01. Raadsvoorstel verordening bekostiging leerlingenvervoer

Voorstel Gemeenteraad

Datum:

18 januari 2022

Opsteller:

Erik Haverkort

Zaak:

757326

Contactgegevens:

erik.haverkort@midden-groningen.nl

Portefeuillehouder: Erik Drenth Onderwerp:

Verordening leerlingenvervoer 2022

1. Voorstel 1. De Verordening bekostiging leerlingenvervoer gemeente Midden-Groningen 2022 vast te stellen. 2. Inleiding De Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) heeft een nieuwe modelverordening voor de bekostiging van leerlingenvervoer opgesteld. Ondanks dat de wetgeving op het vlak van leerlingenvervoer niet is veranderd, stellen wij u voor een nieuwe verordening vast te stellen. Bij deze nieuwe verordening horen beleidsregels. Wij hebben deze op 18 januari 2021 vastgesteld. De nieuwe verordening en beleidsregels zorgen voor een betere aansluiting van het leerlingenvervoer bij het sociaal domein en passend onderwijs. Het biedt ons de mogelijkheid om meer maatwerk te leveren. Ook kunnen we de samenwerking met de samenwerkingsverbanden passend onderwijs versterken. 3. Publiekssamenvatting In sommige gevallen betaalt of regelt de gemeente leerlingenvervoer. We doen dit als de dichtstbijzijnde school te ver weg is, of omdat een kind een beperking heeft. We hebben nieuwe regels opgesteld voor het leerlingenvervoer. We gaan meer samenwerken met de samenwerkingsverbanden passend onderwijs. Ook gaan we meer kijken naar de mogelijkheden van de leerling. Soms is een taxibus niet nodig, en kan de leerling ook met de fiets, bus of trein naar school. 4. Bevoegdheid van de Raad U bent bevoegd de Verordening bekostiging leerlingenvervoer gemeente Midden-Groningen 2022 vast te stellen.

Pagina:

2 van 6

Datum:

18 januari 2022

Zaak:

757326

5. Beoogd effect De Verordening bekostiging leerlingenvervoer is vastgesteld door de raad van de gemeente MiddenGroningen en voldoen aan de juridische eisen. 6. Historische context U heeft de oude Verordening leerlingenvervoer gemeente Midden-Groningen 2018 op 2 januari 2018 vastgesteld. 7. Argumenten Waarom nieuwe regelgeving leerlingenvervoer? De bekostiging van leerlingenvervoer is gebaseerd op drie wetten. Dit zijn de Wet op het primair onderwijs, de Wet op het voortgezet onderwijs en de Wet op de expertisecentra. Aan deze wetten verandert niets. Toch heeft de VNG een nieuwe modelverordening opgesteld en is het wenselijk nieuwe regelgeving vast te stellen. 1. Samenwerking met de samenwerkingsverbanden passend onderwijs Verbreding van de samenwerking met de samenwerkingsverbanden passend onderwijs is de belangrijkste reden om nieuwe regelgeving voor te stellen. Sinds de invoering van het passend onderwijs is de uitvoering van het leerlingenvervoer gecompliceerder geworden. We krijgen meer aanvragen voor leerlingenvervoer die geen betrekking hebben op de dichtstbijzijnde toegankelijke school. In plaats daarvan zijn er (dringende) redenen om leerlingenvervoer toe te kennen vanwege de passendheid van verder weggelegen onderwijs.

In onze uitvoeringspraktijk hebben we in dat kader bijvoorbeeld te maken met aanvragen voor hoogbegaafde leerlingen, kinderen van vergunninghouders die een taalklas bezoeken en leerlingen die vanwege kwetsbaarheid (en zelfs [dreigende] schooluitval) zijn aangewezen op verder weggelegen scholen. Dit vereist altijd een individuele afweging. Wij zijn overigens terughoudend in het toekennen van leerlingenvervoer buiten de wettelijke kaders, er dient sprake te zijn van een dringende noodzaak (artikel 8 van de verordening). Bij sommige casussen is nader onderzoek noodzakelijk. U kunt daarbij denken aan maximaal 20 in de gehele regio Groningen-Zuidoost per jaar. In nauw overleg met de samenwerkingsverbanden passend onderwijs en de gemeente in onze regio 1 stellen we een gezamenlijke aanpak voor. De samenwerkingsverbanden hebben regionaal expertiseteams beschikbaar. We hebben afgesproken dat gemeenten met deze expertiseteams contact op kunnen nemen als een complexe casus zich voordoet. Gemeente en samenwerkingsverband kijken vervolgens gezamenlijk wat de mogelijkheden zijn. Op deze manier willen we de kennisoverdracht stimuleren tussen gemeenten en samenwerkingsverbanden. Daarnaast willen

1

Het betreft het Samenwerkingsverband Passend Onderwijs VO 20.02 Groningen Ommelanden, het Samenwerkingsverband Passend Onderwijs PO 20.01 Provincie Groningen en gemeente Noordenveld en de gemeenten Midden-Groningen, Oldambt, Pekela, Stadskanaal, Veendam en Westerwolde. Daarnaast hebben medewerkers van de Margaretha Hardenbergschool in Veendam en de Winkler Prins Praktijkschool in Veendam deelgenomen aan het overleg.

