RM 2021.05.17 Memo actieve informatie RES 1.0, Regionale Energiestrategie Zeeland m.b.t. de gebouwde omgeving

memo - actieve informatie aan

commissie

portefeuillehouder

datum

Gemeenteraad

Ruimte

Chris Dekker

20 april 2021

steller

afdeling

telefoon

e-mail

Annet Hannewijk

Leefomgeving

+31118675282

a.hannewijk@middelburg.nl

onderwerp

RES 1.0, Regionale Energiestrategie Zeeland m.b.t. de gebouwde omgeving

Geachte leden van de raad, aanleiding

De energietransitie en verduurzaming van de Zeeuwse gemeenten zijn in volle gang. Het was een speerpunt bij de verkiezingen en wellicht ook straks bij de gemeentelijke verkiezingen in 2022. Echter is 2021 ook nog een jaar waarin u als raad aan de lat staat voor het nemen van beslissingen op het gebied van de energietransitie. Daarom willen we u in deze memo informeren over de volgende onderwerpen: de Regionale Energiestrategie Zeeland (RES 1.0), Regionale Structuur Warmte (RSW) en de Transitievisie Warmte (TVW). informatie

De Regionale Energiestrategie Zeeland (RES 1.0) Het doel is om met elkaar de CO2-uitstoot sterk te verminderen: in 2030 met de helft ten opzichte van 1990 en in 2050 met 95%. Zo voorkomen we dat de aarde met meer dan twee graden Celsius opwarmt en we overal serieuze problemen krijgen. Om maatregelen uit het Klimaatakkoord te realiseren hebben overheden, inwoners, bedrijfsleven, netbeheerders, energiecoöperaties en maatschappelijke organisaties elkaar nodig. Energietransitie houdt niet op bij de gemeentegrens. Daarom werken al deze partijen samen aan een Regionale Energie Strategie: de RES. Dat gebeurt in 30 energieregio’s in Nederland. In Zeeland hebben we inmiddels de RES 1.0 opgesteld en is deze door u als gemeenteraad in 2020 vastgesteld. We gaan nu volop aan de slag met de uitvoering. Het uitvoeringsplan wordt voor de zomer ter vaststelling aan de colleges aangeboden. Via het college wordt u hier actief over geïnformeerd. Samen met u willen we hier vervolgens uitvoering aan geven.

De Regionale Structuur Warmte (RSW) De Regionale Structuur Warmte (RSW) is onderdeel van de RES 1.0. (zie hoofdstuk 2.5). Het doel van de RSW is bovenlokaal afstemming te vinden over warmtebronnen die voor meerdere gemeenten bruikbaar kunnen zijn. In woningbouw, utiliteit of anderszins. Wij streven er naar een verdiepingsslag uit te voeren op de huidige RSW. De tafel Gebouwde omgeving van de RES heeft het ingenieursbureau Greenvis opdracht gegeven om een Regionale Structuur Warmte (RSW) verder uit te werken. Greenvis zal alle warmtebronnen in de regio, die als alternatief voor aardgas zouden kunnen fungeren, nauwkeurig in kaart brengen. Ook zal een soort checklist worden opgesteld, om per bron te bepalen of die in

blad

2 van 3 onderwerp

RES 1.0, Regionale Energiestrategie Zeeland

een gemeente toepasbaar is. Aan de hand daarvan zal een voorstel worden gedaan welke warmtebronnen voor welke locaties interessant kunnen zijn. Hierbij vindt intensief afstemming plaats met de Transitievisie Warmte (TVW) die momenteel in elke gemeente wordt opgesteld. Deze studie is een belangrijk document om nog beter inzicht te krijgen in de (toekomstige) mogelijkheden die er voor Zeeland zijn qua warmtebronnen, maar het moet ook inzicht geven in de benodigde infrastructuur. De RSW zal inhoudelijk en qua besluitvorming onderdeel uitmaken van de Transitievisie Warmte.

