VERVALLEN 22-002 Bijlage 2. Ingekomen stukken - RM

Ingekomen stukken Commissie

Commissie Ruimte

raadsvergadering

27 januari 2022

datum brief

21-12-2021

onderwerp

293. Het gedoe CO2 en Stikstof 1

ingekomen stuk

293. Het gedoe CO2 en Stikstof 1

categorie

Inwoner

afdeling

Leefomgeving

afzender

Ap Cloosterman

advies

Voor kennisgeving aannemen

Commissie

Commissie Ruimte

raadsvergadering

27 januari 2022

datum brief

17-12-2021

onderwerp

291. Bestemmingsplan Waterpark Veerse Meer - uitspraak voorzieningenrechter

ingekomen stuk

291. Bestemmingsplan Waterpark Veerse Meer - uitspraak voorzieningenrechter geanonimiseerd

categorie

Organisatie

afdeling

Leefomgeving

afzender

Raad van State

advies

Voor kennisgeving aannemen

Commissie

Commissie Ruimte

raadsvergadering

27 januari 2022

datum brief

09-12-2021

onderwerp

290. De moord op een klimaatregelaar

ingekomen stuk

290. De moord op een klimaatregelaar

categorie

Inwoner

afdeling

Leefomgeving

afzender

Ing. Ap J.H.G. Cloosterman

advies

Voor kennisgeving aannemen

Commissie

Commissie Ruimte

raadsvergadering

27 januari 2022

datum brief

09-12-2021

onderwerp

289. Motie 16 van 2021 LGV VL - transitievisie warmte

ingekomen stuk

289. Motie 16 van 2021 LGV VL - transitievisie warmte

categorie

Organisatie

afdeling

Leefomgeving

afzender

Gemeente Velsen

advies

Voor kennisgeving aannemen

Commissie

Commissie Ruimte

raadsvergadering

27 januari 2022

datum brief

07-12-2021

onderwerp

287. Brief bomen gekapt

ingekomen stuk

287. Brief bomen gekapt

categorie

Inwoner

afdeling

Leefomgeving

afzender

Corrie Akkermans

advies

Voor kennisgeving aannemen

Commissie

Commissie Ruimte

raadsvergadering

27 januari 2022

datum brief

23-11-2021

onderwerp

283. brief 3e begrotingswijziging 2022 RUD

ingekomen stuk

283. brief 3e begrotingswijziging 2022 RUD

categorie

Organisatie

afdeling

Leefomgeving

afzender

RUD Zeeland

advies

Via de gemeentesecretaris in handen stellen van het college voor het opstellen van een voorstel aan de raad

Bijlagen: 283 Bijlage 1 Adviesbrief BC RUD 3e begr wijziging actualisering vergunningen 283 Bijlage 2 memo actualisering

283 Bijlage 3 voorstel AB acutalisering

Ap J.H.G. Cloosterman

18 december 2021

Het gedoe rondom stikstof en kooldioxide.

Een bijdrage van Ap Cloosterman Inleiding Naar mijn mening wordt de agrarische sector op het gebied van ammoniakemissie op een ondankbare en onmenselijke manier geschoffeerd: “ze zullen het moeten slikken en stikken met hun stikstof”. Rücksichtslos worden hen beperkingen, steeds veranderende en moeilijke regels opgelegd en men spoort de veehouder zelfs aan tot verkassen of sluiten. Realiseert de politiek zich wel, dat dit hardwerkende mensen zijn, die ons voedsel produceren en deel uitmaken van de samenleving die hun riante salarissen betalen? Ik heb de oorlog meegemaakt en weet wat voedselnood betekent. De ouders van mijn vrouw hadden een grote boerderij en daar kwamen in de oorlog burgers smeken om voedsel. Nu steken de nazaten van deze burgers nauwelijks een poot uit om de boeren bij te staan! De politiek met vele van haar burgers denken de wijsheid in pacht te hebben. Nou…laten we deze wijsheid dan maar eens in dienst stellen van de huidige boeren en kijken of er geen andere oplossingen zijn. Met onderstaand artikel wil ik een aantal mogelijke oplossingen aandragen, maar ook meer duidelijkheid verstrekken in het onderwerp: Stikstof. Als u dit artikel leest, dan kan er later niet worden gezegd: Das haben wir nicht gewusst. Pagina 1 van 11

Ap J.H.G. Cloosterman

I.

18 december 2021

Ammoniak

Ammoniak is een sterk riekend gas; een verbinding van waterstof en stikstof (NH3). Dit gas is aanwezig in mest als afbraakproduct van de consumptie van eiwit. Negentig procent van de ammoniakemissie in Nederland komt uit de landbouw. Het komt in belangrijke mate vrij in stallen en bij het uitrijden van mest. De uitstoot van ammoniak naar de lucht noemen we emissie. De ammoniak die in de lucht aanwezig is, komt uiteindelijk weer op het land terecht, dit heet depositie. Depositie van pure ammoniak op natuurgebieden leidt tot bodemverzuring. Planten die niet zoveel stikstof kunnen verwerken verdwijnen. Planten die goed gedijen op stikstofrijke gronden, zoals gras en brandnetels, krijgen de overhand. Daardoor neemt de diversiteit aan plantensoorten af en treden ook effecten op in de vogelstand en andere fauna. [1] Depositie van ammoniak en verzuring beïnvloedt de bodemkwaliteit en daarmee op termijn de grondwater- en oppervlaktewaterkwaliteit. Een belangrijke overheidsmaatregel is de Wet “Regeling ammoniak en veehouderij” (Rav [2]). Op grond van die wet moeten de provincies de meest kwetsbare natuurgebieden aanwijzen. In deze zeer kwetsbare gebieden gelden beperkingen voor de milieuvergunningverlening aan bedrijven. De Europese Unie (EU) heeft emissieplafonds (National Emission Ceilings; NEC) op nationaal niveau vastgesteld.

Per land wordt vastgesteld hoeveel ammoniak er maximaal uitgestoten mag worden. In Nederland worden maatregelen genomen om de ammoniakemissie omlaag te brengen. Boeren zijn gebonden aan regels met betrekking tot het emissiearm toedienen van dierlijke mest en emissiearme stallen. De totale emissie van ammoniak in Nederland bedroeg in 2018 ongeveer 130 miljoen kg en ligt daarmee boven het vastgestelde EU-NEC plafond van 128 miljoen kg. [3]

Pagina 2 van 11

Ap J.H.G. Cloosterman

18 december 2021

Van de stikstofdepositie uit de veehouderij komt: Circa 65% uit de rundveehouderij; Circa 20% uit de varkenshouderij; Circa 10% uit de pluimveehouderij. De huidige maatregelen zijn echter niet voldoende om de stikstofdepositie op kwetsbare natuurgebieden (Natura 2000) genoeg te reduceren. In 2015 introduceerde de overheid daarom het Programma Aanpak Stikstof (PAS). Echter, in mei 2019 oordeelde de Raad van State dat het PAS niet voldoet. Door die ‘stikstofuitspraak’ moet Nederland nieuwe maatregelen nemen om de stikstofdepositie op natuurgebieden te verminderen. Daarom mogen er sindsdien bijvoorbeeld geen nieuwe autowegen en woonwijken worden aangelegd zonder dat de extra stikstofuitstoot die hiermee gepaard gaat, wordt gecompenseerd. In Nederland liggen nu zo’n 18.000 projecten stil! In opdracht van het ministerie van LNV werd het Adviescollege Stikstofproblematiek ingesteld. Het eindadvies van dit college is juni 2020 verschenen: “Het Adviescollege is van mening dat een ambitieuze doelstelling nodig is en adviseert de stikstofuitstoot in 2030 te halveren.” Opvallend is het artikel van Ronald Plasterk in de Telegraaf van 17 december 2021: Stikstofcrisis is een door ambtenaren gecreëerd probleem “Ons land als geheel kent geen stikstofcrisis, net zomin als onze buurlanden, waar ze er nog nooit van gehoord hebben.

