01. Raadsvoorstel jaarrekening 2022

Voorstel Gemeenteraad

Datum:

10 mei 2023

Opsteller:

Sanne Lange

Zaak:

1213796

Contactgegevens:

Sanne.lange@midden-groningen.nl

Portefeuillehouder: Markus Ploeger

Onderwerp: Jaarrekening 2022

1.

Voorstel

1. De Jaarrekening en het jaarverslag 2022 van de gemeente Midden-Groningen met een voordelig resultaat van € 17.235.000 vast te stellen en hiervan € 1.892.000 toe te voegen aan de Algemene Reserve. 2. Akkoord gaan met de overhevelingsvoorstellen, zoals genoemd in bijlage 3, en hiervoor de reserve financiële ruimte 2022 in te stellen voor de storting van € 4.593.000; 3. Instellen van de reserve Inflatiebuffer en hierin € 5.000.000 te storten; 4. Instellen van de reserve Opvang ontheemden Oekraïne en hierin € 3.400.000 te storten; 5. Instellen van de reserve Grondbedrijf en hierin € 1.250.000 te storten; 6. Instellen reserve Opvang Zuidbroek en hierin € 400.000 te storten; 7. De reserve Nieuwbouw BWRI aan te vullen met € 700.000; 8. De begroting 2023 overeenkomstig begrotingswijziging 2023-014 aan te passen; 9. Kennis te nemen van het accountantsrapport behorend bij de jaarstukken 2022; 10. Kennis te nemen van de reactie van het College op de bevindingen van de accountant.

2. Inleiding Voor u ligt het jaarverslag en de jaarrekening 2022 van de gemeente Midden-Groningen. In deze jaarrekening leggen wij, in het eerste jaar van ons college, verantwoording af over hetgeen afgelopen jaar is uitgevoerd. 2022 was een bijzonder jaar. Zo hadden we begin 2022 nog te maken met sterk beperkende maatregelen in verband met corona. Dit vroeg veel flexibiliteit van onze inwoners en de organisatie. Direct daaropvolgend kregen we te maken met de oorlog in Oekraïne. Naast een toestroom van vluchtelingen die we in onze gemeente op hebben kunnen vangen, leidde het tot

sterk stijgende prijzen. Grotendeels ging dit om energieprijzen, maar ook eten en drinken werden een stuk duurder. Niet al onze inwoners konden deze stijging dragen. Het is fijn om te zien dat het Rijk hiervoor de Energietoeslag in het leven heeft geroepen. Diegenen die dat het meest nodig hebben werden extra gecompenseerd voor de stijgende energieprijzen. Hierdoor kon een deel van de last verminderd worden. De hoge energieprijzen troffen niet alleen onze inwoners. Ook onze ondernemers en andere maatschappelijke organisaties voelden de impact. Eind 2022 heeft uw raad hiervoor de reserve Maatwerk Fonds Energiecrisis ingesteld van € 2 miljoen en is een deel van de overgebleven coronamiddelen (€ 750.000) beschikbaar gesteld voor verenigingen en dorpshuizen. Niet alleen voor Oekraïense vluchtelingen bood onze gemeente onderdak. Wij boden ook onze hulp aan om de schrijnende situatie in Ter Apel het hoofd te bieden. De noodzakelijke solidariteit die we met elkaar aan de dag leggen kwam niet zomaar van de grond. Voor onze inwoners was er reden tot zorg. Dit begrijpen we en we hebben dan ook eisen gesteld aan het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA). Ondanks de uitdagende omstandigheden van het afgelopen jaar, hebben we samen met uw raad een start kunnen maken met de invulling van het collegeakkoord en raadswerkprogramma. De kern hiervan is dat onze inwoner centraal staat.

Dit betekent in ieder geval dat we goed bereikbaar zijn en onze inwoners betrekken bij onze plannen. Daarnaast vinden we het belangrijk dat iedereen mee kan doen. De thema’s armoede en jeugdzorg zijn door uw raad dan ook in het raadswerkprogramma opgenomen. Tot slot hebben we het afgelopen jaar een basis gelegd om de beschikbaarheid en betaalbaarheid van woningen te verbeteren en de energietransitie te bevorderen. Dit zijn uiteraard geen ontwikkelingen die van vandaag op morgen gerealiseerd zijn, maar de urgentie is dermate groot dat we iedere stap zetten die kan. Zo dragen we met elkaar zorg voor een prettige woon-, werk- en leefomgeving. Veiligheid is een belangrijke voorwaarde voor een prettige leefomgeving en kent veel aspecten. Voor de wijken waar de leefbaarheid en veiligheid onder druk staat, hebben we extra aandacht gehad. Zo gaan we door met het sluiten van drugspanden en hebben we verhuurders geïnformeerd over de signalen van drugscriminaliteit. Ook blijven we intensief samenwerken met onze ketenpartners om alle vormen van criminaliteit tegen te gaan en te voorkomen. De veiligheid van onze leefomgeving wordt ook beïnvloed door de gevolgen van gas- en zoutwinning. Naast het behartigen van collectieve belangen willen we ook individuele inwoners ondersteunen die vastlopen in schade- en/of versterkingstrajecten.

