RM 2023.05.22 Memo actieve informatie Evaluatie wateroverlast 10 september 2022

memo - actieve informatie aan

commissie

portefeuillehouder

datum

Gemeenteraad

Ruimte

Jeroen Louws

11 april 2023

steller

afdeling

telefoon

e-mail

Dion Reijnders

Leefomgeving

0118 - 675334

d.reijnders@middelburg.nl

onderwerp

Evaluatie wateroverlast 10 september 2022

Geachte leden van de raad, aanleiding

wateroverlast op 10 september 2022. informatie

Op zaterdagmorgen 10 september 2022 is in 7 uur tijd tot ongeveer 120 mm regen gevallen. Dit is zeer extreem. Ter vergelijking: een gemiddeld-grote bui is 8 mm, een extreme wolkbreuk ca. 40 mm per half uur. Uit de verzamelde, gevalideerde data van de Nationale Neerslag Radar (NRR) is op wijkniveau het volgende te concluderen (zie figuur 1). Het bovenste getal is telkens de totaalsom aan neerslag, het onderste de piekintensiteit in l/sec/ha.

Figuur 1 Neerslag per wijk

blad

2 van 3 onderwerp

Evaluatie wateroverlast 10 september 2022

Tijdens de gebeurtenissen van 10 september 2022 is er totaal in Middelburg tussen de 64 mm (Arnestein) en 123 mm (Zuid) neerslag gevallen. Dit viel niet allemaal in 1 uur, maar verspreid over meerdere buien met verschillende piekintensiteiten. Op sommige plekken is de bui zoals weergegeven bij ‘wolkbreuk’ die ochtend dus 3 maal vlak achter elkaar gevallen, met alle gevolgen van dien. In een aantal straten kon het water niet meer weglopen, met als gevolg dat daar water op straat bleef staan. Op een aantal plaatsen stond het overtollige water in tuinen, en in een klein aantal gevallen zelfs in de woning. Direct na afloop van de gebeurtenissen is een webpagina geopend op de website van de gemeente Middelburg. Hier konden inwoners via Survey Monkey hun ervaringen delen, waterstanden melden, foto’s uploaden, en overlast melden. Hier is massaal gebruik van gemaakt. Meer dan 600 meldingen mochten we ontvangen, verdeeld over een groot deel van de gemeente Middelburg. Onder deze meldingen voornamelijk meldingen van water op straat, maar tevens meldingen van water in de woning, en vijf schademeldingen. In het bijgesloten evaluatierapport is per wijk een uiteenzetting van de bevindingen weergegeven. Als bijlagen zijn enkele persberichten en een analyse van de meldingen welke zijn binnengekomen via Survey Monkey bijgevoegd.

Wateroverlastlocaties De meldingen kwamen voornamelijk van de locaties die vanuit eerdere incidenten al bekend waren, en die ook vanuit de gemeentelijke SWO-studies (Stedelijke Water Opgave) al in beeld zijn. In de Stedelijke Water Opgave is onderzocht op welke locaties het risico op wateroverlast groter is dan gemiddeld. De resultaten hiervan zijn terug te vinden op de website https://middelburg.klimaatmonitor.net op het tabblad Wateroverlast. Voor de locaties/clusters die hier zichtbaar zijn is een planning opgesteld. De 25 grootste / ernstigste locaties worden voor 2031 aangepakt. De overige tussen 2031 en 2050, het jaartal waarvoor het KNMI klimaatscenario’s heeft berekend. Deze planning is verwerkt in het in 2021 door u vastgestelde Stedelijk Waterprogramma 2021-2030. De gebeurtenissen van 10 september hebben aangetoond dat de uitvoering van dit programma van het allerhoogste belang is.

Afkoppelprogramma Parallel aan dit SWO-maatregelenpakket loopt het zogenaamde afkoppelprogramma. Hiermee is de gemeente in het jaar 2000 gestart. We willen daarmee bereiken dat we in het jaar 2050 50% van het verharde oppervlak (daken/straten/pleinen) hebben afgekoppeld van de gemengde rioolstelsels. Dit zal de druk op de riolering enorm doen afnemen, en tevens bijdragen aan lagere energie- en zuiveringskosten. Ook voor de beperking van wateroverlast zal dit een zeer positief effect hebben. We willen dit bereiken langs de weg der geleidelijkheid, door gemiddeld 1% verhard oppervlak per jaar af te koppelen. Momenteel zitten we goed op schema, met een percentage van ca. 22%. Ook de uitvoering van dit programma heeft hoge prioriteit.

Onderhoud Ook belangrijk in het voorkomen van wateroverlast is het goede en vooral tijdige beheer van de rioolvoorzieningen. Hierbij zijn vooral het onderhoud aan de kolken (“straatputjes”) en afvoergoten, en op de juiste plaatsen uitvoeren van straatvegen van groot belang zijn. In het uitvoeringsprogramma kolkenreinigen gaan we daarom de frequentie verhogen van 1,5 naar 2 x/jaar. De meerkosten daarvan (ca. € 29.000,-) kunnen we vooralsnog opvangen binnen de huidige onderhoudsbudgetten. Voor het deel van het straatvegen dat wordt bekostigd uit de rioolheffing gaan we onderzoeken waar we dit mogelijk efficiënter kunnen inzetten. Op de hiervoor genoemde locaties met een hoger risico op wateroverlast kan frequenter vegen dit risico verkleinen.

blad

3 van 3 onderwerp

Evaluatie wateroverlast 10 september 2022

Hulpdiensten Voor de uitvoerende afdelingen, en voor de calamiteitendiensten van de Veiligheidsregio is inmiddels een (digitale) locatie aangemaakt waar de laatste versie van de rioleringstekeningen in te zien zijn. Het moet in geval van extreme wateroverlast duidelijk zijn voor de brandweer waar de riolering loopt, en waar sprake is van gemengde of gescheiden rioolstelsels. Op deze manier kan beoordeeld worden waar het water vandaan komt, en waar het eventueel naartoe verpompt kan worden, en kan effectiever opgetreden worden. Conclusie De extreme buien van september vorig jaar hebben maar zeer beperkt nieuwe inzichten opgeleverd en bevestigt dat we voor wat betreft de aanpak de goede dingen doen. De plekken waar de kans op overlast het grootst is hebben we in beeld en de aanpak is gericht om de problematiek daar zo veel mogelijk onder controle te houden of te brengen. Tegelijkertijd moeten we ons beseffen dat volledig voorkómen van problemen door deze extreme weersomstandigheden nagenoeg onmogelijk is. De aanpak is daarom ook gericht op het beperken van overlast. Bijlagen 1. Evaluatie neerslag 10 september 2022; 1.1 Neerslag Middelburg 10 september 2022 persberichten; 1.2 Analyse van meldingen via Survey Monkey. Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Middelburg, de secretaris de burgemeester

mr. A. van den Brink

mr. H.M. Bergmann