RM 2024.09.16 Memo actieve informatie Kavel Synthomer Ampèreweg

memo - actieve informatie aan

commissie

portefeuillehouder

datum

Gemeenteraad

Ruimte

Rutger Schonis

13 augustus 2024

steller

afdeling

telefoon

e-mail

Cor Helmendach

Leefomgeving

+31118675234

c.helmendach@middelburg.nl

onderwerp

Kavel Synthomer Ampèreweg

Geachte leden van de raad, aanleiding

Synthomer is gevestigd aan de Herculesweg en er werken, inclusief uitzendkrachten, ongeveer 250 mensen. Het bedrijf produceert lijmstoffen voor onder andere verpakkingen en hygiëneproducten. Het bedrijf opereerde voorheen onder de naam Eastman. Op 6 april 2005 hebben Eastman en de gemeente een koopovereenkomst gesloten voor een perceel bedrijfsgrond aan de Ampèreweg. Het gaat om ca. 4 ha. Deze grond is verkocht met een bouwplicht. Eastman Middelburg, inmiddels handelend onder de naam Synthomer Middelburg, hebben de kavel nooit bebouwd. In de periode 2008-2010 heeft de gemeente Eastman meerdere keren gemaand om een bouwplan in te dienen. Op 26 november 2010 heeft Eastman per brief om meer tijd gevraagd voor het indienen van een bouwplan. Eastman stelt in deze brief de kavel op ‘relatief korte termijn te bebouwen in verband met uitbreiding van activiteiten’. Daarnaast geeft Eastman in de brief aan dat vestiging van een ander bedrijf op de bewuste kavel zeer ongewenst is in verband met de veiligheidsafstanden die bewaard dienen te blijven tussen installaties van Eastman en andere bedrijven. Het toenmalige college heeft de verjaringstermijn niet gestuit, waardoor de bouwplicht na vijf jaar, in 2016, van rechtswege is komen te vervallen. Er zijn aan het vorige college van B&W verschillende artikel 41 vragen gesteld over de kavel van Eastman aan de Ampèreweg.

Dit had te maken met de discussie over een bedrijventerrein aan de Trekdijk. Daarnaast is Synthomer een grote werkgever en eigenaar van een kavel van 20 + 4 ha. op Arnestein. Het college hecht er daarom aan om de gemeenteraad op de hoogte te brengen van de plannen van Synthomer met deze kavel.

informatie

Financiële situatie Synthomer Eastman Middelburg is in 2022 overgenomen door Synthomer. De fabriek maakt sinds enkele jaren verlies. In de geconsolideerde jaarrekening van Synthomer over 2022 wordt dit toegelicht. Het verlies wordt veroorzaakt door marktomstandigheden, door een boete van €43 miljoen van de Europese Commissie (deelname aan een inkoopkartel voor styreenmonomeer), maar in belangrijke mate door de stijging van de aardgasprijs. Synthomer heeft 2 fabrieken van Eastman gekocht, waarvan de fabriek in Middelburg er één is. De voormalige Eastmanfabrieken draaiden in 2022 £146,8 miljoen verlies De overige onderdelen van de Synthomer-groep maakten gezamenlijk ongeveer £120 miljoen winst, maar deze winst werd volledig teniet gedaan door het verlies van de voormalige Eastman-bedrijven. In 2022 maakte Synthomer dan ook £47,6 miljoen verlies, in 2023 bedroeg het verlies £53,7 miljoen. In 2023 heeft Synthomer de divisie Laminates, Films and Coated Fabrics verkocht om de schuldpositie van het bedrijf te verbeteren. In de jaarrekening

