RM 2021 05 17 Bijlage 1 bodemkwaliteitskaart Middelburrg 2021

MARMOS bodemmanagement

INHOUDSOPGAVE 1. 1.1 1.2 1.3

Inleiding Aanleiding en doel Wettelijk kader Bestuurlijke vaststelling en geldigheid

1 1 2 3

2. 2.1 2.2 2.3

Normering en klasse-indeling volgens Besluit bodemkwaliteit Introductie Normen voor toepassingen op de landbodem Generiek en gebiedsspecifiek beleid uit Besluit bodemkwaliteit

5 5 5 7

3. 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5

Werkwijze Zone-indeling uit voorgaande bodemkwaliteitskaart als basis Verantwoording dataset: gegevens uit het bodeminformatiesysteem Selectie van representatieve gegevens Berekening van statistische kengetallen Stoffenpakket

9 9 10 12 12 13

4. 4.1 4.2 4.3 4.4

Bodemkwaliteitskaart Algemene toelichting Toelichting per zone Zones met minder dan 20 waarnemingen voor kobalt, molybdeen en/of PCB Samenvoeging van zones

15 15 16 24 25

Literatuur

BKK Middelburg

26

MARMOS bodemmanagement

BIJLAGEN Bijlage 1: Bijlage 2: Bijlage 3: Bijlage 4A: Bijlage 4B: Bijlage 5-01: Bijlage 5-02: Bijlage 5-03: Bijlage 5-04: Bijlage 5-05: Bijlage 5-06: Bijlage 5-07: Bijlage 5-08: Bijlage 5-09: Bijlage 5-10: Bijlage 5-11: Bijlage 5-12: Bijlage 5-13A: Bijlage 5-13B: Bijlage 5-13C: Bijlage 5-14: Bijlage 5-15: Bijlage 5-16: Bijlage 5-17: Bijlage 5-18: Bijlage 5-19: Bijlage 5-20: Bijlage 5-21: Bijlage 6: Bijlage 7A: Bijlage 7B: Bijlage 8: Bijlage 9: Bijlage 10A: Bijlage 10B: Bijlage 11:

BKK Middelburg

Begrenzing bodembeheergebied Ouderdom bebouwing volgens BAG Zones bodemkwaliteitskaart Dubbele invoer analyseresultaten Niet representatieve rapporten / analyses Statistische kengetallen zone Arnemuiden 1910-1940 Statistische kengetallen zone Arnestein Noord Statistische kengetallen zone Arnestein Zuid Statistische kengetallen zone Binnenstad Statistische kengetallen zone Buitengebied Statistische kengetallen zone Dorpskernen overig Statistische kengetallen zone Kruitmolen Statistische kengetallen zone Oranjeplaat Statistische kengetallen zone Oude kern Arnemuiden Statistische kengetallen zone Oude lintbebouwing Statistische kengetallen zone Ramsburg Statistische kengetallen zone Rand Arnemuiden Statistische kengetallen zone Rand Middelburg (Dauwendaele) Statistische kengetallen zone Rand Middelburg (‘t Zand) Statistische kengetallen zone Rand Middelburg (overig) Statistische kengetallen zone Rand Nieuwland Statistische kengetallen zone Rand Sint Laurens Statistische kengetallen zone Uitbreidingswijken 1 Statistische kengetallen zone Uitbreidingswijken 2 Statistische kengetallen zone Wijken > 1990 Arnemuiden Statistische kengetallen zone Wijken > 1990 Middelburg Statistische kengetallen zone Wijken > 1990 Nieuwland Statistische kengetallen zone Essenvelt Betrouwbaarheidsintervallen van het gemiddelde Bodemkwaliteitskaart ontgravingskaart bovengrond Bodemkwaliteitskaart

ontgravingskaart ondergrond Samenvoeging van zones bodemkwaliteitskaart Bodemfunctiekaart Toepassingskaart bovengrond volgens generiek beleid Toepassingskaart ondergrond volgens generiek beleid Overzichtstabel bodemfunctieklasse, ontgravingsklassen, generieke toepassingseisen en samenvoeging van zones

MARMOS bodemmanagement

1

INLEIDING

1.1

Aanleiding en doel

De gemeenteraad van Middelburg heeft op 10 september 2012 een gemeentelijke bodemkwaliteitskaart en nota bodembeheer vastgesteld (lit. 1). In de bodemkwaliteitskaart is de gemeente ingedeeld in een aantal zones met een vergelijkbare milieuhygiënische kwaliteit. Het gaat hierbij om de ‘gemiddelde’ kwaliteit van deze gebieden, afgezien van lokale verontreinigingen veroorzaakt door puntbronnen. Binnen bepaalde randvoorwaarden kan de bodemkwaliteitskaart worden gebruikt als milieu-hygiënische verklaring. Hierdoor is bij grondverzet minder onderzoek nodig en hoeven minder vaak partijkeuringen te worden uitgevoerd om bij werkzaamheden vrijgekomen grond weer elders te kunnen toepassen. De nota bodembeheer bevat de gemeentelijke regels voor grondverzet binnen en tussen zones, als lokale uitwerking van de regelgeving uit het landelijke Besluit bodemkwaliteit. In artikel 53 van het Besluit bodemkwaliteit is vastgelegd, dat een Nota bodembeheer een maximale geldigheid heeft van tien jaar. De bodemkwaliteitskaart is strikt genomen een (verplichte) bijlage bij de Nota bodembeheer. Per 1 januari 2016 is de Regeling bodemkwaliteit gewijzigd. Bij deze wijziging is expliciet in de Regeling bodemkwaliteit opgenomen, dat een bodemkwaliteitskaart een geldigheidsduur heeft van maximaal 5 jaar.

De geldigheidsduur kan worden verlengd als uit een evaluatie blijkt dat de bodemkwaliteitskaart geen aanpassing behoeft. In de zomer 2020 is de gemeentelijke bodemkwaliteitskaart geëvalueerd. Daarbij kwamen enkele aanpassingen naar voren, zodat is overgegaan tot voorliggende actualisatie van de bodemkwaliteitskaart. Deze nieuwe bodemkwaliteitskaart kan worden gebruikt om de gemeentelijke regels voor grondverzet te vereenvoudigen.

Relatie met andere bodemkwaliteitskaarten in de gemeente Middelburg Vooruitlopend op deze nieuwe gemeentelijke bodemkwaliteitskaart is in het voorjaar van 2020 al een afzonderlijke bodemkwaliteitskaart gemaakt voor het plangebied Essenvelt om de ontwikkeling van deze nieuwe woonwijk te faciliteren (lit. 2). De zone Essenvelt uit die afzonderlijke bodemkwaliteitskaart is ongewijzigd overgenomen in deze nieuwe gemeentelijke bodemkwaliteitskaart. Voor PFAS geldt een afzonderlijke bodemkwaliteitskaart (lit. 3), die gemaakt is samen met de gemeentes Veere en Vlissingen. De bodemkwaliteitskaart voor PFAS is op 13 oktober 2020 vastgesteld door het College van Burgemeester en Wethouders van Middelburg. Verder is er een afzonderlijke bodemkwaliteitskaart van de wegbermen in de provincie Zeeland. Deze is in 2020 geactualiseerd (lit. 4) en bevat binnen de gemeente Middelburg de bermen van de wegen die in beheer zijn van het waterschap of de provincie. De wegen die worden beheerd door de gemeente Middelburg zijn niet gezoneerd. Verder zijn de Rijkswegen bij de actualisatie in 2020 niet meer opgenomen in de bodemkwaliteitskaart van de wegbermen.

BKK Middelburg

1/26

Eindrapport, 15 februari 2021

MARMOS bodemmanagement

Tot slot is ook de waterbodemkwaliteitskaart van waterschap Scheldestromen in 2020 geactualiseerd (lit. 5)

Bodemfunctiekaart Tegelijk met de bodemkwaliteitskaart is in voorliggend rapport ook de bodemfunctiekaart van de gemeente Middelburg op een aantal plaatsen herzien. Daarbij is ernaar gestreefd de grenzen uit de bodemfunctiekaart zoveel mogelijk te laten aansluiten op de zonegrenzen uit de bodemkwaliteitskaart. De bodemfunctiekaart is aan het eind van dit rapport opgenomen in bijlage 9.

1.2

Wettelijk kader

Besluit bodemkwaliteit en Regeling bodemkwaliteit Het Besluit bodemkwaliteit (lit. 6) en de bijbehorende Regeling bodemkwaliteit (lit. 7) zijn in 2008 in werking getreden. Deze vormen het wettelijke kader voor hergebruik van bouwstoffen, grond en baggerspecie. In het Besluit bodemkwaliteit zijn generieke regels opgenomen, waarbij de normen voor het toepassen van grond en bagger afhankelijk zijn van zowel de kwaliteit als de functie van de ontvangende bodem. De normering en klasse-indeling volgens het Besluit bodemkwaliteit worden toegelicht in hoofdstuk 2. Het Besluit bodemkwaliteit bevat de mogelijkheid om op grond van de lokale situatie gebiedsspecifiek beleid vast te stellen. Ook dit wordt verder toegelicht in hoofdstuk 2.