De stikstofuitstoot is in Nederland sinds de jaren negentig meer dan gehalveerd. De stikstofcrisis is een bestuurlijk gecreëerd probleem, en kan alleen bestuurlijk opgelost worden.” [4] Ik heb veel respect voor de standpunten van Ronald Plasterk, zoals hij deze in de Telegraaf ventileert, maar er zijn ook andere berichten: vrtNWS meldde op 3 maart 2021:[5] “Het Vlaamse stikstofbeleid zit in de problemen. In 80% van de Vlaamse natuurgebieden slaat er te veel stikstof neer, hetgeen een overtreding is van de Europese Richtlijn. De politiek realiseert zich, dat ze passende maatregelen niet langer mogen uitstellen.” NOS-nieuws meldde op 3 juni 2021:[6] “Duitsland heeft jarenlang de normen voor de uitstoot van stikstofdioxide overschreden, en daarvoor is het land nu veroordeeld door het Europees Pagina 3 van 11

Ap J.H.G. Cloosterman

18 december 2021

Hof van Justitie. Het is de tweede keer in korte tijd dat Duitsland van een rechter ongelijk krijgt in een milieuzaak”. Hoewel hij in zijn artikel verwijst naar de Nederlandse ambtenaren, denk ik, dat het de EU-ambtenaren waren, die verantwoordelijk zijn geweest voor deze normering. Interessant is het EEA rapport “Air quality in Europe” (2018), dat vermeldt: De hoogste NOx scores boven de gemiddelde grenswaarde vinden we terug bij Frankrijk, Italië, Engeland, Duitsland, Griekenland en de allerhoogste bij Turkije. De NOx scores van Nederland, Denemarken, Zwitserland en België zijn praktisch gelijk en liggen iets boven de gemiddelde grenswaarde. Het is onnozel om te denken dat wij met zulke buren ooit kunnen voldoen aan de gestelde grenswaarde. Immers gassen in de lucht kennen geen grenzen. II.

Afvang van ammoniak

Er zijn inmiddels installaties in ontwikkeling waarmee het mogelijk is om in de stallen vaste mest en urine (bevat ammoniak) te scheiden en apart op te vangen. De bodem van de stal bestaat uit een roostervloer met sleuven en gaten. Door de gaten stroomt de urine snel weg in de gierkelder onder de vloer. De lucht uit de gierkelder, welke ammoniak bevat, wordt afgezogen en vervolgens wordt de ammoniak met zwavelzuur in een chemische wasser omgezet in ammoniumsulfaat. Ongeveer 70% van de ammoniak kan hiermee opgevangen worden.

Lely Sphere vangt ammoniak af | Veehouderij Techniek (mechaman.nl)

Het zure ammoniumsulfaat kan beschouwd worden als kunstmest en kan dus toegevoegd worden aan de vaste mest en uitgereden worden op het land. Bovendien bevordert ammoniumsulfaat de opname van fosfor in de bodem en de zwavel hieruit is nodig voor de eiwitvorming in de plant [7]. Pagina 4 van 11

Ap J.H.G. Cloosterman

18 december 2021

Het nadeel van stikstof bemesting met behulp van ammoniumsulfaat is dat het erg goed in wateroplosbaar is en dus sneller zal uitspoelen. Ammoniumsulfaat bemesting moet daarom vaak en in kleine hoeveelheden plaatsvinden. Het systeem heeft nog geen Rav-vergunning. Het is ook mogelijk om uitsluitend ammoniak uit de urine te vangen. Het betreft hier dan de combi-luchtwasser [8]. De ammoniak bevattende lucht wordt door een watergordijn gezogen, waar bij een 10 à 35 % ammonia [9] oplossing wordt verkregen. Deze ammonia oplossing is geschikt om te injecteren in de schoorstenen van gascentrales, waarbij het tijdens de verbranding ontstane NOx onschadelijk wordt gemaakt door de omzetting naar stikstof (N2). Zie Hoofdstuk IV van dit artikel. III.

Twee vliegen in één klap: een huwelijk tussen ammoniak en CO2.

Laat het voor iedereen duidelijk zijn: Een verhoging van CO2 in onze atmosfeer heeft nauwelijks nog invloed op de opwarming van de Aarde! Er zijn vele andere oorzaken, zoals: * Grootschalige bomenkap; * Verstedelijking en asfaltering: Metingen hebben uitgewezen, dat de luchttemperatuur boven een stad veel hoger is dan boven landelijk gebied. De gemeente Arnhem heeft vanaf 2008 onderzoek laten doen om de opwarming van de stad in kaart te brengen. Daaruit blijkt dat in de avonduren het temperatuurverschil tussen het buitengebied en het stadscentrum maximaal is, en gemakkelijk oploopt tot meer dan 7⁰C.; * Onderzeese vulkanen: De MID-Atlantische Rug is een scheur in de zeebodem en heeft een totale lengte van 15.000 km. De Ring of Fire maakt deel hiervan. Het is een spleet van zuid naar noord, welke bij IJsland boven de zeespiegel uitsteekt. Deze spleet wordt steeds breder en bevat een groot aantal actieve vulkanen, die hun lava in zee spuiten en daarmee het zeewater flink kunnen opwarmen. Er zijn op de zeebodem nabij een onderzeese vulkaan (black Smoker) watertemperaturen gemeten van +400 ⁰C. Green Deal en de variant Fit for 55 hebben zich als een virus verspreid onder de parlementsleden, politici en lokale bestuurders.

Als vaccin is dwingend de energietransitie opgelegd met als resultaat dat het land volgeplempt wordt met windturbines en zonnepanelen, welke bij lange na de elektriciteitsvraag niet kunnen dekken. Een energietransitie naar kernenergie, met als doel om op termijn de ontstane schaarste aan fossiele brandstoffen te tackelen en te stoppen met onbetrouwbare leveranciers, is een goede zaak. Pagina 5 van 11

Ap J.H.G. Cloosterman

18 december 2021

Ik ga intussen door met mijn verhaal om de schade van dit beleid zoveel mogelijk te beperken: Het is mogelijk geworden om CO2 af te vangen. Een subliem initiatief is om deze CO2 te transporteren naar de tuinbouw, waar planten welig groeien met deze weldadige CO2 douche. Een slecht initiatief is om CO2 ondergronds op te slaan: Dit is kostbaar en risicovol: Voor het ondergronds opslaan van de afgevangen CO2 van twee gascentrales is voor de energielevering van deze actie is een derde centrale met afvang nodig. Er bestaat altijd een risico van ontsnapping van CO2 uit bodem bij b.v. een aardverschuiving of een vulkaanuitbarsting. Het afgevangen CO2 kan met bestaande technieken worden gecomprimeerd en in cilinders naar een andere locatie worden vervoerd. Ook is levering aan boerderijen mogelijk waar het vervolgens met onderstaande beschreven techniek ingezet zou kunnen worden. CO2-cilinders worden ook op veel industriële werkplaatsen gebruikt. Met gebruikmaking van deze CO2-cilinders lanceer ik het volgende voorstel waar overigens nog geen ervaring mee is opgedaan: We maken gebruik van het in hoofdstuk II beschreven proces met de gaswasser. Maar nu gebruiken we geen zwavelzuur maar afgevangen CO2. Chemisch is het mogelijk dat NH3 en CO2 met elkaar reageren: 30 ton

44 ton 18 ton

92 ton

We hebben hierbij een proces, dat zowel voor de emissies van ammoniak en kooldioxide een oplossing is: Het is geen totaaloplossing, maar draagt wel bij aan een gedeeltelijke oplossing van het probleem. De reagentia zijn in ieder geval in grote hoeveelheden beschikbaar. Bovendien zijn de toe te passen technieken bekend en ook niet kostbaar. Er ontstaat bij deze reactie dus ammoniumcarbonaat, ook wel vlugzout genoemd. Ik heb er ook de hoeveelheden bij gezet welke in verhouding nodig zijn. Ammoniumcarbonaat is een goede meststof en kan dus nuttig ingezet worden. Vlugzout wordt in bakkerijen gebruikt als rijsmiddel en vindt ook zijn toepassing in de fotografische industrie. Verder wordt het gebruikt als reukzout bij mensen die zijn flauw gevallen. Overigens is de kwaliteit van het hier gewonnen vlugzout niet zondermeer geschikt voor bovengenoemde toepassingen.

Pagina 6 van 11

Ap J.H.G. Cloosterman

18 december 2021

Het is een proces dat nog verder ontwikkeld moet worden en ik begrijp dat er nog vele hindernissen genomen moeten worden. Het is onzin om ammoniak in een verdomhoekje te plaatsen: Het plantaardig leven heeft stikstof in de vorm van ammonia broodnodig. Het bovengenoemde productieproces vormt tevens een alternatief voor het ondergronds opslaan van CO2. Duidelijk anders is dit met de emissie van stikstofoxiden (NOx). Deze gassen vormen met waterdamp agressieve corrosieve zuren. Bovendien zijn ze giftig voor mens en dier. Dus: Ammoniak kan ons verblijden maar NOx moeten we mijden. IV.

Vermindering van het NOx gehalte in onze atmosfeer.

