RM 2024.04.08 Memo actieve informatie Gebiedsinvesteringen Netten op Zee

memo - actieve informatie aan

commissie

portefeuillehouder

datum

Gemeenteraad

Ruimte

Jeroen Louws

19 maart 2024

steller

afdeling

telefoon

e-mail

Cor Helmendach

Leefomgeving

+31118675234

c.helmendach@middelburg.nl

onderwerp

Gebiedsinvesteringen Netten op Zee

Geachte leden van de raad, aanleiding

Het college heeft subsidie aangevraagd uit het Gebiedsinvesteringsfonds Netten op Zee. informatie

Het demissionaire kabinet heeft in de Klimaatwet vastgelegd dat Nederland in 2030 55% minder CO2 zal uitstoten dan in 1990 en in 2050 klimaatneutraal is. Om deze klimaatdoelstellingen te realiseren wordt onder andere ingezet op meer energie uit zon en wind, waaronder meer windenergie op zee. De opgave voor windenergie op zee wordt gerealiseerd in gebieden die zijn aangewezen in het Programma Noordzee. In de aanvullende routekaart ‘Windenergie op zee 2030’ zijn de bestaande en te ontwikkelen windparken en aanlandlocaties van de netaansluitingen opgenomen. Om de energie van, nog te bouwen, windparken op zee aan land te brengen vinden rond 2030 nieuwe aanlandingen plaats in de regio’s Eemshaven, Borsele, Noordzeekanaalgebied, Maasvlakte en Moerdijk/Geertruidenberg. Om een verantwoorde inpassing van de windparken en de bijbehorende infrastructuur van het net op zee mogelijk te maken heeft het demissionaire kabinet besloten om een maatregelenpakket in te zetten. Vanuit het Klimaatfonds is voor deze maatregelen 1,686 miljard euro gereserveerd. Van dit bedrag zal 500 miljoen euro worden ingezet voor gebiedsinvesteringen die de leefkwaliteit in de omgeving van aanlandlocaties versterken. Vanaf medio 2024 wordt een eerste tranche van 220 miljoen euro aan de regio’s ter beschikking gesteld, via een vastgestelde verdeelsleutel.

De financiering van deze middelen komt van het Europese Herstel- en Veerkracht Fonds (HVF). Voor Zeeland (regio Borssele) is er voor de eerste tranche 50 miljoen euro beschikbaar gesteld. Aanlanding Netten op Zee en andere energieprojecten Voor de provincie Zeeland betreft het de aanlandingen van windpark Borssele 1-4, Net op zee IJmuiden Ver Alpha en Net op zee Nederwiek 1. Het windpark Borssele 1-4 is al gerealiseerd. Voor IJmuiden Ver Alpha is de planologische procedure afgerond en zijn de benodigde vergunningen verleend. Voor Nederwiek 1 zijn het ontwerp-inpassingsplan en de bijbehorende ontwerp-uitvoeringsbesluiten in november 2023 in procedure gebracht. De kabels voor IJmuiden Ver Alpha en Nederwiek 1 worden gelijktijdig aangelegd. Dit wordt voorzien vanaf 2025.

blad

2 van 3 onderwerp

Gebiedsinvesteringen Netten op Zee

Gebiedsafbakening in Zeeland De gemeenten in Zeeland die in aanmerking komt voor de Gebiedsinvesteringen Netten op Zee bestaan uit de gemeenten Borsele, Reimerswaal, Kapelle, Goes, Noord-Beveland, Middelburg, Vlissingen en Veere. Op het grondgebied van deze gemeenten zijn hoogspanningsleidingen, hoogspanningsstation(s) en/of converterstation gerealiseerd die direct of indirect betrekking hebben op de aanlanding van Netten op Zee. Concreet betreft dit het laatste deel van het tracé van Net op Zee Nederwiek 1, IJmuiden Ver Alpha en Borssele 1-4 en de hoogspanningsverbinding Borssele-Rilland (Zuid-West 380 kV West). Daarnaast gaat het om de converterstations Nederwiek 1 en IJmuiden ver Alpha, de uitbreiding van hoogspanningsstation Borsele, hoogspanningsstation ZK Borsele 1 t/m 4, en het hoogspanningsstation Rilland. Tracé Middelburgs grondgebied Het kabeltracé loopt via de Veerse Gatdam, over de bodem van het Veerse Meer naar Oranjeplaat. De kabel gaat daar ondergronds en loopt westelijk van Oranjeplaat in zuidelijke richting naar het Sloegebied. Tennet moet hierover afspraken maken met de grondeigenaren,. Doel en invulling Gebiedsinvestering Netten op Zee Zeeland De gebiedsinvesteringen zijn een extra impuls voor de regio en staan los van de kosten voor realisatie en (wettelijke) compensatie die van toepassing zijn op de energie-infrastructuur projecten.

