01. Raadsvoorstel ontwikkelbedrijf

Openbaar

Voorstel Gemeenteraad

Datum: Zaak:

28 juni 2023 1087416

Opsteller: Contactgegevens:

Antoon Hendriks Antoon.hendriks@bwri.nl

Portefeuillehouder: Evert Offereins Onderwerp:

Ontwikkelbedrijf Midden-Groningen

1. Voorstel 1. In te stemmen met de notitie: Een sociaal ontwikkelbedrijf voor Midden-Groningen; 2. In te stemmen met de vorming van het ontwikkelbedrijf BWRI d.w.z. het inzetten van BWRI voor een brede doelgroep, de werkwijze aan te passen aan de gewijzigde doelgroep en het aantal arbeidscontracten voor inwoners met een arbeidsbeperking naar behoefte in te vullen; 3. Het aantal beschutte werkplekken en afspraakbanen bij het werkbedrijf BWRI uit te breiden tot maximaal 20 fte per jaar; 4. In te stemmen met: - De investering in het ontwikkelbedrijf van jaarlijks € 405.000; - De kosten van extra arbeidscontracten bij BWRI van € 80.000 in 2024 oplopend tot € 320.000 in 2027; - Het dekkingsvoorstel zoals opgenomen in de financiële paragraaf. 2. Inleiding BWRI (Bedrijf voor Re-integratie Werk en Inkomen) is de uitvoeringsorganisatie van MiddenGroningen voor de Participatiewet. Zij zorgt voor de begeleiding van werkzoekenden naar werk en biedt een passende werkplek voor mensen met een arbeidsbeperking. Als werk geen optie is zorgen we voor een (tijdelijke) inkomensvoorziening. Bij BWRI draait het om de ontwikkeling van mensen. Al jarenlang helpen we werkzoekenden bij het vinden van werk, waarin ze kunnen groeien en waar ze op hun plek zijn. Bij een reguliere werkgever als dat kan en een werkplek binnen het werkbedrijf als dat nodig is.

We richten ons altijd op de talenten die iemand heeft en op een goede match tussen werkgever en werknemer. Doel is om inwoners een duurzame werkplek te bieden of participatie te bevorderen. Om deze taak ook in de toekomst goed te kunnen uitvoeren wordt voorgesteld om de huidige werkwijze en strategie voor BWRI aan te passen door de vorming van het ontwikkelbedrijf BWRI. De visie om de traditionele sociale werkvoorziening om te bouwen tot een ontwikkelbedrijf is al een

Pagina:

2 van 10

Datum:

28 juni 2023

Zaak:

1087416

aantal jaren een voornemen binnen Midden-Groningen. Met het vormen van een ontwikkelbedrijf komt Midden-Groningen tegemoet aan twee belangrijke behoeften. Het verbeteren van het perspectief voor onze inwoners om zelfstandig in het eigen inkomen te voorzien en een bijdrage leveren aan het oplossen van een belangrijk maatschappelijk probleem: de krapte op de arbeidsmarkt. Daarvoor moeten we al het aanwezige arbeidspotentieel benutten. Ontwikkeling van werknemers- en vakvaardigheden en kwalificatie door opleiding zijn de succesfactoren om te komen tot een duurzame plaats op de arbeidsmarkt. Het ontwikkelbedrijf kan een belangrijke rol spelen om inwoners te ontwikkelen richting arbeidsmarkt. Daarvoor is een intensieve samenwerking met het bedrijfsleven en maatschappelijke partners een randvoorwaarde. In 2021 is het voornemen van een ontwikkelbedrijf vertaald in een aanvraag voor het Nationaal Programma Groningen. In projectvorm is het ontwikkelbedrijf voorbereid. In dit voorstel geven wij aan wat wij willen aanpassen in onze werkwijze en strategie en welke gevolgen dat heeft. Daarbij zijn diverse geledingen binnen en buiten BWRI betrokken geweest. Het voorliggende plan is de uitkomst van die voorbereiding. Effecten Participatiewet De effecten van de invoering van de Participatiewet in 2015 worden steeds duidelijker.