Met NOx wordt zowel NO (stikstofmonoxide) als NO2 (stikstofdioxide) bedoeld. Stikstofoxiden ontstaan door het mede verbranden van stikstofgas op hoge temperatuur, bijvoorbeeld in een verbrandingsmotor. Als diesel met benzine vergeleken wordt, kan geconcludeerd worden dat diesels meer NOx produceren, omdat de verbranding plaatsvindt bij hogere druk en bijgevolg ook hogere temperatuur. Andere voorbeelden van verbrandingsprocessen zijn huishoudelijke verwarming op gas, stookolie of kolen, industriële processen zoals thermische elektriciteitscentrales op kolen, olie of gas, cementovens, hoogovens voor staalproductie enz.[10]. Een reactie met water levert de anorganische zuren salpeterzuur en salpeterigzuur op en dit zijn zeer agressieve zuren. Stikstofoxiden kunnen smog nabij de grond creëren en zijn verantwoordelijk voor een gedeelte van het versterkte broeikaseffect. Stikstofdioxide (NO2) kan voor mensen schadelijk zijn. Dat komt omdat het door kan dringen tot in de kleinste vertakkingen van de luchtwegen. Daardoor gaan de longen minder goed werken. Mensen kunnen luchtwegklachten en astma-aanvallen krijgen. Het komt ook voor dat mensen gevoeliger worden voor infecties. Je wordt dan bijvoorbeeld sneller verkouden. Het is dus alleszins de moeite waard om emissies van NOx te vermijden.

Sinds 2006 moeten alle nieuwe vrachtauto's voorzien zijn van een katalysator, die ervoor zorgt, dat de NOx uitstoot nagenoeg tot nul wordt teruggebracht. Ook personenauto’s zijn voorzien van een katalysator. Voor personenauto’s is sinds maart 2020 de maximumsnelheid tussen 7 uur en 19 uur op 100 km/h teruggebracht met het doel om de NOx

Pagina 7 van 11

Ap J.H.G. Cloosterman

18 december 2021

uitstoot te beperken. Er zijn behoorlijk wat automobilisten, die zich er niet aan houden! Het Nederlandse (Groningen) aardgas is laagcalorisch gas en bevat 14% stikstof. De aardgaswinning in Groningen wordt naar verwachting uiterlijk in 2030 beëindigd. Om deze teruggang te compenseren wordt hoogcalorisch gas ingevoerd en omgezet naar laagcalorisch gas door toevoeging van 14% stikstof. Gascentrales worden gestookt met laagcalorisch gas en voor de verbranding wordt lucht gebruikt dat ook nog eens 79% stikstof bevat. Naast aardgas dat ter verbranding wordt ingezet is er dus ook heel veel stikstof aanwezig, dat door verbranding de gezondheid gevaarlijke en milieubelastende NOx gassen produceert. Om aan de emissie-eisen van stikstofoxiden te voldoen, is een verdere behandeling van de rookgassen noodzakelijk. Het SNCR-systeem [11] is een proces, waarbij ammonia of ureum als reactiemiddel in de rookgasstroom wordt ingespoten om de stikstofoxiden (NOx) te reduceren tot moleculaire stikstof en waterdamp. Dierlijke mest bevat ammoniak en organische verbindingen en kan in principe na enige bewerking een goede vervanger zijn van een ammoniakoplossing.

De volgende reacties vinden plaats: Zuurstof 4 NO + 4 NH3 + O2 → 4 N2 + 6 H2O Ammoniak Stikstof 6 NO2 + 8 NH3 → 7 N2 + 12 H2O De aanwezigheid van stikstof in aardgas (methaan) levert een lagere verbrandingswarmte op: Methaan 35,8 megajoule per m³ en aardgas met stikstof 31,65 MJ/m³. Dit zou ervoor pleiten om hoogcalorisch aardgas als brandstof in te zetten met 100 procent zuurstof voor de verbranding. In Texas draait een dergelijke proefinstallatie (NET power) volgens dit principe. De gasturbine van NET Power wijkt af van conventionele gascentrales [12]: In plaats van omgevingslucht, dat voor 79 procent uit stikstof bestaat, gebruikt dit type turbine pure zuurstof. Op deze manier ontstaan uitsluitend waterdamp en CO2 bij de volledige verbranding van aardgas en dus geen NOx. CH4 + 2O2 → 2H2O + CO2 Het niet met stikstofoxiden verontreinigde CO2 zou voor industriële doeleinden kunnen worden gebruikt.

Pagina 8 van 11

Ap J.H.G. Cloosterman

18 december 2021

Bij de elektrolyse van water om waterstof te maken ontstaat ook zuurstof en deze zou voor dit soort centrales ingezet kunnen worden.

De gascentrale met geen NOx uitstoot. Geen schoorsteen te zien!

IV.

Samenvatting

Als we spreken over stikstof emissies, dan moet er onderscheid gemaakt worden tussen ammoniak/ammonia en NOx gassen. Ammonia (opgeloste ammoniak in water) en ammoniazouten zijn meststoffen voor planten. NOx gassen vormen met waterdamp agressieve zuren en zijn schadelijk voor de gezondheid van mens en dier. Het artikel beschrijft het nut van ammoniak/ammonia en de procesmatige wijze waarop dit omgezet kan worden in nuttige meststoffen. Ook kan ammonia dienstdoen in schoorstenen van gascentrales om NOx gassen onschadelijk te maken. Met een chemische reactie tussen ammoniak en CO2 kan ook een meststof verkregen worden. Tenslotte de introductie van een gascentrale welke geen NOx meer als afvalstof produceert. V.

Conclusies.

● De heer Timmermans heeft altijd beweerd, dat kernenergie geen optie is vanwege de hoge kosten en de lange bouwtijd van 20 jaar. Maar, het ziet er nu naar uit dat mevrouw Von der Leyen en de heer Timmermans op politieke gronden zowel aardgas als kernenergie tot duurzame bronnen gaan benoemen. Dat betekent, dat alle acties betreffende “van het gas af”, welke veel negatieve reacties hebben opgewekt en inmiddels veel geld hebben gekost, niet nodig waren. ● Er is inmiddels een enorm tijdverlies ontstaan met een eventuele bouw van kerncentrales, waardoor we nu opgescheept zitten met onrendabele Pagina 9 van 11

Ap J.H.G. Cloosterman

18 december 2021

windturbines en zonnepanelen op land waar mensen erg veel problemen mee hebben. Het is een vervuiling van ons mooie landschap. ● De EU klimaatcommissie is voorstander van biomassa centrales, die gestookt worden met houtpellets. Onze bossen en regenwouden worden dus in de fik gestoken, terwijl bossen klimaatregelaars zijn. Dit verbranden leidt ook tot grotere CO2 emissies, terwijl het beleid gericht is op vermindering van CO2. ● Het EU duo heeft niet begrepen, dat elektrificeren van koken en verwarmen met elektriciteit uit de bestaande gascentrales tweemaal zoveel gas kost t.o.v. de gasaanvoer rechtstreeks naar de huishoudens.

● De ondergrondse opslag van CO2 is kostbaar en gevaarlijk. ● Spoed is geboden met het herzien van de stikstofnormering. Er zijn technische middelen beschikbaar om ammoniak op een milieuvriendelijke manier als o.a. meststof in te zetten. De problemen met NOx emissies zijn ook op te lossen. ● Dat betekent, dat de bouwstop opgeheven kan worden. ● Het EU-klimaatbeleid wordt als irreëel, slecht, geldverslindend en veranderlijk ervaren. Er wordt niet geluisterd naar professionele alternatieve meningen. Dit geldt trouwens ook voor de Nederlandse overheid en een aantal politieke partijen. ● De redenen van ontslag van veel Nederlandse ministers en staatssecretarissen, welke de afgelopen jaren hebben plaatsgevonden, zijn peanuts in vergelijking met het wanbeleid van deze Europese Commissie en haar consorten. Pagina 10 van 11

Ap J.H.G. Cloosterman

18 december 2021

In dit licht bezien, is het verlenen van een eredoctoraat dan ook totaal niet te bevatten. Dank aan Dr. Lou Kaper (chemicus) voor zijn chemisch technische review. Referenties: [1] Ammoniak - WUR [2] wetten.nl - Regeling - Regeling ammoniak en veehouderij - BWBR0013629 (overheid.nl) [3] Ammoniakemissie door de land- en tuinbouw, 1990-2018 | Compendium voor de Leefomgeving (clo.nl)

[4] https://www.telegraaf.nl/watuzegt/2112711345/stikstofcrisis-is-een-door-ambtenarengecreeerd-probleem

[5] Debat over stikstofuitstoot is "hot": wat is stikstof en wat doet het met het milieu en onze gezondheid? | VRT NWS: nieuws

[6] Duitsland door Europees Hof veroordeeld om uitstoot stikstof | NOS [7] luchtwassers-bro-2014-lowres.pdf (innovatiesteunpunt.be) [8] adviesrapport-geur-bekennen-combi-luchtwassers-varkenshouderijen-en-geurhinder (2).pdf [9] ICSC 0215 - AMMONIUMHYDROXIDE (10%-35% oplossing) (ilo.org) [10] Stikstofoxide - Wikipedia [11] H7 Stikstofoxiden (martechopleidingen.nl) [12] Emissievrije gascentrale? In Texas kan het (warmte365.nl)

Zie ook de artikelen van Theo Wolters: https://www.climategate.nl/2020/12/de-stikstofcrisis-1-wat-is-eigenlijk-het-probleem/ https://www.climategate.nl/2020/12/de-stikstofcrisis-2-wat-is-er-mis-met-het-stikstofbeleid/

Pagina 11 van 11

Pagina 1 van 13

De moordaanslag op een klimaatregelaar: het kappen van bossen. Een bijdrage van Ap Cloosterman

Cartoon: Mirjam Vissers.