Met de bedragen die het Rijk beschikbaar stelt zijn structurele maatregelen mogelijk met een positieve invloed en impact op het gebied. De invulling hiervan wordt gedaan aan de hand van programma- en projectvoorstellen. De voorkeur van zowel Rijk als regio gaat uit naar grotere samenhangende programma's en projecten met een gemeentegrens overschrijdende omvang. De programma's en projecten zijn zo veel als mogelijk inhoudelijk en procesmatig op elkaar afgestemd, waar mogelijk complementair aan elkaar en er zullen afspraken worden gemaakt voor afstemming, kennisdeling en samenwerking. Daarnaast is het in beperkte mate mogelijk kleinere projecten toe te voegen als het gaat om maatwerk en specifieke lokale opgaven die bijdragen aan versterking van de leefkwaliteit. Belangrijk is dat de investeringen direct merkbaar zijn voor en bijdragen aan het welbevinden van bewoners. In veel gevallen zal het gaan om fysieke maatregelen die meetbaar, tastbaar en beleefbaar zijn. Naast programma’s en projecten is er enige ruimte voor het inzetten van een gebiedsfonds. In bepaalde gevallen zijn namelijk doel en wenselijk resultaat duidelijk, maar is er nog onduidelijkheid over de precieze invulling als gevolg van derden die daar een rol in gaan spelen.

Het geeft daardoor meer ruimte en flexibiliteit op de uiteindelijke inhoudelijke invulling en ook de ruimte om anderen te laten participeren in de gebiedsinvesteringen. Beleidskaders van het Rijk Zoals eerder aangegeven heeft de demissionair minister van Klimaat en Energie in de brief 21 juli 2023 genaamd ‘Regioplan Gebiedsinvesteringen Netten op Zee’ beleidskaders meegegeven voor de besteding van de gelden. De thema’s waarbinnen projecten moeten passen zijn: 1. Behoud & versterken natuur 2. Verbeteren fysieke leefomgeving 3. Versterken regionale economie 4. Versnellen energietransitie

blad

3 van 3 onderwerp

Gebiedsinvesteringen Netten op Zee

In december 2023 is door de regio een eerste concept Regioplan en de bijbehorende projectfiches van de deelnemende gemeenten en provincie Zeeland voor een eerste toetsing aan het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat voorgelegd. De gemaakte opmerkingen zijn in januari 2024 verwerkt en het ministerie van EZK heeft het tweede concept Regioplan en de projectfiches voor consultatie toegestuurd aan andere ministeries, zoals het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV), Infrastructuur en Waterstaat (IenW) en Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK). Deze ministeries hebben begin maart 2024 hun feedback gegeven en momenteel wordt het definitieve Regioplan opgesteld en ingediend bij het ministerie van EZK.

Projecten Middelburg Middelburg kan voor maximaal €4,6 miljoen aanvragen uit het gebiedsfonds. Het college van Middelburg heeft subsidie aangevraagd voor 3 projecten die passen binnen de voorwaarden die het Ministerie van EZK daarvoor heeft gesteld en die aansluiten bij, of voortbouwen op projecten waarvoor de gemeenteraad toestemming heeft gegeven: Fonds verduurzamen particuliere woningen Dit betreft een fonds voor het verduurzamen van particuliere woningen gericht op de wijken Dauwendaele en Stromenwijk. Uit cijfers van het CBS blijkt dat energie-armoede in deze wijken relatief vaak voorkomt. Dat betekent dat in deze wijken huishoudens, als gevolg van de leeftijd van hun woning en het gemiddelde inkomen per huishouden, een groot deel van hun inkomen moeten besteden aan energie. Het college wil dit fonds gebruiken voor het uitvoeren van energiebesparende maatregelen, aanvullend op het Nationaal Isolatieprogramma en aanvullend op de mogelijkheden die het Warmtefonds biedt. Deze regelingen worden beperkt gebruikt door de doelgroepen die het zwaarst zijn getroffen door de gestegen energieprijzen. Om die reden, en omdat het project Dauwarmte niet kan worden uitgevoerd, wil het college de inwoners van deze wijken extra ondersteunen. Het fonds kan eveneens worden gevoed uit de resterende middelen uit het Proefuinproject Aardgasvrij Dauwarmte.

Gebiedsontsluiting Veerse Meer Zuid eerste fase (fietspad Pietweg) De gemeenten rond het Veerse Meer hebben een plan gemaakt voor het verbeteren van de ontsluiting van het Veerse Meer. Op Middelburgs grondgebied gaat het om een vrijliggend fietspad langs de Pietweg. Gebiedsfonds Veerse Meer De overheden die zijn betrokken bij het Veerse Meer hebben een Regiovisie Veerse Meer vastgesteld. Voor het uitvoeren van de projecten die in de uitvoeringsagenda van de Regiovisie staan, zijn middelen nodig. Het college wil samen met de andere gemeenten aan het Veerse Meer en de Provincie Zeeland een gebiedsfonds Veerse Meer vormen met middelen van Gebiedsinvesteringsfonds Netten op Zee.

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Middelburg, de secretaris de burgemeester

mr. A. van den Brink

M.A. Fränzel MSc.