01. Raadsvoorstel hernieuwde kaders sociale teams en welzijn

Openbaar

k

Voorstel Gemeenteraad

Datum:

27 november 2024

Opsteller:

Marleen Bruinsma

Zaak:

1491413

Contactgegevens:

marleen.bruinsma@middengroningen.nl

Portefeuillehoude Evert Offereins r: Onderwerp:

Hernieuwde kaders sociale teams en welzijn

1. Voorstel

-

Kennis te nemen van de landelijke richtlijnen voor sociale teams . De hernieuwde kaders voor sociale teams en welzijn vast te stellen

2. Inleiding We hebben u op 13 mei 2024 op de hoogte gesteld van de problemen bij Kwartier en onze zorg over continuïteit van zorg aan onze inwoners. Daarin hebben we aangegeven dat we op korte termijn meer regie willen nemen op de toegang tot jeugdhulp om de urgente problemen aan te pakken. Voor de langere termijn willen onderzoeken welke vorm het meest passend is voor de uitvoering van de sociale teams en welzijn. Met dit raadsvoorstel schetsen we het stappenplan om te komen tot een passende vorm voor de toekomst. Het stappenplan start met een beoordeling van de huidige kaders sociale teams en welzijn. We verzoeken u de hieruit voortvloeiende hernieuwde kaders vast te stellen. 3. Publiekssamenvatting Vanaf 2023 ervaart Kwartier Zorg en Welzijn problemen bij de uitvoering van sociale teams en welzijn. Om passende zorg te kunnen blijven bieden aan inwoners wil de gemeente de uitvoering van deze sociale teams en welzijn vanaf 2028 anders vormgeven. De raad wordt gevraagd nieuwe kaders hiervoor vast te stellen. 4. Bevoegdheid van de Raad Dit valt onder de kaderstellende rol. 5. Beoogd effect Het vaststellen van hernieuwde kaders voor de uitvoering van sociale teams en welzijn.

Pagin a:

2 van 5

Datu

18 november 2024

m:

1491413

6. Historische context De gemeente heeft een langdurige samenwerking met stichting Kwartier als uitvoerder van wettelijke taken op het gebied van Jeugd en Wmo, evenals welzijnsactiviteiten binnen onze gemeente. Eind 2023 is gebleken dat Kwartier problemen ervaart om aan de opdracht van de gemeente te voldoen. Dat heeft in 2024 geleid tot nader onderzoek door adviesbureau BDO naar de continuïteit, het strategisch partnerschap van Kwartier en de rolverdeling tussen gemeente en Kwartier. Op basis van de bevindingen heeft het college het besluit genomen om de subsidierelatie met Kwartier per 1 januari 2028 te beëindigen. Voor de taken die belegd zijn bij Kwartier heeft de gemeente de behoefte aan een strategisch partner. Omdat Kwartier deze strategische partner niet is, neemt de gemeente zelf een sturende strategische rol op zich in de toegang tot zorg. Uitgangspunten transitiefase (collegevoorstel 8 april 2024): 1. Op korte termijn meer sturing op toegang jeugdzorg. Op de korte termijn wil de gemeente zelf de strategische rol vervullen waaronder het bewaken van de kwaliteit, financiële sturing op uitvoering, de werkprocessen en het toezicht op de uitvoering hiervan. Hierbij valt te denken aan de triage en toeleiding tot zorg en opdrachtverstrekking vanuit de taskforce.

Deze afspraken willen we herformuleren met Kwartier als uitvoeringsorganisatie en verwerken in de opdracht van 2025. 2. Regievoering toegang tot jeugd zelf doen, uitvoering uitbesteden. De gemeente wil zelf meer sturing en regie rond de wettelijke taak en de toegang en herkent zich in de bevindingen vanuit BDO om de uitvoering hiervan uit te besteden. De gemeente heeft ook behoefte aan een strategische partner in de welzijnstaken en uitvoering in het voorliggend veld om de transformatie vorm te geven en daarmee ook aan te sluiten bij de Hervormingsagenda jeugd. Normalisering van problematiek zoals verwoord in de visie sociale veerkracht en sociale netwerkversterking door collectieve inzet, is nog niet door Kwartier gerealiseerd. Deze transformatie komt nog onvoldoende van de grond binnen de sociale teams. Gemeentelijke regievoering in de toegang tot zorg geeft ons de mogelijkheid tot vraagverheldering en een zorgvuldige afweging in de toeleiding naar indicatiestelling en zorg. De gemeente zorgt dat dit past bij de wensen van de burger en dit gebeurt in samenwerking met alle ketenpartners. De benodigde beschikkingen zijn dan in lijn met het gemeentelijke beleid. De benodigde inzet van deskundigheid kan gelaagd worden opgebouwd, waarbij de gemeente met name op het proces stuurt en de inhoud elders gericht kan betrekken.

