RM 2021.09.20 Bijlage 1. Verslag en Q&A - Zeeuwse Woonagenda - Walcheren-Schouwen-Duiveland - d.d. 21-04-2021

1 Informatiebijeenkomst Woonagenda regio Walcheren & Schouwen-Duiveland 21 april 2021

Programma 1. Introductie vertegenwoordigers regio’s Walcheren en Schouwen-Duiveland, en Provincie Zeeland 2. Interview met vertegenwoordiger over aanleiding en belang van de Woonagenda 3. Technisch vragenrondje deelnemers Vertegenwoordigers Dick van der Velde Johan Aalberts

-

Daniël Joppe Stefanie Couwenberg

-

Gedeputeerde Provincie Zeeland Wethouder gemeente Middelburg, vertegenwoordiger woningmarktregio Walcheren (gemeenten Middelburg/Vlissingen/Veere) Wethouder gemeente Schouwen-Duiveland Gespreksleider

Aanleiding bijeenkomst Aanleiding van deze bijeenkomst is de Woonagenda. In OZO afgesproken dat we in regioverband informatiebijeenkomsten zouden organiseren om gemeenteraden te informeren over de Woonagenda. Doel is om in 2040 voldoende, geschikte en betaalbare woningen beschikbaar te hebben. Dit is een informatieve sessie. Verzoek om geen politieke vragen te stellen, wel inhoudelijke of technische vragen. Er zijn drie Zeeuwse bijeenkomsten, opgedeeld per regio(’s) om voldoende aandacht te hebben voor lokale en regionale verschillen. Filmpje Woonagenda Introductie met film ‘wonen in Zeeland’ link naar filmpje: https://www.youtube.com/watch?v=dWR_Vbh6kyw Wat is de aanleiding om deze woonagenda op te stellen? De heer Van der Velde over de sturing in het verleden. Sturing op getallen door de invulling te geven aan wat wettelijk verplicht was. Gemeenten zaten klem en hadden behoefte aan meer. Behoefte aan meer woningen en anders. Daarnaast was er meer aan de hand op het gebied van wonen. In sommige gemeenten zijn bestemmingsplannen die niet gebruikt worden en elders is juist behoefte aan woningen. In toenemende mate ook vanuit de bouwondernemers versnelling van procedures. We zien ook leegstaande gebouwen. Ook behoefte aan verduurzamen en herstructurering van de bestaande woningvoorraad.

Hoe kunnen we als provincie hierbij helpen? Enerzijds door te zorgen voor de argumentatie die ten grondslag ligt aan invullen van de wettelijk taak. Onder goede argumentatie en instrumenten ontwikkelen om gemeenten te helpen en kijken naar mogelijke flexibiliteit wat betreft de ladder voor duurzame verstedelijking. Daarvoor zullen, per gemeente en regio, maatwerk afspraken gemaakt moeten worden. Ook zijn er per regio en per gemeente verschillende uitdagingen. Met partijen om tafel om te kijken wat belangrijk is. Geen oplossingen voor de korte termijn maar wel komen tot een goede afstemming van vraag en aanbod.

Wat is het belang van de Woonagenda? Dick van der Velde geeft uitleg over het maatwerk in de woonagenda. De woonuitdaging per regio en per gemeente zijn er andere normen. Afhankelijk van gronden en bestemmingsplannen die niet altijd in het bezit zijn van gemeenten. Gemeenten hebben verschillende behoeftes qua woningbouw. De bestaande woningvoorraad, die niet wenselijk is, en daarvoor wel woning plaatsen waar wel behoefte

Z:\Downloads\Verslag en Q&A - Zeeuwse Woonagenda - Walcheren-Schouwen-Duiveland - d.d. 21-04-2021__159544__.docx