Ode aan de boom Huidmondjes op hun blad consumeren COtwee en geven bij daglicht zuurstof voor het leven mee. S’avonds zijn de zuurstoftentjes moe en doen ze hun huidmondjes toe. De bomen voeden hen en sta dus stil bij zo’n wonder. Wees blij met deze bomen, we kunnen gewoon niet zonder. Zij zijn met hun grote aantallen, regelaars van ons klimaat. Laat hen leven, zodat de mensheid niet naar de bliksem gaat. 5 december 2021

Ap Cloosterman

Boskap of ontbossing heeft een directe invloed op het klimaat. De regencyclus raakt verstoord en er vindt een grotere opwarming van de bodem plaats door een verandering van de albedo. Albedo is het percentage zonnestraling c.q. warmte, dat wordt teruggekaatst. Er zijn wetenschappers die de oorzaak van de ondergang van de Mayacultuur in Mexico wijten aan een enorme boskap. Er vond een flinke bevolkingstoename plaats en voor het noodzakelijke voedsel werden Ap J.H.G. Cloosterman

Pagina 2 van 13

oerwouden gekapt om plaats te maken voor landbouw. Een periode van enorme droogte was het gevolg. Een groen bladeren dak reflecteert meer zonnestraling dan een kale donkere bodem. Een ander groot nadeel is, dat de zuurstof aanmaak drastisch afneemt. Vanaf het begin van de twintigste eeuw is al meer dan de helft van het tropisch regenwoud verdwenen. En het gaat maar door. Momenteel verdwijnt elke seconde een hoeveelheid tropisch bos ter grootte van een voetbalveld. In dit tempo zal het tropisch regenwoud in 2090 totaal verdwenen zijn. Illegale houtkap, maar vooral het verbranden van bos doet een bodem ontstaan welke veel meer zonlicht absorbeert en dus extra aardwarmte creëert. De bossen worden gekapt ten behoeve van landbouw en veeteelt. Ook worden veel bomen gekapt ten behoeve van de hout- en papierindustrie. Resultaat: de Aarde neemt meer warmte op. De politiek en een groot deel van de mensheid is ervan overtuigd, dat er een opwarming van de Aarde plaatsvindt ten gevolge van de menselijke emissies van CO2. Eindeloos heb ik aangekaart, dat er een verzadiging van CO2 heeft plaats gevonden en dus dat een verhoging van CO2 in onze atmosfeer nauwelijks nog invloed heeft op de opwarming van de Aarde! Er zijn vele andere oorzaken. Grootschalige bomenkap is er een van.

Op uitnodiging van de Stichting Climate Intelligence (Clintel) heeft William Happer op maandagavond 15 november 2021 een lezing gegeven in Amsterdam: “How to think about climate change” [1] De ondertiteling bij deze video [1] in het Nederlands is geplaatst door Marcel Crok. Happer is emeritus professor of Physics van de prestigieuze Princetonuniversiteit en is gespecialiseerd in de straling in de atmosfeer. Hij vervulde functies onder de presidenten Bush senior en Clinton en was klimaatadviseur van president Trump. Er zijn maar weinig mensen, ook niet binnen het IPCC-panel, die de theorie over broeikasgas begrijpen. Er komt veel natuurkunde en wiskunde aan te pas. In navolging van professor Happer doe ik een poging om het ook voor de leek begrijpelijk te maken, zodat ook zij een idee krijgen hoe het nu werkelijk gesteld is met het onderwerp “klimaatverandering door CO2”:

Ap J.H.G. Cloosterman

Pagina 3 van 13

Zonlicht reist ongehinderd door de ruimte en bereikt de aardse atmosfeer. Als er sprake is van een wolkendek wordt een groot deel van dit zonlicht terug gekaatst naar de ruimte. Het zonlicht, dat de Aarde bereikt verwarmt de grond of het water en wordt omgezet in warmtestraling dat weer uitgezonden wordt. Zonder broeikasgassen zou alle warmtestraling vanuit de Aarde direct naar de ruimte uitgestraald worden. Een deel van die infrarode straling wordt echter door broeikasgassen tegengehouden. Een toename van broeikasgassen zorgt zo voor een stijging van de temperatuur: de broeikasgassen fungeren als een soort deken om de aarde heen. [2]. En nu verder met de informatie uit de lezing van professor Happer [1].

Toelichting bij bovenstaande afbeelding: De curve a zou de uitstraling van de aardse warmte zijn als er in het geheel geen broeikasgassen zijn. De temperatuur op Aarde zou dan -18⁰C zijn i.p.v. de huidige gemiddelde temperatuur van +15⁰C. Zonder broeikasgassen zou een leven op Aarde praktisch onmogelijk zijn. De curve b geeft de situatie weer als er geen CO2 in onze atmosfeer aanwezig zou zijn. De curve c geeft de situatie weer met een gehalte van 400 ppm CO2 in onze atmosfeer. (400 ppm = 400 parts per million = 0,04%) Ap J.H.G. Cloosterman

Pagina 4 van 13

De curve d volgt uit een zeer ingewikkelde wiskundige berekening bij een verdubbeling van het CO2 gehalte, zijnde dus 800 ppm. De curve d wijkt slechts weinig af van de curve c en dat betekent dat een verdubbeling van CO2 ten hoogste 1⁰C temperatuurverhoging zal opleveren, maar van een verdubbeling is nog geen sprake. De CO2-uitstoot in Nederland moet in 2030 al met 55% omlaag en in 2050 zelfs met 95 procent. Dit heeft de Nederlandse regering besloten naar aanleiding van het Klimaatakkoord van Parijs. Met de inzet van de sector elektriciteit komt in 2030 naar verwachting 70% van de elektriciteit in Nederland uit zon en wind. De sector werkt aan infasering van hernieuwbare elektriciteit. Het aandeel hernieuwbare elektriciteit in Nederland was in 2020 ongeveer 26% van het totale elektrische verbruik, tegen 18% in 2019. Het elektrisch energieverbruik in Nederland maakt 20% van de totale energievraag uit. Als CO2 nog maar weinig invloed heeft op de opwarming, dan is het onzin om van “het gas af te gaan”. Verstandiger is om te stoppen met biomassacentrales, windturbines en zonnepanelen op land en de tijd te gebruiken voor de introductie van kerncentrales. Gebruik de reeds geplaatste turbines en zonnepanelen op land voor de productie van waterstof en stop dus met verdere plaatsingen en bouw 10 EPR kerncentrales met een vermogen van ieder 1660 MW.

Met een totaalvermogen van 16.600 MW per jaar is dan ruim voldaan aan de Nederlandse elektriciteitsvraag van 14.800 MW met het voordeel dat vraag en aanbod probleemloos op elkaar zijn afgestemd.

Twee EPR Nuclear Power Plants in Guangdong, China Bouwtijd 9 jaar – kosten 8 miljard dollar per unit. Ap J.H.G. Cloosterman

Pagina 5 van 13

De uitstoot van methaan moet verminderd worden om de Europese klimaatdoelstellingen voor 2030 en 2050 te halen. Daarom heeft de Europese Commissie de Europese Methaanstrategie voorgesteld. Het gaat om maatregelen voor de energie-, landbouw- en afvalsector. Het plan werd op 14 oktober 2020 gepresenteerd. Het was de bedoeling, dat professor Happer nog een tweede lezing, speciaal voor de boeren, zou geven in het Schaffelaartheater in Barneveld op dinsdag 16 november 2021. Helaas is deze lezing wegens gebrek aan belangstelling niet doorgegaan. De boeren realiseren zich kennelijk niet wat ze gemist hebben. Professor Happer heeft het volgende in zijn eerste lezing over methaan (niet te verwarren met stikstof!) gezegd: “ Methaan emissie wordt gebruikt om arme boeren te misbruiken, die op een eerlijke manier de kost verdienen en ons allen helpen aan adequaat voedsel. Ik heb veel respect voor deze eerlijke boeren. Over methaan wordt gezegd, dat het een super broeikasgas is. Dat is een leugen! De meeste mensen zijn hier onkundig over. Natuurlijk absorbeert methaan straling en het is zelfs 33x effectiever dan CO2 voor wat betreft de ontsnapping van straling naar de ruimte. Maar het volgende is niet, wat ze je vertellen: De CO2-concentraties nemen 300x sneller toe dan de methaanconcentraties, maar er zit zeer weinig methaan in de lucht.