Transitie Visie Warmte (TVW) Elke gemeente moet voor eind 2021 een Transitievisie Warmte vaststellen. Met deze Transitievisie maken gemeenten het tijdspad inzichtelijk: wanneer kunnen welke wijken of buurten van het aardgas worden afgekoppeld. Voor de wijken of buurten die voor 2030 gepland staan, maakt de gemeente ook al de mogelijke warmte-alternatieven bekend. Bij de TVW wordt ook gekeken naar: welke alternatieven zijn er voor aardgas, wat zijn op basis van de laagste maatschappelijke kosten de meest interessante warmtebronnen, wat is er (op hoofdlijnen) nodig om hier uitvoering aan te geven, en welke wijken en/of buurten kunnen mogelijk al voor 2030 met een alternatieve warmtebron voor aardgas worden verwarmd? In Zeeland zijn we daar gezamenlijk mee aan de slag gegaan en hebben we in 2020 u de selectiecriteria en uitgangspunten voor de TVW voorgelegd. Dit is gebeurd in de vorm van een filmpje in combinatie met een enquête. Ook de samenleving is benaderd voor het geven van input op deze criteria en uitgangspunten. De uitgangspunten worden nu meegenomen in de lokale trajecten die in 2021 plaatsvinden, zodat uiteindelijk eind 2021 de gemeenteraden de gemeentelijke Transitievisie Warmte vast kunnen stellen. De uitgangspunten, selectiecriteria en de uitkomsten van de enquête die is uitgezet bij u als raad evenals bij de burgers, zijn als bijlagen 1, 2 en 3 toegevoegd.

Eind 2020 is ook voor heel Zeeland onderzocht welke duurzame alternatieven voor aardgas waar het beste passen. Daarvoor zijn verschillende rekenmodellen met elkaar vergeleken en gecombineerd tot een robuuste analyse. De uitkomsten hiervan kunt in de vorm van korte filmpjes bekijken. In bijlage 4 bij deze memo treft u een interactieve ‘Wegwijzer Transitievisie Warmte Zeeland’ met nadere uitleg en de link naar alle filmpjes. Op dit moment wordt in de lokale trajecten verder gewerkt aan een passend handelingsperspectief voor de verschillende Zeeuwse wijken en buurten. Wij werken in Middelburg met een projectgroep en een focusgroep bestaande uit gemeenteambtenaren en lokale stakeholders zoals energiecoöperatie, woningcoöperatie, vertegenwoordigers van de wijkteams en Enduris. In samenspraak met bewoners wordt er een communicatie- en participatieplan opgesteld. De Transitievisie Warmte wordt voor het eind van 2021 aan u aangeboden ter besluitvorming. Een TVW moet iedere 5 jaar worden herzien en geactualiseerd, het is dus een flexibel document. Afhankelijk van ontwikkelingen of andere inzichten kunnen we bijstellen en bijsturen.

Samen aan de slag met de omgeving ‘Energieke gemeenten (EG)’ Omdat participatie van inwoners en inwonersgroepen bij het maken en uitvoeren van plannen cruciaal zijn voor het realiseren van de warmtetransitie, is in juni 2020 gestart met het Traject Energieke Gemeenten. Dit traject vormt feitelijk een sub stroom binnen de gezamenlijke aanloop naar TVW’s in Zeeland. Doel van het traject is om de Zeeuwse gemeenten te ondersteunen bij het participatief inrichten van de processen naar TVW’s (en later de Wijkuitvoeringsplannen). De bovenvermelde uitkomsten van de raadpleging van de

blad

3 van 3 onderwerp

RES 1.0, Regionale Energiestrategie Zeeland

samenleving en gemeenteraden onderschrijven nog eens hoezeer inwonerparticipatie (het aanschakelen en meedoen van de ‘sociale warmte’) als belang gevoeld wordt. In het Traject Energieke Gemeenten is sinds juni 2020 toegewerkt naar drie hulpmiddelen om inwonerparticipatie in de processen naar de TVW’s (en later de Wijkuitvoeringsplannen) concreet en ‘op maat’ vorm te kunnen geven. Dit is gedaan samen met, door en voor Zeeuwse gemeenten én organisaties die met inwonersgroepen (zoals wijk- en dorpsraden, energiecoöperaties en andere inwonerinitiatieven), actief aan de slag zijn, De drie hulpmiddelen zijn:  Sociale Warmte Atlas Zeeland.  Participatie Toolkit.  Doe & Leer Lab. De drie hulpmiddelen zijn eind januari 2021 gelanceerd en gepubliceerd op www.zeeuwsenergieakkoord.nl/participatie. De Atlas en de Toolkit krijgen in 2021 nog een update en het Doe & Leer Lab loopt door tot en met januari 2022. Alle gemeenten én organisaties die met inwonersgroepen actief aan de slag zijn, evenals inwonergroepen zelf kunnen van deze hulpmiddelen gebruik maken. Meer informatie over de drie hulpmiddelen is te vinden in bijgaande flyer (bijlage 5).

Heeft u naar aanleiding van deze informatie nog vragen?:  De gemeentelijke projectleider van de Transitie Visie Warmte: Annet Hannewijk (a.hannewijk@middelburg.nl of 0118-675282)  Abonneer u op de nieuwsbrief van het Zeeuws Energieakkoord of bezoek de website www.zeeuwsenergieakkoord.nl Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Middelburg, de secretaris de burgemeester

mr. A. van den Brink

mr. H.M. Bergmann