Verslag raadsklankbordgroep 12 juni 2024 - VRZ

Raadsklankbordgroep VRZ 12 juni 2024 Brandweerpost Heinkenszand

Agenda raadsklankbordgroep VRZ 1.

Welkom en opening Ontvangst met soep en broodjes Joke Gaemers, directeur VRZ, heet de aanwezigen welkom op de nieuwe post Heinkenszand. De officiële opening vindt plaats op 29 juni. Post Heinkenszand was voorheen gevestigd aan de Stenevate. Vanwege komst van een tweede supermarkt en vanuit optimalisering brandweerzorg moest deze worden verplaatst. Het betreft een samenvoeging van de posten Heinkenszand en ’s-Heer Arendskerke. De voorbereidingen voor de bouw zijn gestart 2018, het bestemmingsplan werd vastgesteld begin 2022. De eerste paal werd op 28 maart 2023 geslagen door burgemeester Dijksterhuis. Bijzonderheden: • De voorzitter VRZ zou bij deze vergadering aanwezig zijn, maar had dringende andere verplichtingen, waardoor hij slechts kort zou kunnen aanschuiven. Daarom is besloten om een volgend overleg de voorzitter uit te nodigen, zodat meer tijd beschikbaar is. • Het thema van de avond is ‘gevaarlijke stoffen’. Dit werd de vorige vergadering als onderwerp aangedragen vanuit de raadsklankbordgroep.

Presentie: Naam Bert Smits Henk van Hartingsveldt Johnny Lukasse Gert Kruitbosch Paul van Kerckhoven Marina Strooband Eelke de Jong Sacco Westdorp Jos van den Boom Marijn Dieleman Geert van der Kraan Robert Mast Annelies ’t Hart-Verschuren Leo Harthoorn Hans van Stel Leendert de Bruine Peter Vijverberg Erika de Kater Ruud van de Laar Sebastiaan Keijmel Isabelle Claerhoudt Paul Caeijs Loek de Beleir Yeter Erbisim

Gemeente Borsele Borsele Goes Goes Hulst Hulst Kapelle Kapelle Middelburg Middelburg Noord-Beveland Noord-Beveland Noord-Beveland Reimerswaal Reimerswaal Schouwen-Duiveland Schouwen-Duiveland Schouwen-Duiveland Schouwen-Duiveland Sluis Sluis Sluis Terneuzen Terneuzen

Presentie Aanwezig Afwezig Afwezig Aanwezig Afwezig Afwezig Afwezig Aanwezig Aanwezig Aanwezig Afwezig Afwezig Afwezig Afwezig Afwezig Aanwezig Afwezig Afwezig Afwezig Afwezig Afwezig Afwezig Afwezig Afwezig

Pagina 1 van 11

Raadsklankbordgroep VRZ 12 juni 2024 Brandweerpost Heinkenszand

Ruud Muijt Han van ‘t Hof Ineke Schippers Ad van Broekhoven José de Buck Lilian Janse Frances Oreel John Dooms Sogand Mohandes

Tholen Tholen Tholen Veere Veere Vlissingen Vlissingen Vlissingen Vlissingen

Naam Joke Gaemers Xanthe Born Henk van Dalfsen

VRZ Directeur Directiesecretaris Specialist Omgevingsveiligheid Clustercommandant Bestuursondersteuning Secretariaat

Gérard Teunissen Jelle de Jong Willeke Vleugel

2.

Aanwezig Afwezig John van der Linde vv Afwezig Afwezig Afwezig Aanwezig Afwezig Afwezig

Aanwezig Aanwezig Aanwezig Aanwezig Aanwezig Aanwezig

Verslag raadsklankbordgroep 6 maart 2024 Tijdens de vorige raadsklankbordgroep werd een vraag gesteld over de veiligheid op het spoor toen vanwege spoorwegverzakkingen minder treinen reden, waardoor meer mensen in één trein werden vervoerd. We hebben hierover navraag gedaan: • Na melding van verzakkingen van meerdere locaties op de Zeeuwse lijn heeft ProRail een algehele snelheidsbeperking ingezet. Omdat het om zo’n groot traject ging en behoorlijk aantal verzakkingen, zijn er snelheidsborden geplaatst zodat iedere machinist zou weten dat er een aangepaste snelheid gold. • Daarnaast hanteerde de NS eigen criteria om vast te stellen of het al dan niet veilig is om vertrekken. Machinisten en conducteurs zijn dusdanig opgeleid en getraind dat zij niet gaan rijden als een trein zo vol is dat de veiligheid in het geding komt. Is het niet veilig vanwege grote drukte, dan zal een trein niet gaan rijden. • Vanuit de NS werd gemeld dat zij geen signalen hebben gekregen van (te) volle treinen. • Vanuit VRZ zijn we aangesloten bij het Regionaal Verkeersteam (RVT). Dit is het gremium waarin dit soort onderwerpen besproken worden.