Richtlijn bodemkwaliteitskaarten Bodemkwaliteitskaarten dienen te worden opgesteld conform de Richtlijn bodemkwaliteitskaarten (lit. 8) en bijlage M van de Regeling bodemkwaliteit. Bijlage M van de Regeling bodemkwaliteit vormt vooral een samenvatting van hetgeen uitgebreider is beschreven in de Richtlijn bodemkwaliteitskaarten. Bijlage M bevat voor het opstellen van de kaart geen aanvullende voorschriften die niet zijn opgenomen in de Richtlijn bodemkwaliteitskaarten. De Richtlijn bodemkwaliteitskaarten beschrijft het opstellen van een bodemkwaliteitskaart aan de hand van acht procesmatige stappen: 1. definitiefase, programma van eisen 2. identificatie van onderscheidende kenmerken 3. voorbewerken beschikbare informatie 4. indelen beheergebied in deelgebieden 5. evaluatie gebiedsindeling op basis van beschikbare informatie 6. verzamelen van aanvullende informatie 7. karakteriseren van de bodemkwaliteit per bodemkwaliteitszone 8. resultaten weergeven in (water)bodemkwaliteitskaart

BKK Middelburg

2/26

Eindrapport, 15 februari 2021

MARMOS bodemmanagement

Over de status van deze acht stappen schrijft de Richtlijn, dat het in de praktijk niet noodzakelijk is om het stappenplan één op één te volgen maar dat het wel noodzakelijk is dat de elementen hiervan terugkomen in de eigen werkwijze. In de Regeling bodemkwaliteit is vastgelegd, dat in een bodemkwaliteitskaart tenminste de stoffen worden opgenomen uit het standaardpakket uit de NEN5740 (lit. 9). De algemene werkwijze bij het opstellen van een bodemkwaliteitskaart komt op het volgende neer: In een bodemkwaliteitskaart wordt een gebied ingedeeld in één of meer zones met een milieuhygiënisch vergelijkbare algemene bodemkwaliteit. Gebieden met eenzelfde historie hebben in het algemeen een vergelijkbare diffuse bodemkwaliteit. Dit betekent dat de indeling in zones gebeurt op basis van algemene historische gegevens (onderscheidende kenmerken) zoals bodemopbouw, (voormalig) landgebruik en ouderdom van woonwijken en bedrijfsterreinen. Vervolgens worden de analyseresultaten van binnen de zones uitgevoerde bodemonderzoeken geanalyseerd. Per zone worden verschillende statistische kengetallen berekend voor verschillende stoffen. Op basis van deze berekeningen en het ruimtelijke patroon van de waarnemingen wordt de zone-indeling getoetst en zo nodig bijgesteld.

Er wordt gekeken welke analyseresultaten niet representatief zijn voor de algemene zonekwaliteit, zodat deze gegevens als uitbijters buiten de dataset van de zoneringsberekeningen worden gelaten. De uiteindelijke indeling in zones is dus een combinatie van historische informatie en statistische bewerkingen. Volgens de Richtlijn bodemkwaliteitskaarten worden de zones geclassificeerd op basis van het rekenkundig gemiddelde.

1.3

Bestuurlijke vaststelling en geldigheid

Het College van Burgemeester en Wethouders is bevoegd om de bodemkwaliteitskaart vast te stellen. Een herziening van de nota bodembeheer dient te worden vastgesteld door de gemeenteraad, waarbij een openbare voorbereidingsprocedure wordt gevolgd conform afdeling 3.4 van de Algemene wet bestuursrecht (o.a. 6 weken ter inzage voor inspraak). Tot de herziening van de nota bodembeheer gelden de oude regels voor grondverzet zoals door de gemeenteraad vastgesteld in 2012. Zoals in paragraaf 1.1 al vermeld heeft een nota bodembeheer volgens de huidige landelijke regelgeving een maximale geldigheid van 10 jaar en een bodemkwaliteitskaart een maximale geldigheid van 5 jaar. De geldigheid van de bodemkwaliteitskaart en/of nota bodembeheer vervalt wanneer een nieuwe bodemkwaliteitskaart en/of nota bodembeheer wordt vastgesteld. Bij het in werking treden van de Omgevingswet vallen de verschillende bodemkwaliteitskaarten en de nota bodembeheer onder het overgangsrecht en komen daarmee automatisch in het tijdelijk deel van het Omgevingsplan.

BKK Middelburg

3/26

Eindrapport, 15 februari 2021

MARMOS bodemmanagement

Begrenzing bodembeheergebied Deze bodemkwaliteitskaart heeft alleen betrekking op de landbodem waarvoor de gemeente Middelburg het bevoegd gezag is in het kader van het Besluit bodemkwaliteit. Op grond van artikel 3 van het Besluit bodemkwaliteit is voor toepassingen van grond en bagger in oppervlaktewaterlichamen de beheerder het bevoegd gezag. De Waterregeling (lit. 10) bevat kaarten met de begrenzing van de gebieden waar Rijkswaterstaat vergunningverlener is in het kader van de Waterwet en in het verlengde daarvan het bevoegd gezag is voor het Besluit bodemkwaliteit. Bijlage 1 bevat de begrenzing van het bodembeheergebied waarvoor de gemeente Middelburg het bevoegd gezag is in het kader van het Besluit bodemkwaliteit, gebaseerd op de kaartbijlagen van de Waterregeling. Dit betreft specifiek de begrenzing bij het Veerse Meer.

BKK Middelburg

4/26

Eindrapport, 15 februari 2021

MARMOS bodemmanagement

2

NORMERING EN KLASSE-INDELING VOLGENS BESLUIT BODEMKWALITEIT

2.1

Introductie

Het Besluit bodemkwaliteit kent afzonderlijke normen voor toepassingen van grond en bagger op de landbodem en toepassingen in oppervlaktewater. De verschillende normen per stof zijn opgenomen in Bijlage B van de Regeling bodemkwaliteit. Voor deze bodemkwaliteitskaart zijn alleen de normen voor het toepassen van grond op de landbodem van belang. Deze worden toegelicht in paragraaf 2.2. Het Besluit bodemkwaliteit maakt voor het hergebruiksbeleid onderscheid tussen: Generiek beleid; Gebiedsspecifiek beleid Dit onderscheid wordt toegelicht in paragraaf 2.3.

2.2

Normen voor toepassingen op de landbodem

In de Regeling bodemkwaliteit zijn de landelijke Achtergrondwaarden vastgelegd. Deze gelden als toetsingskader om te bepalen of grond “schoon” is. Wettelijk gezien mogen geen strengere normen worden gesteld dan de Achtergrondwaarden. Het Besluit bodemkwaliteit relateert het beleid voor het toepassen van grond en bagger aan zowel de functie als de kwaliteit van de ontvangende bodem. Daartoe zijn de bodemfunctieklassen ‘Wonen’ en ‘Industrie’ geïntroduceerd. Daarnaast zijn er bodemkwaliteitsklassen ‘Wonen’ en ‘Industrie’ met bijbehorende maximale waarden. Dit wordt geïllustreerd in figuur 1. Figuur 1: Indeling in bodemkwaliteitsklassen

Voor toepassingen op de landbodem gelden derhalve de volgende normen: Achtergrondwaarde (AW) Maximale waarden voor wonen (MaxWONEN) Maximale waarden voor industrie (MaxINDUSTRIE)

BKK Middelburg

5/26

Eindrapport, 15 februari 2021

MARMOS bodemmanagement

Voor veel stoffen is MaxINDUSTRIE gelijk aan de interventiewaarde. Met name voor veel organische verbindingen waaronder minerale olie, PCB’s en diverse bestrijdingsmiddelen is MaxINDUSTRIE lager dan de interventiewaarde.

Toetsingsregels In de Regeling bodemkwaliteit zijn voor de Achtergrondwaarden en de ‘Maximale waarden voor wonen’ (MaxWONEN) toetsingsregels opgenomen, waarbij een beperkt aantal stoffen in geringe mate de norm mag overschrijden. Deze toetsingsregels zijn afhankelijk gesteld van het aantal geanalyseerde stoffen. Voor de ‘Maximale waarde voor industrie’ (MaxINDUSTRIE) geldt geen toetsingsregel. De toetsingsregel voor de Achtergrondwaarde geldt zowel voor de ontvangende bodem als voor de toe te passen grond. Toetsingsregel voor de Achtergrondwaarde (bij 7 t/m 15 parameters)1:

Maximaal 2 parameters mogen hoger zijn dan de Achtergrondwaarde, mits niet hoger dan 2 x Achtergrondwaarde en niet hoger dan MaxWONEN Grond voldoet aan de Achtergrondwaarde wanneer de grond voldoet aan voornoemde toetsingsregel. De toetsingsregel voor MaxWONEN geldt alleen voor de beoordeling van de ontvangende bodem en mag niet worden toegepast om de kwaliteit van een partij hergebruiksgrond te bepalen. Toetsingsregel voor MaxWONEN (bij 7 t/m 15 parameters):

Maximaal 2 parameters mogen hoger zijn dan MaxWONEN, mits niet hoger dan MaxWONEN + Achtergrondwaarde en niet hoger dan MaxINDUSTRIE De toetsingsregels gelden ook bij de classificatie van zones in een bodemkwaliteitskaart.

