RM 2025.11.03 Memo actieve informatie maatregelen op in het verleden gebruikte staalslakproducten
Tekst van het document
memo - actieve informatie aan
commissie
portefeuillehouder
datum
Gemeenteraad
Ruimte
Carla Doorn
28 oktober 2025
steller
afdeling
telefoon
Pascal Geldof
Leefomgeving
+31118675681
p.geldof@middelburg.nl
onderwerp
Maatregelen op in het verleden gebruikte staalslakproducten
Geachte leden van de raad, aanleiding
Naar aanleiding van het tijdelijk verbod op het gebruik van staalslakken en de ontvangen vragenlijst van Omroep Zeeland over de toepassing van staalslakken binnen onze gemeente, informeren wij u hierbij over de stand van zaken en de te nemen maatregelen. informatie
Wat zijn staalslakken? Staalslakken zijn een restproduct dat vrijkomt bij het maken van staal. In Nederland zijn ze vooral afkomstig van Tata Steel in IJmuiden, waar dit materiaal al sinds de jaren 60 en 70 als restproduct overblijft bij de productie van staal. Het gaat om een hard, korrelig restmateriaal dat ontstaat tijdens het zuiveren van gesmolten staal. Vanwege de stevige bindende structuur is het jarenlang toegepast in de weg- en waterbouw, bijvoorbeeld bij versterking van waterkeringen. Deze zomer heeft de staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat een tijdelijk verbod ingesteld op het gebruik van staalslakken in toepassingen waarbij direct contact met mens, dier of water mogelijk is. Dit besluit is genomen naar aanleiding van zorgen over mogelijke gezondheids- en milieurisico’s, zoals het vrijkomen van schadelijke stoffen bij blootstelling aan regen- of grondwater. Staalslakken zijn in het verleden op diverse locaties in Nederland toegepast, ook binnen onze gemeente. Het is daarom van belang om inzichtelijk te maken waar deze materialen zijn gebruikt, wanneer dit gebeurd is, de hoeveelheid en in welke vorm.
Afbeelding; staalslakken in wegfundering
blad
2 van 4 onderwerp
Maatregelen tegen gevolgen van in het verleden gebruikte staalslakproducten Situatie in Middelburg Binnen de gemeente Middelburg zijn op diverse locaties twee producten toegepast waarin staalslakken zijn verwerkt: BGS-pad; LD-Mix. Als eerste het product BGS-pad; een soort halfverharding waarbij in de toplaag staalslakken zijn toegepast. Dit product is op een aantal locaties gebruikt op wandelpaden en parkeerplaatsen. Het tweede product, LD-mix, wordt gebruikt als voegvulling tussen natuursteenkeien in parkeervakken en trottoirs. Bij toepassing als voegmateriaal wordt het hard, zodat het er niet meer wordt uitgereden of eruit wordt geveegd. Daarnaast ontstaat er nauwelijks onkruidgroei. In onderstaande lijst zijn de locaties weergegeven waar de producten zijn toegepast. Het product LD-mix wordt al ca. 10-jaar toegepast. Het product BGS-pad wordt ongeveer 5 jaar toegepast in Middelburg. BGS PAD (halfverharding) Straat
Wegvak
Opp. m2
1 Molenwater
parkeervak
40
2 Saffierplaats
parkeervak
343
3 Overloper
voetpad
835
4 Grootmede
voetpad
114
totaal m2
1332
Afbeelding: BGS-pad bij de Overloper
blad
3 van 4 onderwerp
Maatregelen tegen gevolgen van in het verleden gebruikte staalslakproducten
LDMIX bij natuursteenkeien Straat
Wegvak
Opp m2
1 Burgerweidestraat
rijbaan
714
2 Herengracht
parkeervak
433
3 Nieuwe Haven
parkeervak
478
4 Turfkaai
parkeer en trottoir
197
5 Houtkaai
trottoir
64
6 Vismarkt
trottoir
127
7 Herenstraat
rijbaan
81
8 Londensekaai
parkeer en trottoir
731
9 Bierkaai
parkeer en trottoir
282
10 Roaansekaai
parkeer en trottoir
1751
11 Rotterdamse kaai
parkeer en trottoir
823
12 Havendijkstraat
parkeervak
112
13 Kinderdijk
rijbaan
229
14 Eigenhaardstraat
parkeervak
323
15 Dokstraat
parkeervak
89
16 Meestoof
parkeervak
68
17 Loskade
rijbaan
302
18 Kerkplein Nw St Joos
parkeervak
153
totaal m2
6.957
Afbeelding; LD-mix in parkeervak
Het onderzoek om alle locaties waar deze producten zijn toegepast in kaart te brengen loopt nog. De lijst is nog niet definitief. Plan van aanpak Voor beide producten is advies gevraagd aan RUD en GGD om te onderzoeken wat de gevolgen en risico's zijn voor gezondheid en milieu. Ook is advies gevraagd hoe te handelen. Het advies van de GGD is inmiddels ontvangen. We zijn nog in afwachting van het advies van RUD. Vooruitlopend op het advies van de RUD zijn er al maatregelen getroffen. • Voor geplande projecten is de nieuwe toepassing van bouwstoffen met staalslakken per direct gestopt en worden alternatieve materialen gezocht en toegepast. •
Locaties met het product BGS-pad worden in 2026 al vervangen door een ander product.