In 2022 hebben we daarom aardbevingsconsulenten aangetrokken die onze inwoners ondersteunen en adviseren. We willen graag tempo maken en niet alleen goede plannen maken, maar ook de daadwerkelijke aanpak versnellen. We voelen ons gesteund door de uitkomsten van de parlementaire enquête en de middelen die beschikbaar worden gesteld om recht te doen aan het leed van onze inwoners. Ondanks de bijzondere omstandigheden in 2022, is er vooruitgang op een aantal dossiers en een gezond financieel resultaat behaald. Het financieel resultaat over 2022 is € 17,2 miljoen positief. Het resultaat inclusief de budgetoverhevelingen (€ 4.6 miljoen) en overige bestemmingsvoorstellen (€ 10,8 miljoen) is € 1,9 miljoen voordelig. In de financiële analyse in deze inleiding is op hoofdlijn toegelicht hoe dit resultaat tot stand is gekomen. In de financiële toelichtingen bij de programma’s in het jaarverslag is een gedetailleerde analyse opgenomen. 3. Publiekssamenvatting De jaarrekening 2022 laat een voordeel zien van ruim € 17,2 miljoen. Om resterende werkzaamheden in 2023 en 2024 uit te kunnen voeren, stellen we voor om afgerond € 4,6 miljoen

over te hevelen naar 2023. Daarnaast doen we een voorstel om afgerond € 10,8 miljoen te storten in een aantal bestemmingsreserves. Per saldo leidt dit tot een toevoeging aan de Algemene Reserve van € 1,9 miljoen. De financiële positie van onze gemeente wordt hiermee versterkt. 4. Bevoegdheid van de raad De Raad heeft het budgetrecht en is op grond daarvan bevoegd om de jaarrekening, overhevelingsvoorstellen en overige bestemmingsvoorstellen vast te stellen. 5. Beoogd effect Met het vaststellen van de jaarstukken wordt het begrotingsjaar 2022 formeel afgesloten. 6. Historische context De jaarrekening 2022 is het sluitstuk van het begrotingsjaar. Door terug te blikken op het afgelopen jaar leggen we verantwoording af over hetgeen we hebben bereikt en wat dit heeft gekost. 7. Argumenten Het jaarverslag en de jaarrekening vormen de verantwoordingsstukken van het college aan de raad over het gevoerde beleid in het begrotingsjaar 2022. 8. Kanttekeningen en risico’s De jaarstukken over 2022 zijn door de accountant beoordeeld. De accountant komt tot een goedkeurende verklaring op getrouwheid én rechtmatigheid. De accountant heeft een zaken geconstateerd in het kader van de rechtmatigheid en getrouwheid. Hierbij is het grootste aandachtspunt de inkoop- en aanbesteding.

Daarnaast zijn er tekortkomingen geconstateerd in de PGB plannen en onzekerheden in dossiers in het kader van de Jeugdwet. Dit zijn zaken waar we extra aandacht aan zullen besteden. 9. Financiële paragraaf Op 22 december 2022 is de slotbegrotingswijziging door uw raad vastgesteld. Hierin is ook de laatste verwachting van het jaarrekeningresultaat gecommuniceerd. Deze analyse gaat in op de afwijkingen tussen deze laatste verwachting en het gerealiseerde jaarrekeningresultaat. Daarnaast wordt er ingegaan op de voorstellen voor resultaatbestemming. De ontwikkeling van de Algemene Reserve, toevoeging van € 1,9 miljoen, vormt hier ook een onderdeel van.

Slotbegrotingswijziging versus jaarrekeningresultaat In de slotbegrotingswijziging is het volgende verwacht jaarrekeningresultaat voor 2022 gecommuniceerd: Vertrekpunt slotbegrotingswijziging 2022

Bedragen x € 1.000

Verwacht resultaat exclusief inflatiebuffer

€ 4.742

Inflatiebuffer

€ 5.112

Totaal verwacht resultaat

€ 9.854

In december verwachtten we een jaarrekeningresultaat van circa € 9,8 miljoen positief. Het werkelijke jaarrekeningresultaat is ruim € 17,2 miljoen positief. Er is sprake van een positieve afwijking van € 7,4 miljoen.