3.

Mededelingen / stand van zaken Toelichting door de directeur. Vanwege de beschikbare tijd zijn niet alle mededelingen toegelicht tijdens de vergadering, maar is afgesproken deze wel op te nemen in dit verslag.

Algemene ontwikkelingen Recente incidenten

Pagina 2 van 11

Raadsklankbordgroep VRZ 12 juni 2024 Brandweerpost Heinkenszand

•

•

•

Zeer grote brand Kats: Op zaterdagavond 16 maart werd vanwege een brandende loods van een bedrijf aan de Groeneweg bij Kats opgeschaald naar zeer grote brand. De forse rookontwikkeling richting Colijnsplaat zorgde ervoor dat de Zeelandbrug enige tijd moest worden afgesloten. Diverse drinkwaterstoringen Zeeuws-Vlaanderen en Tholen, april / mei: Aantal maal drinkwaterstoring, voornamelijk Zeeuws-Vlaanderen. Op verzoek Evides (want opgenomen in hun planvorming) ook twee keer een NL-Alert ingezet. Naar aanleiding hiervan maken we nu afspraken over de (verantwoordelijkheid over) communicatie naar getroffenen met de drinkwaterpartijen (Evides en Brabant Water voor Tholen). GRIP 1 Vlissingen, 27 mei: betrof gasbrand in portiekflat. Opgeschaald vanwege coördinatie hulpdiensten, met name bij opvang bewoners. Eén persoon gezien door ambulance, verder geen gewonden. Wel 8 appartementen voorlopig onbewoonbaar.

Samenwerking en huisvesting GGD, RUD, VRZ De afgelopen maanden hebben diverse bestuurlijke overleggen plaatsgevonden, waarin het adviesrapport is besproken en de directies en Dagelijks Besturen een advies hierover hebben geformuleerd. De behandeling van het adviesrapport en de gevraagde besluiten in het Algemeen Bestuur VRZ vindt plaats op 5 juli. VRZ hoopt op een richtinggevend besluit zodat we verder kunnen met de samenwerking op Bedrijfsvoering en gezamenlijke huisvesting met de GGD. In de week van 17 juni worden de vergaderstukken voor de AB-en openbaar gemaakt. Om te zorgen voor een goede informatievoorzieningen ontvangen de gemeenteraden (via de colleges) een raadsinformatiebrief met Q&A en het adviesrapport. Na besluitvorming op 5 juli, ontvangen de gemeenten een aanbiedingsbrief met de genomen besluiten, met het verzoek deze door te geleiden naar de raadsleden. In de 2e helft van augustus worden bijeenkomsten georganiseerd voor alle raadsleden, voor vragen over de besluiten en het vervolgtraject. Gezamenlijke directievoering In opdracht van de Dagelijks Besturen van GGD en VRZ vindt momenteel een onderzoek plaats naar een gezamenlijke directievoering. Dit in relatie met het samenwerkingsdossier. Het onderzoek is nog gaande, maar op 5 juli zal dit onderwerp tevens besproken worden tijdens de AB-vergaderingen van GGD en VRZ.

Pas daarna zullen de DB's overgaan tot besluitvorming op dit punt. PFAS Tijdens de vorige bijeenkomst van de raadsklankbordgroep is informatie gedeeld over het RUD-onderzoek naar locaties in Zeeland waar mogelijk PFAS is gebruikt. RUD Zeeland voert in opdracht van de provincie het project PFAS aandachtslocaties uit. Onderdeel van het project is historisch onderzoek naar plaatsen waar mogelijk PFAS voorkomt. Het onderzoek richt zich in totaal op 131 aandachtslocaties in Zeeland. Informatie uit het historisch onderzoek vormt de input voor de volgende fase: een gericht bodemonderzoek op die locaties waar het zeer aannemelijk is dat sprake is van PFAS-vervuiling. Na een bodemonderzoek wordt onderzocht of en in welke mate er mogelijk sprake is van risico’s en of het moet worden opgeruimd of opgelost. Deel 1 Pagina 3 van 11

