01. Raadsvoorstel Sportbeleid Midden-Groningen 2021-2025

Openbaar

Voorstel Gemeenteraad

Datum:

6 september 2021

Opsteller:

Gijs Schoutens

Zaak:

75602

Contactgegevens:

gijs.schoutens@midden-groningen.nl

Portefeuillehouder: Erik Drenth Onderwerp:

Beleidsnotitie Sport en Bewegen Midden-Groningen 2021-2025

1. Voorstel 1. De beleidsnotitie Sport en Bewegen Midden-Groningen 2021-2025 vast te stellen. 2. Inleiding Midden-Groningen is een sportieve gemeente. Iedere week zijn duizenden mensen in de gemeente actief betrokken bij sport- en beweegactiviteiten, als beoefenaar, vrijwilliger of professional. Hoewel de gemeente veel onderneemt op het gebied van sport en bewegen, heeft MiddenGroningen geen officieel sportbeleid. Bijgaande beleidsnotitie is opgesteld om tot een samenhangende aanpak op het gebied van sport en bewegen te komen. Daarmee kunnen we bouwen aan een gemeente waarin sporten en bewegen laagdrempelig, toegankelijk en vanzelfsprekend is. De beleidsnotitie moet ook duidelijkheid creëren voor sportverenigingen en andere belanghebbenden. Het stuk bevat een duidelijke visie en ambitie plus doelstellingen en concrete acties voor de komende vier jaar. In de beleidsnotitie staat de maatschappelijke waarde van sport en bewegen centraal. Tegelijkertijd moeten er moeilijke keuzes worden gemaakt om met schaarse middelen de sport in onze gemeente toekomstbestendig te houden. Dat betekent dat er prioriteiten zijn gesteld en keuzes zijn gemaakt over wat we wel en niet doen. De komende jaren kunnen we daardoor op een aantal vlakken een verschil maken, maar zullen we niet aan de verwachtingen van alle belanghebbenden kunnen voldoen.

De beleidsnotitie sport en bewegen beschouwt sport als doel op zich, maar ook als middel om diverse maatschappelijke problemen op te lossen. Centraal in de beleidsnotitie staat onze ambitie om ervoor te zorgen dat iedereen in de gemeente een leven lang met plezier kan sporten en bewegen. De concretisering van de ambitie wordt grotendeels vormgegeven door de uitdagingen waar onze gemeente voor staat op het gebied van sport. Deze uitdagingen vormen onze speerpunten voor de komende beleidsperiode, waarbij de aandacht vooral uit zal gaan naar het harmoniseren van het accommodatiebeleid. Ons uitgangspunt voor de harmonisatie is dat we het

Pagina:

2 van 6

Datum:

6 september 2021

Zaak:

75602

vastgoed en groenbeheer zoveel mogelijk overdragen naar verenigingen. Hier gaan we dan ook met verenigingen over in gesprek. 3. Publiekssamenvatting De gemeenteraad besluit over het vaststellen van de beleidsnotitie Sport en Bewegen MiddenGroningen 2021-2025. Het nieuwe sport- en beweegbeleid heeft de ambitie om ervoor te zorgen dat iedereen in de gemeente een leven lang met plezier kan sporten en bewegen. In de beleidsnotitie komt de maatschappelijke waarde van sport en bewegen naar voren, en worden tegelijkertijd prioriteiten gesteld om met schaarse middelen de sport in onze gemeente toekomstbestendig te houden. De doelstellingen voor de komende vier jaar zijn als volgt: 1. Het vergroten van het aandeel bewoners dat regelmatig sport en beweegt; 2. Het bevorderen van vitale en toekomstbestendige sportverenigingen; 3. Het harmoniseren van het accommodatiebeleid. Voor ieder van de doelstellingen is een aantal concrete acties geformuleerd die de gemeente in nauwe samenwerking met sportverenigingen en andere maatschappelijke partijen zal uitvoeren. De beleidsnotitie is tot stand gekomen na diverse gesprekken en bijeenkomsten met belanghebbenden. 4. Bevoegdheid van de Raad De beleidsnotitie schetst de kaders voor onze inzet op het gebied van sport en bewegen voor de komende vier jaar.

