere wettelijke taken. 8.2 De Groningenwet is nog in procedure.

Deze wet wijzigt de Tijdelijke wet Groningen en legt onder meer de zorgplicht voor brede welvaart vast, financiële bepalingen met betrekking tot de zorgplicht voor de betrokken ministers en de Staat van Groningen en Noord-Drenthe. In de ontwerpregeling gaan we uit van het ongewijzigd inwerkingtreden van het wetsvoorstel. 8.3 De Economische Agenda wordt nog geconcretiseerd. De Economische Agenda wordt geconcretiseerd in een meerjarig uitvoeringsplan. Dit is een vijfjarig plan dat gezamenlijk door Rijk en regio wordt vastgesteld. Het plan leidt tot duidelijkheid over taken en verantwoordelijkheden en tot het uitvoeringsprogramma Rijk. Het uitvoeringsprogramma Rijk is de basis voor de jaarlijkse monitoring in de Staat van Groningen en Noord-Drenthe (SvGND). Deze plannen en programma's zijn nog niet gereed, in de tekst van de ontwerpregeling worden de begrippen al wel toegepast in overeenstemming met het wetsvoorstel voor de Groningenwet. Omdat het hier om een bijzonder situatie gaat waarin een aantal zaken nog nader geconcretiseerd moeten worden, is het goed mogelijk dat in de eerste periode van het bestaan van het openbaar lichaam wijzigingen wenselijk zijn op de GR tekst. Om deze reden zal in die eerste periode bekeken worden of de bedoeling van de regeling aansluit bij de uitvoering in de praktijk. 8.4 Financiering openbaar lichaam.

In de ontwerp GR wordt uitgegaan van een financiering via een DU. De basis voor het overmaken van de DU is het jaarplan dat naar aanleiding van het meerjarig uitvoeringsplan wordt op-

Pagina:

4 van 5

Datum:

4 december 2025

Zaak:

1634398

en vastgesteld. Het jaarplan is de basis voor het overmaken van de DU. Het kabinet en de deelnemer die de DU ontvangt, doen geen inhoudelijke toets op jaarplan. Middelen die de stichting zelf verkrijgt zijn aanvullend en worden niet in mindering gebracht op middelen die het kabinet beschikbaar stelt. Deze afspraken ten aanzien van de DU moeten nog worden vastgelegd in een convenant. 8.5 Verantwoording door de regionale overheden. Een belangrijke maatregel uit Nij Begun is de jaarlijkse verantwoording van het kabinet aan de Tweede Kamer op basis van de Staat van Groningen en Noord-Drenthe (maatregel 1). Alhoewel de maatregel dat niet beoogt, is het effect van de besluitvorming en uitvoering door de regionale overheden naar verwachting wel dat zij zich moeten verantwoorden als het gaat om de effecten van de Economische Agenda.

8. Financiële paragraaf Dit besluit heeft geen financiële gevolgen. 9. Communicatie De definitieve GR wordt na de toestemmingsprocedure gepubliceerd. 10. Draagvlak en vervolgtraject (afstemming, tijdpad) De zienswijze periode loopt van 9 januari 2026 tot 6 maart 2026. Op 13 januari is er van 20:00 – 21:00 uur een digitaal informatiemoment. U wordt in de gelegenheid gesteld om uw technische vragen over de ontwerpregeling te stellen aan de regionale juridische werkgroep. U zult de uitnodiging hiervoor via de griffier ontvangen. Na 6 maart 2026 worden de zienswijzen verwerkt in een definitieve GR. De definitieve regeling wordt door de colleges en dagelijks besturen van de waterschappen voor toestemming voorgelegd aan de volksvertegenwoordigingen. Nadat de toestemming is verkregen, kunnen de colleges en dagelijks besturen van de waterschappen de regeling treffen. Na publicatie zal de GR in werking treden en daarmee het Openbaar Lichaam worden opgericht.

Burgemeester en wethouders van de gemeente Midden-Groningen,

E. van Lente Burgemeester

M.H.M. Nieuwenhuijsen-Janssens Gemeentesecretaris

Pagina:

5 van 5

Datum:

4 december 2025

Zaak:

1634398

Bijlage: 1 Ontwerp-gemeenschappelijke regeling Perspectief Groningen en Noord-Drenthe inclusief de bijbehorende toelichting. 2 Concept raadsbesluit