Raadsklankbordgroep VRZ 12 juni 2024 Brandweerpost Heinkenszand

van dit onderzoek was historisch onderzoek naar 131 locaties, waarvan 4 brandweerposten (aangedragen door VRZ). VRZ heeft hiervoor gegevens aangeleverd. De locaties Middelburg Stromenweg en Goes Oranjeweg komen op basis van het historisch onderzoek in aanmerking voor vervolg onderzoek (gericht bodemonderzoek). Vanuit gemeente Tholen is hiervoor nog een locatie toegevoegd: brandweerpost St. Philipsland. De RUD coördineert deze onderzoeken. Brandweer Landelijke ontwikkelingen rondom PTSS In de vorige raadsklankbordgroep is dit onderwerp ook besproken, naar aanleiding van de landelijke aandacht voor PTSS onder brandweermensen. Hier zijn nu twee landelijke ontwikkelingen op te melden: • Landelijke aanpak / landelijke regeling: Er wordt gewerkt aan een landelijke aanpak voor PTSS en psychosociale hulpverlening. Vanuit de Raad van Commandanten en Directeuren Veiligheidsregio’s (RCDV) is de wens uitgesproken te komen tot een landelijke regeling aanspraken bij PTSS. Vanuit het Veiligheidsberaad is aangegeven dat men positief staat tegenover dit voornemen. Naar verwachting zal een eerste concept van de regeling in oktober worden voorgelegd aan de RCDV. De vakbonden worden nauw betrokken in dit proces. • Toolbox: Begin mei is de landelijke ‘toolbox psychosociale ondersteuning voor veiligheidsregio’s’ beschikbaar gekomen.

Deze toolbox is gemaakt om klachten en uitval op zowel korte als lange termijn te voorkomen of te beperken. Het gaat dan om klachten bij medewerkers binnen de veiligheidsregio’s, die veroorzaakt zijn door schokkende en stressvolle werksituaties. De toolbox biedt praktische handvatten voor adequate psychosociale ondersteuning aan (crisis)medewerkers. De bedoeling is om hiermee klachten en uitval op zowel korte als lange termijn te voorkomen of te beperken. De toolbox sluit aan bij de richtlijn Psychosociale Ondersteuning Geüniformeerden. Het gaat om de voorbereiding op ingrijpende gebeurtenissen, collegiale ondersteuning, het signaleren en monitoren van klachten die iemand heeft en uiteindelijk het verlenen van professionele hulp. We onderzoeken hoe we deze toolbox kunnen gebruiken in Zeeland. Aanschaf 10 tweedehands blusvoertuigen Het Dagelijks Bestuur heeft ingestemd met de aanschaf van tien tweedehands tankautospuiten van Veiligheidsregio Twente. Op dit moment is het bestand tankautospuiten sterk vergrijsd en hoognodig aan vervanging toe. Dit leidt momenteel tot financiële, continuïteits- en veiligheidsproblemen. In november 2023 zijn we gestart met de aanbesteding van nieuwe tankautospuiten en we hopen in 2026 de eerste tankautospuit te mogen ontvangen.

Dit betekent dat we langere tijd met de huidige voertuigen door moeten en ze niet alleen economisch maar ook technisch zijn afgeschreven. Voor vervanging van de tankautospuiten van team Vakbekwaamheid en reservevoertuigen van team Materieel, Techniek en Logistiek (MTL) is het gebruikelijk dat de te vervangen voertuigen worden doorgeschoven. Vanwege de hoge leeftijd van de tankautospuiten is dit niet wenselijk en uiteindelijk niet meer mogelijk. Dat vraagt daarom om nu te zoeken naar een andere oplossing.