2 te bouwen. Met aannemers, makelaars, wethouders, ambtenaren zoeken naar een betere woningvoorraad. Er is ook een uitdaging op het gebied van huisvesting van arbeidsmigranten. Hiervoor ook faciliteren om voldoende woningen aan te kunnen aanbieden. De heer Aalberts vindt het belangrijk dat er een gezamenlijke woonvisie is. Belangrijkste vindt hij de liefde voor de bestaande voorraad. De grootste uitdaging gaat over de grootste opgave over de bestaande woningvoorraad van 20 tot 100 jaar oud. Aandacht voor de bestaande voorraad. In het verleden over nieuwbouw van honderd of meer woningen. Nu ook aandacht voor de toekomstbestendige woningvoorraad. De bestaande woningvoorraad verduurzamen. De heer Joppe benadrukt dat de woonagenda in gezamenlijkheid is opgesteld. Met veel partijen aan gewerkt en goede input geleverd. Belangrijk is dat het niet gaat over de aantallen, maar over de kwaliteit. Maatwerk per regio door de verscheidenheid tussen de regio’s. Inspelen op de behoefte is ook van toepassing bij de gemeenten Schouwen-Duiveland. De gemeente heeft ook te maken met arbeidsmigranten, recreanten en met veel eengezinswoningen. De Woonagenda is in gezamenlijkheid opgesteld met maatwerk per regio. Daardoor kan ook ingespeeld worden op de regionale behoefte. Veel onderwerpen zijn ook van toepassing op Schouwen-Duiveland. Samen met de provincie e.e.a. oppakken.

De gemeente Schouwen-Duiveland ziet veel herkenning bij de introductie film. De gemeente is bezig met het opstellen van een flexibele schil voor tiny houses. Er wordt nog gezocht naar andere locaties binnen de gemeente Schouwen-Duiveland voor tiny houses. Per kern in gesprek met dorpsraden, belangenverenigingen om te kijken waar per kern behoefte aan is. Om de bestaande kwaliteit van de woningen te verbeteren. De huizenmarkt in beweging krijgen. Realiseren van de doorstroom om de huizenmarkt in beweging te krijgen. Johan Aalberts over het opstellen van de Walcherse woonvisie is nog niet gestart. In het Kwalitatief Woononderzoek Zeeland is een focus aangebracht voor de regio Walcheren. De Walcherse regio is dynamisch. Schouwen-Duiveland heeft in één gemeente arbeidsmigranten, recreanten e.d. te huisvesten. Middelburg en Vlissingen met een stedelijke dynamiek. Het STEC-rapport en het KWOZ zijn voor Walcheren meer inhoudelijk met toerisme, arbeidsmigranten en stedelijke dynamiek. Hoe de woonvisie is opgebouwd en hoe daarmee aan de slag. Het STECrapport geeft voldoende handvaten voor een nieuwe Walcherse woonvisie. De heer Van der Velde vindt samenwerking het belangrijkste. Eensgezindheid in Zeeland helpt, als provincie werken we samen in IPO-verband. De gemeente Middelburg gaat nog een woonvisie opstellen. Starten met een flexibele schil en het realiseren van tiny houses.

Er komt een inventarisatie naar de woningbehoefte om de doorstroom te realiseren. ‘The proof of the pudding is in the eating’. Kansen creëren om alle woonwensen te vervullen met in achtneming met de bestaande woningvoorraad. Samen met de provincie hier uit komen.

3

Vragenronde Vraag

Antwoord

De heer Van der Hoek (GGD) vraagt naar de planmatige sturing. Een ruim begrip voor wat we willen bereiken met beleidsvisies. De woningmarkt is momenteel totaal oververhit. Dit betekent wat voor de partijen die nodig zijn om de gestelde doelen te kunnen verwezenlijken. Gezamenlijke belangen als het ‘de markt uit komt’. Wat kan er gedaan worden om de gestelde doelen effectief te kunnen bereiken?

De heer Van der Velde antwoordt dat het gaat over de bestemmingsplannen van de gemeenten. Aan de gemeenteraden om hierover besluiten te nemen. In het verleden zijn veel bestemmingsplannen vastgesteld waar plancapaciteit in zit waar nu mee gebouwd zou kunnen worden, deze zijn in het verleden nooit zijn gerealiseerd. Voor nieuwe plannen, als gemeenteraad en college van B&W, nadenken om de bestaande bestemmingsplannen te gebruiken. Zo komen we niet in de situatie zoals die momenteel is. Het is ook goed om te kijken naar de financiën, om professionele capaciteit in te huren om de gemeenten de ondersteunen om de processen verder te kunnen begeleiden om er een versnelling in te brengen. Wethouder Joppe een aantal zaken gaat op Schouwen-Duiveland nu anders dan in het verleden. In de overeenkomst wordt opgenomen dat een partij een bepaalde periode heeft om de bouw te realisering. Anders vervalt de bouwtitel. In de gemeente in Schouwen-Duiveland zijn er ± 300 locaties waar niet gebouwd wordt.

De heer Van der Paauw (gem. S.D.) vraagt naar een oplossing. De plannen uit het verleden voldoen niet meer aan de eisen, deze zijn verouderd. Daardoor worden de plannen ook niet uitgevoerd en zitten nieuwe initiatieven in de weg. Dit blokkeert de woningbouwmarkt. Hoe gaan we daarmee om?

