01. Raadsvoorstel vaststellen Startnotitie Aanvullende hulp jeugd en gezin

Openbaar

Voorstel Gemeenteraad

Datum:

8 december 2025

Opsteller:

Harold van Dijk

Zaak:

1624911

Contactgegevens:

harold.vandijk@midden-groningen.nl

Portefeuillehouder: Evert Offereins Onderwerp:

Transformatie zorglandschap jeugd, onderdeel aanvullende jeugdhulp

1. Voorstel 1. De Startnotitie Aanvullende hulp jeugd en gezin Midden-Groningen vast te stellen 2. In te stemmen met het incidenteel beschikbaar stellen van € 275.000 voor de ontwikkelkosten van de pilot aanvullende jeugdhulp gemeente Midden-Groningen en dit te dekken uit de reserve Jeugd € 175.000 en reserve IZA-middelen € 100.000, door middel van het vaststellen van de begrotingswijziging 2026-006.

2. Inleiding We werken aan transformatie van de jeugdhulp, met als doel het bieden van passende hulp waar die echt nodig is. Dat vergt een verandering in benadering en aanpak van zorgvragen door en met alle betrokken partijen in het zorgnetwerk. Het middel om tot het doel te komen is een andere wijze van inkopen van de verschillende jeugdhulpsegmenten: hoog-specialistische, aanvullende en basisjeugdhulp. We vragen u een startnotitie vast te stellen die de richting voor Midden-Groningen in het segment Aanvullende hulp bepaalt. We werken sinds september samen met de gemeente Groningen in de Aanvullende hulp. Dat brengt met zich mee dat we nu al uitvoerende stappen hebben gezet. Die omvatten onder meer het voorbereiden van een pilot jeugdhulp in het voortgezet onderwijs. We informeren u hierover eveneens kort in dit voorstel, omdat we u vragen hiervoor middelen beschikbaar te stellen. Parallel aan de voorbereidingen voor Aanvullende hulp, zijn we ook bezig met de lokale organisatie van het segment Basishulp (volgens de acties van de Programmabegroting 2026). Over dit traject wordt u in de Startnotitie aanvullende hulp jeugd en gezin gemeente MiddenGroningen (verder: Startnotitie) kort geïnformeerd.

Pagina:

2 van 6

Datum:

8 december 2025

Zaak:

1624911

3. Publiekssamenvatting In het kader van de regionale veranderingen in de inkoop van jeugdhulp, wordt de raad gevraagd in te stemmen met een startnotitie over de ‘aanvullende jeugdhulp'. Aanvullende jeugdhulp is de wat intensievere hulp die aansluit op de basishulp jeugd. In het aanbesteden en organiseren van aanvullende hulp werken we samen met de gemeente Groningen, die een vergelijkbare startnotitie al eerder heeft vastgesteld. De raad wordt eveneens gevraagd middelen beschikbaar te stellen voor pilot jeugdhulp op het Aletta Jacobscollege. Deze pilot biedt ons de kans te leren voor de bredere aanbesteding van aanvullende hulp én om een de onderwijs-jeugdhulp te verbeteren. 4. Bevoegdheid van de Raad Uw raad heeft met de Centrumregeling Jeugdregio Groningen 2025 (een vorm van Gemeenschappelijke regeling) de centrumgemeente Groningen gemandateerd de regionale inkoop uit te voeren en te coördineren. In de praktijk ligt de uitvoering die voortkomt uit dat mandaat bij de RIGG, onderdeel van de centrumgemeente. Jeugdhulp wordt door de RIGG opnieuw aanbesteed. Binnen dat kader vragen we uw raad om steun voor de inhoudelijke lijn in de voorbereiding van het inkopen en organiseren van Aanvullende hulp in onze eigen gemeente, door in te stemmen met de Startnotitie.

Daarnaast vragen we uw raad middelen beschikbaar te stellen voor een pilot die onderdeel is van het voorbereidingstraject van Aanvullende hulp, waarin we optrekken met de gemeente Groningen. Het inhoudelijke kader van dit voorstel betreft naast de Centrumregeling: de Jeugdwet, de Hervormingsagenda jeugd, de regionale visie Langjarig perspectief transformatie jeugdhulp Groningen (2025). 5. Beoogd effect Gedeelde visie op de kaders voor de aanvullende jeugdhulp en middelen om de route ernaartoe vorm te geven. De Startnotitie vormt de basis waarmee we onderbouwd, gelegitimeerd en snel verder kunnen met de AH. 6. Historische context Het inhoudelijk kompas vormt de regionale visie Langjarig perspectief uit 2025, die voortbouwt op de eerdere Regiovisie uit 2021. Het Langjarig perspectief beoogt een beweging in gang te zetten in de jeugdhulp die gericht is op veilig, gezond en zo normaal mogelijk opgroeien, door herstel van het gewone leven. De professionele gerichtheid op normaliseren en demedicaliseren noodzaakt tot sterke verbetering van de samenhang tussen, en onderlinge samenwerking van, preventie, ondersteuning, verwijzing en zorg. Anders inkopen is een belangrijk middel om dat te bereiken.