Jaarrekeningresultaat 2022

Bedragen x € 1.000

Totaal verwacht resultaat slotbegrotingswijziging

€ 9.842

Saldo van afwijkingen

€ 7.381

Resultaat 2022

€ 17.235

Belangrijkste afwijkingen De belangrijkste oorzaken voor deze afwijking van € 7,4 miljoen zijn hieronder samengevat: Belangrijkste afwijkingen

Bedragen x € 1.000

1.

Opvang ontheemden Oekraïne

+ € 3.400

2.

Decembercirculaire

+ € 2.800

3.

Grondexploitaties

- € 1.600

4.

Werkparticipatie

+ € 800

5.

Inkomensregelingen

+ € 750

6.

Leges

+ € 600

7.

Overige verschillen en afronding

+ € 631

Saldo van afwijkingen

€ 7.393

Hieronder worden de bovenstaande afwijkingen toegelicht: 1. In 2022 is voor de opvang van Oekraïners een Specifieke Uitkering in het leven geroepen door het Rijk. Het voordeel wordt verklaard doordat we het grootste deel van 2022 per dag € 100 per opvangplek ontvingen. Wij hebben 299 opvangplekken gerealiseerd. De kosten vielen daarentegen lager uit, mede door de inzet van ons gemeentelijk vastgoed. Het om Astronautenlaan 33 in Hoogezand, Kerkstraat 2 in Muntendam en Hoofdweg 10a in Slochteren. 2. In de decembercirculaire heeft het Rijk een voorschot van ruim € 1,7 miljoen uitgekeerd voor de Energietoeslag van 2023. Het restant bestaat uit een bijdrage voor taken die we in 2023 moeten uitvoeren. Volgens de voorschriften hebben we deze bedragen in 2022 te verantwoorden, maar zijn deze bestemd voor taken die we in 2023 uitvoeren. Hierdoor valt het rekeningresultaat hoger uit en stellen we voor deze middelen via overheveling mee te nemen naar 2023. 3. Het nadeel wordt grotendeels veroorzaakt door uitgestelde verkopen, resulterend in lagere winstnemingen dan verwacht. 4. Bij werkparticipatie zien we hogere ontvangsten. Ruim de helft hiervan heeft te maken met een ontvangen ESF-subsidie. We stellen voor deze middelen over te hevelen naar 2023. 5. Het aantal uitkeringsgerechtigden binnen de Participatiewet is lager dan verwacht.

In de huidige arbeidsmarkt slagen veel mensen erin om een betaalde baan te vinden, waardoor de uitstroom hoger was dan de instroom. 6. Er zijn meer aanvragen binnengekomen, waaronder aanvragen voor een aantal grote projecten. 7. Er zijn diverse overige plussen en minnen die per saldo optellen tot een voordeel van afgerond € 650.000, een voorbeeld hiervan is de € 500.000 die beschikbaar is voor het raadswerkprogramma. Ook deze maakt onderdeel uit van de overhevelingen. Jaarrekeningresultaat sterk incidenteel karakter Het fors positieve jaarrekeningresultaat heeft een sterk incidenteel karakter. Zo zien we de plus rondom de opvang van Oekraïners, het voorschot voor de Energietoeslag en houden we middelen over voor werkzaamheden die doorlopen in 2023.

Resultaatbestemming Uw raad besluit over de voorgestelde resultaatbestemming. We maken een verdeling tussen overhevelingen en overige bestemmingsvoorstellen. De overhevelingen komen voort uit middelen die over zijn gebleven, omdat, een deel, van de werkzaamheden doorlopen in 2023 en 2024. Voor de overige bestemmingsvoorstellen geldt dat er sprake is van ontwikkelingen die het instellen of de aanvulling van reserves noodzakelijk maken. Overhevelingen Voor werkzaamheden die in 2023 en 2024 doorlopen zijn overhevelingsvoorstellen ingediend. Via deze voorstellen wordt verzocht overgebleven budget uit 2022 voor de resterende werkzaamheden beschikbaar te houden. Hieronder is het overzicht van deze voorstellen weergegeven. De toelichting vindt u in bijlage 3. Overhevelingen

Bedragen x € 1.000

A.

GIDS middelen 2022

€ 200

B.

Ouderenbeleid

€ 44

C.

Organisatieontwikkeling

€ 95

D.

Leeftijdsbewust personeelsbeleid

€ 440

E.

Omgevingswet

€ 691

F.

Energietoeslag

€ 1.727

G.

Inburgering

H.

Aanpak groen Oosterpark

€ 60

I.

Communicatiecampagne Kredietbank

€ 103

J.

Raadswerkprogramma

€ 500

K.

ESF-subsidie React-EU

€ 420

L.

