01. Raadsvoorstel belastingverordeningen

Openbaar

Voorstel Gemeenteraad

Datum:

21 oktober 2024

Opsteller:

Theo Bakker

Zaak:

1465386

Contactgegevens:

theo.bakker@midden-groningen.nl

Portefeuillehouder: Markus Ploeger Onderwerp:

Belastingverordeningen 2025

1. Voorstel 1. De onderstaande verordeningen op de heffing en invordering van gemeentelijke belastingen vast te stellen voor het belastingjaar 2025:  Onroerende-zaakbelastingen (ozb)  Afvalstoffenheffing  Rioolheffing  Leges  Lijkbezorgingsrechten  Toeristenbelasting  Forensenbelasting  Marktgelden  Liggelden 2. Het legestarief voor een rijbewijs vast te stellen op het door het Rijk nog af te geven maximum. 2. Inleiding Op 7 november 2024 heeft uw raad de programmabegroting voor 2025 vastgesteld. samen met een pakket bezuinigingsvoorstellen en voorstellen voor opbrengstverhogende maatregelen. Deze besluitvorming is in de verordeningen verwerkt en opgenomen. Om de opbrengsten te kunnen realiseren dienen de onder punt 1 genoemde belastingverordeningen door u te worden vastgesteld. 3. Publiekssamenvatting De gemeente Midden-Groningen heft belastingen om ervoor te zorgen dat gemeentelijke taken betaald kunnen worden. Dit gebeurt ook in 2025. De belangrijkste zijn de ozb, de rioolheffing en de afvalstoffenheffing. Ieder huishouden en bedrijf krijgt met één of meer van deze belastingen

Pagina:

2 van 7

Datum:

28 oktober 2024

Zaak:

1465386

te maken. Daarnaast heft de gemeente leges (voor bijvoorbeeld een aanvraag voor een paspoort of een omgevingsvergunning), toeristenbelasting, lijkbezorgingsrechten en markt- en liggelden. Het college stelt de raad voor om de tarieven en de kostendekking van een aantal heffingen te verhogen en om een nieuwe belasting in te voeren: de forensenbelasting. De gemeenteraad stelt de verordeningen op 19 december 2024 vast. 4. Bevoegdheid van de Raad De gemeenteraad is volgens artikel 147 van de Gemeentewet het bevoegde bestuursorgaan om verordeningen vast te stellen. 5. Beoogd effect Door het vaststellen van de verordeningen is vastgelegd wie welke belasting of heffing moet betalen en hoe hoog de tarieven zijn. Daarnaast is het vaststellen van de verordening noodzakelijk om de begrote belastingopbrengsten te realiseren. 6. Historische context Het vaststellen van de belastingverordeningen is een jaarlijks terugkerend besluit van de raad. Tijdens de begrotingsbehandeling heeft uw raad de financiële kaders al vastgesteld. Parallel aan de begroting hebt u ingestemd met een tweetal separate voorstellen: bezuinigingsvoorstellen en een voorstel voor het verhogen van de dekkingsgraad van de afvalstoffenheffing. Als onderdeel van de bezuinigingsvoorstellen zijn ook enkele opbrengstverhogende belastingmaatregelen meegenomen.

Besluitvorming over de aanvullende OZB-verhoging wordt nogmaals aan uw raad op 19 december voorgelegd. In de paragraaf Lokale Heffingen van de begroting is het beleid rond de gemeentelijke belastingen, het kwijtscheldingsbeleid, de kostendekking van de tarieven en de woonlastendruk benoemd. De besluitvorming tijdens de begroting heeft de tabel over de woonlastendruk achterhaald; een nieuwe tabel treft u aan op pagina 4 van dit voorstel. 7. Argumenten Beslispunt 1. De onderstaande verordeningen op de heffing en invordering van gemeentelijke belastingen vast te stellen voor het belastingjaar 2025: Onroerende-zaakbelastingen (ozb) De grondslag van heffing van ozb is de vastgestelde WOZ-waarde van de onroerende zaak. Deze WOZ-waarde dient volgens de Wet WOZ jaarlijks te worden vastgesteld. De waarden die van toepassing zijn in het belastingjaar 2025 zijn bepaald op basis van de waardepeildatum 1 januari 2024. De gemeente kan drie verschillende tarieven hanteren. Deze hebben betrekking op een eigenarenheffing voor woningen, een eigenarenheffing voor niet-woningen en een gebruikersheffing voor niet-woningen. De tarieven zijn percentages van de WOZ-waarde. De gemeenteraad is vrij om keuzes te maken over de hoogte van deze percentages. De wet geeft echter geen ruimte om meer dan de genoemde drie heffingen te hanteren.

