01. Raadsvoorstel normenkader en controleprotocol 2025

Openbaar

Voorstel Gemeenteraad

Datum:

14 november 2025

Opsteller:

Meike Jonker

Zaak:

1634706

Contactgegevens:

meike.jonker@midden-groningen.nl

Portefeuillehouder: M.J. Vulpes Onderwerp:

Controleprotocol en normenkader 2025

1. Voorstel 1. Het controleprotocol 2025 vast te stellen; 2. Het normenkader 2025 vast te stellen. 2. Inleiding De raad dient een controleprotocol vast te stellen waarin de richtlijnen en specifieke aandachtspunten voor de accountantscontrole van de jaarrekening zijn vastgelegd. In het controleprotocol wordt door de raad een aantal zaken geregeld ter afbakening en ondersteuning van de uitvoering van de jaarrekeningcontrole, het opstellen van de rechtmatigheidsverantwoording en daarmee tevens het financieel beheer zoals uitgeoefend door of namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente MiddenGroningen. Middels het controleprotocol wordt ook de door de accountant te hanteren goedkeuringstoleranties ten aanzien van de getrouwheid en door het college te hanteren verantwoordingsgrens ten aanzien van het oordeel omtrent de rechtmatigheid (inclusief rapportagegrenzen) vastgesteld. Het protocol wordt jaarlijks geactualiseerd. Object van de controle in dit protocol is de jaarrekening 2025. Met ingang van de jaarrekening 2023 stelt het college jaarlijks een rechtmatigheidsverantwoording op, welke wordt opgenomen in de jaarrekening. In de rechtmatigheidsverantwoording geeft het college aan in hoeverre de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties, rechtmatig tot stand zijn gekomen.

De accountant geeft vanaf het verslagjaar 2023 alleen nog een oordeel over de getrouwe verantwoording van de baten, lasten en balansmutaties. De rechtmatigheidsverantwoording van het college is overigens wel onderdeel van de controle op getrouwheid door de accountant. De invoering van de rechtmatigheidsverantwoording is mede bedoeld om het gesprek te

Pagina:

2 van 5

Datum:

14 november 2025

Zaak:

1634706

kunnen ondersteunen tussen de raad en het college over de financiële rechtmatigheid, met als doel om de kaderstellende en controlerende rol van de raad op dit vlak te versterken. Op 16 april 2025 is in het Staatsblad het Besluit van 21 maart 2025 tot wijziging van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado), het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) en het Besluit financiële verhouding 2021 opgenomen. Dit in verband met het verder uitwerken van de rechtmatigheidsverantwoording. De wijzigingen betreffen onder andere de bandbreedte van de verantwoordingsgrens (rechtmatigheid) en de te hanteren goedkeuringstolerantie door de accountant (getrouwheid). De wijzingen zijn meegenomen in de actualisatie van het controleprotocol 2025. Het normenkader voor de rechtmatigheidsverantwoording betreft de inventarisatie van de voor de verantwoording relevante regelgeving, van andere overheden en van de gemeente zelf. Het normenkader dient jaarlijks te worden geactualiseerd op basis van nieuwe wet- en regelgeving. Voor het controlejaar 2025 is deze actualisatie uitgevoerd, wat resulteert in een actueel normenkader. Dit normenkader dient door uw raad te worden vastgesteld en is daarmee het kader voor het college van burgemeester en wethouders voor de werkzaamheden in het kader van de rechtmatigheidsverantwoording.

De raad dient een controleprotocol vast te stellen waarin de richtlijnen en specifieke aandachtspunten voor de accountantscontrole van de jaarrekening zijn vastgelegd. In het controleprotocol worden door de raad verschillende kaders vastgesteld ter afbakening en ondersteuning van de uitvoering van de jaarrekeningcontrole, het opstellen van de rechtmatigheidsverantwoording en daarmee tevens het financieel beheer zoals dit wordt uitgeoefend door of namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Midden-Groningen. Via het controleprotocol worden tevens de door de accountant te hanteren goedkeuringstoleranties voor de controle op getrouwheid én de door het college te hanteren verantwoordingsgrens voor de rechtmatigheidsverantwoording (inclusief rapportagegrenzen) vastgesteld. Het protocol wordt jaarlijks geactualiseerd. Het voorliggende protocol heeft betrekking op de controle van de jaarrekening 2025. Sinds de jaarrekening 2023 stelt het college jaarlijks een rechtmatigheidsverantwoording op, die als onderdeel in de jaarrekening wordt opgenomen. In deze verantwoording geeft het college aan in hoeverre de in de jaarrekening opgenomen baten, lasten en balansmutaties rechtmatig tot stand zijn gekomen. Vanaf verslagjaar 2023 geeft de accountant uitsluitend nog een oordeel over de getrouwe weergave van de baten, lasten en balansmutaties.