Deze zijn het meest zichtbaar door de instroom van inwoners met andere kenmerken die gebruik maken van bijstand en sociale werkvoorziening. De Participatiewet is er sinds 2015 voor alle inwoners, ook voor inwoners met een arbeidsbeperking. Dit betekent dat er nu ook veel jongeren met een beperking een beroep doen op de Participatiewet. Voorheen maakten zij aanspraak op de Wajong. In zijn algemeenheid is er sprake van meer complexe problematiek bij inwoners die gebruik maken van de bijstand. Dit vraagt om een andere en intensievere werkwijze bij re-integratie en arbeidsontwikkeling. Ook een gevolg van de Participatiewet is dat de instroom in de sociale werkvoorziening onder de Wet Sociale Werkvoorziening is gestopt. Er is alleen nog sprake van instroom van mensen die een indicatie nieuw beschut hebben. Dit is een groep werknemers met een beperking, die structureel is aangewezen op een begeleide werkplek. Het door het Rijk ter beschikking gestelde aantal plaatsen voor deze werkplekken is vanaf 2015 aanzienlijk beperkt. Voor iedere drie uitstromers is er plaats voor één nieuwe instromer. Het niveau van de nieuwe werknemers met een indicatie beschut werk is lager dan binnen de “oude” sociale werkvoorziening. Dit heeft gevolgen voor de werksoorten en het niveau van de werkzaamheden. Het profiel van inwoners die gebruik maken van de dienstverlening van BWRI is daarmee veranderd.

De instroomstop in de sociale werkvoorziening (vanaf 2015) betekent dat het werkbedrijf als onderdeel van BWRI elk jaar kleiner wordt en dit heeft op termijn gevolgen voor de continuïteit van onze lokale voorzieningen en infrastructuur. Het werkbedrijf is naast werkgever voor 350 werknemers namelijk ook een belangrijk instrument voor re-integratie. Het werkbedrijf biedt werkervaring, werkfittrajecten, ontwikkelingstrajecten en opleidingstrajecten. Met de afname van het aantal mensen en werk binnen het werkbedrijf komt de ontwikkelfunctie onder druk te staan, terwijl de veranderende doelgroep juist vraagt om een versterking van deze functie. Bedoeling van de invoering van de Participatiewet is dat iedereen werkt naar vermogen en dat de arbeidsmarkt ook openstaat voor mensen met een beperking. In de praktijk zien we dat niet iedereen met een arbeidsbeperking direct op een zogenaamde afspraakbaan geplaatst kan worden. Vaak is er een langere periode nodig om inwoners hierop voor te bereiden. De ontwikkelingen in de sociale werkvoorziening en Participatiewet vragen om een visie en strategie om BWRI weer een toekomstbestendig bedrijf te maken, zodat BWRI ook in de toekomst de maatschappelijke doelen van de gemeente Midden-Groningen kan realiseren.

Pagina:

3 van 10

Datum:

28 juni 2023

Zaak:

1087416

3. Publiekssamenvatting BWRI (Bedrijf voor Re-integratie Werk en Inkomen) is de uitvoeringsorganisatie van MiddenGroningen voor de Participatiewet. Zij zorgt voor de begeleiding van werkzoekenden naar werk en biedt een passende werkplek voor mensen met een arbeidsbeperking. Als werk geen optie is zorgen we voor een (tijdelijke) inkomensvoorziening. De gemeente Midden-Groningen wil de ontwikkeling van inwoners bevorderen. Nog een te grote groep inwoners vindt moeilijk een betaalde baan en ook zijn er onvoldoende beschermde werkplekken voor inwoners die (nog) niet bij een gewone werkgever aan de slag kunnen. Ook hebben werkgevers moeite om hun personeelstekort op te lossen. Wij zien het als maatschappelijke opgave om alle inwoners een plek te geven op de arbeidsmarkt. Daarmee helpen we ook werkgevers om de personeelskrapte op te lossen. Om in de toekomst deze taak goed te kunnen uitvoeren is de vorming van het ontwikkelbedrijf nodig. We willen daarmee bereiken, dat alle kwetsbare inwoners die moeite hebben bij het vinden of behouden van werk, of die zich willen ontwikkelen een beroep kunnen doen op de dienstverlening van BWRI. We bieden werkervaring, leerwerkplekken en arbeidscontracten aan om mensen voor te bereiden op een betaalde baan op de gewone arbeidsmarkt of in een beschermde omgeving.

