01. Raadsvoorstel Meerjarenprognose Grondexploitaties 2026

Voorstel Gemeenteraad

Datum:

19 januari 2026

Opsteller:

Harry Aalderink

Zaak:

1634274

Contactgegevens:

harry.aalderink@midden-groningen.nl

Portefeuillehouder: Markus Ploeger Onderwerp:

Voorstel tot vaststellen Meerjarenprognose Grondexploitaties 2026

1. Voorstel 1. De Meerjarenprognose Grondexploitaties 2026 vast te stellen en daarmee: a. De gehanteerde uitgangspunten voor parameters en rekenrente vast te stellen; b. De financiële consequenties voor 2025 te verwerken in de jaarrekening 2025; c. De financiële effecten voor 2026 en verder via begrotingswijziging 2026-013 te verwerken in de begroting. 2. Inleiding Eén van de onderdelen van de risicobeheersing van de gemeente Midden-Groningen is het jaarlijks actualiseren van de grondexploitaties. Via de Meerjarenprognose Grondexploitaties (MPG) 2026 wordt u geïnformeerd over de actualisaties en de ontwikkelingen binnen de grondexploitaties en wordt u voorgesteld besluiten te nemen. 3. Publiekssamenvatting Het vaststellen van grondexploitaties is een bevoegdheid van de gemeenteraad. Dit gebeurt jaarlijks in de vorm van een Meerjarenprognose Grondexploitaties (MPG). In deze rapportage zijn alle 30 door de gemeente in uitvoering zijnde grondexploitaties verzameld en doorgerekend. Daar waar financiële consequenties voor de algemene gemeentelijke exploitatie aan de orde zijn, worden deze benoemd. Dit kan gaan om winstnemingen of om geld te reserveren voor te verwachten tekorten, beiden leiden tot aanpassingen van de begroting 2026. In het rapport MPG 2026 wordt per grondexploitatie op hoofdlijnen en totalen gerapporteerd en vooruitgekeken.

Op het gedetailleerde bijlagenrapport bij de MPG 2026 is geheimhouding opgelegd om de economische en financiële belangen van de gemeente niet te schaden.

Pagina:

2 van 3

Datum:

19 januari 2026

Zaak:

1634274

4. Bevoegdheid van de Raad Het vaststellen van de MPG en de daarbij behorende structurele herzieningen van exploitaties is een bevoegdheid van uw raad, volgens het budgetrecht in artikel 189 Gemeentewet. Onder het vaststellen van de begroting vallen ook de grondexploitaties. Volgens artikel 156, lid 2c, Gemeentewet kan de raad deze bevoegdheid niet overdragen. 5. Beoogd effect Door het actualiseren van alle grondexploitaties kunnen de effecten op de jaarrekening en de financiële reserve van de gemeente worden bepaald. De MPG heeft verder tot doel: ➢ ➢ ➢

➢

Inzicht en overzicht te geven in kosten en opbrengsten van alle grondexploitaties. In de MPG is deze informatie geactualiseerd en uniform gemaakt; Bij te dragen tot efficiëntie in besluitvorming, doordat op één moment alle geactualiseerde exploitaties kunnen worden vastgesteld; Te dienen als sturingsinstrument voor de raad op programmatisch niveau. Op basis van de optelling van de projecten wordt het programmatische en financiële totaaloverzicht inzichtelijk gemaakt. Een toetsing van dit totaaloverzicht aan de beleidsdoelstellingen geeft de gemeente Midden-Groningen de mogelijkheid om (vroegtijdig) bij te sturen; Inzicht te bieden in de risico’s per grondexploitatie en een totaalbeeld van alle risico’s;

6. Historische context In navolging van de gemeentelijke herindeling is in 2018 besloten om de methodiek van verantwoorden van grondexploitatie te harmoniseren. De gemeente Midden-Groningen maakt gebruik van een Meerjarenprognose Grondexploitaties met een jaarlijkse actualisatie, passend in de P&C cyclus. 7. Argumenten De gehanteerde rekenparameters in de MPG 2026 zijn als volgt: • • • •

Kostenstijging: Eenmalige kostenstijging van 3% en 2,5% voor de opvolgende jaren. Opbrengstenstijging: 2,5% en de opvolgende jaren 2%. Rente over kosten en baten: renteomslag-percentage van 0,25% Discontovoet: positief sluitende exploitaties renteomslag-percentage van 0,25%, verlieslatende exploitaties 2%.