1

Bij de wijziging van de Regeling bodemkwaliteit in april 2009 is voor nikkel deze toetsingsregel aangepast. Voor nikkel wordt in deze toetsingsregel alleen getoetst aan 2 x Achtergrondwaarde en niet aan MaxWONEN.

BKK Middelburg

6/26

Eindrapport, 15 februari 2021

MARMOS bodemmanagement

2.3

Generiek en gebiedsspecifiek beleid uit Besluit bodemkwaliteit

Het Besluit bodemkwaliteit maakt voor het hergebruiksbeleid onderscheid tussen: Generiek beleid Gebiedsspecifiek beleid

Generiek beleid In het Besluit bodemkwaliteit is het beleid voor het toepassen van grond en bagger afhankelijk gesteld van zowel de bodemkwaliteitsklasse als de bodemfunctieklasse van de ontvangende bodem. De strengste is daarbij (in het generieke beleid) maatgevend: Bodemkwaliteitsklasse Bodemfunctieklasse Generieke toepassingseis Achtergrondwaarde Overig Achtergrondwaarde Achtergrondwaarde Wonen Achtergrondwaarde Achtergrondwaarde Industrie Achtergrondwaarde Wonen Overig Achtergrondwaarde Wonen Wonen MaxWONEN Wonen Industrie MaxWONEN Industrie Overig Achtergrondwaarde Industrie Wonen MaxWONEN Industrie Industrie MaxINDUSTRIE Voorbeeld 1: Wanneer de bodemkwaliteit van een industrieterrein voldoet aan de Achtergrondwaarde, dan geldt als toepassingseis dat de toe te passen grond ook aan de Achtergrondwaarde dient te voldoen. Voorbeeld 2: Wanneer de bodemkwaliteit van een oud stadscentrum niet voldoet aan MaxWONEN, (maar bijv. wel aan MaxINDUSTRIE), dan geldt als toepassingseis MaxWONEN.

Gebiedsspecifiek beleid Binnen bepaalde grenzen en randvoorwaarden mogen gemeenten besluiten om af te wijken van het ‘generieke beleid’ en voor een deel van hun grondgebied een strenger of juist minder streng beleid voeren. De gemeenteraad stelt dan ‘Lokale Maximale Waarden’ (LMW) vast. In dat geval spreekt het Besluit bodemkwaliteit van ‘gebiedsspecifiek beleid’. Uitgangspunt is hierbij dat tenminste sprake moet zijn van standstill op gebiedsniveau. Standstill op gebiedsniveau houdt in dat verhoogde LMW alleen gelden voor grond en bagger die afkomstig is uit het eigen bodembeheergebied. Het gebiedsspecifiek beleid moet worden onderbouwd op basis van o.a. de milieu-hygiënische risico’s. Dit gebeurt met behulp van de risicotoolbox. In dit model wordt gekeken naar zowel de humane als de ecologische risico’s. Verder is bij gebiedsspecifiek beleid een bodemkwaliteitskaart verplicht.

BKK Middelburg

7/26

Eindrapport, 15 februari 2021

MARMOS bodemmanagement

Voorwaarden voor gebiedsspecifiek beleid Een besluit van de gemeenteraad om gebiedsspecifiek beleid te voeren bevat volgens artikel 47 van het Besluit bodemkwaliteit: Een bodemkwaliteitskaart (inclusief begrenzing van het bodembeheergebied en de kwaliteit van de bodem) en een kaart met de functies van de bodem; De Lokale Maximale Waarden (LMW); Een motivering aan de hand van de LMW in relatie tot de kwaliteit van de bodem, de maatschappelijke noodzaak van die waarden en een beschrijving van de gevolgen voor de bodemkwaliteit in het beheergebied. Laatstgenoemde beschrijving vindt plaats met behulp van de risicotoolbox. Overige voorwaarden: Er wordt uitgegaan van standstill op het niveau van een bodembeheergebied. Met andere woorden: in de Nota bodembeheer wordt het herkomstgebied van grond en bagger vastgelegd waarvoor de LMW gelden. Het Besluit bodemkwaliteit definieert een bodembeheergebied als: een aaneengesloten door de gemeente afgebakend deel van de oppervlakte van een of meer gemeenten. Hogere LMW dan de generieke toepassingsnormen gelden dus alleen voor grond en bagger die afkomstig is uit het herkomstgebied dat is vastgesteld als bodembeheergebied; Het besluit om gebiedsspecifiek beleid te voeren wordt voorbereid conform afdeling 3.4 van de Algemene wet bestuursrecht2 en staat open voor beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State.

Binnen 10 jaar wordt overwogen of het besluit tot gebiedsspecifiek beleid aanpassing behoeft.

2

Voor PFAS geldt tijdelijk een uitzondering: gebiedsspecifiek beleid voor PFAS kan tot 1 januari 2021 door het College van B&W worden vastgesteld waarbij geen openbare voorbereidingsprocedure conform afdeling 3.4 van de Algemene wet bestuursrecht hoeft te worden gevolgd.

BKK Middelburg

8/26

Eindrapport, 15 februari 2021

MARMOS bodemmanagement

3

WERKWIJZE

3.1

Zone-indeling uit voorgaande bodemkwaliteitskaart als basis

De bestaande zone-indeling uit 2012 is als uitgangspunt genomen. De bodemkwaliteitskaart uit 2012 bevat 20 zones, gebaseerd op een eerdere zone-indeling uit 2006 (met enkele kleine aanpassingen). In 2010 is de beleidsmatige keuze gemaakt om deze zones niet verder samen te voegen. Deze 20 zones uit 2012 vormen het startpunt voor deze nieuwe bodemkwaliteitskaart. In 2006 is de indeling in zones op basis van de historie van Middelburg al bekeken en beschreven (lit. 11). Deze indeling is gebaseerd op de ouderdom van de bebouwing van de stad Middelburg en de overige kernen (Arnemuiden, Sint Laurens, Nieuw- en Sint Joosland). Er zijn aparte zones onderscheiden voor de oude, vooroorlogse bebouwing, de naoorlogse wijken hieromheen (in de zonebenaming aangeduid als ‘rand’) en wijken aangelegd na 1990. Enkele kleinere dorpen zoals Kleverskerke en Oude Dorp zijn samengevoegd in de zone ’06 Dorpskernen overig’. Specifiek voor Middelburg is de situatie, dat tot circa 1990 partijen grond uit de binnenstad gewoonlijk overal buiten de binnenstad werden toegepast, zonder acht te slaan op de kwaliteit van de grond. Hierdoor kunnen overal in de gemeente op onverdachte plaatsen verontreinigde partijen binnenstadgrond worden aangetroffen. Zones met wijken aangelegd na 1990 zijn om deze reden niet samengevoegd met wijken die voor 1990 zijn aangelegd.

De indeling in zones is in 2020 grotendeels identiek aan de indeling uit 2012, met de volgende aanpassingen: de zone ’10 Oude wegen’ is gewijzigd in de zone ’10 Oude lintbebouwingen’ en deze zone is geheel nieuw ingetekend op basis van oude topografische kaarten en de BAG; de zone ’13 Rand Middelburg’ is opgesplitst in 3 zones; de zonegrenzen zijn op een aantal plaatsen aangescherpt met behulp van topografische kaarten en de BAG; de omgeving van het destijds nieuwe tracé van de N57 was in 2012 niet gezoneerd gelaten in de gemeentelijke bodemkwaliteitskaart, omdat voor het werkgebied van de N57 een afzonderlijke bodemkwaliteitskaart was opgesteld (lit. 12). Die is inmiddels komen te vervallen en de omgeving van de N57 is weer opgenomen in de gemeentelijke bodemkwaliteitskaart; vooruitlopend op de nieuwe gemeentelijke bodemkwaliteitskaart is in het voorjaar van 2020 een bodemkwaliteitskaart gemaakt voor het plangebied Essenvelt. De gegevens van de zone Essenvelt zijn ongewijzigd overgenomen in voorliggende bodemkwaliteitskaart. De Basisadministratie Adressen en Gebouwen (BAG) bevat voor elk bouwwerk een bouwjaar. Deze bouwjaren zijn via WFS-verbinding openbaar beschikbaar als GIS-bestand. De bouwjaren uit de BAG zijn in kaart weergegeven in bijlage 2.

Overigens is bij sloop en nieuwbouw in het kader van stadsontwikkeling de eerste (oudste) bebouwing maatgevend voor de zone-indeling.

BKK Middelburg

9/26

Eindrapport, 15 februari 2021

MARMOS bodemmanagement

Een aantal zones uit de voorgaande bodemkwaliteitskaart is getalsmatig vergelijkbaar. Ter vereenvoudiging van het beleid is ervoor gekozen om deze zones verderop in deze bodemkwaliteitskaart samen te voegen (zie paragraaf 4.4). De in 2012 gehanteerde nummering van de zones is intact gelaten. De zone ’13 Rand Middelburg’ is derhalve opgesplitst in: 13a Rand Middelburg (Dauwendaele) 13b Rand Middelburg (’t Zand) 13c Rand Middelburg (overig) Dit alles resulteert erin dat de bodemkwaliteitskaart van de gemeente Middelburg bestaat uit 23 zones. Bijlage 3 bevat een kaart met de begrenzing van deze zones.