Pagina 4 van 11

Raadsklankbordgroep VRZ 12 juni 2024 Brandweerpost Heinkenszand

We nemen daarom tankautospuiten over van VR Twente. In 2021 is VR Twente gestart met het vervangen van haar tankautospuiten. Deze voertuigen zijn bij Veiligheidsregio Twente vervroegd economisch afgeschreven vanuit het inzicht op standaardisatie van de gehele vloot tankautospuiten. Het gaat niet om vervanging van voertuigen op de posten, het betreft voertuigen voor vakbekwaamheid en reservevoertuigen van MTL. Op dit moment beschikken we bij VB en MTL over sterk verouderde voertuigen die in grote mate verschillend zijn van merk, uitvoering/type en bediening wat het erg lastig maakt voor de gebruiker. Met de aankoop van deze voertuigen krijgen we eenheid van hetzelfde merk en type uitvoering. Hierdoor zijn de voertuigen breder inzetbaar binnen VRZ en biedt het voordelen in gebruik en onderhoud. Bovendien zijn deze voertuigen uitgevoerd in een hogere Euro norm (emissie/uitstoot) wat bijdraagt aan een gezondere werkomgeving voor de gebruiker en het milieu. Het niet aanschaffen van deze auto’s zorgt indirect wel voor een risico voor de operationele inzet. Als we deze auto’s niet aanschaffen, zijn voor MTL geen deugdelijke voertuigen paraat als er een operationele tankautospuit langdurig in onderhoud gaat. De kans is dat posten dan (langdurig) buiten dienst komen staan wat direct invloed heeft op onze operationaliteit.

Inspectieonderzoek naar Grootschalig en Specialistisch Brandweer Optreden De Inspectie Justitie en Veiligheid voert een onderzoek uit naar Grootschalig en Specialistisch Brandweer Optreden (GBO-SO). Het doel van het onderzoek is om beeld te krijgen waar, met name op het gebied van interregionale bijstand, de regio's geholpen kunnen worden. Alle veiligheidsregio’s hebben hiervoor enquêtes ontvangen en enkele regio’s zijn geselecteerd voor verdiepende interviews. Aanvankelijk was Veiligheidsregio Zeeland niet geselecteerd voor een verdiepend interview. Medio 2021 heeft VRZ het grootschalig brandweeroptreden op basis van de landelijke visie GBO 2.0 ingericht. Vanuit andere regio's wordt met belangstelling gekeken naar de wijze waarop het Grootschalig Brandweeroptreden in Zeeland is ingericht, en wordt deze werkwijze door een aantal regio's reeds overgenomen. Iets waar we trots op mogen zijn. Vanwege de wijze waarop uitvoering wordt gegeven aan de taken met betrekking tot het grootschalig optreden, de belangstelling uit andere regio's en de ervaring die we inmiddels hebben, zijn wij door de Inspectie Justitie en Veiligheid alsnog benaderd of we aan een verdiepend interview willen deelnemen. In juli zal hiervoor een bezoek worden gebracht aan de inspectie van het ministerie van J&V. Het onderzoeksrapport van de Inspectie wordt eind dit jaar verwacht.

Trainingen ploegleiders In januari is gestart met een nieuwe training voor ploegleiders. Op 30 mei heeft de tweede groep de training ploegleider brandweer afgerond. De training omvatte vier avonden. Tijdens deze avonden is de groep aan de slag gegaan met de thema’s: ploegleider en leiderschap, ploegdynamiek, communicatievaardigheden en samenwerking. Iedere deelnemer is met zijn eigen DISC-gedragsanalyse aan de slag gegaan en heeft de ploegdynamiek in beeld gebracht. In de groep zijn zes koppels gevormd en buitenom de avonden hebben zij gewerkt aan Pagina 5 van 11

Raadsklankbordgroep VRZ 12 juni 2024 Brandweerpost Heinkenszand

huiswerkopdrachten. Daarnaast is iedere deelnemer aan de slag gegaan met zijn coach. Deze coaches zijn onze eigen brandweercollega’s die speciaal hiervoor een training coachende vaardigheden hebben gevolgd. Tijdens de laatste avond hebben de deelnemers in groepjes onder andere het ‘goede gesprek’ gevoerd met hun clustercommandant. Na afronding van de training heeft iedere ploegleider het felbegeerde certificaat ontvangen.