Pagina:

3 van 7

Datum:

28 oktober 2024

Zaak:

1465386

Om de tarieven te berekenen wordt de begrote OZB-opbrengst (aangevuld met kosten voor bezwaar en kwijtschelding) gedeeld door de WOZ-capaciteit van onze gemeente (totale WOZwaarde van objecten opgeteld). In de WOZ-capaciteit wordt rekening gehouden met de verwachte toename van het areaal en wijzigingen in de eigenschappen hiervan.

In de begroting is voor de opbrengst van de ozb, conform het amendement van uw raad van 8 november 2023, gerekend met een over een periode van vier jaar samengesteld indexeringspercentage. De grondslag is het consumentenprijsindexcijfer (CPI) van twee jaren voorafgaand aan het jaar en een prognose van de twee daaropvolgende jaren. Dus de cijfers over 2022 tot en met 2025. Dit percentage komt uit op 4,9% (in de oude methodiek zou de indexering 3,8% bedragen). De aangepaste indexatiemethodiek heeft een structureel financieel nadelig effect. Om deze reden is een aanvullende OZB-verhoging van 2,4% in 2025 en 2026 voorgesteld. Het indexatiepercentage voor de OZB komt hiermee op 7,3%. Met dit percentage is in de tariefstelling in de verordening OZB gerekend. Er is geen één op één relatie tussen de WOZ-waarden en de opbrengst van de OZB. Als de WOZwaarden stijgen, neemt het tarief af. Andersom geldt dat ook: als de WOZ-waarden dalen, neemt het tarief toe om de begrote opbrengst te kunnen behalen. Daar rekenen we dus naartoe. Ons taxatiebureau heeft de waardeontwikkeling van de woningen berekend op 6%. Hiermee komen we hoger uit dan de landelijke schatting van 2,5% tot 4,5% die de Waarderingskamer hanteert, maar passen we goed in het regionale beeld. Bij de ons omliggende gemeenten die inmiddels waardeprognoses hebben afgegeven varieert de stijging van 4,0% tot 8,9%.

Afvalstoffenheffing De kostendekking van de afvalstoffenheffing is de afgelopen jaren onder de gewenste 100% gebleven. Vier jaar geleden heeft uw raad al besloten om de opbrengst van deze heffing stapsgewijs te verhogen, met vier maal 5% per jaar. Vorig jaar is daarnaast het vastrecht verhoogd met € 10. U hebt met amendementen bij de begrotingsbehandeling besloten om, met inachtneming van een beperkte stijging van de lastendruk, de kostendekking voor 2025 een extra impuls te geven. Deze komt nu uit op circa 88%. Het vastrecht van de afvalstoffenheffing neemt hierdoor komend jaar toe met € 28 per huishouden en de ledigingen van een minicontainer met € 0,60 per aanbieding. Verder hebt u een tarief van € 25 geïntroduceerd voor het ophalen van snoeiafval (de 'takkenroute'). Uw raad heeft een onderzoek gevraagd om ook in het kwijtscheldingsbeleid prikkels te creëren voor het aanbieden van minder restafval. Ons huidige beleid stimuleert het aanbieden van minder restafval al: kwijtschelding wordt gemaximeerd op het gemiddelde aantal afvalaanbiedingen van de huishoudens in onze gemeente. Dat is in de verordening afvalstoffenheffing geregeld. We zien dat het afvalaanbod van de kwijtscheldingsgerechtigden ook ongeveer op dat gemiddelde zit. Maar wie meer aanbiedt, moet bijbetalen.

