01. Raadsvoorstel kredietaanvraag eerste tranche NPG 3

Voorstel Gemeenteraad

Datum: 9 september 2021 Zaak: 655169 Portefeuillehouder: Adriaan Hoogendoorn Onderwerp:

Opsteller: Contactgegevens:

Els Jonker els.jonker@midden-groningen.nl

Raadsvoorstel kredietaanvraag eerste tranche NPG (deel III) – Verbeteren veiligheid MG

1. Voorstel 1. In te stemmen om een krediet beschikbaar te stellen ten bedrage van € 813.623 voor het NPG- project Verbeteren Veiligheid Midden-Groningen. 2. In te stemmen met begrotingswijziging nummer 2021-019. 2. Inleiding Op 29 april 2021 heeft u krediet beschikbaar gesteld voor de eerste 13 NPG-projecten van de eerste tranche NPG. In de raad van september ligt de kredietaanvraag van de projecten Moeders van Midden-Groningen en Toekomstig cultureel erfgoed voor. Met dit voorstel volgt de kredietaanvraag voor het project Verbeteren veiligheid Midden-Groningen. Deze projecten zijn allemaal onderdeel van de selectie van de projecten in de eerste tranche die u als raad op 28 januari heeft vastgesteld. De projecten zijn afzonderlijk door de beoordelingscommissie en het bestuur van de NPG positief beoordeeld. Daarmee zijn de bijbehorende middelen beschikbaar gesteld aan MiddenGroningen. Om de projecten tot uitvoer te kunnen brengen dienen de middelen door de raad beschikbaar te worden gesteld aan het college. In bijlage 1 is de beschrijving van dit project uit deze kredietaanvraag opgenomen, deze is integraal overgenomen uit het selectiedocument (welke is vastgesteld in de raad van 28 januari 2021). Met het beschikbaar stellen van de bijbehorende budgetten kan de volgende stap naar uitvoering van de projecten worden gezet.

We hebben gemerkt dat er behoefte is aan meer inhoud bij deze kredietaanvragen. Hieronder vindt u daarom een inhoudelijke beschrijving van het project. Een dergelijke inhoudelijke beschrijving zullen we bij volgende kredietaanvragen ook op gaan nemen. Beschrijving project verbeteren veiligheid Midden-Groningen De urgentie van dit project ligt o.a. in het gegeven dat een aantal wijken in Hoogezand-Sappemeer slecht scoort op leefbaarheidsindicatoren, en dat er sprake is van ernstige inbreuken op de veiligheid en de gevoelens van veiligheid van de inwoners. Verontrustend is dat dit beeld niet alleen stabiel blijft maar op een aantal plekken lijkt te verslechteren. De strengere (ook bestuursrechtelijke) aanpak van de condities waaronder deze criminaliteit zich kan ontwikkelen is

Pagina:

2 van 5

Datum:

9 september 2021

Zaak:

2021-003312

in de stad Groningen succesvol gebleken. Het lijkt erop dat er een verplaatsing aan het plaatsvinden is naar Midden-Groningen. Naast de stad Groningen bieden wij met Hoogezand-Sappemeer vrijwel als enige een stedelijke omgeving. Er wonen naar verhouding veel mensen dicht bij elkaar en de openbare ruimten in een aantal wijken zijn sleets. Bovendien zijn in die wijken grote concentraties van mensen die leven in armoede, en met schulden. Het aantal bijstandsgerechtigden is relatief hoog en dat geldt ook voor mensen met een lage opleiding. De uitzichtloosheid waarin sommige gezinnen verkeren maakt dat men soms bevattelijker is voor drugs en drugs-gerelateerde criminaliteit. Dit project Verbeteren Veiligheid Midden-Groningen is een ‘plus’ op het reguliere beleid zoals o.a. in het in juni 2021 door de raad vastgestelde Integraal Veiligheidsbeleid 2021-2024. De ‘plus’ is gericht op het keren van de exponentiële groei van onveiligheid, ernstige vormen van overlast en criminaliteit in een aantal focuswijken. Daarvoor is nodig dat we op een dieper niveau weten wat er speelt (informatie en data) en dat we tegelijkertijd effectiever gaan handelen. Overigens staat in het selectiedocument een bedrag van € 4.100.000 voor het project Verbeteren veiligheid Midden-Groningen. Het totaalbedrag heeft een looptijd van 10 jaar. Deze kredietaanvraag betreft het eerste deel ten bedrage van € 813.623.