Eenvoudige casuïstiek wordt door de gemeente direct afgehandeld in triage, terwijl complexe vraagstukken een uitgebreider traject kennen waarbij ketenpartners worden betrokken. Door zelf de toegang te verzorgen, kan de gemeente sturen op meer systeemgerichte interventies vanuit het voorliggend veld, passend bij de principes van sociale veerkracht. 3. Businesscase Toegang. We zullen een business case moeten bouwen omdat we hiermee het initiatief nemen voor een grootschalige verandering. Deze businesscase omvat o.a. doelen en doelstellingen, een financiële en organisatorische analyse, de personele impact van dit proces en de communicatie. 7. Argumenten Naar aanleiding van vragen van de raad op 11 juli 2024 hebben we gemeend een aantal zorgvuldige

Pagin a:

3 van 5

Datu

18 november 2024

m:

1491413

tussenstappen te moeten maken om tot een weloverwogen keuze voor de toekomstige vorm van sociale teams en welzijn te komen. Het voornemen om een transitiemanager aan te stellen voor het opstellen van een businesscase en transitieplan is uitgesteld om meer tijd te nemen voor een goede analyse van de huidige situatie en de ontwikkelingen rond sociale teams voorafgaand aan het bepalen van de nieuwe vorm. Hierbij is ondersteuning gevraagd aan VNG en afgesproken deze fase in goede samenwerking met Kwartier te doorlopen in een aantal stappen. Door het stopzetten van de subsidierelatie met Kwartier is er ruimte om vanaf 2028 een nieuwe vorm te kiezen voor de sociale teams en welzijn. De raad heeft verzocht om actuele ontwikkelingen te schetsen en de vraag te stellen of er aanleiding is om de kaders te herzien. De notitie 'hernieuwde kaders sociale teams en welzijn (bijlage 1) geeft een toelichting op het voorstel de huidige kaders (afwegingscriteria) voor sociale teams en welzijn (BMC-rapport 2018) aan te passen. De voorgestelde hernieuwde kaders sluiten aan bij ontwikkelingen en verplichte landelijke richtlijnen die in 2028 van kracht zijn. We vragen u deze hernieuwde kaders vast te stellen. Stappenplan vormgeven sociale teams en welzijn vanaf 2028 Met ondersteuning van VNG is een stappenplan opgesteld om te komen tot een passende vorm voor sociale teams en welzijn vanaf 2028.

Kwartier is nauw betrokken, want de transitie start zodra er duidelijkheid is over de toekomstige vorm. 1. Advies hernieuwen kaders sociale teams

en welzijn December 2024: vaststellen raad Het schetsen van een passende vorm begint met het in kaart brengen van de ontwikkelingen in het sociaal domein en de invloed hiervan op de actualiteit van huidige kaders. We hebben VNG gevraagd om hierover te informeren en te adviseren. Mede op basis van deze inzichten zijn de kaders voor sociale teams en welzijn getoetst en wordt geadviseerd de huidige kaders aan te passen. 2. Bepalen onderdelen toekomstige sociale teams

en welzijn Oktober 2024 – december 2024 De landelijke richtlijnen schrijven op hoofdlijnen voor waar sociale teams aan moeten voldoen vanaf 2028. Op basis van deze richtlijnen beschrijven we de onderdelen van de toekomstige sociale teams en welzijn. Door de onderdelen te beschrijven en te kiezen voor duidelijke naamgeving voorkomen we dat er verschillende beelden ontstaan over de werkzaamheden/taken van de sociale teams en welzijn. De onderdelen komen terug in de vormen die worden getoetst onder punt 4. 3. Terugkijken op de invulling van opdrachtgeverschap en

opdrachtnemerschap November - december 2024 De beoogde transformatie en grip op de toenemende vraag naar jeugdhulp is onvoldoende tot stand gekomen. Het kiezen voor een andere vorm in 2028 is geen garantie voor succes in de toekomst. VNG heeft inzage gegeven in de succesfactoren, dat gaat enerzijds over een gedeelde visie en werkwijze, anderzijds over de invulling van het opdrachtgever- en opdrachtnemerschap. We gaan deze rolinvulling evalueren samen met Kwartier. De lessen die hieruit komen worden meegenomen bij de inrichting en randvoorwaarden van de toekomstige vorm.