Pagina:

4 van 7

Datum:

28 oktober 2024

Zaak:

1465386

U heeft ingestemd met een kosteloze inzameling van medisch afval van huishoudens die dit noodgedwongen moeten aanbieden. Daarvoor gold tot 2024 een forfaitaire vrijstellingsregeling van een aantal afvalaanbiedingen. Deze kunnen we nu uit de verordening schrappen. Rioolheffing In februari 2024 heeft uw raad een nieuw Water-rioolprogramma (WRP) vastgesteld. In dat plan is een financieringsbehoefte voor de gemeentelijke watertaken opgenomen waarbij de rioolheffing het dekkingsmiddel is. We gingen er van uit dat we voor 2025 de rioolheffing iets moesten verhogen: van € 190 naar € 198. Deze inschatting is correct gebleken. Vorig jaar hebben we meer gestalte gegeven aan het principe ‘de vervuiler betaalt’ dan in de jaren daarvoor. We beoogden een opbrengst van € 200.000 uit een heffing voor grootverbruikers: bedrijven die meer dan 500m3 afvalwater op het gemeentelijk rioleringsstelsel lozen. Dat is in 2024 echter uitgekomen op circa € 160.000. Voor 2025 is in het WRP gerekend met € 217.000 van de grootverbruikers. Daarom willen we deze tarieven voor deze categorie verhogen. Alles bij elkaar genomen blijft de heffing dan nog steeds volledig kostendekkend. Woonlasten De ozb, de rioolheffing en de afvalstoffenheffing vormen samen de woonlasten. Deze belastingen worden in onze gemeente opgelegd aan eigenaren/bewoners van koopwoningen. Huurders krijgen alleen de afvalstoffenheffing.

In onze gemeente woont 62% van alle huishoudens in een koopwoning. De gemiddelde woonlasten zijn dus van toepassing op die groep. In onderstaande grafiek staat de woonlastenontwikkeling van de verwachte realisatiecijfers van 2024 naar de prognose voor 2025. We gaan daarbij uit van een koopwoning met een gemiddelde WOZ-waarde en een gemiddeld afvalaanbod. Huishoudens kunnen hier wellicht nog op sturen door zoveel mogelijk afval te scheiden en gebruik te maken van de gratis inzamelmogelijkheden.

Belasting Ozb Afvalstoffenheffing Rioolheffing Totaal

Realisatie 2024 € 572 € 273 € 190 € 1.035

Raming 2025 € 614 € 305 € 198 € 1.117

Verschil € 42 € 32 €8 € 82

Leges In 2024 is de nieuwe Omgevingswet ingevoerd. Bij het vaststellen van de legesverordening 2024, eind december 2023, verwachtten we dat er een redelijke kans was dat we in de loop van het jaar wijzigingsvoorstellen zouden moeten doen. Dat is niet nodig gebleken. We hebben het afgelopen jaar wel ervaring opgedaan met de nieuwe wet en de uren die nodig zijn om bijvoorbeeld een vergunning te verlenen. We hebben geconstateerd dat de leges voor bepaalde onderdelen in onze gemeente relatief laag waren. Deze trekken we, conform uw besluit over de bezuinigingsvoorstellen, op naar een meer kostendekkend niveau.

Pagina:

5 van 7

Datum:

28 oktober 2024

Zaak:

1465386

Dat geldt ook voor de leges voor huwelijksvoltrekking. Onze gemeente is hierin altijd veel goedkoper geweest dan de ons omliggende gemeenten. Wij denken €20.000 extra opbrengst te kunnen halen door de huwelijksleges op alle onderdelen te verhogen, op een manier dat bruidsparen wel in Midden-Groningen blijven trouwen. Bruidsparen die hun huwelijk door een eigen trouwambtenaar willen laten voltrekken gaan de benoeming van de trouwambtenaar betalen. Daar is een tarief voor opgenomen. Ook het tarief voor flitshuwelijken was lager dan in andere gemeenten en is daarom verhoogd. De leges voor activiteiten in het kader van de Telecommunicatiewet willen we eveneens verhogen, zodat het domein ‘Kabels en Leidingen’ meer kostendekkend wordt. De overige tarieven verhogen we standaard met het interne indexeringscijfer van 3,22%. Er is binnen de legesverordening ruimte voor deze indexering. Lijkbezorgingsrechten Op 24 oktober hebt u het beleidsplan Begraven en Herdenken vastgesteld, waarin ook een nieuwe beheerverordening is meegenomen. Uit deze stukken vloeien enkele zaken voort die betrekking hebben op de lijkbezorgingsrechten. Zo hebben we de mogelijkheid ingebracht om grafrechten en onderhoud voor 50 jaar af te spreken. Ook kan gekozen worden om het onderhoud voortaan jaarlijks te betalen in plaats van voor een langjarige periode.