De rechtmatigheidsverantwoording van het college maakt daarbij wel onderdeel uit van de controle op getrouwheid. De invoering van de rechtmatigheidsverantwoording is tevens bedoeld om het gesprek tussen raad en college over financiële rechtmatigheid te ondersteunen en zo de kaderstellende en controlerende rol van de raad te versterken. Wijzigingen Bado en BBV vanaf boekjaar 2025 Per boekjaar 2025 zijn wijzigingen in het Besluit accountantscontrole decentrale overheden

Pagina:

3 van 5

Datum:

14 november 2025

Zaak:

1634706

(Bado) en het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) in werking getreden. Deze wijzigingen hangen samen met de verdere uitwerking van de rechtmatigheidsverantwoording en leiden tot aangepaste normen voor zowel de accountant als het college. De goedkeuringstolerantie voor de controle op getrouwheid wordt vanaf 2025 vastgesteld op één grens van maximaal 2% van de omvangsbasis (tot 2025 gold een onderverdeling in 1% fouten en 3% onzekerheden). Voor de rechtmatigheidsverantwoording van het college wordt de verantwoordingsgrens aangescherpt van maximaal 3% naar maximaal 2% van de omvangsbasis. De omvangsbasis bestaat met ingang van 2025 uit de totale lasten exclusief toevoegingen aan de reserves (tot 2025 gold dit inclusief toevoegingen aan de reserves. De wijzigingen van het Bado en BBV zijn verwerkt in het geactualiseerde controleprotocol 2025. Het normenkader voor de rechtmatigheidsverantwoording betreft de inventarisatie van de voor de verantwoording relevante regelgeving, zowel die van andere overheden als die van de gemeente zelf. Het normenkader wordt jaarlijks geactualiseerd op basis van nieuwe wet- en regelgeving. Voor controlejaar 2025 is deze actualisatie uitgevoerd, hetgeen heeft geleid tot een actueel normenkader.

Dit normenkader dient door uw raad te worden vastgesteld en vormt daarmee het kader voor het college van burgemeester en wethouders bij het opstellen van de rechtmatigheidsverantwoording. 3. Publiekssamenvatting De accountant maakt voor het controleren van de gemeentelijke jaarrekening gebruik van een controleprotocol, waarin de kaders en de te hanteren toleranties voor de controle zijn opgenomen. Daarnaast is in het controleprotocol de verantwoordingsgrens voor de rechtmatigheidsverantwoording van het college opgenomen. Het normenkader voor de rechtmatigheidsverantwoording van het college betreft een inventarisatie van de voor de verantwoording relevante regelgeving, van andere overheden en van de gemeente zelf. Het normenkader wordt jaarlijks geactualiseerd. 4. Bevoegdheid van de Raad De raad is bevoegd tot het aanwijzen van een accountant voor de controle van de jaarstukken en stelt middels het controleprotocol en het normenkader de kaders voor de controle door de accountant vast en de door het college te hanteren kaders ten aanzien van de rechtmatigheidsverantwoording. 5. Beoogd effect Met het vaststellen van het controleprotocol en normenkader worden de kaders, die benodigd zijn voor de controle vastgesteld. 6. Historische context Jaarlijks dienen het controleprotocol en het normenkader te worden vastgesteld door de raad.

De in het normenkader opgenomen wet- en regelgeving is geactualiseerd. 7. Argumenten a. De raad heeft een kaderstellende en controlerende rol. Met de invoering van de

Pagina:

4 van 5

Datum:

14 november 2025

Zaak:

1634706

rechtmatigheidsverantwoording in 2024 is deze rol verstevigd. Één van de momenten waarop de kaderstellende rol van de raad tot uitdrukking komt, is met het vaststellen van het controleprotocol en het normenkader. Ook het vaststellen van de door de accountant te hanteren goedkeuringstolerantie en de door het college te hanteren verantwoordingsgrens behoort tot de kaderstellende rol van de raad. b. Ten behoeve van de rechtmatigheidsverantwoording dient het college een normenkader op te stellen, waarin alle voor de rechtmatigheidsverantwoording van belang zijnde weten regelgeving is opgenomen. Dit normenkader dient jaarlijks te worden geactualiseerd en dient door de raad te worden vastgesteld. c. In het normenkader 2025 zijn alleen die wet- regelgeving opgenomen die financiële beheershandelingen tot gevolg hebben. De rechtmatigheidsverantwoording heeft namelijk alleen betrekking op financiële rechtmatigheid. Daarnaast is alleen wet- en regelgeving opgenomen die betrekking heeft op voor de rechtmatigheidsverantwoording significante financiële stromen. Dit zijn de financiële stromen die door het college worden onderzocht in het kader van de rechtmatigheidsverantwoording. 8.

Kanttekeningen en risico’s Er is voor gekozen om geen limitatieve of uitputtende opsomming van de in- en externe wet- en regelgeving te maken in het normenkader, maar om een overzichtelijke basislijst op te stellen van de belangrijkste wetten en verordeningen met potentiële financiële consequenties of beheeershandelingen. Bovendien kunnen door wetswijzigingen en raadsbesluiten gedurende het jaar nieuwe kaders worden toegevoegd. De basislijst geeft voldoende kaders voor de onderbouwing van het rechtmatigheidsoordeel. 9. Financiële paragraaf Aan dit voorstel zijn geen financiële consequenties verbonden. 10. Communicatie Het controleprotocol en normenkader worden na vaststelling met de accountant gedeeld. Verdere actieve communicatie is niet nodig. 11. Draagvlak en vervolgtraject (afstemming, tijdpad) Het controleprotocol en normenkader zijn 20 november 2025 in de auditcommissie besproken.

Namens de auditcommissie van de gemeente Midden-Groningen,

M.J. Vulpes Voorzitter

Y.H. Goedhart Griffier

Pagina:

5 van 5

Datum:

14 november 2025

Zaak:

1634706

Bijlagen: 1 Concept-raadsbesluit controleprotocol en normenkader 2025 2 Controleprotocol 2025 3 Normenkader 2025