blad

2 van 4 onderwerp

Kavel Synthomer Ampereweg

2023 zijn geen cijfers gepubliceerd over de Adhesive Division waartoe de fabriek in Middelburg behoort. In maart 2024 heeft kredietbeoordelaar Moody's de langetermijnrating van Synthomer verlaagd. Het bedrijf bevindt zich in moeilijke omstandigheden. Synthomer geeft in een brief d.d. 10 juni 2024 aan het college aan dat Synthomer de verkoopopbrengst van de kavel aan de Ampèreweg zal investeren in verduurzaming van de fabriek in Middelburg. Het is, gelet op de voorgeschiedenis, onduidelijk welke waarde deze uitspraak heeft. De verkoopopbrengst van de grond zal een fractie bedragen van de investering die nodig is om het bedrijf minder afhankelijk te maken van aardgas. Er zijn ook geen garanties dat Synthomer zal investeren in een verlieslatende fabriek. Het is ook niet vast te stellen of Synthomer hiertoe in staat, is gelet op het feit dat de gehele Synthomergroep al enkele jaren verlies maakt.

Verkoop uitbreidingskavel Synthomer heeft aangegeven de kavel aan de Ampèreweg niet meer nodig te hebben voor toekomstige uitbreiding van het bedrijf. In een brief d.d. 10 juni aan het College van B&W stelt dat Synthomer dat het bedrijf niet gehouden is aan de bouwplicht omdat deze is verjaard en dat de kavel verkocht zal worden tegen ‘marktconforme condities’. De bouwplicht is inmiddels inderdaad verjaard. Het college heeft de directie van Synthomer Middelburg gewezen op de voorgeschiedenis en de intentie van de overeenkomst tussen Eastman en gemeente. Het college heeft kenbaar gemaakt dat Synthomer zich moreel verplicht zou moeten voelen om de grond aan de gemeente aan te bieden. Het college heeft, onder voorbehoud van goedkeuring van de gemeenteraad, een bod gedaan op de kavel. Dit bod is niet geaccepteerd en Synthomer is ook niet in onderhandeling getreden met de gemeente, dat wil zeggen dat er geen tegenvoorstel is gedaan of een vraagprijs genoemd. Het college betreurt het dat Synthomer door deze handelswijze en door de recente brief de relatie met de gemeente onder druk zet. Het college ziet helaas geen mogelijkheden om nu een terugleververplichting of bouwplicht voor de bewuste kavel af te dwingen. Het college zou ook graag de regie hebben over de verkoop van de grond aan de Ampèreweg.

Daarmee zou het college kunnen bevorderen dat de grond beschikbaar komt voor bedrijven die verbonden zijn aan Walcheren en die maatschappelijke meerwaarde hebben, bijvoorbeeld omdat ze bijdragen aan woningbouw of energietransitie. Met de 4 ha. grond aan de Ampèreweg zouden veel Walcherse bedrijven geholpen kunnen worden. Het college blijft in overleg met Synthomer om te proberen tot een acceptabele oplossing te komen. Beschikbaarheid bedrijfskavels Arnestein: Gemeente Middelburg heeft in 2019 de laatste grond op Arnestein verkocht. Mortiere bedrijventerrein: In 2022 en 2023 zijn er nog enkele kavels grond verkocht op bedrijventerrein Mortiere. Er resteert nog ongeveer 1,5 ha. grond in de omgeving van de Tubaweg. De gemeente reserveert deze grond voor bedrijven die een urgente ruimtebehoefte hebben vanwege wetgeving of omdat ze moeten verplaatsen voor woningbouw of de aanleg van infrastructuur. Er is zeker vraag naar deze laatste kavels, maar het college houdt deze achter de hand voor urgente gevallen. Mortiere Bachweg: Hier zijn nog kavels beschikbaar voor kantoren, maatschappelijke voorzieningen en bedrijven tot maximaal milieucategorie 2. Er is nog 1 kavel beschikbaar.

blad

3 van 4 onderwerp

Kavel Synthomer Ampereweg

Ramsburg: Aan de Oostperkweg, de Heerlijkheidsweg en de Dampoortweg waren kavels beschikbaar voor kantoren en maatschappelijke voorzieningen. Er zijn nog 2 kantoorkavels beschikbaar aan de Heerlijkheidsweg.

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Middelburg, de secretaris de burgemeester

mr. A. van den Brink

M.A. Fränzel MSc

blad

4 van 4 onderwerp

Kavel Synthomer Ampereweg