01. Raadsvoorstel Rekenkamerrapport RES 1.0

Openbaar

Voorstel Gemeenteraad

Datum:

4 mei 2026

Opsteller:

Annekee Boltjes

Zaak:

1677655

Contactgegevens:

annekee.boltjes@midden-groningen.nl

Portefeuillehouder: Jur Mellies (college) Menno Visser (rekenkamer) Onderwerp:

Raadsvoorstel Rekenkamerrapport RES 1.0

1. Voorstel 1. De bevindingen, conclusies en aanbevelingen uit het rekenkamerrapport ‘Rekenkameronderzoek RES 1.0' vast te stellen; 2. Het college te verzoeken de verplichte participatieverordening verder uit te werken; 3. Het college te verzoeken de raad actief te betrekken bij de besluitvorming binnen de RES-regio Groningen; 4. Het college te verzoeken voortaan de inbreng van belanghebben uit te laten werken en daarop te reageren met een reactienota bij een zienswijze-procedure. 2. Inleiding De Rekenkamer Midden-Groningen heeft als doel de gemeenteraad te ondersteunen bij zijn kaderstellende en controlerende rol. In dat kader heeft de Rekenkamer onderzoek uitgevoerd naar het proces van de vaststelling Regionale Energiestrategie (RES) 1.0 en het proces daarna. Dit onderzoek maakte deel uit van een gezamenlijk ‘DoeMee-onderzoek’ van de Noordelijke Rekenkamer, dit wil zeggen dat er meerdere rekenkamers hebben meegedaan aan dit onderzoek. De Regionale Energiestrategie (RES) 1.0 is een regionaal plan van gemeenten, provincies en waterschappen waarin is vastgelegd hoe zij bijdragen aan de energietransitie. Met het onderzoek naar de RES wil de rekenkamer de gemeenteraad inzicht bieden in hoe hij zijn controlerende taak rol kan behouden in een proces dat zich grotendeels op regionaal niveau afspeelt. De nadruk van het onderzoek lag vooral op de periode van 2021 tot en met 2025.

De rekenkamer stelt vast dat de democratische controle na de RES 1.0 zwakker is geworden. Tijdens het opstellen van de RES 1.0 waren gemeenteraden nog actief betrokken, maar daarna is

Pagina:

2 van 3

Datum:

4 mei 2026

Zaak:

1677655

hun invloed afgenomen. Samenwerken in de regio is belangrijk, maar mag er niet toe leiden dat de gemeenteraad minder te zeggen heeft. De raad is nu niet goed genoeg betrokken bij belangrijke regionale keuzes, zoals de beslissing om de planning van de RES te veranderen. Het college zegt in haar reactie toe dat zij de raad actiever gaat betrekken bij de doorwerking van de RES in lokaal beleid. Ook geeft het college aan dat zij bereid is de raad te laten kiezen hoe zij betrokken wordt bij toekomstige regionale besluitvorming. Het college ziet het belang van een betere terugkoppeling in, bijvoorbeeld zoals een reactienota bij een zienswijzeprocedures. 3. Publiekssamenvatting De rekenkamer is een onafhankelijk orgaan dat de gemeenteraad ondersteunt in de controlerende en kaderstellende rol. Hiervoor voert de rekenkamer diverse onderzoeken uit. Met het onderzoek naar de RES wil de rekenkamer de gemeenteraad inzicht bieden in hoe hij zijn kaderstellende en controlerende rollen kan behouden in een proces dat zich grotendeels op regionaal niveau afspeelt. Dit onderzoek is een DoeMee-onderzoek, een onderzoek dat uitgevoerd is door de Noordelijke rekenkamer en waar verschillende rekenkamers aan hebben meegewerkt. 4. Bevoegdheid van de Raad De raad heeft een controlerende en kaderstellende rol. Dit rekenkameronderzoek ondersteunt de raad in deze rollen. 5.

Beoogd effect Met dit onderzoek krijgt de raad van de gemeente Midden-Groningen meer inzicht in hoeverre de gemeente Midden-Groningen nog invloed heeft op de RES 1.0, als hier met meerdere gemeenten, de provincie en waterschappen wordt samengewerkt. 6. Historische context In 2019 is de Regionale Energiestrategie van start gegaan als onderdeel van het Klimaatakkoord. De RES 1.0 is in 2021 vastgesteld. 7. Argumenten Met betrekking tot het derde beslispunt geeft het college in de bestuurlijke reactie aan bereid te zijn om de raad in de toekomst actiever te betrekken bij de besluitvorming. De raad kan zelf aangeven op welke manier hij wil worden betrokken. 8. Kanttekeningen en risico’s Doordat er meerdere gemeenten, provincie en waterschappen de RES 1.0 hebben vastgesteld, is het voor de raad lastiger de kaderstellende en controlerende taken uit te voeren. Het college heeft toegezegd de raad actiever hierin te betrekken en een betere terugkoppeling te geven. 9. Financiële paragraaf N.v.t.

Pagina:

3 van 3

Datum:

4 mei 2026

Zaak:

1677655

10. Communicatie Het besluit en het rekenkamerrapport worden op voorgeschreven wijze openbaar gemaakt. 11. Draagvlak en vervolgtraject (afstemming, tijdpad) N.v.t.

De rekenkamer van de gemeente Midden-Groningen,

Marcel Poorthuis Voorzitter rekenkamer

Jesper Stap Ambtelijk secretaris

Bijlage: 1 Eindrapport RES Provincie Groningen 2 Eindrapport RES Midden-Groningen 3 Factsheet RES Groningse gemeenten 4 Reactie college op rekenkamerrapport democratische legitimiteit RES 1.0 en het proces daarna 5 Bijlage bij collegereactie – conclusies en aanbevelingen 6 Aanbiedingsbrief Rekenkamerrapport RES Midden-Groningen