01. Raadsvoorstel Zienswijze concept Economische Agenda Nij Begun

Openbaar

Voorstel Gemeenteraad

Datum:

11 maart 2025

Opsteller:

Peter Nicolai

Zaak:

1486327

Contactgegevens:

peter.nicolai@midden-groningen.nl

Portefeuillehouder: Annemiek Hoesen-Spithorst Onderwerp:

Zienswijze concept Economische Agenda Nij Begun

1. Voorstel 1. Een zienswijze in te dienen op de concept-Economische Agenda zoals verwoord in bijlage 1. 2. Inleiding In februari 2023 heeft de parlementaire enquêtecommissie aardgaswinning Groningen het eindrapport 'Groningers boven gas' gepresenteerd. Vanuit het Rijk volgde daarop de kabinetsreactie 'Nij Begun' als antwoord. Hierin staan maatregelen om de aanpak van schadeherstel en de uitvoering van de versterking te verbeteren. Daarnaast staan in de kabinetsreactie maatregelen om te investeren in langjarig sociaal en economisch perspectief voor Groningen en Noord-Drenthe. Dit gebeurt onder meer via een Economische agenda, waarvoor tot 2055 in totaal circa €4,6 miljard beschikbaar is. In december 2023 is het Startdocument voor de Economische agenda opgeleverd. Dat document beschrijft het vertrekpunt om tot de Economische agenda te komen onder leiding van de kwartiermaker. In april 2024 is Jakob Klompien gestart als kwartiermaker en is gewerkt aan het opstellen van de Economische Agenda. Inmiddels is de concept-Economische agenda opgeleverd door de kwartiermaker en is deze op route gebracht voor besluitvorming. De concept-Economische Agenda heeft u op 6 maart jl. van ons ontvangen. Zoals reeds in de raadsinformatiebrief van 6 maart aangegeven, worden gemeenteraden uitgenodigd te reageren op de concept-Economische Agenda.

Middels bijgevoegde zienswijze vragen wij u hier invulling aan te geven. 3. Publiekssamenvatting Als onderdeel van Nij Begun wordt er gewerkt aan een Economische Agenda voor Groningen en Noord-Drenthe. Het achterliggende doel van de agenda is om de regio met een generatielange inzet van 30 jaar op het nationaal gemiddelde van brede welvaart te brengen. In de concept-

Pagina:

2 van 5

Datum:

11 maart 2025

Zaak:

1486327

Economische agenda staat de inzet geformuleerd hoe dit doel bereikt moet gaan worden. De raad wordt voorgesteld een zienswijze in te dienen op de concept-Economische Agenda. 4. Bevoegdheid van de Raad De economische agenda is één van de uitvoeringsagenda's zoals bedoeld in de Groningenwet Staat van Groningen. Er zijn twee momenten waarop raden en Staten betrokken worden bij de voortgang van de economische agenda: rond de doelen van de agenda in het najaar van 2024 en nu met de uitgewerkte conceptversie van de economische agenda. De afgesproken lijn voor nu is dat Raden en Staten hun opvattingen over de conceptEconomische Agenda uiterlijk op 24 april 2025 via een zienswijze richting hun eigen college kenbaar kunnen maken. Het college kan deze vervolgens inbrengen in de verdere ontwikkeling van de economische agenda. 5. Beoogd effect Met de concept-Economische Agenda wordt invulling gegeven aan maatregel 35 van de kabinetsreactie Nij Begun. De agenda is de basis om een generatielang te werken aan economische structuurversterking ten behoeve van de brede welvaart in Groningen en NoordDrenthe. In de agenda staan daartoe de doelstellingen, inhoudelijke inzet en benodigde uitvoeringsstructuur omschreven. Dit conform de opdracht van de kwartiermaker voor de Economische agenda. 6.

Historische context Op 25 april 2023 is de kabinetsreactie ‘Nij Begun’ gepubliceerd als antwoord van het Rijk op het parlementaire enquêterapport ‘Groningers boven gas’. Eerder is door de Groningse overheden het document ‘Ereschuld: herstel en perspectief voor Groningen’ uitgebracht als antwoord op het enquêterapport. De kabinetsreactie Nij Begun wordt in gezamenlijkheid uitgewerkt door het Rijk en de regio (Groningen en Noord-Drenthe) in de vorm van een aantal agenda’s, waaronder de economische agenda. Jacob Klompien heeft sinds april 2024 de opdracht van Rijk en regio gekregen om de ontwikkeling van de economische agenda vorm te geven. Jacob Klompien werkt samen met zijn team, dat is samengesteld met medewerkers uit de regio en van het Rijk, aan de uitwerking van zijn opdracht. Het eerste resultaat van dit proces vormde de oplevering van de concept doelen van de Economische Agenda. Eind 2024 heeft het college op verzoek van de gemeenteraad een Zienswijze op deze doelen ingediend. 7. Argumenten Allereerst constateren wij dat er door de kwartiermaker en zijn team behoorlijk wat werk is verzet de afgelopen periode. Er ligt een kwalitatief goed stuk. Zeker met in achtneming van de relatief korte tijdsspanne waarin de agenda is uitgewerkt is dit een compliment waard.