We bieden daarbij ondersteuning op alle leefgebieden die nodig zijn om dit te bereiken. 4. Bevoegdheid van de Raad De raad heeft een kaderstellende rol voor de wijze waarop de gemeente Midden-Groningen haar maatschappelijke taken invult om inwoners met een kwetsbare positie op de arbeidsmarkt te ondersteunen. De raad heeft een budgettaire rol voor het beschikbaar stellen van budget voor de uitvoering van deze maatschappelijke opdracht in het kader van de Participatiewet. We voldoen hiermee aan wet- en regelgeving op basis van artikel 192 lid 1 juncto artikel 189 lid 1 van de Gemeentewet. 5. Beoogd effect We maken de arbeidsmarkt toegankelijker voor mensen met een kwetsbare positie op de arbeidsmarkt. Dit doen we door het aanbieden van arbeidscontracten aan inwoners met een arbeidsbeperking, die niet in staat zijn om op de reguliere arbeidsmarkt een plek te vinden en het aanpassen van de dienstverlening en werkwijze door het vormen van een ontwikkelbedrijf BWRI. 6. Historische context Het Bedrijf voor Werk, Re-integratie en Inkomen (BWRI) is gevormd in 2015 na een fusie van de sociale werkvoorziening BWR en de sociale dienst van de gemeente Hoogezand-Sappemeer. Ook de stichting Baanvak (uitvoerder gesubsidieerd werk en re-integratie) is in BWRI opgegaan. Directe aanleiding voor de fusie was de komst van de Participatiewet.

BWRI is de bundeling van de krachten en expertise op het gebied van (passend) werk en inkomen.

Pagina:

4 van 10

Datum:

28 juni 2023

Zaak:

1087416

Wij willen in Midden-Groningen een ontwikkelbedrijf realiseren. Functie van het ontwikkelbedrijf is om de arbeidsmarkt toegankelijk te maken en te houden voor kwetsbare laaggeschoolde inwoners van Midden-Groningen. Het ontwikkelbedrijf is er voor alle inwoners van Midden-Groningen, die de stap willen maken richting de arbeidsmarkt of zich voor willen bereiden op een nieuwe loopbaan. Dit betekent dat BWRI en met name het onderdeel werkbedrijf moet worden omgevormd van een traditioneel productiebedrijf dat passend werk biedt voor mensen met een arbeidsbeperking naar een ontwikkelbedrijf. Dat ontwikkelbedrijf heeft ook een belangrijke functie in het ontwikkelen van mensen in de bijstand en andere inwoners, die moeite hebben om op de arbeidsmarkt te komen of te blijven. Het ontwikkelbedrijf biedt deze mensen de mogelijkheid om werkervaring op te doen, een traject op maat te volgen, een diploma te halen en als dat niet haalbaar is een deelcertificaat. Alle inzet is erop gericht om een duurzame plek op de arbeidsmarkt te krijgen of te behouden. BWRI wil zich inzetten voor een brede doelgroep. Ook ontwikkeling binnen werk wordt steeds belangrijker. Een leven lang ontwikkelen is van belang om je positie op de arbeidsmarkt te behouden of te verbeteren.

Dit geldt zowel voor werknemers die een dienstverband hebben binnen BWRI als ook voor andere inwoners met en zonder een arbeidscontract. Veranderingen op de arbeidsmarkt zorgen ervoor dat een aantal sectoren groeit terwijl andere sectoren krimpen. Tijdige om en bijscholing voorkomt dat mensen uitvallen op de arbeidsmarkt en flexibeler inzetbaar zijn. Het ontwikkelbedrijf kan daarbij een belangrijke rol vervullen in samenwerking met bedrijfsleven en maatschappelijke partners. In 2021 is voor het realiseren van het ontwikkelbedrijf een projectaanvraag ingediend in het kader van het Nationaal Programma Groningen. Instroomstop Wet Sociale Werkvoorziening De gevolgen van de instroomstop in de Wet Sociale Werkvoorziening worden steeds zichtbaarder ook binnen BWRI. Het aantal werknemers is vanaf 2015 teruggelopen van 425 personen naar 350 werknemers op 1 januari 2023. Ook voor de komende jaren wordt er een verdere daling van de “oude” WsW-werknemers verwacht met gemiddeld 6% per jaar. Door deze ontwikkeling van het Werkbedrijf dreigen de kosten en opbrengsten uit balans te raken. Dit is een gevolg van de afname van het aantal werknemers, de gewijzigde Rijksfinanciering en de afnemende productiviteit van de werknemers. Dat laatste is met name een gevolg van de vergrijzing van de populatie en de arbeidscapaciteit van de nieuwe instroom.