Pagina:

3 van 6

Datum:

18 januari 2022

Zaak:

757326

we met onze ervaringen een zo gelijk mogelijk speelveld creëren in onze regio. Door gelijke gevallen gelijk te behandelen, bieden we meer duidelijkheid en zekerheid aan de aanvragers en gebruikers van het leerlingenvervoer. We laten de samenwerking vaststellen in het OOGO (op overeenstemming gericht overleg) tussen de gemeenten en samenwerkingsverbanden passend onderwijs in Oost-Groningen. Zie ook punt 11. 2. Betere aansluiting bij sociaal domein De oude verordening sluit onvoldoende aan bij het sociaal domein. Bij leerlingen die mogelijk gebruik kunnen maken van het openbaar vervoer of de fiets, gaan we een soort keukentafelgesprekken voeren. We stimuleren op die manier de zelfstandigheid en zelfredzaamheid van leerlingen. We focussen ons hierbij op leerlingen zonder beperking die naar het 'regulier' primair of voortgezet onderwijs gaan (artikel 18 van de beleidsregels). 3. Jurisprudentie In de oude verordening vragen wij ouders te verklaren dat zij vanwege hun levensbeschouwing een bepaalde school voor hun kinderen wensen (artikel 3, tweede lid, oud). Doen zij dat niet, en is er school met een andere levensbeschouwing dichterbij, dan is er geen aanspraak op leerlingenvervoer. De Raad van State heeft hier een streep doorgezet. 2 We mogen ouders wel vragen of ze bezwaar hebben tegen een school van een bepaalde richting, maar we mogen daar geen afwijzing op baseren.

Het heeft daarom weinig nut meer om deze verklaring op te vragen. In de nieuwe verordening is deze voorwaarde daarom komen te vervallen. Daarnaast is de Reisregeling binnenland komen te vervallen. Hierop baseerden wij de kilometervergoeding voor eigen vervoer. We hebben de kilometervergoeding daarom in de verordening gezet (artikel 20, tweede lid, nieuw). 4. Leesbaarheid De huidige verordening blinkt niet uit in leesbaarheid en duidelijkheid. In de nieuwe verordening worden de regels rond stagevervoer, crisissituaties, wangedrag van leerlingen in het vervoer en opstapplaatsen duidelijker beschreven. Wij maken overigens geen gebruik van opstapplaatsen. Inhoud nieuwe regelgeving De nieuwe verordening is anders van opzet dan de oude. Daarom ontbreekt er een overzicht van wijzigingen bij dit voorstel. Voor de volledigheid is de oude verordening als bijlage toegevoegd. Daarnaast zijn er niet eerder beleidsregels vastgesteld. In de praktijk heeft zich een vaste beleidslijn ontwikkeld. Wij hebben deze lijn in de beleidsregels zoveel mogelijk vastgelegd.

2

Zie ECLI:NL:RVS:2020:2467.

Pagina:

4 van 6

Datum:

18 januari 2022

Zaak:

757326

De onderstaande artikelen in de verordening en beleidsregels geven de belangrijkste wijzigingen aan. 1. Verordening •

•

•

•

Artikel 4: hierin wordt het 'keukentafelgesprek' bij een aanvraag leerlingenvervoer genoemd. De officiële term is een gesprek over zelfstandigheid en zelfredzaamheid bij de aanvraag. Artikel 5 bevat het raamwerk voor het OOGO met het samenwerkingsverband. Hierin staat op welke punten we in het OOGO afspraken kunnen maken. Voor de korte termijn beperken we ons tot de hierboven genoemde samenwerking bij ingewikkelde casussen leerlingenvervoer. Artikel 8 geeft de beleidslijn voor leerlingenvervoer. Het uitgangspunt is vervoer naar de dichtstbijzijnde toegankelijke school. Als er een noodzaak bestaat, kunnen we daarvan afwijken. Artikel 15: de regels voor stagevervoer zijn duidelijker opgenomen in de nieuwe verordening. Uitgangspunt is dat stages zoveel mogelijk op de route van huis naar school plaatsvindt. Dit is belangrijk om het leerlingenvervoer goed te kunnen plannen. In bijlage 4 vindt u de modelverordening van de VNG. De voorgestelde verordening wijkt op de volgende punten af van deze modelverordening:

