RM 2024.09.16 Memo actieve informatie Stand van zaken verbetering kwaliteit PMD

memo - actieve informatie aan

commissie

portefeuillehouder

datum

Gemeenteraad

Ruimte

Eduard Smit

3 september 2024

steller

afdeling

telefoon

e-mail

Cees Hoogerland

Leefomgeving

+31118675341

C.Hoogerland@Middelburg.nl

onderwerp

Stand van zaken verbetering kwaliteit PMD

Geachte leden van de raad, Aanleiding Op 1 juni 2023 heeft uw raad motie 9m.1 met volgnummer 23-035 aangenomen. In deze motie verzoekt u om per kwartaal geïnformeerd te worden over de maatregelen en de voortgang met betrekking tot de kwaliteit van de ingezamelde PMD-grondstof (Plastic- & Metalenverpakkingen en Drinkpakken) in Middelburg. Bij deze komen wij tegemoet aan uw verzoek. Hierbij informeren we u ook over de beëindiging van de Ketenovereenkomst Verpakkingen 20202029 en de deelnemersovereenkomst. Informatie De memo beschrijft de huidige stand van zaken met betrekking tot de verbetering van de kwaliteit van het PMD in Middelburg. De memo is als volgt opgebouwd: eerst leest u de reeds genomen maatregelen, vervolgens de resultaten en tot slot wordt een doorkijk gemaakt naar een middellange- / langetermijnvisie. Genomen maatregelen na memo actieve informatie van 27 maart 2024 In samenwerking met handhaving (specifieke Afval BOA) zijn vrachten met PMD afkomstig van locaties met vaak veel vervuiling (hotspots) onderzocht om het type vervuiling veelal visueel te beoordelen en de vervuilers op te sporen. Er zijn tot op heden ruim 100 adressen aangeschreven waarbij de inhoud van de brief nu nog een waarschuwend karakter heeft. De communicatie richting specifieke doelgroepen is uitgebreid: er zijn o.a. leaflets in 4 vreemde talen opgesteld en verspreid.

Ook zijn er workshops afvalscheiding in de wijk gehouden waarbij verschillende tolken aanwezig waren. Ook met de 2 moskeeën in de gemeente Middelburg zijn contacten gelegd. Er is door de samenwerkende gemeenten in O.L.A.Z. verband een gezamenlijke campagne uitgevoerd specifiek gericht op de kwaliteitsverbetering van het PMD. Er is hierbij gebruik gemaakt van de “kant en klare middelen” die werden aangeboden via de landelijke campagne Recycle Klaar. Concreet: Er is in juni gedurende 3 weken een reclamespot uitgezonden op Omroep Zeeland Radio, er zijn items op social media geplaatst en er is gebruik gemaakt van buitenreclame langs wegen in de gemeente Middelburg.

De educatie richting studenten is geïntensiveerd, dit in samenwerking met Hogeschool Zeeland (HZ), University College Roosevelt (UCR) en Eleanor Green Office (studenten). Ten behoeve daarvan is bijvoorbeeld een afvalscheidingswijzer opgesteld in het Nederlands en het Engels. Tijdens de introductieweken in augustus is er extra aandacht besteed aan een juiste afvalscheiding door studenten. Er zijn begin juli op vooralsnog 15 vaste distributiepunten (openbare locaties waar veel inwoners komen) in de gemeente Middelburg dispensers geplaatst waar inwoners gratis doorzichtige gele PMD zakken kunnen ophalen. Extra communicatie en gratis doorzichtige zakken Er is eind juni 2024 voor de laatste keer een communicatiepakket verzonden aan alle inwoners van Middelburg met daarin een pakketje met 12 doorzichtige zakken. In de begeleidende brief wordt extra aandacht gevraagd voor het op de juiste manier scheiden van het PMD en het gebruik van de doorzichtige PMD zakken in plaats van grijze vuilniszakken. Verder zijn in deze brief de locaties aangegeven waar vanaf 15 juli 2024 de gratis doorzichtige zakken voor PMD kunnen worden opgehaald. Resultaten Het opschonen van het PMD bij de ZRD heeft er toe geleid dat er na 15 maart 2024 geen volledige afkeuren van het PMD meer zijn geweest.

De stoorstoffen in de vorm van grijze vuilniszakken zijn er uitgehaald, zodat de rest van het ingezamelde PMD als schone grondstof voor hergebruik kan worden aangeboden. De eerder genoemde acties hebben er voor gezorgd dat sinds februari van dit jaar de PMD veel schoner is, en veel minder ander afval (stoorstoffen) bevat. Van bijna een volledige afkeur in januari 2024 naar 37% vervuiling in februari 2024 tot nog maar een gemiddeld vervuilingspercentage van 12% in juli 2024. Zie onderstaande grafiek waarbij het vervuilingspercentage per maand t/m juli 2024 is weergegeven.

afkeur stoorstoffen 2024 in % 100 90 80 70 60 50 40 30 20 10 0 januari

februari

maart

april

mei

juni

juli

Omdat 12% vervuiling in juli onder de gestelde vervuilingsnorm van 15% zit, is er besloten om vanaf 1 augustus 2024 het opschonen te beëindigen. De afkeur is gebaseerd op de aanwezigheid van stoorstoffen zoals grijze vuilniszakken.