De tarieven voor de gemeentelijke begraafplaatsen zijn, met uitzondering van die aan de Knijpslaan Oost in Hoogezand, in 2023 en 2024 al gelijkgetrokken. We stellen nu voor om het aparte hoofdstuk voor deze begraafplaats te schrappen, zodat de hele verordening is geharmoniseerd. De kostendekking van de lijkbezorgingsrechten ligt al geruime tijd onder de 100%. Bij de behandeling van de bezuinigingsvoorstellen hebt u ingestemd met een verhoging van de beoogde opbrengst. Voor het begraven zelf is besloten tot een gefaseerde ingroei naar 100% kostendekking in 2028 en voor de overige tarieven volledige kostendekking ingaande volgend jaar. Toeristenbelasting De tarieven van de toeristenbelasting blijven gelijk aan die van 2024. De campings houden het lage tarief van € 1,30 per overnachting en de overige categorieën houden het hoge tarief van € 1,60. Ook de seizoensgebonden differentiatie in de tarieven voor de vaste standplaatsen blijft hetzelfde als vorig jaar. Forensenbelasting De forensenbelasting wordt geheven van natuurlijke personen die niet hun hoofdverblijf in de gemeente hebben, maar hier wel -gedurende meer dan 90 dagen per jaar- een gemeubileerde woning voor zichzelf ter beschikking hebben. Deze belasting is in veel gemeenten bedoeld om tweede woningbezit te ontmoedigen. U bent akkoord gegaan met de forensenbelasting als inkomstenverhogende maatregel.

We berekenen een tarief overeenkomstig dat van de ozb voor woningen. We verwachten zo een extra opbrengst van € 90.000 in 2025. Marktgelden en Liggelden De verordeningen zijn ongewijzigd en de tarieven zijn geïndexeerd met 3,22%.

Pagina:

6 van 7

Datum:

28 oktober 2024

Zaak:

1465386

In 2025 krijgt u een voorstel over de toekomst van de gemeentelijke havens, waarin ook de liggelden aan de orde komen. Beslispunt 2. Het legestarief voor een rijbewijs vast te stellen op het door het Rijk nog af te geven maximum. Het Rijk stelt van sommige tarieven de maximale hoogte vast. Het gaat om de tarieven van reisdocumenten, rijbewijzen en kansspelvergunningen. Tot dusverre hebben we in MiddenGroningen steeds de maximale tarieven overgenomen. Op dit moment is alleen het tarief voor de rijbewijzen nog niet bekend gemaakt. We weten nog niet wanneer dat het geval is. Om te voorkomen dat we dit later met een apart voorstel moeten regelen, stellen wij u voor om ook dit jaar alvast met het maximum in te stemmen. De precieze invulling wordt direct na de bekendmaking uiteraard in de verordening opgenomen. 8. Kanttekeningen en risico’s Om rechtsgeldig te zijn, dienen de verordeningen vóór 31 december 2024 te zijn vastgesteld en gepubliceerd. 9. Financiële paragraaf De tarieven zijn, met de kennis van nu, zodanig berekend dat de begrote opbrengsten gemeentelijke belastingen gehaald worden. 10. Communicatie Het raadsbesluit tot vaststelling van de belastingverordeningen wordt gepubliceerd in de Regiokrant, op www.overheid.nl, en op de gemeentelijke website. Daarnaast verschijnt er in februari 2025 een uitgebreide publicatie over de gemeentelijke belastingheffing in de Regiokrant.

De verordeningen zelf zijn pas geldig na publicatie. 11. Draagvlak en vervolgtraject (afstemming, tijdpad) Bij het opstellen van de belastingverordeningen hebben we de modelverordeningen van de VNG als leidraad gebruikt. De inbreng van de bij de heffingen betrokken medewerkers is meegenomen, evenals die van de teams Financiën, Juridische Zaken en Concerncontrol. Burgemeester en wethouders van de gemeente Midden-Groningen,

Erica van Lente Burgemeester

Bijlage:

Marjolijn Nieuwenhuijsen Gemeentesecretaris

        

Pagina:

7 van 7

Datum:

28 oktober 2024

Zaak:

1465386

Verordening op de heffing en invordering van Onroerende-zaakbelastingen Verordening op de heffing en invordering van Afvalstoffenheffing Verordening op de heffing en invordering van Rioolheffing Verordening op de heffing en invordering van Leges Verordening op de heffing en invordering van Lijkbezorgingsrechten Verordening op de heffing en invordering van Toeristenbelasting Verordening op de heffing en invordering van Forensenbelasting Verordening op de heffing en invordering van Marktgelden Verordening op de heffing en invordering van Liggelden