01. Raadsvoorstel kredietaanvraag eerste tranche NPG deel 2

Voorstel Gemeenteraad

Datum: 25 juni 2021 Opsteller: Zaak: 648997 Contactgegevens: Portefeuillehouder: Adriaan Hoogendoorn/ College van B&W Stukken ter inzage: Onderwerp:

Els Jonker els.jonker@midden-groningen.nl nvt

Raadsvoorstel kredietaanvraag eerste tranche NPG (deel II) - Moeders van MG en Toekomstig cultureel erfgoed

1. Voorstel 1. In te stemmen een krediet beschikbaar te stellen ten bedrage van € 1.180.000 voor de volgende projecten: - Moeders van Midden-Groningen ad € 680.000 en - Toekomstbestendig cultureel erfgoed ad. € 500.000 2. In te stemmen met begrotingswijziging nummer 2021-018. 2. Inleiding Op 29 april 2021 heeft u krediet beschikbaar gesteld voor de eerste 13 projecten van de eerste tranche NPG. Met dit voorstel ligt de kredietaanvraag van de volgende twee projecten uit de eerste tranche voor: Moeder van Midden-Groningen en Toekomstig cultureel erfgoed. Deze projecten zijn onderdeel van de selectie van de projecten in de eerste tranche die de raad op 28 januari heeft vastgesteld. De projecten zijn afzonderlijk door de beoordelingscommissie en het bestuur van de NPG positief beoordeeld. Daarmee zijn de bijbehorende middelen beschikbaar gesteld aan MiddenGroningen. Om de projecten tot uitvoer te kunnen brengen dienen de middelen door de raad beschikbaar te worden gesteld aan het college. 3. Publiekssamenvatting In maart 2019 sloten gemeenten, provincie en Rijk een bestuursovereenkomst voor het Nationaal Programma Groningen (NPG). Het nationaal programma moet Groningen een nieuw structureel perspectief bieden op economie, energietransitie en leefbaarheid. Het lokale programmaplan ‘Hart voor Midden-Groningen’ geeft daaraan invulling voor Midden-Groningen.

In dit programmaplan zijn de contouren geschetst van de projecten die uitgevoerd gaan worden om dat nieuwe, structurele perspectief te bieden. Midden-Groningen heeft de projectvoorstellen Moeders van MiddenGroningen en Toekomstig cultureel erfgoed ingediend bij het NPG. Deze zijn door de beoordelingscommissie en het bestuur van de NPG positief beoordeeld. Daarmee zijn de bijbehorende middelen beschikbaar gesteld aan Midden-Groningen. Om de projecten tot uitvoer te kunnen brengen dienen de middelen door de raad beschikbaar te worden gesteld aan het college. 4. Bevoegdheid van de raad De raad heeft het budgetrecht wat betreft de NPG-projecten. Op 28 januari heeft de raad besloten

Pagina:

2 van 6

Datum:

25 juni 2021

Zaak:

2021-003312

om het college op te dragen om in overleg met de raadswerkgroep NPG te komen tot afspraken over het vervolgproces (invulling budgetrecht, monitoring, rapportering, verantwoording en bijsturing). Met de raadswerkgroep NPG is afgestemd dat de kredietaanvragen voor de NPGprojecten stapsgewijs worden aangeboden aan de raad. Dit is de tweede kredietaanvraag waarbij de raad wordt gevraagd het bijbehorende krediet beschikbaar te stellen voor het project Moeders van Midden-Groningen en Toekomstig cultureel erfgoed. 5. Beoogd effect Met het beschikbaar stellen van het krediet voor deze twee projecten is het mogelijk deze tot uitvoer te brengen en daarmee invulling te geven aan delen van de ambities zoals die zijn verwoord in ‘Hart voor Midden-Groningen’, het Lokaal Programmaplan voor het Nationaal Programma Groningen. 6. Historische context In de raadsvergadering van 28 januari 2021 heeft de raad het Lokaal Programmaplan voor het Nationaal Programma ‘Hart voor Midden-Groningen’ en de selectie van de projecten in eerste tranche vastgesteld. In bijlage 1 is de beschrijving van de 2 projecten uit deze kredietaanvraag opgenomen, deze is integraal overgenomen uit het selectiedocument. Met het beschikbaar stellen van de bijbehorende budgetten kan de volgende stap naar uitvoering van de projecten worden gezet.

