01. Raadsvoorstel Programma Gezondheid 2025-2027

Voorstel Gemeenteraad

Datum:

30 oktober 2025

Opsteller:

Eveline Rauwé

Zaak:

1599992

Contactgegevens:

eveline.rauwe@midden-groningen.nl

Portefeuillehouder:

Evert Offereins

Onderwerp:

Programma Gezondheid 2025-2027

1. Voorstel Het Programma Gezondheid 2025-2027 vast te stellen. 2. Inleiding In 2024 heeft de gemeenteraad de notitie Gezondheid 2021-2024 Midden-Groningen met een jaar verlengd. De landelijke nota Gezondheidsbeleid dient als basis voor gemeentelijk beleid en is uitgesteld tot na de zomer van 2025. Vanaf het moment dat de landelijke nota Gezondheidsbeleid verschijnt, hebben gemeenten twee jaar de tijd om invulling te geven aan hun lokale notitie Gezondheid. In Groningen willen we dit in regionale afstemming doen, aansluitend bij ons Regioplan. De GGD adviseert gemeenten het Gezondheidsbeleid verder uit te stellen. Omdat er sprake is van een aantal ontwikkelingen sinds het opstellen van de voorgaande notitie Gezondheid Midden-Groningen (2022-2025), kiezen we voor het opstellen van een Programma Gezondheid 2025-2027. We geven daarmee actuele inhoud aan de periode vanuit onze vorige gemeentelijke notitie Gezondheid naar de nieuw te vormen notitie Gezondheid binnen de huidige context. Tegelijk met het aanbieden van dit Gezondheidsprogramma staat de beleidsnotitie Sport en Bewegen op de agenda. Sport als middel om gezond te blijven heeft veel raakvlakken met het Programma Gezondheid. 3. Publiekssamenvatting Het landelijke gezondheidsbeleid is uitgesteld tot na de zomer van 2025.

Wanneer dit beleid een feit is, hebben de Groninger gemeenten twee jaar de tijd voor het maken van nieuw lokaal beleid. Dit doen we in afstemming met de andere Groninger gemeenten en de GGD. Om goed aan te sluiten bij de regionale afspraken en de tussentijdse ontwikkelingen, stelt Midden-

Pagina:

2 van 4

Datum:

22 juli 2025

Zaak:

1599992

Groningen daarom een Programma Gezondheid 2025-2027 op. Dit programma overbrugt de periode tussen de vorige beleidsnotitie en de nieuw op te stellen gemeentelijke nota Gezondheid. 4. Bevoegdheid van de Raad De inhoud van het programma Gezondheid 2025-2027 zou vanuit het pragmatische karakter vastgesteld kunnen worden door het college. Omdat het programma invulling geeft aan de overbruggingsperiode naar nieuw beleid, vinden we het van belang dit programma vast te laten stellen door de raad. 5. Beoogd effect Met het Programma Gezondheid 2025-2027 geven we actueel vorm en inhoud aan onze ambities, doelstellingen, acties en activiteiten rondom gezondheid. 6. Historische context Sinds 1989 zijn de verantwoordelijkheden van gemeenten op het terrein van gezondheidsbeleid wettelijk vastgelegd. Eerst apart in de Infectieziekten Wet, de Wet Collectieve Preventie Volksgezondheid en de Quarantainewet. Vanaf 9 oktober 2008 is dat de Wet publieke gezondheid geworden. Deze wet verplicht alle Nederlandse gemeenten, gezamenlijk met de GGD's actief beleid te voeren op het terrein van volksgezondheid. 7. Argumenten Er is een aantal ontwikkelingen op het terrein van gezondheid dat van belang is om inzichtelijk te maken vanuit onze huidige ambities, doelen en activiteiten: • • •

•

De beweging van zorg naar gezondheid wordt verder vormgegeven binnen het IZA en via de transformatiemiddelen die het rijk daarvoor beschikbaar heeft gesteld. Het werken vanuit de HIAP-gedachte (Health In All Policies) sluit aan bij de ambitie die we als gemeente hebben om zo integraal mogelijk te willen werken. GALA (Gezond en Actief leven Akkoord) krijgt na instemming vanuit de VNG een vervolg in het AZWA (Aanvullend Zorg en Welzijn Akkoord). Binnen basisfunctionaliteiten die qua inhoud voor elke gemeente gelijk zijn en een uitbreiding van taken betekenen, wordt ingezet op een structureel karakter qua financiering vanuit het Rijk. Een van de vier doelstellingen vanuit de Sociale Agenda van Nij Begun is het verbeteren van de (mentale) gezondheid van Groningers in de komende 30 jaar.