Risico- en crisisbeheersing Terugblik en vervolgproces systeemtest 2024 - 23 mei Veiligheidsregio’s zijn verplicht zicht te hebben op hun operationele prestaties en te leren van daadwerkelijke inzetten en van oefeningen. De Inspectie van Justitie en Veiligheid houdt toezicht op het lerend vermogen van veiligheidsregio’s. Van alle GRIPincidenten en bijzondere inzetten vinden evaluaties plaats. Ook maken we jaarlijks een rode dradenanalyse van deze evaluaties, die we toesturen aan de inspectie. Omdat incidenten waarbij gelijktijdig meerdere onderdelen van de hoofdstructuur (zoals de meldkamer, een CoPI, ROT en Gemeentelijk Beleidsteam) samen worden ingezet weinig voorkomen, organiseren veel regio’s zogenaamde systeemtesten. Oefeningen waarbij het gehele ‘systeem’ wordt beoefend. De systeemtest wordt door het team MOTO voorbereid. Onze jaarlijkse systeemtest vond plaats op 23 mei. Dit keer was de dag niet vooraf bekendgemaakt, en werden piketfunctionarissen gealarmeerd. Het GRIP-3 scenario betrof een grote natuurbrand in het duingebied boven Nieuw-Haamstede (SchouwenDuiveland). Waarnemers van Cuijpers Consultancy observeerden de verschillende onderdelen van de hoofdstructuur. De rapportage van de systeemtest ontvangen we uiterlijk week 31 (29 juli).

Voorbereidingen NNO Team crisisbeheersing is op dit moment, samen met landelijke partijen en andere veiligheidsregio’s, druk bezig met de voorbereidingen voor de Nationale Nucleaire Oefening die plaatsvindt op 15 oktober. De oefening zal zich afspelen rondom een fictief (dreigend) incident bij de Kerncentrale Borsele. Burgemeesters, ministers, hulpdiensten, communicatieadviseurs en deskundigen gaan samen aan het werk met de vernieuwde nationale en regionale plannen. De laatste grootschalige gezamenlijke oefening vond plaats in 2018. Om goed voorbereid te zijn, wordt onder meer een addendum geschreven bij het algemeen rampbestrijdingsplan stralingsincidenten, zodat het in lijn wordt gebracht met het Landelijk Crisisplan. Ook worden gedurende het jaar diverse opleidingen en verdiepingstrainingen georganiseerd. In augustus vindt een grote gezamenlijke ‘doorleefsessie’ plaats voor het afstemmen van plannen en procedures. Zeeland Veilig zone Oostburg In Nederland zijn momenteel in drie Veiligheidsregio’s Risk Factory’s operationeel (Twente, Midden en West-Brabant en Limburg-Noord). In een Risk Factory staan

Pagina 6 van 11

Raadsklankbordgroep VRZ 12 juni 2024 Brandweerpost Heinkenszand

praktijksimulaties opgesteld waar bezoekers (met name scholieren) kunnen ervaren hoe om te gaan met onveilige situaties die zich in het dagelijks leven voor kunnen doen. In november vorig jaar vond op het Veiligheidspark van ZLM in Goes de Zeeland Veilig Zone plaats. Collega’s van Brandveilig Leven ontvingen daar op elf ochtenden zo’n 200 scholieren om hen brandgevaar en brandveiligheid in en om het huis te laten ervaren. Het enthousiasme (van kinderen, leerkrachten én collega’s) rond de pilot in het Veiligheidspark was een stimulans om het project door te ontwikkelen. Daarom hebben we afgelopen vier weken de Zeeland Veilig Zone georganiseerd op de brandweerkazerne in Oostburg, waar we 320 schoolkinderen ontvingen. De Zeeland Veilig Zone is nu vooral gericht op brandveiligheid. We willen het uitbreiden met andere thema’s rondom veiligheid. Denk daarbij aan verkeersveiligheid, gezondheid en politiezaken. Dan wordt het meer een zogenaamde Risk Factory, die op andere plaatsen in Nederland al bestaan. In samenwerking met ZLM, GGD, Rabobank en mogelijk nog Politie Zeeland wordt daar momenteel aan gewerkt. De ambitie is om daarmee later dit jaar te starten. Patrick Simpelaar, teamleider risicobeheersing (en raadslid CDA), is hiervan de initiatiefnemer.