We moeten constateren dat de nieuwe werknemers een lagere loonwaarde hebben dan de “oude” werknemers. De gemeentelijke bijdrage zal daardoor in de toekomst bij ongewijzigd rijksbeleid toenemen. Dat staat los van het voornemen om te komen tot een ontwikkelbedrijf. Met de krimp van het werkbedrijf worden ook de mogelijkheden om op te treden als ontwikkelbedrijf beperkt. Daarmee komt de lokale voorziening en infrastructuur voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt onder druk te staan. Nieuw beschut en afspraakbanen De gemeente Midden-Groningen heeft vanaf 2018 een beleid gevoerd om de instroom van nieuw beschut binnen het Werkbedrijf minimaal conform de taakstelling van het Rijk te realiseren. Daarbij werd voor jongeren (jonger dan 23 jaar) een uitzondering gemaakt. Zij konden direct een contract krijgen binnen het Werkbedrijf. In 2022 heeft de raad besloten om éénmalig de overige personen op de wachtlijst ook een contract aan te bieden. Het ontstaan van een wachtlijst is zowel voor de betrokkenen als voor de gemeente een onwenselijke situatie, omdat inwoners onnodig lang in een uitkeringssituatie blijven zitten. Voornemen is om nieuw beschut aan te bieden naar behoefte. Dat wil zeggen dat iedere burger waarvan objectief is vastgesteld dat zij een indicatie nieuw beschut hebben ook daadwerkelijk een aanbod krijgt voor een arbeidscontract.

Ook inwoners met een arbeidsbeperking die niet vallen onder de definitie nieuw beschut, maar die wel een zodanige arbeidshandicap hebben dat ze niet bij een reguliere werkgever in dienst worden genomen, willen we een (tijdelijk) arbeidscontract kunnen aanbieden.

Pagina:

5 van 10

Datum:

28 juni 2023

Zaak:

1087416

Het werkbedrijf treedt dan op als (tijdelijk) werkgever van deze afspraakbanen bij het werkbedrijf. Bedoeling is om deze inwoners uiteindelijk te detacheren of door te laten stromen naar reguliere werkgevers. Met het bedienen van een grotere groep van inwoners wordt hun perspectief op een passende baan verbetert. Deze keus heeft uiteraard ook gevolgen voor de totale bijdrage van de gemeente om deze arbeidscontracten te realiseren. Met het voornemen om nieuw beschut contracten aan te bieden naar behoefte loopt Midden Groningen vooruit op eventuele nieuwe regelgeving van het Rijk. Zowel door de Tweede Kamer als door de VNG wordt al langer aangedrongen op verruiming van de mogelijkheden voor banen voor inwoners met een beperking als onderdeel van verbeteringen van de Participatiewet en de Wet Banenafspraak. Deze verbeteringen worden uitgewerkt in het zogenaamde Breed Offensief. Dit heeft echter op dit moment nog niet geleid tot concrete wetswijzigingen. Als Midden-Groningen haar beleid niet aanpast betekent dit, dat burgers met een indicatie die wel arbeidsvermogen hebben onnodig lang in een uitkeringssituatie blijven zitten en niet-actief zijn. Noord Oost Groningen en ook Midden-Groningen kent ten opzichte de landelijke gemiddelden een relatief groot aantal inwoners met een beperking, die voor werk afhankelijk zijn van een beschermde werkomgeving.

Dit geldt ook voor het aantal inwoners met een arbeidsongeschiktheidsuitkering en Wajong-uitkering. Uit recente arbeidsmarktinformatie van het UWV blijkt ook dat er nog aanzienlijke groepen inwoners zijn in Midden-Groningen die een indicatie beschut hebben maar geen werk (30) en inwoners met een registratie in het doelgroepenregister die geen werk hebben (600). Er is daarmee een grotere vraag naar ondersteuning en werk dan nu wordt geboden. Het totale arbeidspotentieel in Midden-Groningen wordt geschat om ruim 2.000 inwoners. De krimp van het werkbedrijf is geen reden op zich om te komen tot een ontwikkelbedrijf, maar lokale voorzieningen en infrastructuur behouden in eigen beheer, is wel een belangrijke succesfactor voor het bieden van een kwalitatieve voorziening aan onze inwoners. De relatieve afstand tot een ondersteuningsaanbod (werk, begeleiding, opleiding e.d.) vergroot de slagingskans voor onze inwoners. In 2021 is besloten om nieuwbouw voor BWRI te realiseren op de huidige locatie aan de Molenraai. De fysieke integratie van alle geledingen van BWRI binnen één pand is een belangrijke voorwaarde om de toekomstige werkwijze voor het ontwikkelbedrijf verder vorm te geven met een intensieve samenwerking tussen het werkbedrijf en re-integratie. 7. Argumenten Met het vormen van een ontwikkelbedrijf BWRI wil Midden-Groningen het volgende bereiken.