Het vaststellen van de definitieve beleidsnotitie is een bevoegdheid van de raad vanuit haar kaderstellende rol. Door de beleidsnotitie aan de raad voor te leggen, nodigt het college de raad uit tot het maken van richtinggevende keuzes op het gebied van sport en bewegen. De gemeente zal nauw samenwerken en optrekken met sportverenigingen en andere belanghebbenden voor de uitvoering en verdere invulling van de beleidsnotitie. 5. Beoogd effect Het nieuwe sportbeleid beoogt een aantal resultaten te bereiken. Ten eerste willen we het aandeel inwoners dat regelmatig sport en beweegt vergroten. Belemmeringen die mensen nu nog ervaren om te gaan sporten proberen we zoveel mogelijk weg te nemen. Ten tweede willen we sportverenigingen toekomstbestendig maken zodat sport en bewegen voor iedereen toegankelijk en bereikbaar blijft. Met de juiste ondersteuning kunnen we sportverenigingen versterken en hun veerkracht en weerbaarheid vergroten. Ten derde willen we een gezonde, eerlijke en goed uitlegbare sportinfrastructuur realiseren. Dit vraagt om een harmonisatie van het accommodatiebeleid met als resultaten een nieuwe tarievenstructuur en eerlijke en eenduidige afspraken met sportverenigingen over het eigendom, beheer en onderhoud van de accommodaties. 6.

Historische context De voormalige gemeenten Hoogezand-Sappemeer, Slochteren en Menterwolde hadden voor de herindeling geen officieel beleid meer op sport en bewegen. In Hoogezand-Sappemeer is in 2015 voor het laatst een visie op sport vastgesteld, maar in dit visiedocument stonden geen concrete doelstellingen en acties beschreven. Bijgaande beleidsnotitie is de eerste beleidsnotitie Sport en

Pagina:

3 van 6

Datum:

6 september 2021

Zaak:

75602

Bewegen voor de gemeente Midden-Groningen sinds de herindeling. 7. Argumenten Een nieuwe beleidsnotitie voor sport en bewegen is nodig om te kunnen bouwen aan een gemeente waarin sporten en bewegen laagdrempelig, toegankelijk en toekomstbestendig is. Beleid met een duidelijke visie, ambitie, doelstellingen en concrete acties zorgt ervoor dat inwoners, sportverenigingen en andere belanghebbenden weten wat ze mogen verwachten van de gemeente. Daardoor kunnen ze zelf ook beter geïnformeerde keuzes maken. Daarnaast helpt beleid met een duidelijk kader om het budget voor sport zo efficiënt en effectief mogelijk te benutten. De inhoudelijke beleidskeuzes hebben grotendeels te maken met de uitdagingen waar onze gemeente voor staat. Onze inzet is om een groter aandeel van onze inwoners te laten sporten wordt bijvoorbeeld ingegeven door de relatief slechte scores van onze gemeente op het gebied van leefstijl, overgewicht en obesitas. De keuze om sportverenigingen te ondersteunen heeft te maken met de belangrijke rol die de verenigingen innemen in de lokale sportinfrastructuur. Daarnaast richten we ons op de harmonisatie van het accommodatiebeleid, vanwege de onhoudbare situatie die is ontstaan als gevolg van de herindeling.

De verschillen in de afspraken met, en ondersteuning van, sportverenigingen met betrekking tot de sportaccommodaties zijn momenteel niet uit te leggen en zorgen voor ongelijke situaties. Ons doel is om een gelijk speelveld te creëren voor alle sportverenigingen in de gemeente. Dit houdt in dat we verenigingen gelijk behandelen en gelijke keuzes voorleggen. We gaan daarom met verenigingen in gesprek over het beheer en onderhoud van de sportvelden, het groenbeheer op en rond een sportpark, en de eigendomssituatie van o.a. clubgebouwen en kleedaccommodaties. Ons uitgangspunt voor de harmonisatie is dat we het vastgoed en groenbeheer zoveel mogelijk overdragen naar verenigingen. Voor verenigingen kan het aantrekkelijk zijn om zelf eigenaar te worden van het vastgoed en verantwoordelijk te zijn voor het groenbeheer in verband met de directe mogelijkheden om onderhoud goedkoper uit te (laten) voeren. Ook biedt het verenigingen meer kansen om te verduurzamen, doordat zij bijvoorbeeld aanspraak kunnen maken op subsidies waar gemeenten niet voor in aanmerking komen. Bijgaande beleidsnotitie sluit aan op de strategische visie sociaal domein. De strategische visie is gericht op het bevorderen van de sociale veerkracht.

