RM 2023.02.27 Memo actieve informatie Bomenbestand 2022-2023

memo - actieve informatie aan

commissie

portefeuillehouder

datum

Gemeenteraad

Ruimte

Eduard Smit

24 januari 2023

steller

afdeling

telefoon

e-mail

Wim Sanderse

Leefomgeving

+31118675397

W.Sanderse@middelburg.nl

onderwerp

Bomen 2022/2023

Geachte leden van de raad, aanleiding

Jaarlijks informeren we u over de stand van het bomenbestand in onze gemeente. Bomen zijn een beeldbepalend en waardevol onderdeel van de groenstructuur in onze gemeente. informatie

In de Gemeente Middelburg zijn ruim 26.000 bomen. Van deze bomen beslaan de soorten: essen, populieren, lindes, platanen en esdoorn elk meer dan 10% van het bomenbestand. Een deel van de populieren is toe aan vervanging door ouderdom en de essen worden aangetast door essentaksterfte. Dit heeft nu en in de komende tien jaar invloed op het volwassen bomenbestand van de gemeente Middelburg. Populier Populieren (populus ssp.) zijn mooie statige bomen van de eerste grootte, echter hebben ze een beperkte levensduur. Zeker in bebouwd gebied zorgen populieren van een jaar of 40/50 voor toenemende risico’s. Een probleem is onder andere spontane takbreuk, ook de overmatige wortelopdruk van populieren bij verharding zorgt voor overlast en soms gevaarlijke situaties. Populieren op leeftijd kunnen van binnenuit gaan rotten en hol worden. Aan de buitenkant lijkt de boom nog relatief goed, echter kan deze in eens omvallen. Om deze redenen heeft het college in 2018 het populierenvervangingsplan vastgesteld. Dit plan bevat een inventarisatie van populieren die vervangen dienen te worden. Deze bomen zijn gerubriceerd op kwaliteit en op basis van de kwaliteit wordt stapsgewijze vervanging uitgevoerd. Het jaar na de kap worden nieuwe bomen geplant op, of in de nabijheid van de plek van de gekapte bomen. Alle risico bomen worden jaarlijks geïnspecteerd.

Alle overige bomen worden één keer in de vier jaar gecontroleerd. Es De es (fraxinus spp.) is een boom van de eerste grootte die van nature in grote getalen voorkomt in Nederland. Zoals u mogelijk heeft vernomen is de ziekte essentaksterfte (ETS) uitgebroken onder essen wereldwijd. In 2010 deed ETS haar intrede in Nederland en zo ook in de Gemeente Middelburg. Er zijn in Middelburg ruim 4500 essen waarvan 4300 een variëteit betreft die gevoelig is voor de ETS. Ruim 3100 van de essen is voor 1990 aangeplant en vormen een belangrijk deel van de volwassen bomen in de Gemeente Middelburg. Ruim 1500 van de essen is voor 1970 aangeplant, deze bomen van ruim 50 jaar oud kunnen worden aangeduid als waardevol. Het grootste deel van de essen is in meer of mindere mate aangetast door ETS. De bomen worden gemonitord en regelmatig gecontroleerd. Het is niet te voorkomen dat gezonde essen ziek worden. Het streven is om waardevolle structuren en bijzondere essen zo lang mogelijk te behouden. Echter moeten de zieke essen op termijn worden vervangen.

blad

2 van 4 onderwerp

Bomen 2022/2023

Als een boom kan worden gespaard door alleen de aangetaste takken te verwijderen, dan beperken we het tot snoeien. Als de boom dermate is aangetast en onveilige situaties kunnen ontstaan, dan kappen we de es. plant en kap

Voor het seizoen 2022/2023 worden in totaal 256 nieuwe bomen geplant. Helaas vielen er als gevolg van de droge zomer en ziekten een aantal bomen weg. Om die reden worden er in 2022/2023 49 bomen verwijderd. Verder worden op de volgende locaties grotere hoeveelheden bomen gelijk gerooid. Regentenlaan Langs de regentenlaan staan elf essen die zijn aangetast door de essentaksterfte en hebben nog een beperkte levensduur. Nu heeft DNWG aangegeven de asbesthoudende leiding die onder de essen ligt te willen saneren. Om deze reden zijn we voornemens om de essen te verwijderen zodat het asbest kan worden gesaneerd. Aan de andere kant van de weg, langs het water, zijn in een eerder stadium al 18 bomen aangeplant ter compensatie. Kruitmolenlaan Langs de kruitmolenlaan staan essen die zijn aangetast door de essentaksterfte en daarmee nog een beperkte levensduur hebben. Nu heeft DNWG aangegeven in de kruitmolenlaan, tussen de (Dolfijnstraat en de Dauwendaelsestraat) een asbesthoudende leiding te willen saneren. Om deze reden zijn we voornemens om zeven essen te verwijderen zodat het asbest kan worden gesaneerd. Op deze locatie is geen ruimte voor herplant. Dit doen we daarom zo dicht mogelijk in de buurt. Adriaen Obrysstraat Langs de Adriaen Obrysstraat staan zeven hemelbomen. Deze bomen vormen een enorm wortelpakket en drukken grote delen verharding weg.