Brede doelgroep: BWRI heeft een ruimhartig beleid naar alle kwetsbare inwoners die ondersteuning nodig hebben bij het vinden of behouden van werk, of die zich willen ontwikkelen ook als deze strikt genomen niet tot de wettelijke doelgroep behoren. Werkwijze: leerlijnen/ Ontwikkelen; Het ontwikkelbedrijf heeft als focus om de kwaliteiten en talenten van inwoners te ontwikkelen. De werkzaamheden en productie binnen het werkbedrijf worden hierop afgestemd. We ontwikkelen leerlijnen binnen het werkbedrijf en met partners om inwoners maximaal te ontwikkelen binnen hun mogelijkheden. We ontwikkelen praktijkgerichte leerwerkplaatsen die aansluiten op de arbeidsmarkt. We kijken daarbij naar wat aanvullend is op regulier onderwijsaanbod; Arbeidscontracten: We bieden arbeidscontracten aan voor alle inwoners die aangewezen zijn op een (tijdelijke) beschermde werkplek tot een maximum van 20 fte per jaar. Dat wil zeggen, dat er in principe geen wachtlijst meer is voor de inwoners met een nieuw beschut indicatie. Ook niet voor de inwoners ouder dan 23 jaar.

Pagina:

6 van 10

Datum:

28 juni 2023

Zaak:

1087416

Afspraakbanen: Het Werkbedrijf realiseert afspraakbanen binnen het Werkbedrijf met als doel doorstroom naar het reguliere bedrijfsleven. Dit zal niet voor iedereen lukken. Er zullen ook inwoners blijvend aangewezen zijn op een baan in een begeleide omgeving. Met het jaarlijkse aantal van 20 fte aan banen voor inwoners met een indicatie nieuw beschut of een indicatie doelgroepenregister (afspraakbaan) kunnen we op basis van ervaringsgegevens een sluitende aanpak voor deze groep te bieden. Dit zal jaarlijks worden gemonitord. Activering en integraal aanbod: We hebben aandacht voor alle leefgebieden van mensen die belemmerend of stimulerend werken voor hun ontwikkeling. We werken daarvoor samen met gemeentelijke en maatschappelijke partners. Activering en een goede diagnose zijn standaard onderdeel van onze werkwijze. Huidige en toekomstige situatie Met het vormen van het ontwikkelbedrijf BWRI willen we voor Midden-Groningen een flinke plus zetten op onze dienstverlening. Dat betekent meer kansen voor een grotere groep van inwoners op passend werk en ontwikkeling. Enerzijds meer opleidingsmogelijkheden voor inwoners die we nu al kennen (bestaande uitkeringsgerechtigden en werknemers in het werkbedrijf), maar ook kansen voor inwoners die we nu nog niet bereiken. Dit opleidingsaanbod is aanvullend op het aanbod van onderwijs en de opleidingsmogelijkheden in de arbeidsmarktregio.

Het opleidingsaanbod zit met name aan de onderkant van de kwalificatiestructuur is praktijkgericht en ook wordt intensieve persoonlijke begeleiding geboden. Juist die elementen maken het aanbod van het ontwikkelbedrijf een aanvulling op het bestaande onderwijsaanbod. Ook nu biedt het werkbedrijf binnen BWRI passend werk (12 fte per jaar) en werkervaring en ontwikkeltrajecten aan voor circa 200 kandidaten per jaar. We willen dit uitbreiden tot contracten passend werk (20 fte per jaar) en voor werkervaring- , ontwikkeltrajecten (250 – 300 per jaar). Waarom een ontwikkelbedrijf? Bij de voorbereidingen op dit voorstel is er een verkenning uitgevoerd naar de landelijke en regionale ontwikkelingen op het gebied van uitvoeringsorganisaties Participatiewet. Daarbij constateren we dat in de gehele arbeidsmarktregio en ook landelijk de vorming van sociale ontwikkelbedrijven een duidelijke trend is. Dit is gebaseerd op de analyse dat de ontwikkelbedrijven de expertise hebben om de gewijzigde doelgroep van de Participatiewet werk en ondersteuning aan te bieden en dat het van belang is de daar opgebouwde expertise te behouden. Die expertise bestaat uit de ervaring met de persoonlijke en werkbegeleiding van deze doelgroep en de mogelijkheden om ontwikkeling te bevorderen door praktijkgerichte scholing.