Het stimuleren van sporten en bewegen bij inwoners en met name kwetsbare groepen is erop gericht om de veerkracht van deze mensen te vergroten, doordat zij zich gezonder voelen, participeren aan de maatschappij en aan zingeving en talentontwikkeling doen. Daarnaast helpt een sportvereniging bij het opbouwen van sociale contacten en een ondersteuningsnetwerk. Onze inzet moet niet alleen de veerkracht van onze inwoners, maar ook die van de sportverenigingen vergroten door ze beter toegerust te maken voor het benutten van kansen en het omgaan met uitdagingen en tegenslagen. 8. Kanttekeningen en risico’s In de praktijk is er een aantal kanttekeningen bij de beleidsnotitie. Zo proberen we met een beperkte capaciteit van buurtsportcoaches en verenigingsondersteuning zo goed mogelijk de hele gemeente te bedienen. Regelmatig zullen we echter nieuwe initiatieven aan ons voorbij moeten laten gaan, en verzoeken van sportverenigingen voor ondersteuning moeten doorschuiven naar de langere termijn of afwijzen.

Pagina:

4 van 6

Datum:

6 september 2021

Zaak:

75602

De harmonisatie van het accommodatiebeleid zal de verhoudingen met een aantal verenigingen op scherp zetten. Zo zullen hervormingen in de tarievenstructuur waarschijnlijk als gevolg hebben dat met name grotere buitensportverenigingen meer moeten gaan betalen. Zulke hervormingen zijn echter nodig om tot een eerlijkere tarievenstructuur te komen. Bij een eventuele aanpassing van de tarieven zullen we de nieuwe tarieven afstemmen met die van gemeenten in de regio om te voorkomen dat we exorbitante tarieven vragen met nadelige gevolgen voor de levensvatbaarheid van verenigingen. Ook de harmonisatie van afspraken omtrent het eigendom, beheer en onderhoud van accommodaties zal niet bij alle verenigingen goed vallen. Verenigingen die in het verleden veel ondersteuning van de gemeente hebben gehad zullen er waarschijnlijk op achteruit gaan. Ons doel is echter om een gelijk speelveld te creëren voor alle sportverenigingen in de gemeente. Dit houdt in dat we verenigingen gelijk behandelen en gelijke keuzes voorleggen. Een risico is dat verenigingen die de gebouwen en het groenbeheer op de sportparken van de gemeente overnemen over een aantal jaren weer bij de gemeente op de stoep staan voor (financiële) ondersteuning. Het is daarom belangrijk dat de harmonisatie zorgvuldig gebeurt.

Dat betekent dat er voldoende tijd moet worden uitgetrokken voor het proces en er zorgvuldig met verenigingen wordt gecommuniceerd. 9. Financiële paragraaf Het uitgangspunt is om het nieuwe sportbeleid budgetneutraal uit te voeren. Doelstellingen 1 en 2 zullen worden uitgevoerd binnen de huidige financiële kaders voor sportstimulering, inzet van combinatiefunctionarissen en de uitvoering van het lokaal sportakkoord. Voor sportstimulering is de komende vier jaar tussen de €40.000 en €50.000 begroot. Daarnaast ontvangen we voor het lokaal sportakkoord een uitvoeringsbudget van €40.000 per jaar tot en met 2022. In 2021 is het budget eenmalig verhoogd tot €80.000 als extra impuls om bewegingsarmoede als gevolg van corona aan te pakken. Voor de inzet van combinatiefunctionarissen (ook wel buurtsportcoaches) stellen we jaarlijks een bedrag van €116.000 beschikbaar. De Rijksoverheid stelt in het kader van de Brede Regeling Combinatiefuncties een bedrag van €256.000 beschikbaar aan onze gemeente. Deze middelen komen binnen als onderdeel van de algemene uitkering en worden door ons gedeeltelijk voor andere doeleinden dan sport gebruikt. De Brede Regeling Combinatiefuncties loopt in de huidige vorm door tot en met 2022. De verwachting is dat hier een nieuwe, vergelijkbare regeling voor in de plaats komt.

Wij zullen de inzet van de combinatiefuncties in 2022 evalueren om te kijken of meer capaciteit van buurtsportcoaches in de gemeente nodig is. De resultaten van de evaluatie nemen we mee bij de invulling van een eventuele vernieuwde Brede Regeling Combinatiefuncties. In 2022 zullen we de capaciteit van de buurtsportcoaches tijdelijk verhogen vanuit de incidentele middelen die we ontvangen voor activiteiten op het gebied van gezonde leefstijlinterventies. Dit betreft een bedrag van ongeveer €91.000 als aanvulling op de Specifieke Uitkering Sportakkoord.