3.2

Verantwoording dataset: gegevens uit het bodeminformatiesysteem

In 2010-20123 is de bodemkwaliteitskaart opgesteld op basis van de gegevens zoals deze waren opgenomen in het toenmalige bodeminformatiesysteem van de gemeente Middelburg (Bis4All). Destijds was de bodemkwaliteitskaart gebaseerd op een export uit Bis4All d.d. 25 maart 2010. Sindsdien hebben enkele conversies en wijzigingen van de datastructuur plaatsgevonden. Inmiddels is de gemeente Middelburg samen met de provincie en de overige Zeeuwse gemeenten overgestapt op het bodeminformatiesysteem Nazca-i. De data worden niet meer intern bij de gemeente opgeslagen, maar extern bij de softwareleverancier. Via internet zijn de gegevens in Nazca-i te raadplegen. Op 19 maart en 11 september 20204 zijn relevante gegevensbestanden met behulp van de in Nazca-i beschikbare exportfunctionaliteit uit het systeem gehaald: een zipbestand met GIS-bestanden (shapefiles) voor heel Zeeland met o.a. boorpunten en locatie- en onderzoekscontouren. een aantal selecties uit het menuscherm raadplegen/selecteren en rapporteren. Hier is in het hoofdmenu van Nazca-i onder locatiegegevens/adres een voorselectie gemaakt op basis van gemeentenaam=Middelburg. De export van 11 september 2020 betreft de invoer t/m Nazcacode NZ068713510 (onderzoek ID 197742). Er is een databestand samengesteld van nieuwe gegevens ten opzichte van de dataset van de bodemkwaliteitskaart uit 2012.

Deze nieuwe gegevens zijn vervolgens samengevoegd met de dataset uit 2012.

3

De statistische berekeningen zijn uitgevoerd in 2010, de bodemkwaliteitskaart en nota bodembeheer zijn bestuurlijk vastgesteld in 2012 4 In eerste instantie is op 19 maart 2020 een export gemaakt in verband met de bodemkwaliteitskaart voor Essenvelt. Op 11 september 2020 is de dataset aangevuld met sindsdien nieuw ingevoerde gegevens.

BKK Middelburg

10/26

Eindrapport, 15 februari 2021

MARMOS bodemmanagement

Aan de geanalyseerde grond(meng)monsters zijn op de volgende wijze x- en y-coördinaten toegekend: indien de boorpunten van de geanalyseerde (meng)monsters zijn ingetekend: het gemiddelde van de x- en y-coördinaten van de deelmonsters uit desbetreffend mengmonster. Daarbij is een controle gedaan op evident verkeerd ingetekende boorpunten (ver buiten de onderzoekslocatie); wanneer geen boorpunten zijn ingetekend: het middelpunt van de rapportcontour; wanneer geen boorpunten en geen rapportcontour beschikbaar zijn: het middelpunt van de locatiecontour.

Nummering van de rapporten In Nazca-i is 0687 de gemeentecode van Middelburg. Op basis daarvan heeft elk onderzoek een unieke Nazca-code die in principe begint met NZ0687. Voor de verdere bewerkingen is het numerieke deel van de Nazcacode gebruikt, bijvoorbeeld NZ068706388 → rapportnr 6388 in bijlage 4B van dit rapport. Soms hebben rapporten een Nazcacode met een verkeerde gemeentecode. In dat geval is in het rapportnummer tevens de gemeentecode opgenomen, bijvoorbeeld NZ065406031 → rapportnr 65406031. Voor de dataset uit 2012 is de oude nummering uit Bis4All gebruikt, waarbij een minteken voor het oude rapportnummer is geplaatst. Deze oude projectnummers uit Bis4All staan in Nazca-i in het veld Eigencode2.

Dubbele invoer van analyseresultaten Een aantal rapporten blijkt dubbel te zijn ingevoerd in Nazca-i. Het bestand met analyseresultaten is gericht nagelopen op dubbele invoer. Bijlage 4A bevat een lijst met rapportnummers die verder buiten de dataset voor de evaluatie zijn gelaten, omdat desbetreffende analyseresultaten ook al onder een ander rapportnummer in de dataset aanwezig zijn. Voor een deel betreft dit rapporten die al in de dataset van de bodemkwaliteitskaart uit 2012 aanwezig waren. In dat geval is in de kolom ‘nummer uit bis4all’ het toenmalige projectnummer uit Bis4All vermeld.

Somparameters PAK en PCB PAK en PCB zijn somparameters. Deels bevat de dataset alleen de 10 individuele PAK, respectievelijk de 7 individuele PCB. Deels bevat de dataset alleen een somparameter. Verder zijn voor een deel zowel de individuele waarden als een somparameter beschikbaar. In eerste instantie zijn de somparameters voor PAK en PCB bepaald op basis van de individuele componenten. Indien de dataset alleen de somparameter bevat dan is daarvan uitgegaan.

Verificatie van diverse invoerwaarden Op de dataset is een aantal controles uitgevoerd om kommafouten, vreemde invoerwaarden of structureel ontbrekende gegevens op te sporen. Bij een aantal bodemonderzoeken zijn afwijkende invoerwaarden gecontroleerd in de analysecertificaten en vervolgens gecorrigeerd in de dataset.

BKK Middelburg

11/26

Eindrapport, 15 februari 2021

MARMOS bodemmanagement

Bij oudere onderzoeken is in Nazca-i geen pdf-bestand van het rapport beschikbaar. Een aantal monsters uit de dataset van de bodemkwaliteitskaart uit 2012 is destijds al niet meegerekend vanwege een (vermoedelijke) invoerfout bij één of meer stoffen.

3.3

Selectie van representatieve gegevens

Uitgangspunt in de Richtlijn bodemkwaliteitskaarten (lit. 8) is, dat alle beschikbare gegevens worden meegerekend, tenzij wordt gemotiveerd waarom bepaalde gegevens niet representatief zijn voor de bodemkwaliteitskaart. Bij twijfel daarover moeten de gegevens wél worden meegerekend. Een aantal gegevens wordt op voorhand als niet representatief beschouwd. Hiervoor zijn dezelfde keuzes gemaakt als eerder gehanteerd in de voorgaande bodemkwaliteitskaart: onderzoekstypen gerelateerd aan saneringen (saneringsonderzoeken, saneringsplannen, saneringsevaluaties, BUS-meldingen) en waterbodemonderzoek monsters die alleen zijn geanalyseerd op minerale olie en niet op andere stoffen (regelmatig zijn dit lokale olieverontreinigingen. In ieder geval zijn dit vrijwel altijd plekken die verdacht zijn voor olieverontreiniging) Verder kunnen gegevens niet worden meegerekend in de volgende situaties: indien geen x- en y-coördinaten konden worden toegekend aan de analysegegevens; indien geen dieptetraject bij de geanalyseerde monsters is ingevoerd. Een deel hiervan kon nog worden aangevuld op basis van het pdf-bestand van het onderzoeksrapport. In aanvulling hierop bevat bijlage 4B een tabel van rapporten met analyseresultaten die om overige redenen niet zijn meegerekend.

3.4

Berekening van statistische kengetallen

Op basis van de beschikbare analyseresultaten is voor elke zone een aantal statistische kengetallen berekend (diverse percentielwaarden, gemiddelde, lognormaal gemiddelde). Deze statistische kengetallen zijn opgenomen in bijlage 5-10 t/m 5-21. De kengetallen zijn apart berekend voor de bovengrond (0-0,5 m-mv) en voor de ondergrond (0,5-2,0 mmv). Voor het berekenen van het gemiddelde en het lognormaal gemiddelde zijn meetwaarden lager dan de detectiegrens vervangen door 0,7 x detectiegrens. Voor het onderscheid tussen boven- en ondergrond is uitgegaan van het volgende: bovengrond = dieptetraject 0,0-0,5 m-mv; D1+D2 > 0 en D1+D2 <=1,0 ondergrond = dieptetraject 0,5-2,0 m-mv; D1+D2 >1,0 en D1+D2 <=4,0

D1 = bovenkant monster D2 = onderkant monster

BKK Middelburg

12/26

Eindrapport, 15 februari 2021

MARMOS bodemmanagement

Deze dieptetrajecten sluiten aan bij de dieptetrajecten die meestal worden gehanteerd in verkennend bodemonderzoek. De ondergrondmonsters in de dataset bestaan voor een belangrijk deel uit mengmonsters van het dieptetraject van circa 0,5 – 2,0 m-mv. De Achtergrondwaarden en de maximale waarden voor wonen en industrie zijn voor veel stoffen afhankelijk van het bodemtype (percentages lutum en organische stof). Om de getallen gemakkelijk met elkaar te kunnen vergelijken, zijn alle statistische kengetallen in bijlage 5 omgerekend naar standaardbodem (lutum=25%, humus=10%). Vermenigvuldiging van het kengetal met de waarde uit de kolom bodemtypecorrectie geeft het oorspronkelijke kengetal. De Richtlijn bodemkwaliteitskaarten schrijft voor, dat tevens de betrouwbaarheidsintervallen van het gemiddelde worden vermeld. Ter voldoening hieraan zijn deze betrouwbaarheidsintervallen voor de verschillende zones opgenomen in bijlage 6.