Overigens in het selectiedocument staat een bedrag van € 1.500.000 voor het project Toekomstig Cultureel erfgoed. Het totaalbedrag heeft een looptijd van 10 jaar. Deze kredietaanvraag betreft het eerste deel ten bedrage van € 500.000. Na 2 of 3 jaar evalueren we en kan het vervolg aangevraagd worden. 7. Argumenten a. Om de NPG-projecten tot uitvoering te kunnen brengen, is het beschikbaar stellen van het bijbehorende krediet noodzakelijk; b. Deze kredietaanvraag valt binnen het vastgestelde kader door de gemeenteraad (het strategisch kader NPG Midden-Groningen, vastgesteld in de raad van 19 december 2019). c. Het programmaplan, de daarin opgenomen projecten en aan te vragen projecten in de eerste tranche zijn vastgesteld door de raad tijdens de raadsvergadering van 28 januari 2021 (programmaplan en het bijbehorende selectiedocument); d. Deze twee projecten uit de eerste tranche zijn goedgekeurd door het bestuur van het NPG. 8. Kanttekeningen en risico’s a. Kanttekening: met het beschikbaar stellen van de projectkredieten kan de uitvoering van de projecten worden gestart maar omdat een deel van de projecten nog in de voorbereidende fase verkeert, zal in een deel van de gevallen de uitvoering nog niet direct starten. b. De projecten zijn onderhevig aan een Sisa-verklaring bij de jaarrekening.

Dit betekent dat onderschrijdingen kunnen leiden tot een terugbetaling van de ontvangen middelen. Een terugbetaling heeft tot gevolg dat de resterende trekkingsrechten met datzelfde bedrag worden verhoogd en blijven zodoende beschikbaar voor projecten van Midden-Groningen. 9. Financiële paragraaf In de raadsvergadering van 29 april 2021 zijn voor de uitvoering van de NPG-projecten uit de 1e tranche kredieten beschikbaar gesteld voor 13 projecten tot een bedrag van € 15,1 miljoen. Dit betreft de kredietaanvraag voor de volgende twee projecten uit de eerste tranche, voor een totaal

Pagina:

3 van 6

Datum:

25 juni 2021

Zaak:

2021-003312

van € 1.180.000. Het betreft de projecten Moeders van Midden-Groningen ad € 680.000 en Toekomstbestendig cultureel erfgoed ad. € 500.000. Voor het nationaal programma is een startkapitaal beschikbaar van €1,15 miljard voor een looptijd van tien jaar. Voor de lokale programmaplannen van de gemeenten en het thematische programmaplan van de provincie is in totaal 806 miljoen gereserveerd. 75% daarvan is als trekkingsrecht toebedeeld aan gemeenten en provincie. Het nu beschikbare trekkingsrecht van de gemeente Midden-Groningen bedraagt € 47,5 miljoen plus 50% van dat bedrag om voldoende continuïteit te kunnen bieden aan opgestarte projecten. In totaal kan de gemeente nu beschikken over €71,25 miljoen. Na de evaluatie in 2023 door het NPG-bestuur volgt besluitvorming over het trekkingsrecht in de tweede periode (de resterende 50%). In 2018 en 2019 is al €5 miljoen gereserveerd voor projecten. In 2021 – zie eerste zin – is € 15,1 miljoen beschikbaar gesteld. Inclusief het huidig voorstel is het restant aan trekkingsrechten € 49,95 miljoen (€ 71,25- € 5 -€ 15,1 - € 1,2) € 49,95 miljoen. Tegenover de omvang van de kredieten staat een gelijk bedrag aan geaccordeerde trekkingsrechten hetgeen een budgettair neutraal effect heeft op het begrotingssaldo. Onderstaand treft u de begrotingswijziging aan.