Pagin a:

4 van 5

Datu

18 november 2024

m:

1491413

4. Keuze toekomstige vorm sociale teams en welzijn

December 2024 – januari 2025, maart 2025: vaststellen raad Aan de hand van de geschetste onderdelen worden drie vormen getoetst aan de kaders (na vaststelling van deze kaders in december 2024):  Inbesteden: alle onderdelen vallen onder de gemeente.  Uitbesteden: alle onderdelen worden uitgevoerd buiten de gemeente.  Mengvorm: er wordt nog nader bepaald welke onderdelen vallen onder de gemeente en welke onderdelen worden uitbesteed. Bij de keuze voor de meest passende vorm is expliciete aandacht voor:  Haalbaarheid van de gewenste vorm (juridisch, financieel, organisatorisch)  Invulling van opdrachtgever- en opdrachtnemerschap  Leerpunten uit de evaluatie  Een vorm die past bij de aard van de gemeente en de vraagstukken van haar inwoners 5. Uitwerken businesscase en opstellen

transitieplan Maart-september 2025 In de laatste fase wordt voor de gewenste vorm een businesscase uitgewerkt en een transitieplan voor implementatie opgesteld. Deze businesscase omvat o.a. een risicoanalyse, doelen en doelstellingen, een volledige financiële en organisatorische analyse, de personele impact van dit proces en de communicatie. In de uitwerking zal expliciet worden aangegeven op welke wijze de raad het college kan controleren op de uitvoering van het opdrachtgeverschap. Voor de controlerende rol van de raad is aandacht voor de vier principes van goed opdrachtgeverschap (VNG):  Doelen van gemeente en gemeenschappelijke doelen  Taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden van de samenwerking, inclusief toelichting op de strategische rol  Prestaties (SMART geformuleerd) van het samenwerkingsverband  Inrichting opdrachtcyclus ten behoeve van tijdige, vooraf bepaalde en open informatieverstrekking aan de raad Daarnaast is er specifieke aandacht voor de personele component, zowel vanuit het perspectief van zorg voor het personeel als vanuit het perspectief van continuïteit van de zorg voor cliënten. 8. Kanttekeningen en risico’s De urgente problematiek bij Kwartier heeft de nodige aandacht en verdient op korte termijn verbetering. Het risico bestaat dat we een toekomstige vorm kiezen om de huidige problemen aan te pakken. Dat is niet de bedoeling.

Daarom hebben we twee maatregelen genomen: 1. We volgen twee afzonderlijke routes om 1) de urgente problematiek aan te pakken en 2) de toekomstige vorm te schetsen. Ook de informatievoorziening aan u volgen we twee gescheiden routes. U wordt middels een raadsbrief geïnformeerd over de aanpak van de urgente problemen bij Kwartier. 2. Ook bestaat het risico dat bij Kwartier onrust ontstaat over de urgente problemen en onzekerheid over de toekomst. Dit kan bijvoorbeeld leiden tot vertrek van (schaars) personeel.

Pagin a:

5 van 5

Datu

18 november 2024

m:

1491413

Duidelijke en tijdige informatie is belangrijk, we trekken hierin samen op met de bestuurder van Kwartier. Het personeel wordt door Kwartier meegenomen in de stappen die we zetten op korte termijn en betrokken bij de transitie naar een nieuwe fase. We toetsen regelmatig of er vragen zijn en of de communicatie voldoende is. 9. Financiële paragraaf

Het voorstel heeft op dit moment geen financiële consequenties. In het vervolgtraject zal dit waar nodig verder uitgewerkt worden. 10.Communicatie Er is afstemming met Kwartier over communicatie richting raad. Dit wordt vooraf afgestemd. 11.Draagvlak en vervolgtraject (afstemming, tijdpad) De tijdslijn voor de raad ziet er in tijd als volgt uit. December 2024 Besluitvorming hernieuwde kaders Maart 2025 Besluitvorming vorm toekomstscenario Juni 2025 Ter informatie: concept businesscase en aandachtspunten transitieplan September 2025 Ter informatie: uitgewerkt businesscase en transitieplan sociale teams en welzijn We willen graag op een actieve manier met raad in gesprek blijven over de genoemde stappen voor het invullen van het toekomstscenario en verzoekt de raad aan te geven op welke wijze ze tussentijds meegenomen wil worden.

Burgemeester en wethouders van de gemeente Midden-Groningen,

E. van Lente Burgemeest er

M.H.M. NieuwenhuijsenJanssens Gemeentesecretaris

Bijlage: 1 Bijlage Notitie hernieuwde kaders sociale teams en welzijn