De doelen en thema’s zijn logisch gekozen en de voorgestelde uitvoeringsstructuur is in lijn met de onafhankelijke adviezen van experts. Daarnaast zijn wij van mening dat aandachtspunten uit de eerdere zienswijze, die wij namens

Pagina:

3 van 5

Datum:

11 maart 2025

Zaak:

1486327

uw raad hebben ingediend op de concept doelen, serieus zijn opgepakt:  Zo is het positief waar te nemen dat in de concept-Economische Agenda veel aandacht is voor de sociaal economische verschillen binnen de regio. En de positie van gemeente Midden-Groningen in de regio. In het licht van dezelfde zienswijze is het ook positief om waar te nemen dat er vanuit de Economische Agenda €180 miljoen wordt gereserveerd aan cofinanciering om de benodigde financiële zekerheid te bieden aan de uitvoering van het Masterplan Regiocentra. Hoewel de exacte uitwerking van de voorwaarden om hier aanspraak op te kunnen maken nog moet worden uitgewerkt, biedt dit een zeer concreet aanknopingspunt om onze ruimtelijk economische ambities in Hoogezand-Sappemeer te realiseren. Bij de nadere uitwerking in de vervolgfase zullen wij aandacht (blijven) vragen voor de beperkte financiële ruimte die de gemeente heeft voor cofinanciering. En daarnaast ook het economische belang van fysieke interventies ruim te blijven interpreteren, zeker in gemeenten zoals Midden-Groningen.  Een ander belangrijk punt waar de gemeente aandacht voor heeft gevraagd in haar zienswijze, is het economische belang van onze industrie (incl. scheepsbouw) in algemene zin. En de knelpunten in ons vestigingsklimaat in relatie tot het toekomstperspectief van de industrie (met name aan het Winschoterdiep) in meer specifieke zin.

Voor beide aspecten is veel aandacht in de concept-Economische Agenda. De suggestie om een herstructureringsfonds op te zetten biedt bijvoorbeeld een concreet handelingsperspectief voor de herstructureringsopgave die wij onder meer in onze bedrijventerreinenvisie hebben geadresseerd.  In de uitwerking van de inzet op onderwijs, kennis en arbeidsmarkt wordt aangegeven dat er een extra inspanning benodigd is voor een vitale en duurzaam inzetbare beroepsbevolking in Noord- Midden- en Oost Groningen. Het maatschappelijk middenveld (onderwijs, zorgpartijen, arbeidsmarktregio etc.) wordt uitgedaagd om met concrete interventies te komen in deze regio om hier invulling aan te geven. Anders dan de Sociale Agenda, kent de Economische Agenda een vrij hoog abstractieniveau. De agenda heeft het karakter van een investeringskader. Het biedt in deze fase daarmee zicht op de algemene inzet (generiek) en thematische inzet die de komende jaren vanuit de economische agenda mag worden verwacht om de opgenomen doelstellingen te kunnen realiseren. Onder welke voorwaarden aanspraak gemaakt kan worden op middelen, hoe middelen worden verdeeld (m.u.v. de hierboven genoemde bedragen), is allemaal onderdeel van een nadere uitwerking van i.) de uitvoeringsstructuur of ii.) de uitvoeringsagenda.

Wij zijn van mening zijn dat het geschetste investeringskader in de concept-Economische Agenda goed aansluit op de gemeentelijke en regionale economische opgaven. Om ook in de volgend fase kritisch te kunnen zijn over de uitwerking hiervan is het belangrijk om de aandachtspunten vanuit onze gemeente hierover in een vroeg stadium kenbaar te maken. Middels gevraagde indiening van bijgevoegde zienswijze vragen wij u hier invulling aan te geven. 8. Kanttekeningen en risico’s Aan het indienen van een zienswijze zijn geen significante risico's verbonden. 9. Financiële paragraaf

Pagina:

4 van 5

Datum:

11 maart 2025

Zaak:

1486327

Dit voorstel heeft geen directe financiële consequenties. 10. Communicatie Het regionale kernteam wordt per brief geïnformeerd over de zienswijze. 11. Draagvlak en vervolgtraject (afstemming, tijdpad) Op 6 maart vindt de presentatie plaats van de concept-Economische agenda. Direct na de presentatie start - naar aanleiding van voorliggend besluit - de consultatie van raden, Staten en Algemeen Besturen over de concept-Economische agenda. Dit zodat volksvertegenwoordigingen hun reactie kunnen geven op de concept-agenda. Parallel start ook het traject van participatie met inwoners en andere belanghebbenden over de concept-agenda. Na de verwerking van de reacties van volksvertegenwoordigingen en de reacties vanuit het participatietraject met inwoners en andere belanghebbenden, vindt in juni 2025 de formele besluitvorming plaats over de definitieve Economische agenda. De Economische agenda zal dan ter vaststellingen worden aangeboden aan de colleges, Dagelijks Besturen en de Ministerraad. Na uiteindelijke vaststelling vindt nadere uitwerking van de inhoud van de agenda plaats. Hierbij worden de generieke en thematische onderwerpen in 2025 nader geconcretiseerd in uit te voeren activiteiten. Dit gebeurt in samenwerking met overheden, kennisinstellingen en bedrijfsleven. Ten slotte zullen ook de hoofdlijnen van de uitvoeringsstructuur moeten worden uitgewerkt.

Deze nadere uitwerking en de formele implementatie van de uitvoeringsstructuur, vraagt een apart besluitvormingstraject. Dit traject zal starten met een bestuursconferentie op 14 maart aanstaande. De beoogde start van de uitvoering van de Economische Agenda is op 1 januari 2026.

Burgemeester en wethouders van de gemeente Midden-Groningen,

E. van Lente Burgemeester

M.H.M. Nieuwenhuijsen-Janssens Secretaris

Bijlage: 1 Concept- zienswijze concept-Economische Agenda 2 Raadsinformatiebrief concept-Economische Agenda d.d. 6 maart 2025 3 Concept-Economische Agenda 4 Advies Rebel inzake monitoring, indicatoren en streefwaarden

5 6

Pagina:

5 van 5

Datum:

11 maart 2025

Zaak:

1486327

Advies Berenschot inzake uitvoeringsstructuur Reactienota concept-doelen Economische Agenda