Evaluatie brandweerman in de wijk Voortkomend uit de ‘Quickscan basisbrandweerzorg Vlissingen’ is op 1 juli 2023 gestart met de pilot ‘brandweerman in de wijk’. De wijkbrandweerman heeft in Vlissingen als doel de bewustwording van (brand)veiligheid en van zelfredzaamheid bij risicogroepen in de wijk te vergroten, en risicovolle situaties in de wijk te verminderen. Het project is niet nieuw. Op verschillende plaatsen in Nederland wordt de functie van wijkbrandweerman/-vrouw toegepast. Met name in Rotterdam-Rijnmond en Gooi en Vechtstreek is dit al een vertrouwd beeld. Daar is ook de kennis en kunde weggehaald om hier succesvol te starten. Recent heeft de tussenevaluatie van de pilot plaatsgevonden. Inmiddels is er een (basis)netwerk opgebouwd met verschillende instanties en organisaties, zoals woningbouwverenigingen, scholen en ondernemers. Hoewel de basis is gelegd, is een grondige inbedding van de wijkbrandweerman nog onvoldoende gelukt. Zowel gemeente Vlissingen als VRZ willen de pilot daarom graag met één jaar verlengen. Dit pas bij de oorspronkelijke afspraken en financiële middelen hiervoor. De pilot blijft zich in eerste instantie richten op de binnenstad conform de opzet van de pilot. Echter, de begrenzing is flexibel zodat ook binnen andere wijken de wijkbrandweerman actief zal zijn.

Bedrijfsvoering Uitstel tussentijdse rapportage (BURAP) Jaarlijks wordt in de periode april-juni de tussentijdse rapportage (bestuursrapportage) en de bijbehorende begrotingswijziging opgesteld. De Vereniging Zeeuwse Gemeenten (VZG) schrijft voor dat een gemeenschappelijke regeling maximaal twee tussentijdse rapportages mag opstellen, één naar de situatie per 1 april en één naar de situatie per Pagina 7 van 11

Raadsklankbordgroep VRZ 12 juni 2024 Brandweerpost Heinkenszand

1 juni. Dit is voor VRZ niet haalbaar vanwege tijdelijk beperkte capaciteit. Het Dagelijks Bestuur heeft daarom ingestemd met het uitstellen. De bestuursrapportage wordt op 12 september 2024 ter vaststelling aangeboden aan het bestuur en daarna ter informatie aan uw gemeente verstrekt. Deze bestuursrapportage heeft dan betrekking op de eerste 6 maanden van 2024. De bijbehorende begrotingswijziging met wijziging van gemeentelijke bijdrage, wordt eveneens in deze periode aanboden aan uw raad om een zienswijze te geven. Definitieve besluitvorming over deze begrotingswijziging is dan voorzien het Algemeen Bestuur van 12 december 2024. De formele brief hierover volgt via de colleges. Proces naar nieuwe GR Op 1 juli 2022 trad een wijziging van de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) in werking. De wijziging heeft tot doel de democratische legitimatie van gemeenschappelijke regelingen te versterken. De kaderstellende en controlerende rollen die gemeenteraden hierbij hebben, worden daartoe versterkt. Ook de GR VRZ moet daarom worden aangepast. De datum waarop de nieuwe GR eigenlijk in werking had moeten treden, 1 juli 2024, wordt als gevolg van personele kwesties niet gehaald. De risico’s van het niet tijdig in werking gaan van een nieuwe regeling zijn beperkt. We streven ernaar in september van dit jaar een bijgewerkte regeling voor te leggen in aan het AB.

Bij positief besluit kan dit vervolgens door naar de gemeenteraden voor zienswijze. Cao Veiligheidsregio's Het cao onderhandelingsresultaat is binnen. Bevat onder meer 6.4% loonsverhoging. Cao loopt vanaf 1 mei 2024 tot 1 augustus 2025. Wachten nu nog op een principeakkoord. Loonkosten worden verwerkt in tweede begrotingswijziging 2024. Terugblik GR-markten Op initiatief van het VZG-bestuur zijn in mei drie regionale ‘GR-markten’ georganiseerd, waarin vanuit verschillende gemeenschappelijke regelingen de begrotingen 2025 en meerjarenramingen zijn gepresenteerd. VRZ heeft hieraan deelgenomen. Daarnaast heeft de directeur de begroting toegelicht tijdens raadsvergaderingen in Goes, Vlissingen en Veere. Ook hebben alle raden een filmpje ontvangen. Bezoek Nationale Ombudsman – 11 juni De ombudsman kan mensen en bedrijven op weg helpen als het misgaat in het contact met de overheid, en de ombudsman kan overheden helpen hun dienstverlening te verbeteren. In Zeeland wordt deze functie sinds 1 januari 2023 vervuld door de Nationale ombudsman. Daarom bezocht een delegatie van de Nationale ombudsman van 10 tot 14 juni diverse instanties en bedrijven op om de hoogte te blijven van wat er in Zeeland speelt. Ook werd op 11 juni een bezoek gebracht aan VRZ, begeleid door de klachten coördinator.