Methaan meet je in deeltjes per miljard en CO2 in deeltjes per miljoen. Een factor verschil van 1000. De bijdrage van methaan is ongeveer 10% van die van CO2. Als je CO2 verdubbeld krijg je ongeveer 1⁰C temperatuurstijging. Als je methaan verdubbeld dan heb je te maken met 0,1⁰C stijging. En daarvoor laat je de veeteeltsector failliet gaan. Absoluut krankzinnig.” Veel biomassa wordt gemaakt van houtsnippers. Er worden hiervoor massaal bomen gekapt en deze worden vervangen door nieuwe aanplant. Volgens het Energieakkoord van 2015 is het bijstoken van houtpellets in kolencentrales “CO2 neutraal” als er nieuwe aanplant van bomen plaatsvindt. Bij de verbranding van biomassa ontstaat natuurlijk ook CO2, maar men gaat er hier van uit dat door de nieuwe aanplant de aanwas van CO2 gecompenseerd wordt. Niets is minder waar: 1. De kale vlakte die overblijft, heeft een lager albedo dan het voormalige bos en de grond neemt dus meer warmte op. Het duurt weer een aantal jaren voordat er weer bomen staan. 2.De aanmaak en het transport van houtpellets vraagt veel energie (fossiel). Ap J.H.G. Cloosterman

Pagina 6 van 13

3.En als je in de opwarmingsschuld van CO2 gelooft: Een dennenboom van 80 tot 120 jaar oud heeft tijdens zijn leven 2,5 ton CO2 opgenomen en omgezet in naalden (koolstof), hout (koolstof) en zuurstof. Bij verbranding komt alle CO2 onmiddellijk vrij, terwijl de nieuwe boom er minstens 80 jaar over moet doen om deze emissie weer op te nemen. Er komt op deze manier steeds meer CO2 in de atmosfeer. In Nederland is vorig jaar meer biomassa verbruikt en dat resulteerde in een hogere uitstoot van CO2. Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS): In 2020 is de door biomassa veroorzaakte CO2-uitstoot met 16 procent gestegen vergeleken met een jaar eerder. Het is de vicevoorzitter van de Europese Commissie, Frans Timmermans, die deze waanbeelden coûte que coûte met een onrealistische en paniek zaaiende oproep, denkt door te drijven: Als we mijn klimaatprogramma niet uitvoeren, dan gaan onze kinderen vechten om water en voedsel.[3] Volgens Timmermans zijn vooral snoeihout en misvormde bomen die gebruikt worden voor biomassa: Ja, aan mijn hoela!

Kale zwarte aarde is alles wat rest na grootschalige houtkap rond Imavere, in het hart van Estland.

In Nederland staan meer dan 200 biomassacentrales. Er zijn kleine centrales die bijvoorbeeld zwembaden en scholen verwarmen. Maar ook grote centrales die hele gebieden van warmte of elektriciteit voorzien. Tot 2029 zijn jaarlijks alleen al voor Nederland 3,5 miljoen ton geïmporteerde houtpellets nodig. De subsidies zijn hiervoor reeds toegezegd.[4] Een middelgrote dennenboom is goed voor 675 kg aan houtsnippers. Voor 3,5 miljoen ton houtsnippers moeten er jaarlijks 5,2 miljoen bomen worden gekapt.

Ap J.H.G. Cloosterman

Pagina 7 van 13

De bovengenoemde aantallen bomenmoorden gelden alleen voor Nederland. Europees gezien is dit nog een graadje erger. Zie onderstaande grafiek.

[5] Alhoewel de gegevens in de grafiek het de jaren 2012 en 2013 betreffen, geeft het wel een indruk van de enorme hoeveelheden aan houtpellets welke vanuit Amerika en Engeland geëxporteerd zijn. In 2015 draaiden er 21 verkorrelfabrieken in het zuidoosten van de Verenigde Staten, die daarmee de grootste exporteur van houtkorrels ter wereld zijn. Volgens de planning komen er zeker nog 29 fabrieken bij. Wie mocht twijfelen aan het Europese belang: een aantal van deze Amerikaanse fabrieken is in handen van Europese energiereuzen. Europa is medeschuldig aan de gigantische bomenkap door de import van enorme hoeveelheden houtpellets. Het is buitengewoon vreemd en verwarrend, dat het Europese en landelijke beleid sterk afwijkt van het regionale stedelijke beleid. Timmermans en de Nederlandse regering staan het verbranden van houtpellets toe, terwijl de Telegraaf van 1 december 2021 met het volgende bericht is gekomen (exclusief de afbeelding):

Ap J.H.G. Cloosterman

Pagina 8 van 13

Inwoners van Utrecht kunnen subsidie krijgen als ze hun open haard of houtkachel laten verwijderen. Met de regeling wil de gemeente de luchtvervuiling in de stad tegengaan. Een houtvuurtje kan gezellig zijn, maar de rook brengt schadelijke stoffen in de lucht. Dat is voor niemand gezond, legt de gemeente uit. Cartoon: Mirjam Vissers.

Bij de enorme aantallen gekapte bomen, welke genoemd zijn, zijn niet de bossen/oerwouden vermeld, welke in brand zijn gestoken voor de ontginning van landbouw- en veeteeltgrond. Het zou de EU tot eer strekken als zij dwingend haar invloed zou aanwenden naar de verantwoordelijke pyromanen van die landen. Bijvoorbeeld door hun producten te weigeren. Sommige producenten overdrijven dit en proberen hun slag te slaan door hun producten aan te kondigen als zijnde palmolievrij: Er zijn ook legale palmplantages en hen treft geen blaam.

Friesland Campina, Vion en de drie grootste veevoerbedrijven pakken ontbossing in hun sojaketen niet aan. Dit blijkt uit een onderzoek van Milieudefensie. Het onderzoek vormt onderdeel van de uitzending van Zembla. Het kijkt naar Nederlandse bedrijven in de keten van sojahandelaar Bunge. Bunge is sinds 2019 met bijna 60.000 hectare ontbossing in Brazilië, zo ‘n 120.000 voetbalvelden, in verband gebracht. Milieudefensie wil een klimaatplicht voor bedrijven die ze verplicht klimaatschade zoals ontbossing uit hun keten te verbannen.

Ap J.H.G. Cloosterman

Pagina 9 van 13

In Memoriam: Onze klimaatregelaars en zuurstofproducenten.

De eerlijkheid gebiedt te zeggen, dat er een andere en wellicht veel grotere oorzaak is voor de enorme aanplant en de daarmee gepaard gaande ontbossing voor de winning van palmolie en sojaolie: De productie van deze enorme hoeveelheden oliën komt voort uit de vraag naar voedsel. De vraag creëert aanbod. Dat neemt natuurlijk niet weg, dat illegaal kappen en verbranden streng aangepakt moet worden! Voor de productie van bijvoorbeeld bakkersvet, frituurvet en margarine zijn enorme hoeveelheden aan harde (plantaardige) vetten nodig. In de natuur zijn deze plantaardige vetten qua gevraagde hardheid (smeltpunt) niet beschikbaar. Het zijn vloeibare oliën. Dierlijke vetten in de vorm van geharde vistraan en rundvet worden in verband met de voorkeur voor plantaardige vetten steeds minder gebruikt. Plantaardige vetten worden gemaakt uit o.a. palmolie en sojaolie door een synthetisch proces van hydrogenatie met waterstof en nikkel als katalysator. Zelf ben ik bedrijfsleider van een dergelijk hardingsbedrijf geweest. Alleen al in Nederland gaat het om vele duizenden tonnen per week. Voor de voedselindustrie kan geharde palmolie ook vervangen worden door geharde zonnebloemolie of geharde raapolie. De oliën hiervoor kunnen op het Noordelijk Halfrond verbouwd worden. Sojabonen en palmpitten worden veelal op het Zuidelijk Halfrond verbouwd. Ap J.H.G. Cloosterman

Pagina 10 van 13

Ondanks de mega productie aan geharde plantaardige vetten kan er nog steeds niet worden voldaan aan de vraag, immers: Wereldwijd kampen 811 miljoen mensen nog met acute honger.