Door de ontwikkelfunctie verder te versterken leveren de bedrijven ook een belangrijke bijdrage aan het vergroten van het arbeidspotentieel en het verkleinen van het personeelstekort. Binnen de arbeidsmarktregio wordt de opzet en samenwerking tussen ontwikkelbedrijven ook gestimuleerd en willen we tot een dekkend netwerk komen van werk- en opleidingsmogelijkheden. Vanuit de Participatiewet is de gemeente verplicht om de werknemers vanuit de oude WsW-regeling een arbeidscontract aan te blijven bieden. Datzelfde geldt voor de nieuwe werknemers (nieuw beschut). De gemeente blijft daarmee verantwoordelijk voor een voorziening voor beschutte arbeidsplaatsen. Bij een verdere krimp van de organisatie zal de kostprijs daarvan relatief stijgen. Alternatief is om de sociale werkvoorziening niet meer in eigen beheer uit te voeren en een samenwerkingsverband aan te gaan met collegabedrijven en andere gemeenten. Het nadeel van deze optie is de reistijd voor betrokkenen (zeker ook als we een brede doelgroep willen aanspreken) en de gedeelde governance met andere bestuursorganen. Deze optie is ook niet in lijn met het eerder genomen besluit om centrale huisvesting voor BWRI te realiseren. Vorming ontwikkelbedrijf

Pagina:

7 van 10

Datum:

28 juni 2023

Zaak:

1087416

De vorming ontwikkelbedrijf is een noodzakelijk gevolg van de gewijzigde behoefte van inwoners met een kwetsbare positie op de arbeidsmarkt. Het ontwikkelbedrijf moet de kloof overbruggen tussen de gevraagde competenties en vaardigheden op de arbeidsmarkt en de competenties van inwoners, die een beroep op ons doen. Allereerst willen we hiermee het perspectief van inwoners voor betaald werk verbeteren, maar ook het benutten van alle arbeidspotentieel voor de vraagstukken op de arbeidsmarkt is een belangrijk doel. De ontwikkeling van leerwerkplaatsen binnen het ontwikkelbedrijf moeten goed aansluiten op de arbeidsmarkt om ook perspectief te bieden voor uitstroom naar regulier werk als dit voor de betrokkenen aan de orde is. Voor de volgende sectoren bestaan er goede kansen voor onze inwoners: productie, logistiek, schoonmaak, horeca, groenvoorziening. Maar ook voor andere sectoren bestaan er kansen bijvoorbeeld in de bouw, techniek en zorg. Niet voor alle sectoren zal het ontwikkelbedrijf in de toekomst zelf uitvoering geven aan leerwerkplaatsen. Dit doen we ook in samenwerking met de arbeidsmarktregio, collega ontwikkelbedrijven in de regio en het bedrijfsleven.

Aantal arbeidscontracten beschut werk en afspraakbanen Het aantal inwoners van Midden-Groningen, dat een indicatie beschut werk heeft of aangewezen op een zogenaamde afspraakbaan is groter dan BWRI op dit moment kan bedienen. Het uitbreiden van de capaciteit voor deze arbeidscontracten komt tegemoet aan de behoefte van inwoners om zelfstandig in het eigen inkomen te kunnen voorzien. Intentie is om 20 fte aan arbeidscontracten per jaar aan te bieden. Daar staat tegenover dat circa 15 fte per jaar uitstroomt uit de “oude” sociale werkvoorziening. Tegenover de kosten van extra arbeidscontracten staat een direct financieel effect door een vermindering van de uitkeringslasten en een positief effect op het bedrijfsresultaat van het Werkbedrijf. Dit effect is een gevolg van de toename van arbeidscontracten en de inzet van leerwerktrajecten in het werkbedrijf die ook een toegevoegde waarde opleveren. De effecten van extra arbeidscontracten op de uitstroom zal worden gemonitord. Een evaluatie daarvan zal eind 2025 worden aangeboden aan het college. 8. Kanttekeningen en risico’s Gewijzigde financiering contracten beschut werken De financiering van arbeidscontracten voor inwoners met een beschutte baan is gewijzigd. De “oude” financiering is gebaseerd op een rijksbijdrage per arbeidsplaats. Deze financiering kent structureel een negatief saldo voor de gemeente.