Pagina:

4 van 6

Datum:

25 juni 2021

Zaak:

2021-003312

Begrotingswijziging 2021-018 Betrokken teams Naam voorstel Besluitvorming Incidenteel / Structureel

Krediet NPG Moeders v Midd-Gr en Toekomstbestendig cultureel erfgoed Raad Incidenteel en structureel

Begrotingswijziging exploitatie

Lasten

Baten

Naam programma

Saldo voor Toevoeging Onttrekking bestemming reserve/ reserve/ + = voordeel voorziening voorziening - = nadeel

Saldo na bestemming + = voordeel - = nadeel

Dorpen en Wijken Sociaal Economie Dienstverlening Gevolgen gas- en zoutwinning

260.679

260.679

260.679

260.679

Bestuur en bedrijfsvoering

Totalen begrotingswijziging exploitatie

Begrotingswijziging investeringen (balansmutaties) Uitgaven

Inkomsten

Saldo balans Saldo balans + = toename Onttrekking Toevoeging + = toename - = afname - = afname

Investeringen reserves voorzieningen

Totalen begr.wijz.investeringen/balans

Toelichting op begrotingswijziging 1

NPG Toekomstbestendig cultureel erfgoed 2021 € 88.000, 2022 € 281.000 en 2023 € 131.000 totaal € 500.000 NPG Moeders v Midden-Groningen 2021 € 172.679 2022 € 171.294 2023 € 170.092 en 2024 € 165.936 totaal € 680.000 De begrotingswijziging wordt meerjarig verwerkt. Dit voorblad laat de mutatie voor 2021 zien : Toekomstbestendig cultureel erfgoed € 88.000 + Moeders v Midden-Groningen € 172.679 is totaal € 260.679 De te ontvangen NPG bijdrage voor beide projecten bedraagt in totaal € 1.180.000 waarvan in 2021 € 260.679

De projectbudgetten zijn inclusief een component voor de programmaorganisatie. Afhankelijk van de aard van het project is dat 7,5% of 15% van het budget. Als vuistregel wordt gehanteerd dat projecten die door de eigen organisatie worden uitgevoerd 15% bijdragen aan de programmaorganisatie omdat deze projecten ook het meest gebruikmaken van de programmaondersteuning. Voor projecten die (grotendeels) door een derde partij namens MiddenGroningen worden uitgevoerd gaan we uit van een bijdrage van 7,5% aan de programmaorganisatie. Dit in lijn met het besluit van het bestuur NPG van 9 maart 2020 (zie bijlage 2).

Pagina:

5 van 6

Datum:

25 juni 2021

Zaak:

2021-003312

10. Communicatie In de jaarrekening en tijdens de halfjaarlijkse informatiebijeenkomsten wordt de raad op de hoogte gehouden van de vorderingen van de individuele projecten en het programma als geheel. 11. Draagvlak en vervolgtraject (afstemming, tijdpad) Binnen het NPG-programma is participatie en betrokkenheid van de samenleving een belangrijk onderdeel. Met de raadswerkgroep is verkend hoe participatie vorm krijgt binnen het NPGprogramma. De mogelijkheden voor participatie en de wijze waarop zullen per project verschillen. Het gaat hierbij niet alleen om participatie op projectniveau maar ook om participatie op het geheel van het programmaplan (dwarsverbanden en onderlinge relaties). We willen daarbij waar mogelijk de beweging maken van burgerparticipatie naar (meer) overheidsparticipatie. Met de NPG-projecten willen we investeren in onze inwoners. Investeren in persoonlijke ontwikkeling en welzijn, maar ook investeren in de woon- en leefomgeving. Om niet alleen voor nu, maar ook in de toekomst een verandering teweeg te brengen, moeten we inwoners betrekken bij de uitvoering. Per project zal de wijze van participatie verschillen. Het ene project is meer gericht op het individu en het andere meer op een wijk of dorp. Dit vraagt om maatwerk per project.