3.5

Stoffenpakket

In de Regeling bodemkwaliteit is vastgelegd, dat in een bodemkwaliteitskaart tenminste de stoffen worden opgenomen uit het standaardpakket uit de NEN5740 (lit. 9). Het huidige stoffenpakket bestaat uit: barium, cadmium, kobalt, koper, kwik, lood, molybdeen, nikkel, zink, som-PAK, minerale olie, som-PCB’s, lutum en organische stof. De stoffen arseen en chroom zijn sinds 1 juli 2008 niet meer opgenomen in het standaard stoffenpakket voor verkennend bodemonderzoek. Formeel hoeven deze stoffen niet meer te worden opgenomen in de bodemkwaliteitskaart. Voor deze stoffen zijn wel veel gegevens beschikbaar. Volledigheidshalve zijn ook arseen en chroom opgenomen in de bodemkwaliteitskaart. Deze bodemkwaliteitskaart is derhalve gebaseerd op de stoffen zoals opgenomen in het huidige standaardpakket uit de NEN 5740 (lit. 9) oftewel inclusief barium, kobalt, molybdeen en de som-PCB’s, aangevuld met de stoffen arseen en chroom die tot 1 juli 2008 deel uitmaakten van het basispakket uit de NEN5740 (lit. 13). De Richtlijn bodemkwaliteitskaarten hanteert een minimum van 20 waarnemingen per zone. Voor de stoffen barium, kobalt, molybdeen en PCB’s geldt een afwijkende regeling. Tot 1 juli 2008 werd bij bodemonderzoek niet standaard op deze stoffen geanalyseerd.

Bij minder dan 20 waarnemingen kobalt, molybdeen of PCB5 in een zone mag men zich volgens de Richtlijn bodemkwaliteitskaarten baseren op de totale dataset van het bodembeheergebied, mits voor het totale bodembeheergebied minimaal 30 waarnemingen beschikbaar zijn. In een aantal zones zijn voor deze stoffen minder dan 20 waarnemingen beschikbaar. Voor deze zones is in paragraaf 4.3 gemotiveerd dat deze stoffen niet klassebepalend zijn en extra waarnemingen voor deze stoffen niet tot een wijziging van de zone-classificatie leiden.

5

Voor barium geldt geen minimum aantal waarnemingen, omdat de normen voor barium voor onbepaalde tijd zijn ingetrokken.

BKK Middelburg

13/26

Eindrapport, 15 februari 2021

MARMOS bodemmanagement

Voor PFAS is een afzonderlijke bodemkwaliteitskaart van heel Walcheren opgesteld (lit. 3). Hierin ligt de hele gemeente Middelburg in de zone PFAS Overig Walcheren. Deze zone voldoet aan de landelijke achtergrondwaarden uit het tijdelijk handelingskader voor PFAS van 2 juli 2020 (lit. 14).

BKK Middelburg

14/26

Eindrapport, 15 februari 2021

MARMOS bodemmanagement

4

BODEMKWALITEITSKAART

4.1

Algemene toelichting

De bodemkwaliteitskaart van de gemeente Middelburg bestaat uit 23 zones. Bijlage 3 bevat een kaart met de begrenzing van deze zones. In algemene zin is de indeling in deze zones een voortzetting van de eerdere zone-indeling uit de bodemkwaliteitskaarten uit 2006 en 2012. Op enkele plekken zijn begrenzingen aangepast met behulp van de bouwjaren uit de BAG en topografische kaarten. De zone ’10 Oude wegen’ is vervangen door de zone ’10 Oude lintbebouwingen’. Verder is de oude zone ’13 Rand Middelburg’ opgesplitst in drie nieuwe zones. In 2006 heeft de gemeente Middelburg ervoor gekozen om de regels voor grondverzet tussen zones te baseren op de mediaan (P50) en de 95-percentielwaarde (P95). Bij grondverzet tussen twee verschillende zones worden per stof de 95-percentielwaarden getoetst aan de P50 x 1,2. In 2012 is ervoor gekozen om deze lijn voort te zetten. In de praktijk worden deze regels als complex ervaren. Verder betekenen leidt deze keuze ertoe dat er weinig grondverzet tussen zones mogelijk is. Het generieke beleid uit het Besluit bodemkwaliteit gaat niet meer uit van een vergelijking voor elke stof afzonderlijk. In plaats daarvan werkt het Besluit bodemkwaliteit met een indeling in bodemkwaliteitsklassen, inclusief toetsingsregels waarbij voor een beperkt aantal stoffen een geringe overschrijding wordt toegestaan (zie verdere uitleg in paragraaf 2.2).

Daarbij worden de zones volgens het generieke beleid geclassificeerd op basis van het rekenkundig gemiddelde (inclusief toetsingsregels). Bij de interpretatie van de gegevens is het accent gelegd op de classificatie op basis van het rekenkundig gemiddelde. Als een zone gemiddeld aan de Achtergrondwaarde voldoet is niet verder gezocht naar eventuele uitbijters (uitschieters naar boven) die als zodanig niet representatief zijn voor de zone en dus de hoogte van met name de P95 beïnvloeden. Bijlage 7A bevat de ontgravingskaart voor de bovengrond en bijlage 7B bevat de ontgravingskaart voor de ondergrond. Beide kaarten zijn gebaseerd op de classificatie van het rekenkundig gemiddelde (inclusief toetsingsregels). In meerdere zones zijn alleen het gemiddelde van lood en kwik net boven de Achtergrondwaarde (en minder dan 2 x Achtergrondwaarde). Deze zones voldoen deze zones aan de toetsingsregels voor de Achtergrondwaarde. Deze zones zijn dus geclassificeerd als Achtergrondwaarde. Ter vereenvoudiging van het beleid is een aantal zones die dezelfde classificatie hebben voor de boevnen ondergrond samengevoegd. Bijlage 8 bevat een kaart waarin 14 vergelijkbare zones met woonwijken zijn samengevoegd tot 3 zones.

Bijlage 11 bevat een overzichtstabel met per zone de bodemfunctieklasse, de ontgravingsklasse van de boven- en ondergrond, de toepassingseisen volgens het generieke beleid en de samenvoeging van een aantal zones met woonwijken. De toepassingskaart volgens generiek beleid is opgenomen in bijlage 10A (bovengrond) en bijlage 10B (ondergrond).

BKK Middelburg

15/26

Eindrapport, 15 februari 2021

MARMOS bodemmanagement

4.2

Toelichting per zone

Deze paragraaf bevat per zone een tabel met de toetsing van de volgende kengetallen aan de bodemkwaliteitsklassen uit de Regeling bodemkwaliteit: rekenkundig gemiddelde mediaan (P50) mediaan (P50) x 1,2 95-percentielwaarde (P95) De laatste kolom bevat de toepassingseis volgens het generieke beleid. Tenzij anders vermeld is de toetsing van de mediaan (P50) en de mediaan (P50) x 1,2 identiek. Waar relevant is bij een deel van de zones een korte toelichting opgenomen.

01 Arnemuiden 1910-1940 Classificatie Bovengrond Ondergrond

rekenkundig gemiddelde Klasse Wonen Klasse Wonen

Mediaan (P50) / P50 x 1,2 Achtergrondwaarde Achtergrondwaarde

95percentielwaarde Klasse Industrie Klasse Industrie

Toepassingseis generiek beleid Klasse Wonen Klasse Wonen

De begrenzing ten opzichte van de zone 09 Oude kern Arnemuiden is aangepast (zie aldaar).

02 Arnestein Noord Classificatie Bovengrond Ondergrond

rekenkundig gemiddelde Voldoet niet aan Klasse Industrie Voldoet niet aan Klasse Industrie

Mediaan (P50) / P50 x 1,2 Achtergrondwaarde Achtergrondwaarde

95percentielwaarde Voldoet niet aan Klasse Industrie Voldoet niet aan Klasse Industrie

Toepassingseis generiek beleid Klasse Industrie Klasse Industrie

De zonegrens is niet gewijzigd ten opzichte van de oude bodemkwaliteitskaart (afgezien van het toevoegen van de omgeving van de N57 die uitgesloten was in de bodemkwaliteitskaart uit). De zone bevat industriegebied van verschillende ouderdom. Langs het Kanaal door Walcheren het dichtst bij de binnenstad stonden aan het begin van de vorige eeuw al fabrieken. Op basis van de gegevens valt echter geen verder onderscheid op basis van de ouderdom te maken. Op verschillende plaatsen zijn lokale verontreinigingen aangetroffen, waarbij het lastig is om onderscheid te maken tussen lokale verontreinigingen en gemiddelde gebiedskwaliteit. De zone voldoet vanwege minerale olie niet aan klasse Industrie (boven- en ondergrond).