Toelichting door de heer Van der Velde, in algemene zin, om ervoor te zorgen dat de plancapaciteit mis-matched of niet gebruikt wordt voor wenselijke bouw. Met de gemeente of regio afspraken maken om in de toekomst een tool in te zetten voor deze plancapaciteit en er mag afgeweken worden van de ladder voor duurzame verstedelijking. Nieuwe plannen kunnen dan gerealiseerd worden in afwijking van de ladder voor duurzame verstedelijking.

Jan (gast) is benieuwd naar de nieuwe woningafspraken? Zijn deze afspraken/aantallen vastgelegd?

De heer van der Velde zegt ‘we maken morgen afspraken op basis van de situatie van vandaag’. Als morgen de situatie verandert, wordt daar op ingespeeld. Het heeft te maken dat als iedereen in Zeeland wil wonen als gevolg van Corona daarnaar gehandeld zal worden. Als de situatie hierom vraagt zullen we daar op inspelen.

Ruud van der Laar vraagt naar circulariteit en bouwen in de Woonagenda?

Daniël Joppe, zoals hij de vraag leest, gaat het over de bestaande woningvoorraad. Ook in Schouwen-Duiveland is soms een kwaliteitsverbetering nodig. Nieuw te bouwen woningen dienen te voldoen aan de kwaliteitseisen etc. De bestaande woningvoorraad, met name duurzaamheid naar een beter niveau krijgen. Deze Zeeuwse woonagenda biedt daar handvaten voor. Johan Aalberts denkt dat de gemeenten Schouwen-Duiveland en op Walcheren redelijk gelijk zijn. Circulariteit is een duurzame methode. Juist de duurzaamheid wordt ingebracht bij nieuwbouw om te voldoen aan de eisen. We hebben te maken met een bestaande voorraad. Dat zal vooral zo blijven, ook over 40 jaar. De woningen van 2040 staan er nu al. De aandacht voor duurzaamheid is duidelijk. Hiervoor worden regelingen ontwikkeld om e.e.a. mogelijk te maken. Bij herstructurering of leegstaande gebouwen naar een goed niveau te brengen met minder eisen.

4

De heer Gijssen met de vraag of de provincie in de toekomst nog aan het contingent vasthoudt. Zal dit in de toekomst zo blijven?

Goed over nadenken voor het duurzaam aanpassen. Ook leegstaand kantoor duurzaam aanpassen. De heer Van der Velde een woningcontingent nu niet meer aan de orde. De ladder voor duurzame verstedelijking, die in opdracht van het Rijk door de Provincie wordt gecontroleerd, dat is de regel die bepaalt waar, op welke manier en welke huizen gebouwd worden. Zorgvuldig omgaan met de beschikbare ruimte. Dat is het enige wettige middel om te sturen op kwaliteit en kwantiteit. Dit is een wettelijk gegeven. De woonagenda is de manier om ervoor te zorgen dat we die mogelijkheden maximaal benutten en stappen zetten om de bestaande situatie te verbeteren.

De heer Dooms wil aanvullende informatie geven over de bebouwing, verhuisbeweging en de leefsituatie. De samenstelling van het huishouding wijzigt als de kinderen het huis uit zijn. Steeds meer mensen wonen alleen. Er worden dan appartementen voor 1-2 personen gebouwd. Helaas blijven de gezinnen in de eengezinswoning wonen, geen doorstroming naar bijv. een appartement. E.e.a. is ook afhankelijk van de huurprijs. Aanzienlijk meer huur bij verhuizing naar een ander appartement. Hoe kijken de aanwezigen naar de doorstroming van bewoners?

De heer Joppe het antwoord is vooral inzetten op de doorstroming. De huizenmarkt zit op slot. Geen doorstroming naar een woning of appartement. Nieuwe initiatieven dienen om de doorstroming bevorderen. Doorstroming is de kern voor verhuisbereidheid te krijgen. Als gemeente, de makelaar, gemeenteraad en ontwikkelaar nodig.

Vraag over de nieuwe Omgevingswet door Huib Gijssen aan Dick van der Velde. De heer Gijssen is benieuwd naar het effect en de invloed voor het bouwen in de aankomende Omgevingswet over het bouwen van nieuwbouw de bouwagenda?