De nieuwe financiering van beschutte arbeidscontracten sinds de invoering van de participatiewet is ongunstiger voor gemeenten. Dit heeft een groot effect op de kosten, omdat de grootste kostenfactor binnen het werkbedrijf van BWRI de salarislasten van de WsW-werknemers zijn. Deze kosten zijn niet beïnvloedbaar. Aantal contracten voor mensen met een arbeidsbeperking De gemeente Midden-Groningen heeft vanuit de Participatiewet de verplichting om inwoners met een indicatie beschut werken een arbeidscontract aan te bieden. De financiering van de begeleiding voor deze werknemers is gebaseerd op een taakstelling (aantal contracten) door het Rijk, die jaarlijks wordt vastgesteld. Deze taakstelling is lager dan het aantal huidige en toekomstige contracten waardoor de gemiddelde vergoeding voor begeleiding lager is. De benoemde gemeentelijke bijdrage is gebaseerd op de historische ontwikkeling van deze taakstelling bij gelijkblijvend beleid van het Rijk. De totale financiering van arbeidscontracten voor mensen met een arbeidsbeperking is op basis van beide bovenstaande ontwikkelingen een belangrijke risicofactor. Ontwikkelbedrijf en werkwijze Als de gemeente Midden-Groningen de contracten voor mensen met een arbeidsbeperking niet verruimd en haar werkwijze niet aanpast aan het gewijzigde klantprofiel is er een risico dat

Pagina:

8 van 10

Datum:

28 juni 2023

Zaak:

1087416

inwoners onwenselijk lang in een uitkeringssituatie blijven zitten. Een verdere krimp van het werkbedrijf heeft een negatief effect op de lokale voorzieningen en infrastructuur voor inwoners met een kwetsbare positie op de arbeidsmarkt. Het werkbedrijf is daardoor niet in staat om diversiteit in werkzaamheden en maatwerk te bieden voor ontwikkeltrajecten aan inwoners. 9. Financiële paragraaf De vorming van het ontwikkelbedrijf BWRI vraagt om een structurele investering in de uitvoeringsorganisatie om de ontwikkelfunctie van BWRI te versterken. Het gaat om een investering in personeel om het ontwikkelbedrijf te vormen, de concrete uitwerking van leerwerkplaatsen en de begeleiding van inwoners bij werk en trajecten. Voor de investering van ruim 1 miljoen is ook kritisch gekeken naar de eigen organisatie en mogelijke dekking van kosten. Onderstaand het dekkingsvoorstel.

KOSTEN Personeel (indirect) Personeel (direct) Inhuur derden Ontwikkeling/ uitvoering leerwerktrajecten Educatie Totaal BATEN/DEKKING Herijken formatie BWRI

x 1.000

Toelichting

520 295 100 100

Facilitaire functies ten behoeve van het ontwikkelbedrijf Trajectbegeleiders/ jobcoaches Kosten trainers, docenten, leermeesters Materiele en personele lasten leerwerktrajecten

50 1.065

Kosten ontwikkeling en uitvoering educatieprogramma’s

210

Binnen bestaande formatie van BWRI wordt dekking gezocht voor het ontwikkelbedrijf door het verbeteren van processen/ andere werkwijze Fondswerving voor financiering ontwikkeltrajecten/ educatie aanvullend op de al bestaande financiering vanuit ESF en financiering door derden Financiering van ontwikkeltrajecten/activering vanuit de reintegratiemiddelen Financiering vanuit verbetering bedrijfsresultaat werkbedrijf Aanvullende bijdrage vanuit de algemene middelen

Fondsen

100

Re-integratiemiddelen

200

Bedrijfsresultaat Algemene middelen Totaal

150 405 1.065

De investering in het ontwikkelbedrijf BWRI resulteert in een begrotingswijziging voor 2024 en verder. Het gaat om de toename van de kosten voor BWRI-team werkbedrijf in 2024 van € 485.000 met als dekking de algemene middelen. Het bedrag van € 485.000 bestaat uit de gewenste investering in het ontwikkelbedrijf van € 405.000 structureel en de extra kosten van arbeidscontracten van € 80.000 in 2024 oplopend in de komende jaren als gevolg van de toename van het aantal contracten. X 1.000 Ontwikkeling gemeentelijke bijdrage werkbedrijf (investering ontwikkelbedrijf) Kosten extra arbeidscontracten