Stimuleren en sterken van democratische vaardigheden Voor alle projecten en participatie-trajecten geldt: In Midden-Groningen zijn we er nog niet aan gewend dat overheid en inwoners participatief samen met elkaar optrekken. Dit vraagt een andere werkwijze van de ambtelijke organisatie en dat zal nog oefenen en wennen zijn. Sommige groepen van inwoners staan heel positief tegenover participatie. In veel dorpen en kernen zien we zeer actieve en betrokken gemeenschappen die graag eigen verantwoordelijkheid nemen. Aan de andere kant zien we ook groepen inwoners die sceptisch of argwanend tegenover de overheid staan. Zij zijn iets minder gemotiveerd om aan participatie mee te werken. Ook mensen die in moeilijke omstandigheden (armoede, schulden, werkloosheid) leven, zullen minder snel een actieve bijdrage leveren aan hun leefomgeving. De inzet vanuit het lokaal programmaplan is om alle groepen inwoners zo veel mogelijk in staat te stellen om te participeren. We stimuleren actieve participatie door het vertrouwen te laten groeien dat een ieders inbreng waardevol en nuttig is. Een deel van de projecten richt zich op inclusie en juist op het opbouwen van democratische vaardigheden van kwetsbare groepen. De projecten richten zich dan wel is waar op individuen maar zullen toch een bijdrage leveren aan meer en bredere participatie op de lange termijn.

Sterkere burgers zullen meer eigenaarschap tonen, meer zeggenschap en verantwoordelijkheid nemen respectievelijk opeisen. Het NPG biedt ons de kans om samen te leren, participatie in onze gemeente te stimuleren en met elkaar toe te groeien naar meer zeggenschap en nemen van verantwoordelijkheid. Vaak worden er de volgende drie categorieën gebruikt om de mate van participatie te beschrijven: 1. Burgerparticipatie: het initiatief ligt bij de gemeente er wordt iets aan en van burgers gevraagd. 2. Overheidsparticipatie: het initiatief ligt bij de burgers c.q. samenleving en er wordt iets aan en van de gemeente gevraagd, de gemeente mag meedoen.

Pagina:

6 van 6

Datum:

25 juni 2021

Zaak:

2021-003312

3. Uitdaagrecht (Right to challenge): Burgers en maatschappelijke organisaties verzoeken de gemeente om de feitelijke uitvoering van een taak van de gemeente over te nemen. Voor alle projecten zullen de manieren en vormen van participatie nog nader uitgewerkt moeten worden. Dit zal steeds meer vorm krijgen naarmate projectplannen duidelijker worden. Hieronder geven we een eerste indruk van hoe we op dit moment aankijken tegen de mogelijkheden van participatie van deze twee projecten respectievelijk hoe deze tot stand zijn gekomen: Moeders van Midden-Groningen In het project Moeders van Midden-Groningen is sprake van burgerparticipatie: (aanstaande) moeders gaan onder begeleiding zelf aan de slag met hun stressfactoren, het vergroten van hun zelfredzaamheid en het opbouwen van een sociaal netwerk. Hierdoor wordt de maatschappelijke participatie op de lange termijn bevordert en krijgt het (ongeboren) kind een kansrijke start in het leven en een beter toekomstperspectief. Toekomstig cultureel erfgoed In het voortraject is afstemming geweest met professionele betrokkenen en is gekeken naar aanverwante regelingen. De professionele organisaties worden, naast de lokale bewonersorganisaties, nauw betrokken bij het nader uitwerken van de randvoorwaarden en bij de uitvoering van de projecten, die voortvloeien uit het toekomst bestendig maken van cultureel erfgoed.

We vragen inbreng op flexibel te vormen randvoorwaarden middels een enquête. Die enquête zetten we uit bij historische verenigingen, het Comité Open Monumentendag, Erfgoedcommissie, culturele partijen, bewonersorganisaties en Marketing Midden-Groningen.

Burgemeester en wethouders van de gemeente Midden-Groningen,

A. Hoogendoorn Burgemeester

H.J.W. Mulder Secretaris

Bijlagen: 1 Projectbeschrijving Moeders van Midden-Groningen en Toekomstig Cultureel erfgoed uit selectiedocument (vastgesteld in raadsvergadering van 28 januari 2021). 2 Besluit NPG-bestuur proceskosten 3 Concept raadsbesluit