BKK Middelburg

16/26

Eindrapport, 15 februari 2021

MARMOS bodemmanagement

03 Arnestein Zuid Classificatie Bovengrond Ondergrond

rekenkundig gemiddelde Achtergrondwaarde Achtergrondwaarde

Mediaan (P50) / P50 x 1,2 Achtergrondwaarde Achtergrondwaarde

95percentielwaarde Klasse Industrie Klasse Industrie

Toepassingseis generiek beleid Achtergrondwaarde Achtergrondwaarde

Ook in deze zone zijn enkele lokale verontreinigingen aangetroffen, maar gemiddeld voldoet de zone aan de Achtergrondwaarde. In de bovengrond is naast lood en kwik ook het rekenkundig gemiddelde voor PCB iets hoger dan de Achtergrondwaarde, waardoor strikt genomen niet meer aan de toetsingsregel voor de Achtergrondwaarde wordt voldaan. Er is voor gekozen om PCB niet mee te laten wegen in de zoneclassificatie. Bij 88% van de bovengrondmonsters is geen gehalte PCB boven de detectiegrens aangetoond. Enkele monsters een hogere detectiegrens van 0,014 mg/kgds. Waardes beneden de detectiegrens worden als 0,7 x detectiegrens meegerekend. Door de bodemtypecorrectie liggen deze waarden boven de Achtergrondwaarde. Dit leidt ertoe dat in bijlage 5-03 het rekenkundig gemiddelde voor PCB hoger is dan de Achtergrondwaarde. Overigens is verder een onderzoek met afwijkende invoerwaarden voor PCB buiten beschouwing gelaten. Bij een onderzoek uit 1992 is voor zowel het boven- als ondergrondmonster voor PCB een waarde van 0,1 mg/kgds ingevoerd. Er is twijfel of deze invoerwaarden kloppen, maar dit kon niet worden geverifieerd in het oorspronkelijke bodemonderzoek.

04 Binnenstad Classificatie Bovengrond Ondergrond

rekenkundig gemiddelde Voldoet niet aan Klasse Industrie Klasse Industrie

Mediaan (P50) / P50 x 1,2 Klasse Industrie Klasse Industrie

95percentielwaarde Voldoet niet aan Klasse Industrie Voldoet niet aan Klasse Industrie

Toepassingseis generiek beleid Klasse Wonen Klasse Wonen

De zone is niet gewijzigd ten opzichte van de oude bodemkwaliteitskaart. Langs de Singel heeft een deel van de zone de bodemfunctie Landbouw/Natuur. Hier is de toepassingseis volgens generiek beleid de Achtergrondwaarde.

05 Buitengebied Classificatie Bovengrond Ondergrond

BKK Middelburg

rekenkundig gemiddelde Achtergrondwaarde Achtergrondwaarde

Mediaan (P50) / P50 x 1,2 Achtergrondwaarde Achtergrondwaarde

17/26

95percentielwaarde Klasse Industrie Klasse Industrie

Toepassingseis generiek beleid Achtergrondwaarde Achtergrondwaarde

Eindrapport, 15 februari 2021

MARMOS bodemmanagement

Opgemerkt wordt dat bij erven van oude bebouwing verhoogde gehalten kunnen voorkomen. In een bodemonderzoek van landgoed Poppenroede zijn diverse verhoogde gehalten aangetroffen. Dit landgoed is al enkele eeuwen oud. De rapportage van dit bodemonderzoek was niet beschikbaar om de herkomst van de verhoogde gehalten te verifiëren zodat ervoor gekozen is om het hele onderzoek uit te sluiten van de bodemkwaliteitskaart.

06 Dorpskernen overig

Classificatie Bovengrond

rekenkundig gemiddelde Klasse Industrie

Mediaan (P50) / P50 x 1,2 Klasse Wonen

Ondergrond

Klasse Wonen

Achtergrondwaarde

95percentielwaarde Voldoet niet aan Klasse Industrie Klasse Industrie

Toepassingseis generiek beleid Klasse Wonen Klasse Wonen

Deze zone bestaat uit 5 vlakken: Oude dorpskern Sint Laurens Popkensburg bij Sint Laurens Kleverskerke Oudedorp Oude dorpskern Nieuw- en Sint Joosland De begrenzing van Kleverskerke, Oudedorp en Nieuw- en Sint Joosland is verbeterd. Brigdamme is geheel opgegaan in de nieuwe zone ’10 Oude lintbebouwingen’. In de oude bodemkwaliteitskaart zat een deel van Brigdamme in de zone ’06 Dorpskernen overig’.

07 Kruitmolen Classificatie Bovengrond Ondergrond

rekenkundig gemiddelde Achtergrondwaarde Achtergrondwaarde

Mediaan (P50) / P50 x 1,2 Achtergrondwaarde Achtergrondwaarde

95percentielwaarde Klasse Industrie Klasse Industrie

Toepassingseis generiek beleid Achtergrondwaarde Achtergrondwaarde

Over deze zone bevat de bodemkwaliteitskaart uit 2006 de volgende historische beschrijving:

De (‘buurt’) Kruitmolen en het verlengde ervan richting Nieuw- en Sint Joosland is een oude haven. Het gedeelte Kruitmolen is later opgehoogd ten behoeve van de begraafplaats en sportcomplex. Verder zijn op dit gedeelte (mogelijk) stortactiviteiten geweest. Vooralsnog is voor dit gebied geen afwijkende bodemkwaliteit aangetoond. De oude haven waarover in de bodemkwaliteitskaart uit 2006 wordt gesproken beperkt zich tot de strook waar de N57 ligt.

BKK Middelburg

18/26

Eindrapport, 15 februari 2021

MARMOS bodemmanagement

08 Oranjeplaat Classificatie Bovengrond

rekenkundig gemiddelde Klasse Wonen

Ondergrond

Achtergrondwaarde

Mediaan (P50) / P50 x 1,2 Achtergrondwaarde / Klasse Wonen Achtergrondwaarde

95percentielwaarde Klasse Industrie

Toepassingseis generiek beleid Klasse Wonen

Klasse Industrie

Achtergrondwaarde

De classificatie van de bovengrond is op basis van de mediaan (P50) Achtergrondwaarde, maar op basis van de P50 x 1,2 is de bovengrond van deze zone klasse Wonen. De gegevens van de bovengrond van deze zone bevatten één onverklaarbare uitschieter voor kobalt (305 mg/kgds). Deze zat al in de dataset van de oude bodemkwaliteitskaart. De dataset van de gemeente Middelburg bevat voor kobalt slechts 1 waarneming met een vergelijkbaar gehalte kobalt (310 mg/kgds in de zone 02 Arnestein Noord). Verder zijn alle meetwaarden voor kobalt in Middelburg maximaal 40 mg/kgds. Formeel is er geen motivatie om het afwijkende kobaltgehalte niet mee te rekenen in de bodemkwaliteitskaart. Door deze uitschieter is het gemiddelde voor kobalt in de bovengrond van deze zone nipt hoger dan MaxWONEN en dit gemiddelde is drie keer zo hoog als de 95-percentielwaarde. In dit geval is ervoor gekozen om de classificatie niet op deze uitschieter voor kobalt te baseren en de bovengrond op basis van het gemiddelde van de overige stoffen in te delen in klasse Wonen.

09 Oude kern Arnemuiden Classificatie Bovengrond Ondergrond

rekenkundig gemiddelde Voldoet niet aan Klasse Industrie Klasse Industrie

Mediaan (P50) / P50 x 1,2 Klasse Industrie Klasse Industrie

95percentielwaarde Voldoet niet aan Klasse Industrie Voldoet niet aan Klasse Industrie

Toepassingseis generiek beleid Klasse Wonen Klasse Wonen

Op basis van de beschikbare onderzoeksgegevens is de grens aangepast (verruimd): bij de kerk aan de Markt aan de westkant is de zonegrens op de Westwal gelegd

10 Oude lintbebouwing Classificatie Bovengrond

rekenkundig gemiddelde Klasse Industrie

Mediaan (P50) / P50 x 1,2 Klasse Industrie

Ondergrond

Klasse Industrie

Achtergrondwaarde

BKK Middelburg

19/26

95percentielwaarde Voldoet niet aan Klasse Industrie Voldoet niet aan Klasse Industrie

Toepassingseis generiek beleid Klasse Wonen Klasse Wonen

Eindrapport, 15 februari 2021

MARMOS bodemmanagement

De zone ‘10 Oude wegen’ uit de oude bodemkwaliteitskaart is omgezet in de nieuwe zone ‘10 Oude lintbebouwingen’, omdat verhoogde gehaltes vooral gerelateerd zijn aan oude bebouwing. Oude wegen (zonder oude bebouwing erlangs) zijn opgegaan in de omliggende zone. Hetzelfde geldt voor oude lintbebouwing in gebieden met oude bebouwing: zone 13b Rand Middelburg (’t Zand) (lintbebouwing Oude Koudekerkseweg, Breeweg, Langevielesingel en Vlissingsesingel) zone 17 Uitbreidingswijken 2 (lintbebouwing Veerseweg) De volgende oude lintbebouwingen zijn nieuw ingetekend: Noordweg (vanaf de Singel tot en met Sint Laurens). Brigdamme gaat hier geheel in op (was een apart vlakje in de zone 06 Overige dorpskernen, maar is eigenlijk gewoon één oude lintbebouwing); Seisweg (inclusief Jodengang en Park de Griffioen): twee vlakken gescheiden door klein stukje dat onbebouwd was; Nadorstweg (en klein stukje Nieuwenhovenseweg); Nieuwe Vlissingseweg (2 vlakken, gescheiden door een stuk dat onbebouwd was). De lintbebouwing gaat zuidelijker door dan in oude bodemkwaliteitskaart was aangegeven als ‘oude weg’ Ook langs de Oude Vlissingseweg staan verspreid wat vooroorlogse huizen, maar deze zijn niet als lintbebouwing gemarkeerd.

