01. Raadsvoorstel begroting 2026 Stichting Ultiem en Scholengroep OPRON

Voorstel Gemeenteraad

Datum:

22 december 2025

Opsteller:

Klarinde Bosman

Zaak:

1638902

Contactgegevens:

Klarinde.bosman@midden-groningen.nl

Stukken ter inzage:

Geen

Portefeuillehouder: Jur Mellies Onderwerp:

Begroting 2026 Scholengroep OPRON en Stichting Ultiem

1. Voorstel 1. Naar aanleiding van de begroting van Scholengroep OPRON geen zienswijze in te dienen. 2. Naar aanleiding van de begroting van Stichting Ultiem een zienswijze in te dienen zoals geformuleerd in het raadsvoorstel. 2. Inleiding

Wij hebben op 27 november 2025 de begroting 2026 van Scholengroep OPRON ontvangen en op 17 december de begroting van Stichting Ultiem. De lokale overheid heeft een repressieve toezichtrol ten aanzien van een zelfstandige stichting voor openbaar primair onderwijs. Vanuit die rol ontvangt u deze begrotingen.

De Scholengroep OPRON is in drie gemeenten actief is waardoor we de toezicht rol gemeenschappelijk uitvoeren met de gemeenten Veendam, Stadskanaal en MiddenGroningen. Er is besloten in dit proces gezamenlijk op te trekken en dezelfde informatie, vragen en eenduidige besluitvorming te realiseren. Ultiem onderwijs heeft alleen scholen in Midden-Groningen. De begrotingen van Scholengroep OPRON en Ultiem onderwijs zijn vastgesteld door de raad van toezicht en goedgekeurd door de gemeenschappelijke medezeggenschapsraad (GMR). Scholengroep OPRON

• •

Scholengroep OPRON heeft tijdig een duidelijke begroting ingediend. De begroting 2026 laat een negatief resultaat zien van - € 341.339. Dit wordt veroorzaakt door stijgende personeelskosten in combinatie met hoge begrootte investeringslasten en ontwikkelingen binnen het aantal leerlingen. Het negatieve resultaat in 2026 wordt bijna volledig gedekt uit rentebaten van de afgelopen jaren

Pagina:

2 van 5

Datum:

22 december 2025

Zaak:

•

(+€ 353.779,-). Het rekenresultaat ad € 12.440,- valt ten gunste van de algemene reserve. In de jaren na 2027 is het verwachte resultaat wel positief. In de aangeboden begroting wordt duidelijk dat Scholengroep OPRON voorziet in ‘een genoegzaam aantal basisscholen dat voldoet aan de wezenskenmerken van het openbaar onderwijs’.

Ultiem onderwijs •

De begroting van Ultiem is goed leesbaar en duidelijk toegelicht met een oplegnotitie.

•

Op basis van de begroting voorziet Ultiem in 2026 in ‘een genoegzaam aantal basisscholen dat voldoet aan de wezenskenmerken van het openbaar onderwijs’.

•

Het resultaat van de begroting 2026 laat echter een aanzienlijk negatief resultaat zien van circa 7 ton. Ook in de jaren erna wordt een negatief resultaat verwacht. In dit resultaat is de verwachte daling van fte's al verwerkt. Het begrote resultaat van 2025 (begroting 2025) is ook negatief. Het eigen vermogen (algemene reserve) van Ultiem is voor 2025 nog toereikend om het negatieve resultaat in 2025 op te vangen. Als belangrijkste oorzaken noemt Ultiem de dalende leerlingenaantallen, het wegvallen van aanvullende subsidies en oplopende huisvestingslasten (Bijlage 5, Oplegger begroting 2026) De inspectie hanteert een signaleringswaarde voor het eigen vermogen. Verwachting is dat Ultiem in de periode 2025-2030 (ver) onder de norm van de inspectie gaat zakken. Om het tekort te dichten worden extra maatregelen voorgesteld naast de al ingezette bezuiniging op personeel. In totaal verwacht Ultiem circa 25 fte te moeten reduceren op personeel. Dit is mede afhankelijk van de maatregelen die genomen kunnen worden om de materiele kosten te reduceren.

•

•

• •

3. Publiekssamenvatting Aan de gemeenteraad wordt voorgesteld om kennis te nemen van de begroting van Scholengroep OPRON en Stichting Ultiem. Via de begroting, het jaarverslag en de jaarrekening houdt de raad extern toezicht op de schoolbesturen die de scholen voor het openbaar onderwijs in onze gemeente in stand houden. 4. Bevoegdheid van de raad

De gemeente heeft een wettelijke zorgplicht ten aanzien van het openbaar primair onderwijs. Elke gemeente heeft de grondwettelijke taak om te zorgen voor een ‘genoegzaam aantal openbare scholen’ binnen haar grenzen. De scholengroep is een stichting die (vermogensrechtelijk) onafhankelijk is van de gemeente. De Raad van Toezicht van beide besturen stelt de begroting vast. Het onderwijsinhoudelijk en financiële toezicht berust bij de Inspectie van het Onderwijs. De gemeenteraad heeft op grond van de Wet Primair Onderwijs – vanwege haar zorgplicht - een repressieve toezichtrol. Aangezien de financiële situatie van het openbaar basisonderwijs ook van gemeentelijk belang is, dient de gemeente te kunnen beoordelen of de scholengroep financieel gezond is en in staat is om op de korte en lange termijn te kunnen voldoen aan haar financiële verplichtingen. De repressieve toezichtrol is vastgelegd in de statuten van

Pagina:

3 van 5

Datum:

22 december 2025

Zaak:

beide stichtingen. Hierin is opgenomen dat de betrokken gemeenten de mogelijkheid hebben om naar aanleiding van een door de Raad van Toezicht vastgestelde begroting of jaarrekening een zienswijze in te dienen. 5. Beoogd effect