Door beperking van het aantal aanbieders, door afscheid te nemen van productgerichte financiering en door het borgen van integrale en domeinoverstijgende aanpak van problematiek, waarin de lokale toegang een sleutelpositie heeft. Om dit te bereiken is het zorglandschap verdeeld in segmenten die in de hulpverleningspraktijk vaak een rol spelen, te weten hoog-specialistische jeugdhulp (HSJ), aanvullende hulp jeugd en gezin (AH) en basishulp jeugd en gezin (BHJ). Uw raad is daarover eerder geïnformeerd, onder meer in regionale informatiebijeenkomst afgelopen voorjaar. HSJ is de minder vaak

Pagina:

3 van 6

Datum:

8 december 2025

Zaak:

1624911

voorkomende, maar kostbare jeugdhulp, die vaak geboden wordt door of via gecertificeerde instellingen (maar niet alleen door deze). AH komt grofweg neer op zorg in de vorm van behandeling (denk aan jeugd-ggz), terwijl basishulp vaak de vorm heeft van begeleiding. De regionale aanbesteding van HSJ is dit jaar in gang gezet. BHJ wordt lokaal aanbesteed. Inmiddels is regionaal afgesproken om voor de BHJ uit te gaan van een vast pakket aan zorg. Dat vergemakkelijkt de aansluiting van AH bij de lokale basishulp. Er is afgesproken dat gemeenten uiterlijk op 1 januari 2028 hun BHJ hebben geregeld. In de Startnotitie gaan we kort in op de stand van zaken in onze gemeente. De AH wordt regionaal ingekocht, maar in subregio's georganiseerd. Dat laatste houdt in dat de aanbesteding in percelen wordt opgedeeld, waarin specifieke eisen gesteld kunnen worden om aansluiting bij lokale toegangen en contexten mogelijk te maken. De Startnotitie schets de kaders voor deze aanvullende hulp. Vooraf wordt ingegaan op de sub-regio waarvan Midden-Groningen deel uitmaakt, te weten de samenwerking met Groningen. 7. Argumenten De jeugdhulp kan en moet verder transformeren om de ondersteuning meer passend en effectiever te maken voor individuele jeugdigen en gezinnen en ook om het jeugdhulpstelsel met alle partners duurzaam in te richten op basis van gemeenschappelijke doelstellingen.

Naast de vernieuwing van de HSJ door de RIGG en de ontwikkeling van lokale basishulp, wordt nu ook de aanvullende hulp jeugd en gezin (AH) opnieuw ingericht. Met de startnotitie AH geven we op hoofdlijnen weer wat de AH is, waarom we die voor gezinnen en jeugdigen gaan vormgeven, binnen welke context dat plaatsvindt, welke strategie en planning we daarbij hanteren en welke risico’s en beheersmaatregelen een rol spelen. De herinrichting van de AH betreft een relatief grote wijziging voor gezinnen, kinderen, aanbieders, verwijzers en andere betrokkenen. Zowel lokaal als in de regio. Het opnieuw organiseren en bekostigen van deze hulp is bovendien gebonden aan regels en afspraken. Met deze startnotitie geven we de benodigde duidelijkheid voor alle partijen en onszelf over de richting en de wijze waarop we de AH willen gaan inrichten en bereiden we tevens verdere besluitvorming in de regio voor. Voor de inkoop van aanvullende hulp (AH) zijn mede door de RIGG in de afgelopen jaren meerdere mogelijkheden verkend: de bestaande open house inkoop RIGG voortzetten, een vernieuwde open house inkoop RIGG en de taakgerichte variant. Uiteindelijk is in het Langjarig perspectief gekozen voor een taakgerichte bekostiging met een beperkt aantal aanbieders.