Nu deze straat opnieuw wordt hersteld zien we bij herinrichting geen andere keus dan de bomen te verwijderen. De hemelboom staat sinds augustus 2019 op Unielijst van invasieve exoten1. De boom is invasief en kan van nature voorkomende soorten verdrukken met de nadelige gevolgen voor de biodiversiteit. Op deze locatie komen vijf bomen terug en in het nieuwbouwplan worden nog eens zeven nieuwe bomen geplant. Populieren ZEP Langs het gebouw van het ZEP staat een groen scherm van 300 uitheemse Italiaanse populieren. Deze zijn destijds aangeplant om het beeld van het gele gebouw vanaf de Mortiere te maskeren. Over het algemeen is een Italiaanse populier niet geschikt als weg of laanbeplanting, omdat deze relatief veel last heeft van takbreuk. Met de kennis van nu zouden we een dergelijke boom niet aanplanten op deze locatie. Daarnaast kunnen populieren zorgen voor wortelopdruk in de omgeving. Als de bomen ouder en groter worden nemen klachten vaak toe. Nu de bouw op het Mortiere terrein vordert worden de populieren verwijderd.

1

https://www.bing.com/ck/a?!&&p=52b158ee57df21beJmltdHM9MTY2OTkzOTIwMCZpZ3VpZD0xNTM5 MDM0Yi1jOGVhLTY0NWItMGRmYi0wYzkxYzk1ODY1ZGYmaW5zaWQ9NTMyMQ&ptn=3&hsh=3&fcli d=1539034b-c8ea-645b-0dfb0c91c95865df&psq=hemelbomen&u=a1aHR0cHM6Ly93d3cubnZ3YS5ubC9iaW5hcmllcy9udndhL2RvY 3VtZW50ZW4vcGxhbnQvcGxhbnRlbi1pbi1kZS1uYXR1dXIvZXhvdGVuL3Jpc2ljb2Jlb29yZGVsaW5nZW 4vZmFjdHNoZWV0LWhlbWVsYm9vbS9mYWN0c2hlZXQtaGVtZWxib29tLW52d2EtMjAxOTA3MDQuc GRm&ntb=1

blad

3 van 4 onderwerp

Bomen 2022/2023

Het groene scherm gaan we vervangen door een inheemse Zeeuwse haag bestaand uit minimaal 660 stuks meidoorn, sleedoorn en veldesdoorn. Deze beplanting zal worden onderhouden in de vorm van een haag met een hoogte van circa drie meter. De Zeeuws haag geeft geen spontane takbreuk, wortelopdruk en is door de variatie in plantmateriaal aantrekkelijk voor vogels en insecten. Een mogelijke bijkomend voordeel is dat overlast op het ZEP terrein wordt beperkt. De vereniging van eigenaren (VVE) van het ZEP geeft aan dat zij denkt dat de wortels van populieren overlast veroorzaken in riolering en opdruk in de bestrating. Bij aanleg van het terrein heeft de gemeente al gewezen op het feit dat de riolering die bij het ZEP terrein hoort op gemeente grond is gelegd. Het gevolg is dat de gemeente het wortelscherm aan de zijde van het ZEP terrein niet goed heeft kunnen aanbrengen. De mogelijke gevolgen zijn nadrukkelijk gecommuniceerd met de toenmalig verantwoordelijke partij TCN. De opmerkingen van de gemeente zijn toendertijd in de wind geslagen. Nu geeft de huidige VVE aan overlast te ervaren van de wortels van de populieren. Door de populieren te vervangen wordt verdere overlast mogelijk voorkomen.

blad

4 van 4 onderwerp

Bomen 2022/2023

Grevelingenstraat De iepziekte heeft er voor gezorgd dat veel iepen uit de gemeente zijn verdwenen. Op enkele plekken staan nog iepen die in sommige situaties steeds slechter worden. Eén van deze locaties is langs de Grevelingenstraat. Op deze locatie staan iepen die in slechte staat verkeren. De groenstrook tussen Rittenburg III en de bewoners van de Grevelingenstraat is destijds bewust als groene buffer behouden. Ondertussen wonen de eerste mensen op locatie en moet de groenstrook worden aangepakt. Op deze locaties moeten naar verwachting twintig iepen van verschillend formaat worden gerooid. De groenstrook wordt opnieuw ingericht en ook hier zal een variatie van ten minste 20 nieuwe bomen terugkomen. Aan de andere kant van de weg staan meelbessen, deze komen aan het eind van hun levensduur. De slechtste bomen gaan we vervangen. herplantplicht

Een onderwerp dat jaarlijks vragen oproept is de herplantplicht. Op 1 juli 2020 is tijdens de vergadering van de gemeenteraad een amendement aangenomen om een dubbele herplantplicht in te voeren. In de vergadering van de gemeenteraad van 30 september 2020 is vervolgens besloten een nadere uitwerking vast te stellen. Hieronder de uitwerking in het kort:     

Bij dunning is het doel een boom of bomen te kappen om de kwaliteit van de te handhaven boom of bomen te verbeteren. Besloten is bij dunning niet te compenseren. Bij inboet worden bomen één op één vervangen. Bij boomziekten wordt de boom één op één vervangen. In uitbreidingsplannen en bestemmingsplannen geldt een dubbele herplantplicht. Bij reconstructie is een dubbele herplantplicht een uitgangspunt, uitvoering mag niet ten koste gaan van het budget van regulier groenonderhoud.

Voor een meer uitgebreide toelichting verwijzen wij u naar de Beleidsnotitie bescherming bomen in Middelburg, bijlage 4. Deze kunt u vinden op de website van de gemeente Middelburg. 2 Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Middelburg, de secretaris de burgemeester

mr. A. van den Brink

mr. H.M. Bergmann

2 Beleidsnotitie bescherming bomen in Middelburg met bijlagen (sim-cdn.nl)