•

• •

•

•

Artikel 1. In de modelverordening wordt de school als deskundige genoemd. Wij hebben dit geschrapt. Onafhankelijke medisch of pedagogisch deskundigen zijn bij uitstek geschikt om te adviseren over inzet van leerlingenvervoer, dit is niet een primaire taak van scholen. Daarnaast hebben we geen definitie voor ontwikkelingsperspectief opgenomen. Dit hangt samen met artikel 4 van de verordening. We kiezen ervoor om laagdrempelig het gesprek met ouders en leerlingen aan te gaan over zelfstandigheid en zelfredzaamheid. Artikel 3, zesde lid. We hebben de bepalingen over de ingangsdatum van het vervoer afgestemd op de afspraken die we binnen Publiek Vervoer hebben gemaakt. Artikel 4. We kiezen voor een laagdrempelig gesprek over zelfstandigheid en zelfredzaamheid van leerlingen. Dit gesprek is vormvrij, we richten ons op leerlingen waarvan we verwachten dat zij gebruik kunnen maken van de fiets of het openbaar vervoer. We bekijken per leerling wat de mogelijkheden zijn. In de modelverordening wordt de optie geboden om een vervoersontwikkelingsplan op te stellen, hier maar het ontwikkelingsperspectief deel van uit. Wij kiezen hier niet voor. De reden is dat het opstellen van een plan de laagdrempeligheid van het gesprek aantast. Wij verwachten met onze informele aanpak dezelfde resultaten te kunnen boeken. Artikel 8, vanaf het vierde lid.

We hebben specifieker dan in de modelverordening beschreven in welke gevallen we afwijken van vervoer naar de dichtstbijzijnde toegankelijke school. Artikelen 17, 18 en 20. Voor de transparantie hebben we de kilometervergoedingen voor fiets en eigen vervoer opgenomen in de verordening.

•

Pagina:

5 van 6

Datum:

18 januari 2022

Zaak:

757326

Artikel 23, vijfde lid. We hebben gekozen voor dezelfde formulering als bij artikel 24, zesde lid.

2. Beleidsregels • •

•

Artikel 18 is een uitwerking van artikel 4 van de verordening. Artikel 20. We verwachten dat ouders hun aandeel leveren in de begeleiding van hun kinderen. Dat doen ouders van leerlingen zonder recht op leerlingenvervoer immers ook. De gevraagde inzet van ouders moet wel redelijk blijven. Daarom hebben we hiervoor kaders opgesteld. Artikel 24. Soms vertonen leerlingen wangedrag in het leerlingenvervoer. In dit artikel is opgenomen hoe we daarmee omgaan. We kiezen altijd eerst voor overleg. Als dat niets oplevert, vragen we ouders om hun kinderen te begeleiden. Als dat ook niets oplevert, kan de leerling uit het vervoer worden gehaald. Dat is in principe tijdelijk.

8. Kanttekeningen en risico’s Samenwerkingsverbanden en gemeenten gaan een samenwerking aan. Om deze flexibel te houden, is deze samenwerking niet strak gedefinieerd. We kijken in gezamenlijkheid na de zomervakantie van 2022 hoe de samenwerking bevalt en hoe deze mogelijk kan worden aangepast of verbeterd. 9. Financiële paragraaf We voeren de nieuwe regelgeving binnen de bestaande financiële kaders uit. De samenwerking tussen samenwerkingsverbanden en gemeenten geschiedt met gesloten beurs. 10. Communicatie We informeren potentiële aanvragers van leerlingenvervoer via de Regiokrant en onze website. 11. Draagvlak en vervolgtraject (afstemming, tijdpad) We leggen de regelgeving leerlingenvervoer ook voor aan het OOGO in de regio Oost-Groningen. Het doel is de samenwerking tussen de samenwerkingsverbanden en de gemeenten in het OOGO te bevestigen. Dit staat gepland voor het OOGO dat in maart plaatsvindt. De nieuwe verordening treedt in werking op 1 april 2022. Dit is op tijd voor het schooljaar 20222023. Burgemeester en wethouders van de gemeente Midden-Groningen,

A. Hoogendoorn Burgemeester

H.J.W. Mulder Secretaris

Pagina:

6 van 6

Datum:

18 januari 2022

Zaak:

757326

Bijlagen: 1 Verordening bekostiging leerlingenvervoer gemeente Midden-Groningen 2022, tevens conceptraadsbesluit 2 Beleidsregels leerlingenvervoer gemeente Midden-Groningen 2022 3 Verordening leerlingenvervoer gemeente Midden-Groningen 2018 4 Modelverordening bekostiging leerlingenvervoer VNG