Het project wordt gefaseerd aangepakt. In deze eerste fase van twee jaar wordt de basis gelegd voor verdere ontwikkeling. De kern van deze eerste fase is: • door middel van verdiepend onderzoek een goed te beeld krijgen van de veiligheidssituatie in de gemeente • op basis van dit onderzoek twee focuswijken te bepalen waar het project Verbeteren Veiligheid Midden-Groningen in eerste instantie wordt uitgerold. • de functie van Veiligheidsregisseur te ontwikkelen als een effectief ‘instrument’ om de doelen te behalen op korte en langere termijn. De Veiligheidsregisseur is zichtbaar in de focuswijken en spreekt met bewoners over veiligheidsissues. De regisseur handelt op urgente en concrete veiligheidsproblemen die vragen om een andere aanpak dan gebruikelijk is vanuit de lijn en zorgt voor een constructieve samenwerking in de wijk om de veiligheid te vergroten. 3. Publiekssamenvatting In maart 2019 sloten gemeenten, provincie en Rijk een bestuursovereenkomst voor het Nationaal Programma Groningen (NPG). Het nationaal programma moet Groningen een nieuw structureel perspectief bieden op economie, energietransitie en leefbaarheid. Het lokale programmaplan ‘Hart voor Midden-Groningen’ geeft daaraan invulling voor Midden-Groningen. In dit programmaplan zijn de contouren geschetst van de projecten die uitgevoerd gaan worden om dat nieuwe, structurele perspectief te bieden.

Midden-Groningen heeft het projectvoorstel Verbeteren veiligheid MiddenGroningen ingediend bij het NPG. Deze is door de beoordelingscommissie en het bestuur van de NPG positief beoordeeld. Daarmee zijn de bijbehorende middelen beschikbaar gesteld aan MiddenGroningen. Om het project tot uitvoer te kunnen brengen dienen de middelen door de raad beschikbaar te worden gesteld aan het college. 4. Bevoegdheid van de raad De raad heeft het budgetrecht wat betreft de NPG-projecten. Op 28 januari heeft de raad besloten om het college op te dragen om in overleg met de raadswerkgroep NPG te komen tot afspraken over het vervolgproces (invulling budgetrecht, monitoring, rapportering, verantwoording en bijsturing). Met de raadswerkgroep NPG is afgestemd dat de kredietaanvragen voor de NPG-

Pagina:

3 van 5

Datum:

9 september 2021

Zaak:

2021-003312

projecten stapsgewijs worden aangeboden aan de raad. Dit is de derde kredietaanvraag waarbij de raad wordt gevraagd het bijbehorende krediet beschikbaar te stellen voor het project Verbeteren veiligheid Midden-Groningen. 5. Beoogd effect Met het beschikbaar stellen van het krediet voor dit project is het mogelijk deze tot uitvoer te brengen en daarmee invulling te geven aan delen van de ambities zoals die zijn verwoord in ‘Hart voor Midden-Groningen’, het Lokaal Programmaplan voor het Nationaal Programma Groningen. 6. Historische context In de raadsvergadering van 28 januari 2021 heeft de raad het Lokaal Programmaplan voor het Nationaal Programma ‘Hart voor Midden-Groningen’ en de selectie van de projecten in eerste tranche vastgesteld. 7. Argumenten a. Om de NPG-projecten tot uitvoering te kunnen brengen, is het beschikbaar stellen van het bijbehorende krediet noodzakelijk; b. Deze kredietaanvraag valt binnen het vastgestelde kader door de gemeenteraad (het strategisch kader NPG Midden-Groningen, vastgesteld in de raad van 19 december 2019). c. Het programmaplan, de daarin opgenomen projecten en aan te vragen projecten in de eerste tranche zijn vastgesteld door de raad tijdens de raadsvergadering van 28 januari 2021 (programmaplan en het bijbehorende selectiedocument); d. Dit project uit de eerste tranche is goedgekeurd door het bestuur van het NPG. 8.

Kanttekeningen en risico’s a. Kanttekening: met het beschikbaar stellen van de projectkredieten kan de uitvoering van de projecten worden gestart. Omdat een deel van de projecten nog in de voorbereidende fase verkeert, zal in een deel van de gevallen de uitvoering nog niet direct starten. b. De projecten zijn onderhevig aan een Sisa-verklaring bij de jaarrekening. Dit betekent dat onderschrijdingen kunnen leiden tot een terugbetaling van de ontvangen middelen. Een terugbetaling heeft tot gevolg dat de resterende trekkingsrechten met datzelfde bedrag worden verhoogd en blijven zodoende beschikbaar voor projecten van Midden-Groningen. 9. Financiële paragraaf In de raadsvergadering van 29 april 2021 zijn voor de uitvoering van de NPG-projecten uit de 1e tranche kredieten beschikbaar gesteld tot een bedrag van € 15,1 miljoen. In de tweede kredietaanvraag (september) wordt krediet tot een totaal van € 1.180.000 aangevraagd. Het betreft de projecten Moeders van Midden-Groningen ad € 500.000 en Toekomstbestendig cultureel erfgoed ad. € 680.000. Voor het NPG-project Verbeteren Veiligheid Midden-Groningen wordt een bedrag van € 813.623 ontvangen. In 2018 en 2019 is al € 5 miljoen gereserveerd voor projecten. In 2021 – zie eerste zin – is € 15,1 miljoen beschikbaar gesteld.