Volgens Dick van der Velde zal de Omgevingswet 1-1-2022 van kracht gaan. De Omgevingsvisie, als gevolg van het Omgevingsplan. De visie zal veel ruimer zijn. De woonagenda en de ambities zullen in de Omgevingsvisie worden opgenomen. Deze is leidend voor ons eigen gedrag. Daaraan gerelateerd is de omgevingsverordening en die is voor iedereen in Zeeland Hij verwacht dat de wettelijke plicht daar in is opgenomen. Het is in ontwikkeling, dus geen definitieve uitspraak. Wel zal de woonagenda, als ambitie, in de Omgevingsvisie terecht zal komen.

De heer Dooms verwijst naar de financiële barrière, zoals een hoge huur, daar door zal er geen doorstroming in gang gezet worden. De heer Joppe met de corporatie (Schouwen-Duiveland, Zeeuwland) afspraken maken over huur en sociale huur. Positieve ervaring met Zeeuwland op Schouwen-Duiveland.

De heer Aalberts vult aan dat dit een terechte vraag, taak van de provincie om de Omgevingsvisie vorm te geven. Gemeenten krijgen langer de tijd om daarover na te denken. Hij verwacht dat e.e.a. aansluit. Ook het STEC-rapport is ook een bouwsteen voor de Omgevingsvisie. Ook aandacht voor de bestaande woningvoorraad. Dit is ook een bouwsteen. Kijken naar de bestaande voorraad en niet alleen naar nieuwbouw en uitbreiding. Mevrouw petri Dajour (S-D) met een vraag over de meerwaarde voor gemeenten. zij vraagt zich af wat deze visie voor meerwaarde voor de gemeente is? Vergroot dit de mogelijkheden of om meer voor elkaar krijgen?

De heer Aalberts vindt de vraag terecht. Als gemeenten kijken naar de kansen, met name bij stap 3, is er nu al ruimte voor gemeenten. zoals maatwerk oplossen en een aantal zaken waar aandacht voor is. Hij ziet dat de provincie meedenkt om samen iets moois te maken. Bijv. zorg en wonen, arbeidsmigranten. Het biedt mogelijkheden voor nieuwe projecten. Eventuele mooie speciale projecten toch kunnen uitvoeren. Als voorbeeld noemt hij woonvormen bij de zorg. Hij ziet nu al ruimte om dit toe te passen.

5 De winst van vandaag. Naar de toekomst sturen op kwaliteit. Dit is voor de langere tijd. 3 Walcherse gemeenten wat de kwaliteit inhoudt.

Opmerking van de heer Bartels over de registratierechten. Met de 8% geen doorstroming. Een rede voor prov. en gemeenten bij het rijken daarvoor bezwaar in te dienen. Dit werkt belemmerend voor de doorstroming.

De heer Van der Velde kan deze vraag op dit moment niet beantwoorden. Deze vraag wordt later beantwoord (overdrachtsbelasting).

Wat willen de bestuurders de mensen nog meegeven? Wat is de hoop en verwachting? De heer Aalberts benadrukt nogmaals dat de ambitie hoog ligt. Met alle partijen proberen dit voor elkaar te krijgen. De plannen, van afgelopen jaren, toetsen aan de Woonagenda. Het STEC-rapport geeft aan om niet alles te verkopen om in 2040 de problemen te voorkomen. Hij is blij met het maatwerk en het afscheid nemen van de contingenten-discussie. Hij hoopt meer ruimte te krijgen om de Walcherse woningmarkt passend te maken. De heer Joppe wil, voor de middel-korte termijn, de woningmarkt in Schouwen-Duiveland in beweging brengen door de doorstroom op gang te laten komen. Jongeren willen starten met hun wooncarrière. Ouderen die een bestaande woning achterlaten en kunnen doorgroeien naar bijvoorbeeld een appartement. Een ‘treintje op gang krijgen’ om meer verloop in verhuisbewegingen te krijgen. Inzetten voor verbetering van de kwaliteit van de bestaande woningvoorraad. De heer Van der Velde. Dit is de laatste bijeenkomst. Hij heeft, bij alle bijeenkomsten, een grote mate van betrokkenheid gevoeld. Dat stemt tot goede zin en de heer Joppe heeft het goed verwoord. Het gaat om de kwaliteit van de bestaande woningvoorraad. Proberen, met gemeenten, maatwerk te leveren. Daarnaast proberen, met het Rijk aan onze zijde, de mogelijkheden te krijgen om deze ambitie vorm te geven.

Nog meer vragen? Vragen over de Woonagenda kunnen worden gesteld via email: wonen@zeeland.nl