De delegatie sprak onder meer met de directeur op de Segeerssingel, en bracht een bezoek aan verschillende brandweerlocaties. Bouw nieuwe brandweerposten • Goese Poort: de bouw van de nieuwe brandweerkazerne Goese Poort is van start gegaan. Op 1 mei sloegen Joke Gaemers en wethouder Joan Veldhuizen Pagina 8 van 11

Raadsklankbordgroep VRZ 12 juni 2024 Brandweerpost Heinkenszand

•

4.

symbolisch de eerste paal van de kazerne de grond in. Inmiddels is de fundering gestort. De locatie krijgt drie opstelplaatsen, kantoren, kleedruimten, een oefenplaats en sanitaire ruimten. Bij de bouw van de brandweerkazerne gebruiken we voor het grootste deel circulaire en biobased materialen. Naar verwachting is de kazerne in maart 2025 klaar. De nieuwe brandweerkazerne komt in plaats van de locatie aan de Troelstralaan in Goes. De brandweerkazerne aan de Oranjeweg blijft ook bestaan. Andere posten: daarnaast zijn we in de voorbereidingsfase voor de nieuwbouw van de posten Zierikzee en Kloosterzande.

Rondvraag Vragen naar aanleiding van de mededelingen / rondvraag: • Over PTSS wordt opgemerkt dat het bijzonder is dat het nog geen beroepsziekte is voor de brandweer, terwijl brandweer juist altijd als eerste aanwezig is. Antwoord: Ontwikkelingen hierop zijn goed en volgen we nauwgezet en sluiten we vanuit VRZ bij aan. Bovendien hebben we ook nu al onze opvang direct na een inzet goed geregeld in de vorm van Team Collegiale Opvang. • Volgend jaar vindt de NAVO-top plaats, wat veel inspanning vraagt van de politie. Gevraagd wordt of we daar als VRZ ook bij betrokken zijn. Antwoord: we zijn hiervan op de hoogte en dit is onder meer ter sprake gekomen in de Veiligheidsdirectie. • Vanuit gemeente Kapelle wordt gevraagd of en wanneer een nieuw plan komt over de herverdeling brandweerposten. Antwoord: het dekkingsplan gebiedsgerichte opkomsttijden is vorig jaar bestuurlijk vastgesteld. Dat dekkingsplan beschrijft de situatie zoals die nu is, en geeft een aantal ontwikkelsporen om de dekking te verbeteren. Daarin zijn nog geen concrete plannen opgenomen voor herverdeling of samenvoeging van posten. Aan de colleges is na vaststelling van het dekkingsplan aangeboden uitleg te komen geven aan de raden, hiervan hebben een aantal gemeenten gebruikgemaakt.

Tijdens de volgende raadsklankbordgroep zullen we paraatheid en vrijwilligheid agenderen als thematisch onderwerp, waarbij het dekkingsplan ook aan bod zal komen.

Thema: gevaarlijke stoffen 5. Veilige energietransitie Presentatie door Henk van Dalfsen, specialist omgevingsveiligheid, over de risico’s die samenhangen met de energietransitie. Toelichting De presentatie is bijgevoegd bij het verslag. Na een algemene introductie op de belangrijkste ontwikkelingen ligt de focus vooral op waterstof / ammoniak-transporten. Hierover is afgelopen periode ook wat media aandacht geweest. Ook aan het Algemeen Bestuur zal op 5 juli een presentatie worden gegeven over dit onderwerp.