In afwachting van het advies van de RUD volgen we het advies van de GGD. • Bij de locaties met LD-mix volgen we het advies van de GGD. Zij adviseert het volgende: Zolang het daar stabiel en in vast vorm aanwezig is, en het gebruik dusdanig is dat er geen kinderen spelen en ermee in contact komen, is er op dit moment geen reden om direct actie te ondernemen. Bij toekomstig onderhoud aan de verharding kan het voegmiddel worden vervangen. Neemt niet weg dat de gemeente moeten blijven monitoren hoe het wordt gebruikt. Als er wel signalen, meldingen of klachten komen dan is adequaat handelen van de gemeente wel belangrijk.
blad
4 van 4 onderwerp
Maatregelen tegen gevolgen van in het verleden gebruikte staalslakproducten Communicatie In samenwerking met GGD en RUD wordt bepaald op welke wijze inwoners en bedrijven worden geïnformeerd over de toepassing van deze producten met staalslakken en de mogelijke risico’s. Er zijn tot op heden nog geen meldingen van gezondheidsklachten ontvangen waar de producten zijn toegepast. Om verder bij te dragen aan transparantie over dit onderwerp, zullen we op de website van de gemeente informatie plaatsen over de plekken waar staalslakken gebruikt zijn, en welke acties (waar nodig) genomen zullen worden. Vergelijkbare producten met slakken Een derde mogelijke toepassing waarbij staalslakken zijn toegepast, is als fundering onder verhardingen. Deze toepassing gaat terug over een veel langere periode. Of dit binnen de gemeente Middelburg ook het geval is nog niet bekend. Omdat de producten zijn afgedekt (asfalt) is er geen sprake van directe blootstelling. Meer waarschijnlijk zijn in het verleden op een aantal locaties in Middelburg wel wegfunderingen met fosforslakken toegepast in plaats van staalslakken. Zo is bij het project Meanderlaan een fosforslakkenfundering onder de rijbaan aangetroffen. Bij de herinrichting van de Meanderlaan worden de fosforslakken op verantwoorde wijze hergebruikt als funderingsmateriaal onder de rijbaan.
De gemeente heeft volgens de gebruikelijke procedures een uitgebreid onderzoek laten uitvoeren naar de kwaliteit van de fosforslakken, de onderliggende bodem en het grondwater. De resultaten van deze onderzoeken zijn positief en bevestigen dat het materiaal voldoet aan alle gestelde eisen. Daarnaast is het ontwerp van de herinrichting voorgelegd aan GGD Zeeland. Op basis van hun beoordeling concludeert de GGD dat het hergebruik van fosforslakken onder de rijbaan, vanuit gezondheidsperspectief, veilig en verantwoord is. Wij houden u op de hoogte van de verdere ontwikkelingen en besluitvorming.
Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Middelburg, de waarnemend secretaris,
de burgemeester,
Garmt Kolhorn
Yvonne van Mastrigt