Afvalcoach We zijn voornemens om spoedig een afvalcoach in functie te hebben. Via de kadernota is hier vanaf 2025 ook structureel dekking voor. Motie 1 juni 2023 en amendement 9 november 2023 Op dit moment is het opgehaalde PMD een stuk schoner, waardoor de hoeveelheid afkeur sterk is afgenomen. Om tot dit resultaat te komen, hebben we eerder genoemde maatregelen genomen. Voor nu beschouwen we deze memo als laatste kwartaalrapportage en de motie 9m.1 met volgnummer 23-035 van 1 juni 2023 als afgedaan. We houden u op de hoogte indien er relevante ontwikkelingen zijn. Bij het opstellen van het grondstoffenbeleidsplan 2025-2030 willen we gebruik maken van de input van inwoners. Wij beschouwen het Amendement (voorstel 23-115/11.a.1. Aanpassen tarieven 2024 en onderzoek naar vervuiling) van 9 november 2023 hiermee op dit moment voldoende invulling gegeven te hebben. Duidelijk afvalbeleid t.a.v. afvalpreventie en afvalvermindering voor langere periode borgen (start 2e helft 2024) Met het vaststellen van de evaluatie Diftar op 29 september 2022 is besloten om aan de hand van een voorstel aanvullende stappen bovenop Diftar te overwegen om de milieudoelstellingen voor afvalinzameling te kunnen behalen, een doorkijk op een langetermijnvisie sluit aan bij dit besluit.

Naast de kwaliteitsverbetering van PMD willen we in het kader van de VANG (Van Afval Naar Grondstof)-doelstelling de hoeveelheid restafval substantieel terugbrengen. Een onderdeel hiervan is een inventarisatie van de verschillende inzamelmethoden en inzamelstrategieën. Het implementeren van een nieuwe inzamelstrategie is complex en kost veel tijd. Dit vraagt extra investeringen en aanpassing van bedrijfsvoering en systemen. Het zal organisatie breed extra beslag vragen van de ambtelijke capaciteit met een aparte projectstructuur. In hoofdlijnen hieronder de te zetten stappen: 1. verder uitwerken van een gemeente brede strategie afvalinzameling / grondstoffenbeleidsplan 2025-2030; 2. het in kaart brengen van bijkomende kosten; 3. werksessies met de gemeenteraad; 4. een visie met kaders voorstellen aan de gemeenteraad. Financiën Tot en met juli 2024 is er 443,8 ton goedgekeurd PMD ter recycling aangeboden. Naar verwachting zal er over het gehele jaar 2024 circa 950 ton PMD worden ingezameld waarover een vergoeding van circa € 245.000,- wordt verkregen van Verpact. Dit afgezet tegen de kosten zal dit naar verwachting voor 2024 resulteren in een netto opbrengst van ongeveer € 100.000,- (in 2023 was er een negatief saldo van ruim € 450.000,-).

Beëindiging deelnemersovereenkomst in het kader van de Ketenovereenkomst Verpakkingen 2020-2029 In 2019 hebben de VNG en Verpact afspraken gemaakt over de invulling van de Uitgebreide Producenten Verantwoordelijkheid (UPV), zoals de kostenvergoeding voor gemeenten voor de inzameling van verpakkingsafval. Op 24 april jl. heeft de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) besloten de Ketenovereenkomst Verpakkingen 2020-2029 per 31 december 2024 te beëindigen. Alleen op deze manier kan de VNG beginnen aan het onderhandeltraject met Verpact om te komen tot nieuwe afspraken. Hierdoor is er geen grondslag meer voor de Deelnemersovereenkomst die wij hebben met Verpact. Op 27 augustus 2024 hebben wij besloten de Deelnemersovereenkomst te beëindigen. Het streven is om de nieuwe afspraken ter goedkeuring voor te leggen aan de leden van de VNG tijdens de ALV in december 2024, zodat deze per 1 januari 2025 kunnen ingaan. Als het onverhoopt niet lukt om de afspraken per 1 januari te laten ingaan, zal in overleg met het ministerie van IenW en Verpact een overgangsperiode moeten worden afgesproken. Verpact zal zich ook zonder Ketenovereenkomst of Deelnemersovereenkomst in blijven zetten voor een goede uitvoering van haar wettelijke producentenverantwoordelijkheid.

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Middelburg, de secretaris de burgemeester

Aart van den Brink

Yvonne van Mastrigt