Pagina 9 van 11

Raadsklankbordgroep VRZ 12 juni 2024 Brandweerpost Heinkenszand

Doel van de presentatie aan het AB, maar ook hier aan de raadsklankbordgroep, is om meer awareness en gezamenlijk beeld te krijgen bij de toenemende risico’s de komende jaren die samenhangen met de energietransitie. Zeeland (grote industrie) is grootverbruiker van waterstof als energievoorziening, maar we kunnen dat niet allemaal produceren, daarvoor is import nodig. Om waterstof te vervoeren, wordt stikstof toegevoegd, waardoor ammoniak ontstaat. Dit komt met zeeschepen richting Europa, waarna het wordt opgeslagen en overgeslagen voor transport richting het achterland (Limburg, Duitsland). Vanuit VRZ hebben we een adviserende rol bij de opslag (terminals) en transport van ammoniak. Over de opslag maken we ons niet veel zorgen, aangezien dit moet voldoen aan zeer strenge veiligheidseisen, jaarlijkse inspecties plaatsvinden, en deze terminals zich verder van bewoond gebied bevinden. Onze zorg zit met name op het transport van ammoniak. Zolang er geen (relatief veilige) buisleidingen zijn, is sprake van toenemend transport over spoor en weg, wat veel risicovoller is. Dat gaat in Zeeland dicht langs bewoond gebied. Als brandweer kunnen we weinig tot niks meer doen op het moment dat het fout gaat (een groot incident waarbij ammoniak vrijkomt), dus we zetten met name in op het verkleinen van de kans.

Dit kunnen we doen door te adviseren en aandacht te blijven vragen voor veiligheid. Daar lopen we wel vast in de bevoegdheidsverdeling. Zo is de Provincie bevoegd gezag voor de terminals, maar niet voor het transport, dat is het ministerie van I&W. We proberen daarom veiligheid meer op de landelijke agenda te krijgen, en we trekken hierin met andere regio’s op. Ons standpunt daarin is ‘geen forse toename van transport van ammoniak over spoor en weg’. De lokale mogelijkheden, bijvoorbeeld op het gebied van ruimtelijke ordening, zijn bij toenemende transport over weg en spoor beperkt. Nu we nog (redelijk) aan de voorkant van deze ontwikkelingen zitten, vragen we extra aandacht voor veiligheid. Raadsleden kunnen hier ook aandacht voor houden en vragen in hun eigen gemeente. Vragen / reacties raadsleden: • Spanningsveld tussen economisch belang en aandacht voor veiligheid wordt onderkend. Reactie VRZ: dat klopt, en we zijn ook niet tegen de energietransitie. Als we dat zouden stoppen, krijgen we namelijk weer hele andere klimaatrisico’s. Maar we willen wel dat de er meer aandacht komt voor een veilige energietransitie. • Vraag: VRZ heeft de rol van adviseur van gemeente (en DCMR/provincie), maar in het vervoer zijn we geen adviseur. Ligt bij ministerie van I&W, dus we zijn geen rechtstreeks adviseur. Opgemerkt wordt dat hier wel de schoen wringt.

Reactie VRZ: dat klopt, wat we wel doen is dat we veel meer dan vroeger direct het podium pakken om te signaleren en alerteren, om het onderwerp veiligheid overal op de agenda te blijven krijgen. • Vraag: kan het veiliger via spoortransport, bijvoorbeeld door meer te investeren in een veiliger spoor of veiligere treinen? Reactie VRZ: in theorie zou dat kunnen, maar we zien dat er veel druk zit op de energietransitie, zowel qua snelheid als kostenaspect. Als dan toch geïnvesteerd wordt, dan zien wij dat liever in de aanleg van veiligere buisleidingen.

Pagina 10 van 11

Raadsklankbordgroep VRZ 12 juni 2024 Brandweerpost Heinkenszand

•

6.

Vraag: waarom het standpunt ‘geen forse toename transport weg en spoor’ in plaats van ‘geen toename’. Reactie VRZ: je zal hoe dan ook transport over weg en spoor krijgen, bijvoorbeeld naar Duitsland, kleine hoeveelheden. Maar grote hoeveelheden willen we niet.

Incidentbestrijding gevaarlijke stoffen (IBGS) Presentatie over IBGS door clustercommandant Gérard Teunissen en portefeuillehouder IBGS voor Brandweer Zeeland, Presentatie onder meer over hoe een IBGS-inzet werkt en waar in Zeeland de Gevaarlijke Stoffen Eenheden (GSE, ‘gaspakkenteams’), verkenningseenheden en de Basis Ontsmettingseenheid (BOE) zijn geplaatst.

7.

Demonstratie IBGS Demonstratie middelen IBGS met toelichting door Frank van der Jagt, ploegleider Heinkenszand. • • •

8.

Basis Ontsmettingseenheid (BOE, ontsmettingscontainer) uit Goes, van post Oranjeweg. Bemanning van de BOE door post Heinkenszand. GSE (gaspakkenteams) van posten Torenweg (Middelburg) en Sas van Gent.

Sluiting

Pagina 11 van 11