Rechtenvrije foto: nl.depositphotos.com

Dit kan en mag toch niet. Ap J.H.G. Cloosterman

Pagina 11 van 13

Dat betekent, dat er eigenlijk nog veel meer plantaardige geharde oliën nodig zijn en waarbij niet te vergeten, dat sojaolie ook nog eens wordt gebruikt in dierlijk voedsel voor de vlees- en melkproductie. De vergrote vraag naar palmolie met de daaropvolgende (dikwijls illegale) uitbreidingen van palmplantages wordt in principe veroorzaakt door de grote bevolkingsaanwas. Als iedere aardbewoner in hetzelfde welstandsniveau wil leven, zoals het Westen, dan zijn er drie aardbollen nodig om in deze voedsel- (en water) vraag te voorzien. Het is al vele malen naar voren gebracht: wereldwijd zal er meer aandacht moeten komen voor geboortebeperking. Was een groot gezin vele decennia na de Tweede Wereldoorlog een zegen, nu gaat het een probleem worden en dat geldt met namen voor de bevolking in en uit ontwikkelingslanden. Natuurlijk moet er hulp geboden worden o.a. in de voedselvoorziening aan deze hongerige mensen, maar dat moet van tijdelijke aard zijn. De hulp bij de ontwikkeling van landbouw, veeteelt, logistiek en industrie in deze landen moeten voor het Westen prioriteit zijn. En wat dan te denken van het produceren van bioalcohol en biodiesel als vervanger voor benzine en dieselolie?

Deze producten vallen onder “duurzaam”. Het is niet te geloven: Dit staat toch in schrille tegenstelling tot de enorme voedseltekorten? De vraag kan gesteld worden of gas uit algen wel duurzaam is. Ap J.H.G. Cloosterman

Pagina 12 van 13

De EU en dan met namen de club van de heer Timmermans hanteren met hun Green Deal een verkeerd en geld verspillend beleid. Een beleid, dat een negatieve impact heeft en dat vele honderden miljarden Euro’s kost. Een Human Deal zou beter zijn.

Frans Timmermans: ‘De burger lust ik rauw.’ Cartoon: Mirjam Vissers.

Is het dan wel terecht om de klimaatverantwoordelijke eurocommissaris, de heer F.C.G.M. Timmermans, op het erepodium te hijsen? TU Delft wil Frans Timmermans een eredoctoraat verlenen, vanwege zijn vermeende bijdragen aan het energietransitie beleid. Een groot aantal alumni van de TU-Delft en ook andere medestanders, hebben de volgende petitie ondertekend [6]. (Alumni zijn afgestudeerde, oud-studenten van een universiteit.) Klik op de volgende pagina op [6] en u krijgt de petitie te zien. Wij, alumni TUD, constateren: Frans Timmermans bewijst keer op keer, dat hij de energietransitie bemoeilijkt in plaats van bevordert. Als tegenstander van kernenergie beweert hij dat kernstroom te duur is en dat de bouw van een kerncentrale 20 jaar vergt Als voorstander van biomassacentrales bevordert hij grootschalige houtkap. En verzoeken Wij eisen, dat TU-Delft het voornemen om Frans Timmermans een eredoctoraat te verstrekken terugtrekt. Mij is ter ore gekomen, dat iedere burger kan intekenen, dus DOE MEE.

Ap J.H.G. Cloosterman

Pagina 13 van 13

Referenties: [1] https://www.youtube.com/watch?v=PblYr-KjOVY [2] Wat is eigenlijk een broeikasgas? | Klimaatverandering (klimaatveranda.nl) [3] Klimaatpaus Timmermans Fit for 55 is te behappen (climategate.nl) [4] Oorsprong van in Nederland gebruikte biomassa is veelal onduidelijk | Natuur & Milieu (natuurenmilieu.nl) [5] Europese biomassa-centrales leiden tot ontbossing in de VS - MO* [6] https://petities.nl/petitions/geen-erdedoctoraat-voor-frans-timmermans-vantu-delft?locale=nl

Ap J.H.G. Cloosterman

Aangenomen raadsbreed

MOTIE 16 van 2021 Transitievisie warmte via griffie@velsen.nl

Aan de voorzitter van de Raad Geachte voorzitter, Hierdoor delen wij u mede dat wij onder verwijzing naar artikel 44 Reglement van Orde een motie met als onderwerp Transitievisie Warmte, indienen met betrekking tot het raadsvoorstel nummer: R21.063, behorende bij agendapunt 10 van de raadsvergadering van 28 oktober 2021. De motie luidt als volgt: De raad van de gemeente Velsen constateert dat: - Met de vaststelling van de TRANSITIEVISIE warmte en het aanwijzen van de woonkernen IJmuiden en Velsen-Noord als startwijken, waar voor 2030 wordt gestart met het aardgasvrij maken, en waarvoor uitvoeringsplannen opgesteld moeten worden waar veel geld mee gemoeid is. -

Voor zowel de gemeente Velsen, die voor de transitie hoge kosten moet maken, als voor huurders van woningen, die voor de verduurzaming van hun woning voor hoge kosten komen te staan en voor huurders van woningen die in slecht geïsoleerde woningen wonen zullen de kosten stijgen, zeker gelet de te verwachten stijging van de gasprijzen.

-

Gelet op deze ontwikkeling dient het Rijk zo spoedig mogelijk duidelijk te maken hoeveel structurele middelen gemeenten krijgen, zodat de gemeenten uitvoering kunnen geven aan de warmtevisie. Daarnaast dienen de kosten voor onze inwoners tijdens de warmtetransitie niet te stijgen.

-

Als er geen structureel voldoende geld van het Rijk komt, de gemeente niet kan overgaan tot uitvoering van de transitie warmte.

En verzoekt het college / de Griffie: • Namens de gemeenteraad van Velsen bij de VNG het nadrukkelijke verzoek te doen om bij het Kabinet erop aan te dringen, dat er op korte termijn besloten wordt welk bedrag daadwerkelijk voor de uitvoering van de TRANSITIEVISIE warmte, in relatie met het Klimaatakkoord, voor gemeenten (waaronder Velsen) beschikbaar komt, zodat zo snel mogelijk tot uitvoering van de TRANSITIEVISIE warmte overgegaan kan worden. • Dit door middel van het indienen van een motie tijdens de bijzondere algemene ledenvergadering van de VNG op 26 november 2021. • De griffier te verzoeken deze motie door te sturen naar Raden in Verzet, zodat deze motie ook de aandacht krijgt van Raden in Verzet. • De griffier te verzoeken deze motie onder de aandacht te brengen bij de gemeenteraden in Nederland.

Aangenomen raadsbreed

Toelichting: Door het Rijk is het Klimaatakkoord vastgesteld en hebben de gemeenten de opdracht gekregen om de transitie en verduurzaming uit te voeren. Daar zijn hoge kosten aan verbonden, maar door het Rijk is nog niet besloten hoeveel geld de gemeenten daadwerkelijk tegemoet kunnen zien. Met het klimaatakkoord krijgen gemeenten, Provincies en waterschappen te maken met nieuwe taken. Dit leidt zoals gezegd tot extra lasten in de bestuurlijke en ambtelijke uitvoering, maar ook voor extra grote lasten voor inwoners. Als je als eigen woningbezitter een koophuis hebt met een hypotheek waardoor het water, met betrekking tot aflossing, al aan de lippen staat, is het onmogelijk om hier alsnog een extra lening voor af te sluiten. Daarnaast zullen voor iedereen de gasprijzen aanzienlijk omhoog gaan en daardoor worden de huurders van slecht geïsoleerde woningen extra getroffen. Op nationaal niveau heeft de VNG voor alle gemeenten gezamenlijk door laten rekenen wat de kosten zouden kunnen zijn om de klimaatdoeleinden voor 2030 te realiseren. Tijdens Prinsjesdag is door het demissionair kabinet aangegeven dat zij geld beschikbaar willen stellen, maar dat dit door een nieuw aan te stellen kabinet uitgevoerd moet worden. Om tot uitvoering van de TRANSITIEVISIE warmte over te kunnen gaan, kan er niet eindeloos gewacht worden tot er een nieuw kabinet is.