Pagina:

5 van 6

Datum:

6 september 2021

Zaak:

75602

Hetzelfde uitgangspunt (budgetneutraal uitvoeren) geldt voor de harmonisatie van de afspraken omtrent het eigendom, beheer en onderhoud van de sportaccommodaties. In de praktijk zullen we met alle afzonderlijke verenigingen om tafel moeten om te kijken of we tot een overeenkomst kunnen komen. Dit vereist wel dat we het vastgoed en groen in aanvaardbare staat overdragen. In enkele gevallen kan dit betekenen dat er achterstallig onderhoud moet worden weggewerkt of dat verenigingen een extra bedrag meekrijgen om dit zelf te doen. Voor dergelijke gevallen zullen indien nodig te zijner tijd aparte voorstellen worden uitgewerkt. Als onderdeel van de harmonisatie onderzoeken we mogelijkheden om een regeling op te stellen om sportverenigingen financieel te ondersteunen bij groot onderhoud en renovaties in sportvelden en accommodaties. Deze regeling zal moeten worden gefinancierd uit besparingen die voortkomen uit de harmonisatie van de afspraken met betrekking tot de buitensport, of uit andere besparingen in het domein sport. Verder onderzoeken we of het nodig is om de sporttarieven te herijken voor de periode 2021-2025. Daarbij kijken we onder andere naar de mogelijkheden om de structuur van de tarieven aan te passen, zodat verenigingen gaan betalen naar mate van gebruik van de sportaccommodaties. 10.

Communicatie Verenigingen en andere belanghebbenden zullen per digitale brief worden geïnformeerd over het nieuwe sportbeleid van de gemeente. De concept beleidsnotitie is in het voortraject ook al met deze partijen gedeeld. Daarnaast is de notitie gepresenteerd tijdens een drietal informatiebijeenkomsten. 11. Draagvlak en vervolgtraject (afstemming, tijdpad) Afgelopen jaar zijn er vele gesprekken gevoerd met sportverenigingen en andere belanghebbenden over het sportbeleid van de gemeente. Deze beleidsnotitie tracht recht te doen aan al deze perspectieven. Dit betekent niet automatisch dat alle belanghebbenden zich zullen herkennen en kunnen vinden in het nieuwe beleid. Door de schaarse middelen die beschikbaar zijn voor de uitvoering, moeten er keuzes worden gemaakt om de sport in onze gemeente toekomstbestendig te houden. De komende jaren kunnen we daardoor op een aantal vlakken een verschil maken, maar zullen we niet aan de verwachtingen van alle belanghebbenden kunnen voldoen. Aan de hand van de conceptbeleidsnotitie zijn er drie digitale informatiebijeenkomsten georganiseerd waarin aanwezigen de mogelijkheid hadden om te reageren op de beleidsnotitie. Ook werden verenigingen uitgenodigd om schriftelijk te reageren. Twee verenigingen hebben een schriftelijke reactie ingediend. Deze reacties zijn bijgevoegd aan dit voorstel.

De aanwezigen bij de informatiebijeenkomsten waren overwegend positief over de doelstellingen en acties uit de beleidsnotitie. De gebiedsgerichte inzet van buurtsportcoaches en het faciliteren van samenwerking tussen verenigingen werden als sterke punten in het conceptbeleid gezien. De meeste aandacht ging tijdens de bijeenkomsten uit naar doelstelling 3: het harmoniseren van het accommodatiebeleid. Met name de voetbalverenigingen waren uitgesproken over dit onderwerp. De verenigingen erkenden de grote verschillen in afspraken die momenteel van toepassing zijn tussen de verenigingen en de gemeente, en de noodzaak om hier iets aan te doen. Tegelijkertijd maakte

Pagina:

6 van 6

Datum:

6 september 2021

Zaak:

75602

verenigingen zich zorgen over wat de harmonisatie voor hun specifieke vereniging betekent. De meeste verenigingen lieten wel weten er voor open te staan om met de gemeente in gesprek te gaan over hernieuwde afspraken met betrekking tot het eigendom, beheer en onderhoud van hun accommodatie. De beleidsnotitie schetst de kaders en zal voor de implementatie van de diverse doelstellingen nog verder worden uitgewerkt. Wij zullen nauw samenwerken en optrekken met sportverenigingen en andere belanghebbenden in het verder invullen en uitvoeren van de speerpunten uit het beleid.

Burgemeester en wethouders van de gemeente Midden-Groningen,

A. Hoogendoorn Burgemeester

H.J.W. Mulder Secretaris

Bijlage: 1 Beleidsnotitie Sport en Bewegen Midden-Groningen 2021-2025 2 Schriftelijke reacties op beleidsnotitie