Onderhoud wegen

€ 132

M.

Wet kwaliteitsborging bouw

€ 113

Totaal overhevelingen

€ 68

€ 4.593

Overige bestemmingsvoorstellen Zoals benoemd zijn er enkele ontwikkelingen die het instellen of aanvullen van een reserve nodig maken. De toelichting op deze overige voorstellen is opgenomen in bijlage 4. Overige bestemmingsvoorstellen

Bedragen x € 1.000

A.

Instelling reserve Inflatiebuffer

€ 5.000

B.

Instelling reserve Opvang ontheemden Oekraïne

€ 3.400

C.

Instelling reserve Grondbedrijf

€ 1.250

D.

Aanvulling reserve Nieuwbouw BWRI

E.

Instelling reserve Opvang Zuidbroek Totaal overige bestemmingsvoorstellen

€ 700 € 400 € 10.750

Ontwikkeling Algemene Reserve Het jaarrekeningresultaat 2022, de overhevelingen en overige bestemmingsvoorstellen leiden tot een toevoeging aan de Algemene Reserve van afgerond € 1,9 miljoen.

Bedragen x € 1.000 Jaarrekeningresultaat

€ 17.235

Overhevelingen

-€ 4.593

Overige bestemmingsvoorstellen

-€ 10.750

Restant (toevoegen Algemene Reserve)

+ € 1.892

Dit houdt in dat de Algemene Reserve groeit tot een hoogte van € 13,5 miljoen. Met een benodigde weerstandscapaciteit van afgerond € 4,8 miljoen, is de weerstandsratio 2,8. Bedragen x € 1.000 Algemene Reserve 31-12-22

€ 11.581

Toevoeging

+ € 1.892

Algemene Reserve 01-01-23

€ 13.473

Begrotingswijziging 2023-014 Betrokken teams Naam voorstel Besluitvorming Incidenteel / Structureel Begrotingswijziging exploitatie

Jaarrekening 2022 Raad Incidenteel Lasten

Baten

Naam programma

Dorpen en Wijken

bedragen per duizend euro Saldo voor Toevoeging Onttrekking bestemming reserve/ reserve/ + = voordeel voorziening voorziening - = nadeel

192

-192

192

Sociaal

2.562

-2.562

2.562

Economie

804

-804

804

Bestuur en bedrijfsvoering

1.035

-1.035

1.035

Totalen begrotingswijziging exploitatie

4.593

-4.593

4.593

Saldo na bestemming + = voordeel - = nadeel

Dienstverlening Gevolgen gas- en zoutwinning

Begrotingswijziging investeringen (balansmutaties) Uitgaven

Inkomsten

Saldo balans Saldo balans + = toename Onttrekking Toevoeging + = toename - = afname - = afname

Investeringen algemene reserve b estemmingsreserves

4.593

saldo van rekening

17.235

reserves

1.892

1.892

15.343

10.750 -17.235

21.828

17.235

-4.593

21.828

17.235

-4.593

voorzieningen

Totalen begr.wijz.investeringen/balans

Toelichting op begrotingswijziging

10. Communicatie Middels deze wijziging wordt het voordelig resultaat van de jaarrekening 2022 van € 17.235.000 als volgt bestemd: AanAlgemene de jaarrekening wordt bekendheid gegeven door publicaties op de gemeentelijke website, reserve: € 1.892.000 social media (publicatie en samenvatting) die door gemeente Midden-Groningen worden gebruikt en Bestemmingsreserve: door de nieuwsmedia actief te€ informeren tijdens een persbijeenkomst. - overheveling van restant budgetten 2022: 4.593.000 Via de reserve financiële ruimte 2022 worden deze budgetten per programma functioneel geraamd. Hier tegenover staat de onttrekking aan deze reserve. - Storting in diverse (nieuwe) bestemmingsreserves: € 10.750.000

11.

Draagvlak en vervolgtraject (afstemming, tijdpad)

Planning

Jaarrekening 2022

Stukken digitaal beschikbaar

15-6

P&C-markt

20-6

Presentatie met toelichting op hoofdlijn

20-6

Aanleveren technische vragen bij griffie

22-6

Gebundelde beantwoording technische vragen

3-7

Technisch Beraad

4-7

Raadsvergadering

6-7

Aanlevering jaarstukken aan provincie

15-7

Bijlagen 1.

Concept-raadsbesluit jaarrekening 2022

2.

Boekwerk jaarrekening 2022

3.

Overhevelingsvoorstellen behorende bij jaarrekening 2022

4.

Overige bestemmingsvoorstellen behorende bij jaarrekening 2022

5.

Controleverklaring 2022

6.

Accountantsverslag 2022

7.

Reactie College op accountantsverslag