De reden hiervoor is dat dit model het beste aansluit bij de doelen van de transformatie: het verminderen van het product-denken, het voorkomen van onnodige indicaties en het centraal stellen van passende oplossingen voor gezinnen en kinderen. In tegenstelling tot de twee open house-varianten biedt deze aanpak meer ruimte voor samenwerking, leren en verbeteren. Bovendien ontstaan er duidelijke inhoudelijke én financiële prikkels om de hulp beter te laten aansluiten op de lokale teams en de BHJ. De startnotitie AH is dus het vetrekpunt en vormt de basis waarmee we onderbouwd, gelegitimeerd en snel aan de slag kunnen met de aanvullende hulp jeugd en gezin in de

Pagina:

4 van 6

Datum:

8 december 2025

Zaak:

1624911

gemeente Groningen en in samenhang met de jeugdhulp regio Groningen. In het kader van deze Startnotitie vragen we ook budget van uw raad. Dat is nodig om de pilot te financieren waarmee we, mede in samenwerking met de gemeente Groningen, in 2026 uitvoeren ter voorbereiding op de algehele aanbesteding van Aanvullende hulp voor de beide gemeenten. Groningen voert twee pilots uit en Midden-Groningen één, te weten de pilot Aanvullende hulp in het voorgezet onderwijs. In deze pilot creëren we een jeugdhulpvoorziening op het Aletta Jacobscollege (AJC). Daarmee sluiten we eveneens aan bij een langgekoesterde wens om jeugdhulp en onderwijs beter op elkaar af te stemmen. In de pilot gaan gemeente, AJC, Kwartier en een aanbieder van aanvullende hulp samenwerken in een integrale voorziening voor toegang (gesitueerd op de schoollocatie) en hulpverlening. De inhoudelijke doelstellingen zijn versterken van preventieve werking (lichte ondersteuning om zwaardere vormen te voorkomen), maar ook het direct inzetten van passende trajecten. Daarmee vormt de pilot ook een proeftuin voor de organisatie van (lokale) jeugdhulp in onze gemeente voor de jaren vanaf 2028 (als basishulp en aanvullende hulp zijn geregeld volgens de doelen van het Langjarig perspectief).

De reserve Jeugd waarop we voor een deel van de dekking een beroep doen is bedoeld om bij te dragen aan onze transformatieopdracht, waarin deze pilot past. 8. Kanttekeningen en risico’s In de Startnotitie is een hoofdstuk over risico's opgenomen. 9. Financiële paragraaf De kosten voor de pilot aanvullende jeugdhulp op het Aletta Jacobscollege bestaan uit ontwikkelkosten en uitvoeringskosten. De uitvoeringskosten van de jeugdhulp worden bekostigd uit de reguliere budgetten van Jeugd. Deze zijn al begroot. Hier is slechts sprake van substitutie. De ontwikkelkosten van de pilot zijn € 275.000. Dit bedrag bestaat uit € 155.250 ontwikkelkosten aanvullende hulp (zorgaanbieder), € 70.000 voor inzet Kwartier en € 50.000 voor inzet AJC, bedragen te verstrekken door middel van een subsidie. Het betreft incidentele kosten in 2026 en 2027. De dekking van de ontwikkelkosten van deze pilot komt voor € 175.000 uit de reserve Jeugd. Deze reserve is gevormd bij de najaarsnota 2025. Hierin is de compensatie 2023 en 2024 van de commissie van Ark € 3,164 miljoen opgenomen. Na verwerking blijft er nog een bedrag van € 2,989 miljoen in de reserve Jeugd beschikbaar. Overige dekking van € 100.000 komt uit de IZAmiddelen die gereserveerd zijn bij de Jaarrekening 2023 voor de uitvoering van jeugdhulp van leerlingen van het Aletta Jacobscollege.

In onderstaande begrotingswijziging zijn de budgettaire consequenties verwerkt. De pilot start vanaf maart 2026. Dat betekent dat € 221.000 besteed wordt in 2026 en € 54.000 in 2027.

Pagina:

5 van 6

Datum:

8 december 2025

Zaak:

1624911

10. Communicatie We informeren Kwartier en het AJC over de vaststelling van deze Startnotitie. Verdere algemene communicatie over de aanvullende hulp wordt gedaan vanuit de regio.

11. Draagvlak en vervolgtraject (afstemming, tijdpad) We zijn in de voorbereidingen van de pilot samen opgetrokken met Kwartier en het AJC. Het draagvlak onder deze partijen is dan ook groot. Begin maart wordt de aanbieder geselecteerd die mee gaat werken in de pilot. Vanaf maart gaan we vervolgens gezamenlijk invulling geven aan de inrichting en implementatie van de pilot.

Pagina:

6 van 6

Datum:

8 december 2025

Zaak:

1624911

Burgemeester en wethouders van de gemeente Midden-Groningen,

E. van Lente Burgemeester

M.H.M. Nieuwenhuijsen-Janssens Gemeentesecretaris

Bijlage: 1 Concept raadsbesluit 2 Startnotitie aanvullende hulp Midden-Groningen