11 zone Ramsburg Classificatie Bovengrond Ondergrond

rekenkundig gemiddelde Voldoet niet aan Klasse Industrie Klasse Industrie

Mediaan (P50) / P50 x 1,2 Klasse Industrie Klasse Industrie

95percentielwaarde Voldoet niet aan Klasse Industrie Voldoet niet aan Klasse Industrie

Toepassingseis generiek beleid Klasse Industrie

95percentielwaarde Voldoet niet aan Klasse Industrie Klasse Industrie

Toepassingseis generiek beleid Achtergrondwaarde

Klasse Industrie

12 Rand Arnemuiden Classificatie Bovengrond

rekenkundig gemiddelde Achtergrondwaarde

Mediaan (P50) / P50 x 1,2 Achtergrondwaarde

Ondergrond

Achtergrondwaarde

Achtergrondwaarde

Achtergrondwaarde

Er is gekeken of er een verschil is tussen het gedeelte ten noorden en ten zuiden van de spoorlijn. De woonwijk ten noorden van de spoorlijn is recenter aangelegd dan de wijk ten zuiden van de spoorlijn. De gehalten lood en kwik zijn in de recentere wijk ten noorden van de spoorlijn wat hoger dan ten zuiden van de spoorlijn, maar voldoen nog aan de toetsingsregel voor de Achtergrondwaarde.

BKK Middelburg

20/26

Eindrapport, 15 februari 2021

MARMOS bodemmanagement

13a Rand Middelburg (Dauwendaele) Classificatie Bovengrond Ondergrond

rekenkundig gemiddelde Achtergrondwaarde Achtergrondwaarde

Mediaan (P50) / P50 x 1,2 Achtergrondwaarde Achtergrondwaarde

95percentielwaarde Klasse Industrie Klasse Industrie

Toepassingseis generiek beleid Achtergrondwaarde Achtergrondwaarde

De wijk Dauwendaele is gebouwd in de periode vanaf eind jaren 60 tot begin jaren 90. In algemene zin voldoet deze zone aan de Achtergrondwaarde. Plaatselijk worden wel verhoogde gehaltes aangetroffen, met name dichter bij de binnenstad. Bijvoorbeeld ter plaatse van de voormalige Veldzigt en Roozenburg die al uit het begin van de vorige eeuw stammen. Ook elders in deze zone komen plaatselijk verhoogde gehalten voor bij (voormalige) oude bebouwing, maar er zijn ook lokaal verhoogde gehalten zonder duidelijke historische verklaring. Zo is in een cunetonderzoek bij de Buitenhove in de ondergrond een PAK-gehalte gemeten van 275,73 mg/kgds, in een laag met een zwakke teergeur maar zonder historische verklaring. Deze meetwaarde is daarom in de dataset gehandhaafd. Hierdoor is in de ondergrond het rekenkundig gemiddelde voor PAK (2,54 mg/kgds) hoger dan de 95-percentielwaarde, maar de toetsing op basis van het gemiddelde voldoet nog wel aan de toetsingsregels voor de Achtergrondwaarde. In de bovengrond is naast lood en kwik ook het gemiddelde voor PCB hoger dan de Achtergrondwaarde, waardoor strikt genomen niet meer aan de toetsingsregels voor de Achtergrondwaarde wordt voldaan. Dit wordt veroorzaakt door een enkele uitschieter. Bij 91% van de bovengrondmonsters is geen gehalte PCB boven de detectiegrens aangetoond.

Ook hier speelt dat vrijwel alle detectiegrenzen omgerekend naar standaardbodem hoger zijn dan de Achtergrondwaarde. Om deze reden is ervoor gekozen om PCB niet mee te laten wegen in de zoneclassificatie.

13b Rand Middelburg (‘t Zand) Classificatie Bovengrond

rekenkundig gemiddelde Klasse Industrie

Mediaan (P50) / P50 x 1,2 Klasse Wonen

Ondergrond

Klasse Industrie

Klasse Industrie

95percentielwaarde Voldoet niet aan Klasse Industrie Voldoet niet aan Klasse Industrie

Toepassingseis generiek beleid Klasse Wonen Klasse Wonen

Deze zone bestaat uit vooroorlogse (lint)bebouwing. Bij de begrenzing van de zone is rekening gehouden met het ruimtelijk patroon van de meetgegevens. Op basis van de onderzoeksgegevens is de bebouwing uit de jaren 50 ten zuiden van de Poelendaeleweg bij de zone 13c Rand Middelburg (overig) gelaten. Hetzelfde geldt voor de bebouwing noordelijk van de Poelendaeleweg en aan weerszijden van de Langevieleweg die volgens de BAG uit 1940 stamt.

BKK Middelburg

21/26

Eindrapport, 15 februari 2021

MARMOS bodemmanagement

13c Rand Middelburg (overig) Classificatie Bovengrond Ondergrond

rekenkundig gemiddelde Klasse Wonen Achtergrondwaarde

Mediaan (P50) / P50 x 1,2 Achtergrondwaarde Achtergrondwaarde

95percentielwaarde Klasse Industrie Klasse Industrie

Toepassingseis generiek beleid Klasse Wonen Achtergrondwaarde

Een klein deel van deze zone bestaat uit park met de bodemfunctieklasse Landbouw-Natuur. Hier is de toepassingseis volgens generiek beleid de Achtergrondwaarde.

14 Rand Nieuwland Classificatie Bovengrond Ondergrond

rekenkundig gemiddelde Achtergrondwaarde Achtergrondwaarde

Mediaan (P50) / P50 x 1,2 Achtergrondwaarde Achtergrondwaarde / klasse Wonen

95percentielwaarde Klasse Industrie Klasse Industrie

Toepassingseis generiek beleid Achtergrondwaarde Achtergrondwaarde

De classificatie van de ondergrond is op basis van de mediaan (P50) Achtergrondwaarde, maar op basis van de P50 x 1,2 is de ondergrond van deze zone klasse Wonen.

15 Rand Sint Laurens Classificatie Bovengrond Ondergrond

rekenkundig gemiddelde Achtergrondwaarde Achtergrondwaarde

Mediaan (P50) / P50 x 1,2 Achtergrondwaarde Achtergrondwaarde

95percentielwaarde Klasse Industrie Klasse Industrie

Toepassingseis generiek beleid Achtergrondwaarde Achtergrondwaarde

De begrenzing is aangepast. In de oude bodemkwaliteitskaart bestond deze zone uit een gedeelte ten oosten en een gedeelte ten westen van de Noordstraat. Het gebied ten oosten van de Noordstraat is bij de zone 05 Buitengebied gevoegd.

16 Uitbreidingswijken 1 Classificatie Bovengrond Ondergrond

BKK Middelburg

rekenkundig gemiddelde Klasse Wonen Achtergrondwaarde

Mediaan (P50) / P50 x 1,2 Achtergrondwaarde Achtergrondwaarde

22/26

95percentielwaarde Klasse Industrie Klasse Industrie

Toepassingseis generiek beleid Klasse Wonen Achtergrondwaarde

Eindrapport, 15 februari 2021

MARMOS bodemmanagement

17 Uitbreidingswijken 2 Classificatie Bovengrond

rekenkundig gemiddelde Klasse Industrie

Mediaan (P50) / P50 x 1,2 Klasse Wonen

Ondergrond

Klasse Industrie

Achtergrondwaarde / Klasse Wonen

95percentielwaarde Voldoet niet aan Klasse Industrie Voldoet niet aan Klasse Industrie

Toepassingseis generiek beleid Klasse Wonen Klasse Wonen

De classificatie van de ondergrond is op basis van de mediaan (P50) Achtergrondwaarde, maar op basis van de P50 x 1,2 is de ondergrond van deze zone klasse Wonen.

18 Wijken > 1990 Arnemuiden Classificatie Bovengrond Ondergrond

rekenkundig gemiddelde Achtergrondwaarde Achtergrondwaarde

Mediaan (P50) / P50 x 1,2 Achtergrondwaarde Achtergrondwaarde

95percentielwaarde Klasse Wonen Klasse Industrie

Toepassingseis generiek beleid Achtergrondwaarde Achtergrondwaarde

De begrenzing van de zone is gecorrigeerd zodat deze beter aansluit bij de begrenzing van de woonwijk.