Als er geen geld beschikbaar gesteld wordt door het Rijk, dan kan er niet over gegaan worden tot de uitvoering van de TRANSITIEVISIE warmte. Er kan pas iets gedaan worden als het woonlasten neutraal is. Datum: 28 oktober 2021 Naam Leo Kwant

Fractie LGV

Suleyman Çelik

Velsen Lokaal

Ahmet Karateke

PvdA

Geachte gemeenteraad, Het afgelopen jaar zijn er heel veel bomen gekapt, en dat vind ik werkelijk schokkend. Iedere keer zie ik dat er ineens weer een stompje staat op de plaats waar voorheen een prachtige grote boom stond, bomen waar je een verbinding mee hebt als mens die van natuur houd. Telkens is dat een traumatische ervaring, om te zien hoe de boom geamputeerd over blijft. Een stompje, met een dergelijke fraaie boom te kappen, kapt u niet alleen een boom, maar een heel eco-systeem, vele insecten, vogels en kleine dieren, buizerds, kraaien, eksters, merels, koolmeesjes, pimpelmeesjes, roodborstjes, winterkoninkje, boomklevertje, enz. enz. hadden deze bomen nodig. En we moeten juist onze tuin groen maken, geen plavuizen. Maar bomen zijn de klos het afgelopen jaar. Deze week zag ik plotseling twee bomen weg bij de begraafplaats, juist van die bomen die een mooie prachtige verstilde energie hadden, en nu weer de bomen bij het parkje aan de segeerssingel, weer twee stompjes. Alle bomen in arnestein zijn inmiddels gekapt, en de bomenrij aan de oude vlissingse weg, die van een ongekende schoonheid waren, ze vormden een beschermende haag met een lichtinval die je het gevoel gaf, ja er is meer tussen hemel en aarde dan geld, wij mensen zijn in staat om de hemel aan te raken via deze bomen. Ach wat een illusie, weg met die bomen zegt ons bestuur. Dit is werkelijk traumatisch.

U licht burgers niet in van uw snode plannen, en als u dat doet, vertelt u niet de gehele waarheid, dat is een zeer ongemakkelijke waarheid. Het vertrouwen burger naar overheid wordt zo beschadigd. Ik hoop echt dat u niet nog meer bomen, de schakel tussen hemel en aarde gaat kappen, en heb voor u de wens, sluit vriendschap met de bomen. Mensen willen graag altijd jong blijven, en vele mensen verafschuwen ouderdom, en alles wat met ouder worden te maken heeft, een boom echter wordt steeds fraaier als hij ouder wordt, daar zouden de mensen nog wat van kunnen leren. Corrie Akkermans Opaal 6 4337 ma Middelburg

Aan: Gemeenteraden Zeeuwse gemeenten, Provinciale Staten van Zeeland, Algemene Vergadering Waterschap Scheldestromen

ons kenmerk behandeld door telefoonnummer e-mail

: 00289392 : de heer G. Vonk : 06 5120 5192 : g.vonk@rud-zeeland.nl

Terneuzen, 18 november 2021 Betreft: 3e begrotingswijziging 2022 Geachte raadsleden, Statenleden en leden van de Algemene Vergadering, Op 15 november 2021 heeft het dagelijks bestuur van RUD Zeeland ingestemd met de 3e begrotingswijziging 2022 en het voorstel voor deze wijziging voor zienswijze voor te leggen aan de deelnemers. De begeleidingscommissie adviseert positief over de 3e begrotingswijziging 2022 en heeft in een beknopte reactie haar bevindingen ten aanzien van de wijziging samengevat. De wijziging en het concept voorstel dat aan het algemeen bestuur zal worden voorgelegd en de bevindingen van de begeleidingscommissie vindt u terug in de bijlagen bij deze brief. De zienswijze kan onder vermelding van ons kenmerk 00289392 tot en met 17 januari 2022 worden ingediend bij de secretaris van het Dagelijks Bestuur van de RUD Zeeland (email: post@rudzeeland.nl en in cc naar g.vonk@rud-zeeland.nl). De tijdig ingediende zienswijzen worden in het Dagelijks Bestuur van 7 februari 2022 behandeld. Daarna wordt de ontwerpbegroting met de daarop indiende zienswijzen ter besluitvorming voorgelegd aan het Algemeen Bestuur van 28 februari 2022. Over deze besluitvorming wordt uw raad, staten of algemeen bestuur geïnformeerd. Hoogachtend,

ing. A. van Leeuwen MPA Directeur RUD Zeeland

begeleidingscommissie datum onderwerp

21 oktober 2021 3e begrotingswijziging 2022 Actualisering vergunningen

aan het dagelijks bestuur van de RUD-Zeeland p/a Postbus 35 4530 AA TERNEUZEN Geacht bestuur, De RUD Zeeland heeft op 15 oktober jl. via een schriftelijke ronde het ontwerp voorstel “3e begrotingswijziging 2022 Actualisering vergunningen” aan de begeleidingscommissie voorgelegd voor een advies. Dit voorstel komt voort uit het besluit op 13 september van het Dagelijks Bestuur om de achterstanden in vergunningverlening en het uitvoeren van actualisatietoetsen in te lopen. Hiervoor is een plan van aanpak gemaakt om dit in vijf jaar te realiseren. Hiertoe wordt verzocht om financiële middelen beschikbaar te stellen voor de uitbreiding van de formatieve capaciteit met 800 uur per jaar voor een periode van vijf jaar (2022-2026). Aanvullend willen wij het volgende bij uw bestuur onder de aandacht brengen: - Naast de 800 uur voor de uitvoering van de actualisatietoetsen worden middelen gevraagd voor de daadwerkelijke actualisatie van vergunningen. Hiervoor is alleen een bedrag opgenomen in het voorstel en geen inschatting van het aantal uur per te actualiseren vergunning. Het voorstel zou aan informatiewaarde winnen indien dit wordt toegevoegd in het definitieve voorstel. - Uit het onderliggende memo blijkt dat de nu gevraagde uitbreiding de ingeschatte minimaal benodigde capaciteit is.

Indien de gemiddelde tijdsinschatting uiteindelijk benodigd is, betekent dit circa 1.075 uur per jaar en bij de maximale variant circa 1.350 uur per jaar. Aangezien er afgerekend wordt op P*Q is het van belang om gedurende de uitvoering de deelnemers tijdig op de hoogte te houden van een hogere tijdsbesteding dan de minimale variant. - In het onderliggende memo wordt aangegeven dat “Gestreefd zou dienen te worden om binnen 5 jaar geen vergunningen meer te hebben die ouder zijn dan 10 jaar”. Wij zijn van mening dat het geen “streven” is, maar nu al voor een aantal deelnemers als vastgesteld beleid geldt. Wij gaan er van uit dat met de aanvulling van middelen met dit voorstel uitvoering wordt gegeven aan het beleid. - Het voorstel spreekt van een structurele verhoging van de begroting, daar het een periode van meer dan vier jaar bedraagt. In het vijfde jaar zal een evaluatie worden uitgevoerd naar de stand van zaken en zo nodig een gemotiveerd voorstel worden gedaan indien verlenging na vijf jaar nodig is. Het is aan de deelnemers om in de eigen (meerjaren)begroting een afweging te maken om de gevraagde extra middelen voor vijf jaar of langer in hun begroting op te nemen. Op grond van dit voorstel is dit niet verplicht.

- Gezien de doorlooptijd van dit voorstel vragen wij u een dergelijk voorstel zowel inhoudelijk als financieel te vertalen en dit als één voorstel aan het bestuur voor te leggen en de begeleidingscommissie hier tijdig in te betrekken. Pagina 1 van 2

-

Dit voorstel is aanvullend op de eerder geconstateerde risico’s en onbalans in taken en middelen bij de RUD Zeeland. Wij benadrukken het belang van een integraal voorstel voor de oplossing van deze risico’s en onbalans.

Met inachtneming van het voorgaande adviseert de begeleidingscommissie positief over het ontwerp voorstel “3e begrotingswijziging 2022 Actualisering vergunningen” van de RUD Zeeland en het daarbij behorende concept voorstel aan het algemeen bestuur. Desgewenst is de begeleidingscommissie bereid de inhoud van deze brief nader toe te lichten. De begeleidingscommissie verzoekt u dit advies aan alle deelnemers en aan het algemeen bestuur beschikbaar te stellen. Met vriendelijke groet, namens de begeleidingscommissie,

Ronny de Troije voorzitter

Pagina 2 van 2

Memo datum: Voor: Betreft: Door:

16 juli 2021 MT en DB Actualisering Hans van Kempen

Het DB heeft verzocht om nader inzicht in de risico’s wanneer bedrijven beschikken over verouderde milieuvergunningen. De actualiteit van een vergunning is relevant omdat: -

-

-

-

op gebied van milieu en veiligheid kunnen onveilige situaties ontstaan. Het is wenselijk dat de milieu- en veiligheidssituatie bij elk bedrijf voldoet aan de gangbare eisen ter bescherming van het milieu. een onterecht beeld over de milieu en veiligheidssituatie wordt verkregen omdat gehandhaafd wordt op verouderde vergunningvoorschriften. er anders sprake is van oneerlijke concurrentie tussen bedrijven. Er moet sprake zijn van een level-playing field tussen bedrijven onderling (een ieder moet voldoen aan gelijkwaardige eisen). geen onnodige procedures of procedures stagneren omdat de ouderdom van de vergunning er toe leidt dat het bedrijf aanvullende onderzoeken moet verrichten. Dit kan een nadelig effect hebben op de bedrijfseconomische ontwikkeling. ook bij de geplande Omgevingswet kan een overgangsrecht gelden waar, zeer mogelijk bij oudere vergunningen, de RUD een ander beeld over heeft dan het bedrijf.

