01. Raadsvoorstel Belastingverordeningen 2026

Openbaar

Voorstel Gemeenteraad

Datum:

28 oktober 2025

Opsteller:

Theo Bakker

Zaak:

1615264

Contactgegevens:

theo.bakker@midden-groningen.nl

Portefeuillehouder: Markus Ploeger Onderwerp:

Belastingverordeningen 2026

1. Voorstel 1. De onderstaande verordeningen op de heffing en invordering van gemeentelijke belastingen en heffingen vast te stellen voor het belastingjaar 2026: − onroerende-zaakbelastingen (OZB) − afvalstoffenheffing − rioolheffing − leges − lijkbezorgingsrechten − toeristenbelasting − forensenbelasting − marktgelden − liggelden 2. De legestarieven voor kansspelvergunningen, rijbewijzen en reisdocumenten vast te stellen op het door het Rijk te publiceren maximum.

2. Inleiding Op 6 november 2025 heeft de raad de programmabegroting voor 2026 vastgesteld, samen met een aantal bezuinigingsvoorstellen en voorstellen voor opbrengstverhogende maatregelen. Om de opbrengsten te kunnen realiseren dienen de onder punt 1 genoemde belastingverordeningen door u te worden vastgesteld. 3. Publiekssamenvatting De gemeente Midden-Groningen legt belastingen en heffingen op om ervoor te zorgen dat gemeentelijke taken betaald kunnen worden. Dat gebeurt ook in 2026. De opbrengst van de onroerende-zaakbelasting (OZB), de toeristenbelasting en de forensenbelasting zijn vrij

Pagina:

2 van 6

Datum:

28 oktober 2025

Zaak:

1615264

besteedbaar. De opbrengsten van de rioolheffing, afvalstoffenheffing, leges, lijkbezorgingsrechten en de markt- en liggelden kunnen alleen voor dekking van specifieke kosten gebruikt worden. Ieder huishouden en bedrijf krijgt met één of meer van deze heffingen of belastingen te maken. De raad heeft besloten om de kostendekking van de afvalstoffenheffing te verbeteren. Andere heffingen stijgen met een indexeringspercentage. 4. Bevoegdheid van de Raad De gemeenteraad is volgens artikel 147 van de Gemeentewet het bevoegde bestuursorgaan om verordeningen vast te stellen. 5. Beoogd effect Door het vaststellen van de belastingverordeningen is vastgelegd wie welke belasting of heffing moet betalen en hoe hoog de tarieven zijn. Daarnaast is het vaststellen van de verordeningen noodzakelijk om de begrote belastingopbrengsten te realiseren. 6. Historische context Het vaststellen van de belastingverordeningen is een jaarlijks terugkerend besluit van uw raad. Tijdens de begrotingsbehandeling op 6 november 2025 heeft uw raad de financiële kaders al vastgesteld. In de Paragraaf Lokale Heffingen is de geraamde opbrengst van de heffingen verantwoord. Daarnaast is in deze paragraaf het gemeentelijk belastingenbeleid, de kostendekking van de tarieven, de woonlastendruk en het kwijtscheldingsbeleid benoemd.

U hebt bij de behandeling van de begroting ook besloten om de kostendekking van de afvalstoffenheffing te verbeteren, door zowel kostenbesparende als inkomstenverhogende maatregelen. 7. Argumenten Beslispunt 1. De onderstaande verordeningen op de heffing en invordering van gemeentelijke belastingen vast te stellen voor het belastingjaar 2026: onroerende-zaakbelastingen (OZB) De grondslag van heffing van OZB is de vastgestelde WOZ-waarde van de onroerende zaak. Deze WOZ-waarde dient volgens de Wet WOZ jaarlijks te worden vastgesteld. De waarden die van toepassing zijn in het belastingjaar 2026 zijn bepaald op basis van de waardepeildatum 1 januari 2025. De gemeente hanteert drie verschillende tarieven. Deze hebben betrekking op een eigenarenheffing voor woningen, een eigenarenheffing voor niet-woningen en een gebruikersheffing voor nietwoningen. De tarieven zijn percentages van de WOZ-waarde. De gemeenteraad is vrij om keuzes te maken over de hoogte van deze percentages. De wet geeft echter geen ruimte om meer dan de genoemde drie tarieven te hanteren. Om de tarieven te berekenen wordt de begrote OZB-opbrengst (aangevuld met een raming van proceskostenvergoedingen en opbrengstderving) gedeeld door de WOZ-capaciteit van onze gemeente. De WOZ-capaciteit is de totale opgetelde waarde van de WOZ-objecten. In de WOZ-

Pagina:

3 van 6

Datum:

28 oktober 2025

Zaak:

1615264

capaciteit wordt rekening gehouden met de verwachte toename van het areaal. In de begroting is voor de opbrengst van de OZB gerekend met een over een periode van vier jaar samengesteld indexeringspercentage. De grondslag is de consumentenprijsindex (CPI) van 2023 en 2024, met een prognose van 2025 en 2026. Dit percentage komt uit op 3,2%. Daarmee verhogen we de opbrengst 2025 van de OZB. Ons taxatiebureau heeft de waardeontwikkeling van de woningen in Midden-Groningen berekend op 10,7%. De Waarderingskamer verwacht dat de gemiddelde waarde van woningen in heel Nederland stijgt met 9,5% tot 11,5%. De gemeenten in onze regio waar inmiddels cijfers van bekend zijn sluiten aan bij het beeld van onze gemeente: tussen 11,5% en 13%. De belastingcapaciteit van de groep niet-woningen zoals winkels, kantoren, fabrieken, scholen en grondpercelen is met 8,9% gestegen. Dat komt met name door areaaluitbreiding, waaronder de ontwikkeling van een nieuw zonnepark. Er is geen één op één relatie tussen de WOZ-waarden en de opbrengst van de OZB. Om de begrote opbrengst te behalen werkt het als volgt. Als de WOZ-waarden stijgen, wordt het tarief lager. Andersom geldt dat ook: als de WOZ-waarden dalen, wordt het tarief hoger Onderstaand zien we dat vanwege de waardestijging de tarieven dalen:

Tarief (percentage van de WOZ-waarde) Woningen Niet-woningen eigenaren Niet-woningen gebruikers

2025 0,1741% 0,4638% 0,3636%

2026 0,1595% 0,4536% 0,3522%

afvalstoffenheffing Net als bij andere heffingen streven we bij de afvalstoffenheffing naar 100% kostendekking. De afgelopen jaren zijn we daar stapsgewijs naar toe gegroeid. Vorig jaar heeft uw raad besloten om de laatste stap naar volledige kostendekking in 2026 te realiseren. U hebt ingestemd met kostenreducties door de inzamelfrequentie van het huishoudelijk afval aan te passen en een tarief geïntroduceerd voor het aanbieden van GFT-afval. Om de kostendekking op 100% te krijgen stellen we een stijging van de tarieven voor het restafval voor. In totaal neemt de afvalstoffenheffing toe met € 38,50, uitgaande van een gemiddeld aanbod van zowel restafval als GFT. rioolheffing In 2024 heeft uw raad het Water- en rioolprogramma (WRP) vastgesteld. In dat plan is een meerjarige financieringsbehoefte voor de gemeentelijke watertaken opgenomen, waarbij de rioolheffing het dekkingsmiddel is en volledige kostendekking het doel. Om dit te bereiken hebben we een inschatting gemaakt dat voor de jaarschijf 2026 het standaardtarief van de rioolheffing zal moeten worden verhoogd: van € 198,00 naar € 206,35. Het

Pagina:

4 van 6

Datum:

28 oktober 2025

Zaak:

1615264

tarief voor objecten kleiner dan 50m2 gaat van € 27,15 naar € 29,50 (de tarieven worden afgerond op € 0,05). De heffing voor de grootverbruikers telt eveneens mee voor de kostendekking. We passen de tarieven aan om zo tot de beoogde opbrengst van € 236.000 te komen. woonlasten De OZB, de rioolheffing en de afvalstoffenheffing vormen samen de woonlasten. Deze belastingen worden in onze gemeente opgelegd aan eigenaren/bewoners van koopwoningen. Huurders krijgen alleen de afvalstoffenheffing. In onze gemeente woont 62% van alle huishoudens in een koopwoning. De gemiddelde woonlasten zijn dus van toepassing op die groep. In onderstaande grafiek staat de woonlastenontwikkeling van de verwachte realisatiecijfers van 2025 naar de prognose voor 2026. We gaan daarbij uit van een koopwoning met een gemiddelde WOZ-waarde en een gemiddeld aanbod van het restafval. Dat gemiddelde is nu acht aanbiedingen van een 240 liter container. Huishoudens kunnen op het afvalaanbod wellicht nog sturen door zoveel mogelijk afval te scheiden en gebruik te maken van de gratis inzamelmogelijkheden.

Belasting OZB afvalstoffenheffing rioolheffing Totaal

Realisatie 2025 € 600,00 € 305,00 € 198,00 € 1.103,00

Raming 2026 € 610,00 € 343,50 € 206,00 € 1.159,50

Verschil € 10,00 € 38,50 € 8,00 € 56,50

leges We hebben enkele aanpassingen in de methodiek van de afhandeling van een aanvraag voor een omgevingsvergunning doorgevoerd. Deze zijn in de tarieventabel omschreven. Kort samengevat komt het op het volgende neer. We behouden een tarief voor het vooroverleg, maar maken het daarnaast mogelijk om gratis een eerste oriënterende toets te laten doen, genaamd Verken uw idee. Dit biedt initiatiefnemers de mogelijkheid om hun plannen globaal te toetsen zonder kosten. Bouwleges voor activiteiten aan bestaande woningen waren tot dusver verdeeld over type bebouwing en daarvoor in de plaats willen we nu één gemiddeld tarief gaan hanteren op basis van de tarieven van 2025. Voor buitenplanse omgevingsactiviteiten, wijziging van het omgevingsplan en de uitgebreide voorbereidingsprocedure hebben we een lager bedrag opgenomen als aanvragers zelf alle benodigde stukken inleveren. Als dat niet zo is, dan biedt de gemeente een offerte of begrotingsconstructie aan. Nieuw in de tariefstructuur is dat we, op advies van de Omgevingsdienst Groningen, legesheffing voor maatwerkvoorschriften voor milieubelastende en overige activiteiten invoeren. Deze tariefbepalingen zijn alleen van toepassing bij een aanvraag om een omgevingsvergunning, als er ook maatwerkvoorschriften van toepassingen zijn. Tot nu toe ontbraken deze leges in de verordening.