2024 405

2025 405

2026 405

2027 405

80

160

240

320

Totaal

Pagina:

9 van 10

Datum:

28 juni 2023

Zaak:

1087416

485

565

645

725

Ook binnen de huidige begroting is er sprake van een tekortfinanciering vanuit de algemene middelen voor de uitvoering van de Participatiewet onderdeel werkbedrijf. Daar staat tegenover dat het bedrijfsresultaat van BWRI door de toename van het aantal arbeidscontracten op peil wordt gehouden en de arbeidscontracten voor mensen in de bijstand een direct positief effect hebben op de uitkeringslasten voor de bijstand. Bij een gemiddelde uitkeringslast van € 16.000 bedraagt dit voordeel maximaal € 128.000. De benoemde bijdrage van € 405.000 (investering ontwikkelbedrijf) wijkt af van het aanvullende (incidentele) budget van € 375.000 dat in de voorjaarsnota voor het ontwikkelbedrijf is gevraagd. Met dit budget willen we een versnelling aanbrengen in de transitie. Het verschil van € 30.000 voor de structurele lasten in de toekomst is gebaseerd op de aanpassing van de salarislasten door de nieuwe CAO gemeente per 2023. In 2023 worden verder nog geen extra banen aangeboden. De investering in de organisatie levert op dat aan een bredere doelgroep met een kwetsbare positie op de arbeidsmarkt trajecten kunnen worden aangeboden. Het gaat dan om inwoners zonder starkwalificatie met en zonder uitkering (niet-uitkeringsgerechtigden), inwoners met een uitkering van het UWV, uitkeringsgerechtigden die nu geen traject krijgen aangeboden en problemen hebben op meerdere leefgebieden.

Inschatting is dat het aantal trajecten door de investering gefaseerd kan worden uitgebouwd voor deze brede doelgroep met circa 50 – 100 trajecten per jaar. Het bereiken van meer inwoners heeft tot doel om het aantal niet-actieven te verkleinen en daar waar mogelijk het aantal uitkeringsgerechtigden te verkleinen. Ook is het een investering om meer mensen een betaald werk aan te bieden zodat hun bestaanszekerheid structureel wordt verbeterd. Het aantal arbeidscontracten is gemaximeerd op 20 fte per jaar. Inschatting is dat we daarmee de behoefte naar deze arbeidscontracten kunnen dekken. Uiterlijk eind 2025 zal een evaluatie daarover aan het college worden aangeboden. 10. Communicatie Na een positief besluit van het college laten we een persbericht uitgaan waarmee we onze inwoners informeren over het besluit dat aan de raad wordt voorgelegd over de vorming ontwikkelbedrijf BWRI. We gaan verder de inwoners, die gebruik maken van de dienstverlening van BWRI, informeren via de maandelijkse nieuwsbrief en social mediakanalen. Dit heeft plaats na het besluit van de raad. Via deze kanalen zullen we ook regelmatig verslag doen over de voortgang van de ontwikkeling binnen BWRI. 11. Draagvlak en vervolgtraject (afstemming, tijdpad) Gedurende de periode september 2023 eind 2023 wordt een implementatieplan uitgewerkt.

Daarin wordt de fasering van de vorming van het ontwikkelbedrijf nader vormgegeven. De realisatie van arbeidscontracten bij het werkbedrijf zal vanaf 2024 operationeel worden. De vorming van het ontwikkelbedrijf loopt parallel aan het realiseren van de nieuwbouw van BWRI per medio 2025. In de implementatieperiode zullen medewerkers en gemeentelijke en maatschappelijke partners worden betrokken bij de verdere vormgeving van het ontwikkelbedrijf. Ook zal de noodzakelijke scholing van medewerkers op diverse functieniveau’s onderdeel zijn van de implementatie.

Pagina:

10 van 10

Datum:

28 juni 2023

Zaak:

1087416

Burgemeester en wethouders van de gemeente Midden-Groningen, A. Hoogendoorn

H.P. Bakker

Burgemeester

Secretaris

Bijlage(n): Notitie: Een sociaal ontwikkelbedrijf voor Midden-Groningen