In de afgelopen jaren gold, met uitzondering van de provincie Zeeland en een aantal gemeenten, geen beleid met betrekking tot het actualiseren van vergunningen. Op basis van beschikbare capaciteit werden de afgelopen jaren actualiseringstoetsen uitgevoerd. De prioriteit ligt en lag bij het behandelen van aanvragen voor nieuwe activiteiten zodat het bedrijfsleven geen nadelige gevolgen had en heeft van de ondercapaciteit. In het Zeeuwse concept-VTH-beleid is vermeld dat vergunningen niet ouder mogen zijn dan 10 jaar, tenzij uit een actualiseringstoets blijkt dat de voorschriften nog redelijk actueel zijn. Dit beleid is nog niet formeel bekrachtigd door alle Zeeuwse gemeenten. De provincie heeft dit uitgangspunt wel in haar beleidskaders opgenomen. Dit uitgangspunt hebben wij ook meegenomen in de door ons in 2019 ontwikkelde risicogerichte benadering waarbij ook rekening wordt gehouden met de volgende landelijke regelgevingen: • •

Landelijk Afvalbeheerplan: analyse van het voorschriftenpakketten op het feit of deze verwijzen naar sectorplannen en/of een acceptatie- en verwerkingsbeleid (AO/AO-IC). Publicatiereeks Gevaarlijke Stoffen (PGS): analyse van het voorschriftenpakken met het doel te bepalen of vergunningen verwijzen naar een verouderde PGSrichtlijn/veiligheidsrichtlijnen.

Deze regelgevingen worden vaak toegepast op industriële vergunningplichtige inrichtingen; er is daarom een analyse uitgevoerd op de vergunningssituatie van de circa 310 industriële vergunningplichtige inrichtingen.

In onderstaande tabel is het aantal inrichtingen vermeld met een onderliggende vergunning die ouder is dan 10 jaren, terug-rekenend vanaf het jaar 2021. jaar 2021 2022 2023 2024 2025 2026

Aantal actualisatietoetsingen 138 14 14 13 11 En verder

In het algemeen is voor een actualisatie toets tussen de 20 en 40 uur benodigd. De ureninzet hiervoor kan worden ingeschat op minimaal 2.760 uur voor 2021. Op basis van de bovenstaande tabel is voor de opvolgende jaren minimaal 250 uur per jaar nodig. De PxQ-systematiek gaat uit van het volgende: De actualisatievergunning (RE01.8) is onderdeel van P*Q. Eén vergunning per jaar per gemeentelijke deelnemer en voor de provincie twee. De actualisatietoets (RE07.1) is een ‘strippenkaart’ product en wordt alleen door de gemeente Vlissingen afgenomen. Het huidige beschikbare budget is onvoldoende om uitvoering te geven aan het actualiseren van vergunningen. Er wordt voorgesteld om een programmatische aanpak te formuleren waarbij het daarvoor benodigde budget beschikbaar wordt gesteld. Doelstelling is om binnen 5 jaar de achterstand gereduceerd te hebben tot 0% maar ook om de geplande actualisatietoetsen uit te voeren. De inzet die hiermee gemoeid is wordt begroot op minimaal (2760/5+250) = 800 uur per jaar. Indien deze aanpak op steun kan rekenen, zal er een voorstel worden voorbereid om financiële middelen van de deelnemers te vragen. Vervolgens zal via de deelnemersrapportages elke deelnemer geïnformeerd worden over het verloop van het proces.

o-o-o-o-o-o-o-o-o-o

BIJLAGE BESCHRIJVING ANALYSE EN GEGEVENS Methodiek Industriele vergunningplichtige inrichtingen De analyse richt zich uitsluitend op de industriële vergunningplichtige inrichtingen. De reden daarvoor is dat bij de vergunningverlening van agrarische bedrijven vaker het gehele bedrijf voor met name geur- en ammoniakemissies opnieuw wordt getoetst. Verder is de aanname dat de chemicaliën die worden gebruikt met name bestrijdingsmiddelen zijn waarvan de hoeveelheden redelijk beperkt zijn. Voor de opslag en gebruik van bestrijdingsmiddelen (tot 500 kilogram) gelden wettelijk voorgeschreven verplichtingen. Uitgangspunten methodiek (toetsingspunten) In het Zeeuwse concept-VTH-beleid is vermeld dat vergunningen niet ouder mogen zijn dan 10 jaar, tenzij uit een actualiseringstoets blijkt dat de voorschriften nog redelijk actueel zijn. Dit beleid is nog niet formeel bekrachtigd voor de Zeeuwse gemeenten. De provincie heeft dit uitgangspunt wel in haar beleidskaders opgenomen. Dit uitgangspunt hebben wij ook meegenomen in de door ons in 2019 ontwikkelde risicogerichte benadering. Samenvattend richt de methodiek zich thans op: • Landelijk Afvalbeheerplan: analyse van het voorschriftenpakketten op het feit of deze verwijzen naar sectorplannen en/of een acceptatie- en verwerkingsbeleid (AO/AO-IC).

• Publicatiereeks Gevaarlijke Stoffen (PGS): analyse van het voorschriftenpakken met het doel te bepalen of vergunningen verwijzen naar een verouderde PGSrichtlijn/veiligheidsrichtlijnen. • De ouderdom van de onderliggende oprichtings-/revisievergunning. Alle vergunningendossiers zijn zo goed als mogelijk geanalyseerd op bovenstaande parameters. Wij hebben daarbij getracht zo zorgvuldig mogelijk te werken maar er kunnen discrepanties aanwezig zijn. Resultaten Op basis van onderstaand overzicht zijn er 308 industriële inrichtingen in Zeeland. Opbouw onderliggende vergunning

aantal inrichting in relatie tot ouderdom onderliggende oprichtings/revisievergunning 90 80 70 60 50 40 30 20 10 0 <1994

1995-2000

2001-2005

2006-2010

>2011

opmerking

35 inrichtingen vallen onder de categorie ‘opmerking’. Van deze inrichtingen zijn er twijfels gerezen bij de informatie in SquitXO om de betreffende inrichtingen eenduidig in het overzicht te kunnen opnemen. Dit komt doordat: - Voor 4 inrichtingen onvoldoende informatie is opgenomen in SquitXo - Voor 16 inrichtingen loopt een vergunningprocedure die mogelijk leidt tot wijziging in vergunningplicht of een actualisering - Voor 15 inrichtingen een nadere check wenselijk is. Nadere analyse (inclusief tussentijdse actualisatietoetsen) Wij hebben van elk dossier bekeken wat de datum is van de onderliggende oprichtings/revisievergunning. Bij sommige dossiers zijn in het verleden de vergunning geactualiseerd en met deze actualiseringen hebben wij waar nodig rekening gehouden. Er zijn 160 inrichtingen met onderliggende oprichting/revisie die ouder zijn dan 10 jaar.

Van deze inrichtingen zijn: - 78 Inrichtingen waarbij PGS en/of LAP relevant is (kwalificatie 1) waarbij: o 4 lopende procedures o 5 onvolledige dossiers (nav actualisatietoets 2019) o 10 actualiseringsbesluit/toetsingen nog te verwerken o 59 nog te bestuderen - 82 inrichtingen waarbij PGS en/of LAP niet relevant is (kwalificatie 2) waarbij: o 2 lopende procedures o 6 actualiseringsbesluit/toetsingen nog te verwerken o 74 nog te bestuderen In principe dienen circa (59+74=) 133 dossiers een actualisatietoets te ondergaan waarbij alle milieugevolgen worden getoetst. Dit geldt ook voor de 5 dossiers met het kenmerk ‘onvolledige dossiers’. Samenvattend betreft het 138 dossiers. In het algemeen is voor zo’n toets tussen de 20 en 40 uur benodigd. De ureninzet voor alle dossiers kan daarmee worden ingeschat op minimaal 2.760 uur.

Voorstel tot aanpak In onderstaande tabel is per deelnemer opgenomen het aantal dossiers: - met een kwalificatie 1 (PGS/LAP relevant obv vergunningvoorschriften) onderverdeeld naar o bedrijven met een vergunning die dateert van vóór 2000 (dus 20 jaar oud) o bedrijven met een vergunning die ligt tussen 2000 en 2010 (dus 10 tot 20 jaar oud) - een kwalificatie 2 (PGS/LAP niet relevant obv vergunningvoorschriften) onderverdeeld naar: o bedrijven met een vergunning die dateert van vóór 2000 (dus 20 jaar oud) o bedrijven met een vergunning die ligt tussen 2000 en 2010 (dus 10 tot 20 jaar oud)