Na het huidige kredietvoorstel alsmede de voorgaande (Moeders van Midden-Groningen en Toekomstbestendig cultureel erfgoed, totaal € 1,18 miljoen) is het restant aan trekkingsrechten (€ 71,25 - € 5 - € 15,1 - € 1,18 - € 0,81) € 49,16 miljoen. Tegenover de omvang van de kredieten staat een gelijk bedrag aan geaccordeerde trekkingsrechten hetgeen een budgettair neutraal effect heeft op het begrotingssaldo.

Pagina:

4 van 5

Datum:

9 september 2021

Zaak:

2021-003312

Begrotingswijziging 2021-019 Betrokken teams Naam voorstel Besluitvorming Incidenteel / Structureel

Verbeteren Veiligheid Midden-Groningen Raad Incidenteel en structureel

Begrotingswijziging exploitatie

Lasten

Baten

Naam programma

Saldo voor Toevoeging Onttrekking bestemming reserve/ reserve/ + = voordeel voorziening voorziening - = nadeel

Saldo na bestemming + = voordeel - = nadeel

Dorpen en Wijken Sociaal Economie Dienstverlening Gevolgen gas- en zoutwinning

239.700

239.700

239.700

239.700

Bestuur en bedrijfsvoering

Totalen begrotingswijziging exploitatie

Begrotingswijziging investeringen (balansmutaties) Uitgaven

Inkomsten

Saldo balans Saldo balans + = toename Onttrekking Toevoeging + = toename - = afname - = afname

Investeringen reserves voorzieningen

Totalen begr.wijz.investeringen/balans

Toelichting op begrotingswijziging 1

Voor het NPG project verbeteren Veiligheid Midden-Groningen (fase 1) wordt vanuit de NPG trekkingsrechten een bedrag ontvangen van € 813.623 voor de periode 2021-2025. Op basis van de projectbegroting bedragen de kosten in 2021: € 239.700 , 2022: € 160.043 en in 2023-2025 per jaar € 137.960. De NPG bijdrage wordt over die jaren verdeeld op basis van het kostenniveau per jaar zodat het een budgettair neutraal effect heeft op het begrotingssaldo.

10. Communicatie In de jaarrekening en tijdens de halfjaarlijkse informatiebijeenkomsten wordt de raad op de hoogte gehouden van de vorderingen van de individuele projecten en het programma als geheel. 11. Draagvlak en vervolgtraject (afstemming, tijdpad) Binnen het NPG-programma is participatie en betrokkenheid van de samenleving een belangrijk onderdeel. Met de raadswerkgroep is verkend hoe participatie vorm krijgt binnen het NPGprogramma. De mogelijkheden voor participatie en de wijze waarop zullen per project verschillen. Het gaat hierbij niet alleen om participatie op projectniveau maar ook om participatie op het geheel van het programmaplan (dwarsverbanden en onderlinge relaties). We willen daarbij waar mogelijk de beweging maken van burgerparticipatie naar (meer) overheidsparticipatie.

Pagina:

5 van 5

Datum:

9 september 2021

Zaak:

2021-003312

Met de NPG-projecten willen we investeren in onze inwoners. Investeren in persoonlijke ontwikkeling en welzijn, maar ook investeren in de woon- en leefomgeving. Om niet alleen voor nu, maar ook in de toekomst een verandering teweeg te brengen, moeten we inwoners betrekken bij de uitvoering. Per project zal de wijze van participatie verschillen. Het ene project is meer gericht op het individu en het andere meer op een wijk of dorp. Dit vraagt om maatwerk per project. In het project verbeteren veiligheid Midden-Groningen zal de veiligheidsregisseur de inwoners bij zijn werkzaamheden betrekken en de partners en de inwoners bevragen op de situatie in de wijk en de mogelijkheden om problemen aan te pakken. Daarnaast zal de Veiligheidsregisseur inwoners weer in positie brengen en steunen bij het ‘heroveren van de wijk’. De bijdrage van de inwoners is dus essentieel. Zij zullen bereid moeten zijn informatie te delen, eventueel aangifte te doen en ook zelf te werken aan ‘empowerment ’zodat ze weer zelf de baas worden in hun eigen wijk. De Veiligheidsregisseur is aanwezig in de wijk en zal zowel georganiseerd als ‘spontaan’ met inwoners in gesprek gaan. Empowerment wordt vooral een belangrijk item in deel 2 van dit project. We zullen dan concreter aangeven wat dit in de praktijk betekent.

Burgemeester en wethouders van de gemeente Midden-Groningen,

A. Hoogendoorn Burgemeester

H.J.W. Mulder Secretaris

Bijlagen: 1 Projectbeschrijving Verbeteren veiligheid Midden-Groningen uit selectiedocument (vastgesteld in raadsvergadering van 28 januari 2021). 2 Concept raadsbesluit