19 Wijken > 1990 Middelburg Classificatie Bovengrond Ondergrond

rekenkundig gemiddelde Achtergrondwaarde Achtergrondwaarde

Mediaan (P50) / P50 x 1,2 Achtergrondwaarde Achtergrondwaarde

95percentielwaarde Klasse Industrie Klasse Wonen

Toepassingseis generiek beleid Achtergrondwaarde Achtergrondwaarde

Mediaan (P50) / P50 x 1,2 Achtergrondwaarde Achtergrondwaarde

95percentielwaarde Klasse Wonen Klasse Wonen

Toepassingseis generiek beleid Achtergrondwaarde Achtergrondwaarde

Mediaan (P50) / P50 x 1,2

95percentielwaarde

Toepassingseis gebiedsspecifiek beleid Klasse Wonen * Klasse Wonen *

20 Wijken > 1990 Nieuwland Classificatie Bovengrond Ondergrond

rekenkundig gemiddelde Achtergrondwaarde Achtergrondwaarde

21 zone Essenvelt Classificatie

rekenkundig gemiddelde

Bovengrond Achtergrondwaarde Achtergrondwaarde Klasse Wonen Ondergrond Achtergrondwaarde Achtergrondwaarde Klasse Industrie * Toepassingseis volgens generiek beleid: Achtergrondwaarde

BKK Middelburg

23/26

Eindrapport, 15 februari 2021

MARMOS bodemmanagement

De zone is ongewijzigd overgenomen uit de in het voorjaar van 2020 voor Essenvelt opgestelde bodemkwaliteitskaart (lit. 2). In de bodemkwaliteitskaart van Essenvelt is gebiedsspecifiek beleid vastgesteld. Voor Essenvelt zijn de volgende Lokale Maximale Waarden (LMW) vastgesteld: Maximale waarden voor wonen (MaxWONEN) voor alle in deze bodemkwaliteitskaart opgenomen stoffen. Deze LMW gelden voor grond en bagger afkomstig uit de hele provincie Zeeland. De LMW gelden voor het dieptetraject 0-2,0 m-mv.

4.3

Zones met minder dan 20 waarnemingen voor kobalt, molybdeen en/of PCB

In de volgende zones zijn voor zowel de boven- als ondergrond minder dan 20 waarnemingen beschikbaar voor kobalt, molybdeen en PCB: 01 Arnemuiden 1910-1940 06 Dorpskernen overig (*) 07 Kruitmolen 08 Oranjeplaat (*) 09 Oude kern Arnemuiden (*) 10 Oude lintbebouwing 12 Rand Arnemuiden (*) 13b Rand Middelburg (‘t Zand) 14 Rand Nieuwland (*) 15 Rand Sint Laurens 17 Uitbreidingswijken 2 18 Wijken > 1990 Arnemuiden 19 Wijken > 1990 Middelburg In de zones aangemerkt met (*) zijn alleen voor molybdeen en PCB minder dan 20 waarnemingen beschikbaar. In het merendeel van de zones voldoet het rekenkundig gemiddelde voor kobalt, molybdeen en PCB aan de Achtergrondwaarde. In geen enkele zone zijn deze stoffen klasse bepalend. Bij de classificatie op basis van het rekenkundig gemiddelde leiden molybdeen, kobalt en PCB in geen enkele zone tot een andere bodemkwaliteitsklasse dan al het geval is zonder deze stoffen. Dit geldt voor zones met veel waarnemingen en voor de hierboven opgesomde zones met minder dan 20 waarnemingen. Op grond daarvan wordt het niet aannemelijk geacht dat extra waarnemingen voor kobalt, molybdeen en PCB in deze zones tot een andere classificatie van de zone leiden. Volledigheidshalve wordt daarbij opgemerkt, dat in paragraaf 4.2 bij 2 zones is gemotiveerd om enkele afwijkende invoerwaarden voor PCB niet leidend te laten zijn in de zone-classificatie.

Hetzelfde geldt voor de onverklaarbare uitschieter voor kobalt in de zone 08 Oranjeplaat.

BKK Middelburg

24/26

Eindrapport, 15 februari 2021

MARMOS bodemmanagement

4.4

Samenvoeging van zones

Ter vereenvoudiging van het beleid is een aantal zones die dezelfde classificatie hebben voor de bovenen ondergrond beleidsmatig samengevoegd. Bijlage 8 bevat een kaart waarin een aantal vergelijkbare zones met woonwijken is samengevoegd. Samengevoegde zone A: Woonwijken 1/1: 07 Kruitmolen 12 Rand Arnemuiden 13a Rand Middelburg (Dauwendaele) 14 Rand Nieuwland 15 Rand Sint Laurens 18 Wijken > 1990 Arnemuiden 19 Wijken > 1990 Middelburg 20 Wijken > 1990 Nieuwland 21 Essenvelt Samengevoegde zone B: Woonwijken 2/1: 13c Rand Middelburg (overig) 16 Uitbreidingswijken 1 Samengevoegde zone E: Woonwijken 3/3: 10 Oude lintbebouwing 13b Rand Middelburg (’t Zand) 17 Uitbreidingswijken 2

BKK Middelburg

25/26

Eindrapport, 15 februari 2021

MARMOS bodemmanagement

LITERATUUR 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13.

14.

Nota bodembeheer Walcheren – Walcherse bodemkansen ambities vanaf 2012-2022, inclusief bijlagen; vastgesteld door gemeenteraad van Middelburg op 10 september 2012. Bodemkwaliteitskaart en Lokale Maximale Waarden (LMW) Essenvelt te Middelburg; Marmos Bodemmanagement, 20 mei 2020. Bodemkwaliteitskaart PFAS Walcheren; Marmos Bodemmanagement, 15 september 2020. Nota bodembeheer inclusief bodemkwaliteitskaart voor wegbermen in de provincie Zeeland – Actualisatie 2020; Marmos Bodemmanagement, 26 november 2020. Waterbodemkwaliteitskaart beheergebied waterschap Scheldestromen 2020; Marmos Bodemmanagement, 17 juni 2020. Besluit bodemkwaliteit; Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden, jaargang 2007, nr. 469. Regeling bodemkwaliteit; Staatscourant, 20 december 2007. Richtlijn bodemkwaliteitskaarten; Ministerie van VROM en Ministerie van Verkeer en Waterstaat; gepubliceerd via website NEN, 7 september 2007, inclusief wijzigingsblad d.d. 1 januari 2016. NEN5740, Bodem – Landbodem - Strategie voor het uitvoeren van verkennend bodemonderzoek – Onderzoek naar de milieuhygiënische kwaliteit van bodem en grond; NEN, januari 2009. Regeling houdend regels met betrekking tot het beheer en gebruik van watersystemen (Waterregeling); Staatscourant, 17 december 2009. Bodemkwaliteitskaart en bodembeheerplan Middelburg; gemeente Middelburg, november 2006.

Bodemkwaliteitskaart en Bodembeheerplan tracé N57 op Walcheren; Rijkswaterstaat Directie Zeeland, 3 december 2004 NEN5740, Bodem – Onderzoeksstrategie bij verkennend bodemonderzoek – Onderzoek naar de milieuhygiënische kwaliteit van bodem en grond; NEN, april 2000, met wijzigingsblad NEN5740:1999/A1: 2008. Tijdelijk handelingskader voor hergebruik van PFAS-houdende grond en baggerspecie (geactualiseerde versie van 2 juli 2020), Kamerstukken II, 2019/20, 35334 nr. 116, bijlage bij Kamerbrief van 3 juli 2020.

BKK Middelburg

26/26

Eindrapport, 15 februari 2021

Sint Sint Laurens Laurens

Kleverskerke Kleverskerke

Arnemuiden Arnemuiden

Middelburg Middelburg

NieuwNieuw- en en Sint Sint Joosland Joosland

Oude Oude Dorp Dorp

SCHAAL: 1:35.000

DATUM: 02-11-2020

BIJLAGE:

1

Begrenzing bodembeheergebied

PROJECT:

P19-06

Bodemkwaliteitskaart Middelburg

OPDRACHTGEVER:

gemeente Middelburg

Ouderdom panden volgens BAG

SCHAAL: 1:35.000

DATUM: 02-11-2020

BIJLAGE:

2

Ouderdom bebouwing volgens BAG

PROJECT:

P19-06

Bodemkwaliteitskaart Middelburg

OPDRACHTGEVER:

gemeente Middelburg

< 1900 1900 - 1940 1940 - 1960 1960 - 1990 1990 - heden

66 66 15 15

66 10 10

19 19 10 10

55 88 18 18

10 10 17 17 11 11

13c 13c

12 12

10 10 22

44

11

99

13b 13b 77 33

Zones bodemkwaliteitskaart

10 10 16 16

13a 13a

20 20 10 10

66

14 14

21 21

66

SCHAAL: 1:35.000

DATUM: 02-11-2020

BIJLAGE:

3

Zones bodemkwaliteitskaart

PROJECT:

P19-06

Bodemkwaliteitskaart Middelburg

OPDRACHTGEVER:

gemeente Middelburg

01 Arnemuiden 1910-1940 02 Arnestein Noord 03 Arnestein Zuid 04 Binnenstad 05 Buitengebied 06 Dorpskernen overig 07 Kruitmolen 08 Oranjeplaat 09 Oude kern Arnemuiden 10 Oude lintbebouwing 11 Ramsburg 12 Rand Arnemuiden 13a Rand Middelburg (Dauwendaele) 13b Rand Middelburg (t Zand) 13c Rand Middelburg (overig) 14 Rand Nieuwland 15 Rand Sint Laurens 16 Uitbreidingswijken 1 17 Uitbreidingswijken 2 18 Wijken > 1990 Arnemuiden 19 Wijken > 1990 Middelburg 20 Wijken > 1990 Nieuwland 21 Essenvelt

Marmos . Bodemmanagement

BIJLAGE 4A: DUBBELE INVOER ANALYSERESULTATEN vervallen rapport

onderzoekid

analyses staan al bij

onderzoek- nummer id uit bis4all opmerking

410

151315

406

113229

307521

837

118319

833

118315

303568

968

151268

924

113160

307486

969

151269

923

113163

307489

2778

151295

5965

152616

308172