Op pagina 21 en 22 van bijlage 1 MPG 2026 zijn de rekenparameters nader toegelicht. Jaarrekening 2025 en begroting 2026 en verder In de begroting 2025 gingen we uit van een resultaat van ruim € 1,15 miljoen. Het gerealiseerde resultaat is afgerond € 900.000. Dit betekent dat er sprake is van een afwijking van circa € 250.000. Daarnaast worden een aantal grondexploitaties afgesloten. De afwijking ten opzichte van de begroting is minimaal. Beiden hebben geen effect op het jaarrekeningresultaat, omdat dit verrekend wordt met de reserve grondexploitaties. De reserve grondexploitaties heeft op 31 december 2025 een boekwaarde van € 4 miljoen. De specificatie is opgenomen in paragraaf 2.5 van bijlage 1 vanaf pagina 13. De financiële effecten voor 2026 en verder zijn opgenomen in de

Pagina:

3 van 3

Datum:

19 januari 2026

Zaak:

1634274

financiële paragraaf en bijlage 3 van dit raadsvoorstel. Op pagina 18 van bijlage 1 is de samenvatting van de MPG weergegeven. 8. Kanttekeningen en risico’s Actualisaties blijven het resultaat van schattingen. De actualisaties worden opgesteld op basis van verwachte te maken kosten en te realiseren opbrengsten. Bij het opstellen van de actualisaties is getracht om een zo reëel mogelijk beeld te geven. De programmering is gebaseerd op onderzoeken en inschattingen van de markt en zijn een indicatie van de potentiële vraag. Daarnaast is de actualisatie een momentopname. Dit betekent dat er ontwikkelingen kunnen zijn tussen het moment van actualisatie en vaststelling van de MPG. In de MPG 2026 zijn de risico's per grondexploitatie in beeld gebracht. De reserve grondexploitatie is voldoende om, in het geval een risico zich voordoet dit risico op te vangen. 9. Financiële paragraaf De MPG 2026 is als bijlage opgenomen. Hierin zijn de verschillende financiële ontwikkelingen toegelicht. De financiële consequenties voor 2025 worden verwerkt in de jaarrekening 2025. De financiële consequenties voor 2026 en verder zijn verwerkt in begrotingswijziging 2026-013 die is opgenomen in bijlage 3. 10. Communicatie De MPG 2026 (bijlage 1) bevat alleen geaggregeerde gegevens over de grondexploitaties.

Dit rapport kan in openbaarheid besproken worden en is voor pers en publiek (digitaal) beschikbaar. Het gedetailleerde bijlagenrapport bij de MPG 2026 bevat kasstroomoverzichten met vertrouwelijke informatie op het niveau van de individuele grondexploitaties en is om deze reden niet openbaar. 11. Draagvlak en vervolgtraject (afstemming, tijdpad) De rapportage geeft een actueel financieel beeld van de beschreven projecten. De vastgestelde MPG wordt verwerkt in de jaarrekening 2025 en leidt tot een wijziging van de begroting voor 2026 tot en met 2030. Burgemeester en wethouders van de gemeente Midden-Groningen,

E. van Lente Burgemeester

T. van de Poel Waarnemend gemeentesecretaris

Bijlagen: 1. MPG 2026 DEF II 2026-02-18 2. MPG 2026 Bijlage rapport grondexploitaties DEF-GEHEIM 3. Begrotingswijziging 2026-013 inclusief toelichting