Alles bij elkaar genomen ramen we de leges met het gemeentelijke indexcijfer van 3,22. lijkbezorgingsrechten Uw raad heeft in 2024 besloten om de tarieven voor het recht op een graf en het onderhoud in één

Pagina:

5 van 6

Datum:

28 oktober 2025

Zaak:

1615264

keer op te trekken naar 100% kostendekking. Deze tarieven zijn nu verhoogd met het gemeentelijke indexpercentage en zijn daarmee begroot op volledige kostendekking. Voor de begraaftarieven zelf is een ingroeimodel afgesproken dat tot 2028 loopt. In 2026 hebben we de tweede tranche van de tariefsverhoging toegepast. Verder is de verordening zelf op enkele punten redactioneel gewijzigd. toeristenbelasting De tarieven van de toeristenbelasting blijven gelijk aan die van 2025. De campings houden het lage tarief van € 1,30 per overnachting en de overige categorieën houden het hoge tarief van € 1,60. Ook de seizoensgebonden differentiatie in de tarieven voor de vaste standplaatsen blijft hetzelfde als vorig jaar. forensenbelasting Vorig jaar heeft uw raad ingestemd met de introductie van forensenbelasting in onze gemeente, om een vrij te besteden inkomstenverhoging van € 90.000 te genereren. De forensenbelasting wordt geheven van natuurlijke personen die niet hun hoofdverblijf in de gemeente hebben, maar hier wel gedurende meer dan 90 dagen per jaar een gemeubileerde woning voor zichzelf ter beschikking hebben. Voor de tariefstelling in 2025 hebben we aansluiting gezocht met de ozb voor woningen. Dat doen we ook in 2026. marktgelden en liggelden De verordeningen zijn ongewijzigd en de tarieven zijn geïndexeerd met 3,22%. Beslispunt 2.

De legestarieven voor kansspelvergunningen, rijbewijzen en reisdocumenten vast te stellen op het door het Rijk te publiceren maximum. Het Rijk stelt van sommige tarieven de maximale hoogte vast. Het gaat om de tarieven van reisdocumenten, rijbewijzen en kansspelvergunningen. Bestendige beleidslijn in Midden-Groningen is om de maximale tarieven over te nemen. Op dit moment zijn de tarieven nog niet bekendgemaakt. We weten nog niet wanneer dat wel het geval is. Om te voorkomen dat we dit later met een apart voorstel moeten regelen, stellen wij u voor om ook dit jaar alvast met het maximum in te stemmen. De precieze invulling wordt direct na de bekendmaking uiteraard in de verordening opgenomen. 8. Kanttekeningen en risico’s Om rechtsgeldig te zijn, moeten de verordeningen vóór 31 december 2025 te zijn vastgesteld en gepubliceerd. 9. Financiële paragraaf De tarieven zijn zodanig berekend dat de begrote opbrengsten gemeentelijke belastingen en heffingen gehaald worden.

10. Communicatie Het raadsbesluit tot vaststelling van de belastingverordeningen wordt gepubliceerd in de

Pagina:

6 van 6

Datum:

28 oktober 2025

Zaak:

1615264

Regiokrant, op www.overheid.nl, en op de gemeentelijke website. Daarnaast verschijnt er in februari 2026 een uitgebreide publicatie over de gemeentelijke belastingheffing in de Regiokrant. De verordeningen zelf zijn pas geldig na publicatie. 11. Draagvlak en vervolgtraject (afstemming, tijdpad) Bij het opstellen van de belastingverordeningen hebben we de modelverordeningen van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten als leidraad gebruikt. De inbreng van de bij de heffingen betrokken medewerkers is meegenomen, evenals die van de teams Financiën, Juridische Zaken en Concerncontrol.

Burgemeester en wethouders van de gemeente Midden-Groningen,

E. van Lente Burgemeester

M.H.M. Nieuwenhuijsen-Janssens Gemeentesecretaris

Bijlagen: • Verordening op de heffing en invordering van onroerende-zaakbelastingen • Verordening op de heffing en invordering van afvalstoffenheffing • Verordening op de heffing en invordering van rioolheffing • Verordening op de heffing en invordering van leges • Verordening op de heffing en invordering van lijkbezorgingsrechten • Verordening op de heffing en invordering van toeristenbelasting • Verordening op de heffing en invordering van forensenbelasting • Verordening op de heffing en invordering van marktgelden • Verordening op de heffing en invordering van liggelden