8. Kanttekeningen en risico’s Binnen de jeugdgezondheidszorg en infectieziektebestrijding zijn taken wettelijk duidelijk omschreven met weinig ruimte voor eigen beleid. De GGD heeft een hoofdrol is de uitvoering van deze taken. We voeren regelmatig gesprekken met de GGD over het optimaliseren van hun inzet. Deze gesprekken voeren we zowel regionaal (gezamenlijk met andere gemeenten) als lokaal. Daarnaast adviseert de GGD ons gevraagd en ongevraagd over ons gezondheidsbeleid en mogelijke interventies die we kunnen inzetten. Bij de algemene gezondheidsbevorderingstaken en de ouderengezondheidszorg bestaan kaders, maar is er veel beleidsvrijheid. Veel activiteiten en interventies op deze terreinen zijn preventief

Pagina:

3 van 4

Datum:

22 juli 2025

Zaak:

1599992

van aard. In de transformatie van zorg naar gezondheid is hieraan landelijk vormgegeven binnen het IZA (Integraal Zorg Akkoord. De Groninger gemeenten geven regionaal samen inhoud aan het Regioplan gezonde Groningers, Gezonde zorg. Met andere stakeholders wordt nauw samengewerkt binnen de netwerkorganisatie Gezond Groningen. De slagkracht vanuit de gezamenlijkheid is groter, hetgeen soms ten koste gaat van de lokale invulling.

Het slagen van dit gezondheidsbeleid is ook afhankelijk van de integratie van gezondheid binnen andere beleidsdomeinen, zoals ruimtelijke ontwikkeling en welzijn. Hierbinnen vinden we steeds meer de afstemming. De genoemde data binnen de uitvoeringsagenda betreffen momenten waarop we verwachten dat concrete stappen gezet zijn. 9. Financiële paragraaf De uitvoering van het Programma gezondheid 2025-2027 vraagt om structurele en incidentele middelen. Dit programma zal worden uitgevoerd binnen de huidige financiële kaders en middelen voor het gezondheidsbeleid. De dekking is geborgd binnen bestaande begrotingsposten. Dit bestaat voor het grootste deel uit de bijdrage aan de GGD Groningen. Hiervoor voert de GGD activiteiten uit op het gebied van de jeugdgezondheidszorg en algemene publieke gezondheidszorg. Verder bestaan de budgetten uit o.a. middelen voor ouderenbeleid, vrijwilligersbeleid en preventieve activiteiten. Ook wordt er gebruik gemaakt van (incidentele) middelen zoals GALA, AZWA, IZA en vanuit de Sociale Agenda van Nij Begun. 10. Communicatie Dit programma is een beleidsdocument en wordt ook beschikbaar gesteld aan inwoners via de website van de gemeente Midden-Groningen. 11.

Draagvlak en vervolgtraject (afstemming, tijdpad) Het programma gezondheid 2025-2027 heeft een integraal karakter en is met verschillende beleidsterreinen binnen de gemeentelijke organisatie afgestemd om op deze wijze al vorm te kunnen geven aan HIAP (Health In Alle Policies). Regionaal speelt binnen de Groninger gemeenten ten aanzien van Gezondheid veelal dezelfde problematiek op het terrein van Gezondheid met nuanceverschillen. Er is sprake van een nauwe afstemming in de samenwerking tussen gemeenten en de GGD waarbij in gezamenlijkheid de lange termijnagenda van de GGD wordt bepaald. Binnen Gezond Groningen werken gemeenten, GGD en stakeholders op het terrein van Gezondheid samen aan de transitie van Zorg naar gezondheid voor alle inwoners van Groningen. Vanuit de sociale agenda van Nij begun is het verbeteren van de (mentale) gezondheid een van de vier hoofddoelstellingen. De overige doelstellingen ten aanzien van leefbaarheid, verminderen van armoede en kansen voor kinderen dragen eveneens indirect bij aan het bevorderen van de gezondheid van onze inwoners.

Pagina:

4 van 4

Datum:

22 juli 2025

Zaak:

1599992

Burgemeester en wethouders van de gemeente Midden-Groningen, E. van Lente Burgemeester

Bijlage: 1 Programma Gezondheid 2025-2027

M.H.M. Nieuwenhuijsen-Janssens Gemeentesecretaris