Invulling geven aan de repressieve toezichtrol van de gemeente voor het openbaar primair onderwijs. 6. Historische context De begroting en jaarrekening worden jaarlijks aan uw raad voorgelegd. De jaarrekeningen 2024 zijn in september 2025 behandeld. 7. Argumenten 1.1 Naar aanleiding van de begroting van Scholengroep OPRON geen zienswijze in te dienen

Door het ambtelijk voorportaal (gemeente Veendam) zijn aan Scholengroep OPRON vragen geformuleerd die door de drie gemeenten zijn verzameld en afgestemd. Dit om te kunnen bepalen of een zienswijze nodig is (zie bijlage 3). De vragen zijn afdoende beantwoord en de drie gemeenten stellen gezamenlijk voor om voor OPRON geen zienswijze in te dienen. 1.2 Naar aanleiding van de begroting van Stichting Ultiem een zienswijze in te dienen Gezien het negatieve financiële perspectief en het effect daarvan op de reserves en signaleringswaarden van de inspectie, wordt voorgesteld onderstaande zienswijze in te dienen en Ultiem hierover met een brief (bijlage 7) op de hoogte te brengen. Zienswijze De raad vervult op grond van artikel 48 van de Wet op het primair onderwijs, in samenhang met zijn grondwettelijke zorgplicht, een repressieve toezichtrol ten aanzien van het openbaar primair onderwijs. Deze rol is gericht op het kunnen beoordelen of binne n de gemeente blijvend wordt voorzien in een genoegzaam aantal openbare scholen en of de continuïteit van het openbaar onderwijs is geborgd. De gemeenteraad constateert dat de begroting en het meerjarenperspectief van Stichting Ultiem een structureel negatief financieel beeld laten zien en dat het eigen vermogen naar verwachting onder de signaleringswaarden van de Inspectie van het Onderwijs za l dalen.

Dit baart de raad zorgen met het oog op de financiële weerbaarheid en toekomstbestendigheid van het openbaar primair onderwijs binnen de gemeente. Tegelijkertijd onderkent de gemeenteraad dat Stichting Ultiem een vermogensrechtelijk zelfstandige stichting is en dat het vaststellen van de begroting tot de verantwoordelijkheid van de Raad van Toezicht behoort. De raad stelt vast dat het bestuur en de R aad van Toezicht zich bewust tonen van de financiële opgave en al maatregelen hebben ingezet om het negatieve perspectief te verbeteren. Daarbij wordt voorzichtig omgegaan met incidentele en onzekere inkomsten.

Pagina:

4 van 5

Datum:

22 december 2025

Zaak:

Vanuit het gedeelde belang bij duurzaam en kwalitatief goed openbaar primair onderwijs spreekt de gemeenteraad het vertrouwen uit dat het bestuur en de Raad van Toezicht de ingezette koers voortzetten en verdere stappen zetten om te komen tot een structure el gezonde financiële positie. De raad acht het, in het kader van zijn repressieve toezichtrol, van belang om periodiek te worden geïnformeerd over de voortgang en effecten van deze maatregelen. 8. Kanttekeningen en risico’s De gemeente is risicodrager, omdat we een zorgplicht hebben voor het bieden van voldoende openbaar onderwijs in onze gemeente. Dit kan betekenen dat we invulling moeten geven of bijdragen aan het openbaar onderwijs als schoolbesturen daar zelf niet meer toe in staat zijn. We verwachten dat dit niet plaats zal vinden, door vooraf tijdig te signaleren via een zienswijze en in gesprek te gaan met schoolbesturen over te nemen beheermaatregelen. 9. Financiële paragraaf De begrotingen van beide stichtingen hebben geen invloed op de gemeentelijke begroting. 10. Communicatie Scholengroep OPRON wordt na behandeling in de raad via een brief op de hoogte gebracht van het besluit (bijlage 6). De raad van Toezicht van Ultiem onderwijs wordt via de brief in bijlage 6 geïnformeerd over de zienswijze van de raad. 11.

Draagvlak en vervolgtraject (afstemming, tijdpad) De wethouder onderwijs voert minimaal één keer per jaar overleg met (een vertegenwoordiging van) de Raad van Toezicht. Via dit overleg kunnen eventuele relevante tussentijdse ontwikkelingen worden gedeeld. Met OPRON wordt dit overleg in november gevoerd, samen met de bestuurders van de gemeenten Veendam en Stadskanaal. De wethouder heeft in januari in een overleg met bestuurder een toelichting gevraagd op het financiële perspectief en de maatregelen die genomen worden. Bij het opstellen van dit voorstel zijn de uitkomsten daarvan nog niet bekend. Wanneer hier relevante aanvullende informatie oplevert zal uw raad hierover geïnformeerd worden. Voorgesteld wordt om medio juni in het tweede kwartaal nog een moment te plannen om met de bestuurder en de Raad van Toezicht in een gesprek te gaan over het financiële perspectief en de te nemen maatregelen.

Burgemeester en wethouders van de gemeente Midden-Groningen,

E. van Lente Burgemeester

M.H.M. Nieuwenhuijsen-Janssens Gemeentesecretaris

Bijlage: 1 Begroting scholengroep OPRON 2026 2 Aanbiedingsbrief begroting OPRON 2026 3 Beantwoording vragen OPRON over de begroting 2026 4 Begroting Stichting Ultiem 2026

Pagina:

5 van 5

Datum:

22 december 2025

Zaak:

5 6 7 8

Oplegger begroting 2026 Ultiem Concept brief aan OPRON over besluit raad. Concept zienwijze begroting 2026 Stichting Ultiem Concept raadsbesluit