Reactie KHNenVOM terrassenbeleid tbv RVS 25-168

Aan: Afschrift: Van: Betreft: Datum:

Vz en leden raadscommissie AB (via mail: griffier@middelburg.nl) alle leden van KHN-Middelburg en VOM KHN-Middelburg & VOM Reactie op het terrassenbeleid Middelburg (RVS 25-168), ter behandeling in de commissie AB op 9 december 2025 4 december 2025

Geachte gemeenteraadsleden,

Inleiding De besturen en de leden van de VOM en KHN hebben kennisgenomen van het raadsvoorstel 25-168 (en bijlagen) m.b.t. het terrassenbeleid wat op 9 december in de raadscommissie Algemeen Bestuur wordt besproken. Kernvraag: wat is de rectie van de VOM en KHN op het nu voorliggende terrassenbeleid? Het korte antwoord van VOM en KNH is daarop in het algemeen positief. We zijn overwegend tevreden met de aanpassingen t.o.v. de vorige versie. We hebben nog een aantal zorgpunten, vragen, opmerkingen, suggesties en vragen aandacht voor een aantal individuele terrassituaties. Dit laatste betreft m.n. Plein 1940 en het Damplein. Als VOM en KHN geven we in deze brief onze reflectie op het raadsvoorstel en de bijbehorende stukken. We geven hieronder kort aan wat we positief waarderen, wat onze zorgpunten en vragen zijn en tot slot geven we graag een aantal suggesties mee voor het vervolg en delen we nog enige verwonderingen met u. Daarnaast zullen we op 9 december gebruik maken de gelegenheid om in te spreken. Naast deze brief zult u ook input van een aantal aangesloten ondernemers ontvangen over specifieke onderwerpen.

Reac,e op het nu voorliggende raadsvoorstel Algemene indruk Als VOM en KHN zijn we verheugd te constateren dat een groot aantal van de door ons gedane suggesties en aanpassingen in het nu voorliggende beleid is verwerkt. Waarvoor dank.

Reactie terrassenbeleid RS 25-168 (te behandelen in de Commissie AB op 9 december 2025)

1 van 6

Opmerkingen, vragen, suggesties Toch is er ook nog een aantal opmerkingen en vragen te plaatsen bij deze versie. We verwoorden deze in volgorde van de beleidstekst (bijlage 2) en de beslispunten in het raadsvoorstel: 1. In de aanleiding (ad 1.1) wordt aangegeven dat naast de gestegen aantrekkingskracht van Middelburg ook “de woonfunctie in de binnenstad is toegenomen en dat daardoor een behoefte ontstaat aan andere gebruiksfuncties (bijvoorbeeld parkeren en openbaar groen).” We kunnen dit argument niet zo goed plaatsen. Waaruit blijkt dat de woonfunctie is toegenomen en dat deze impact heeft op het terrassenbeleid? 2. We kunnen ons overigens zeker vinden in het met elkaar zorgen voor een goede balans tussen de economische bedrijvigheid, leefbaarheid, publieksfunctie, ons monumentale erfgoed, openbare orde en veiligheid, (fiets- en auto)parkeermogelijkheden en klimaatbestendigheid. In onze eerdere zienswijze hebben wij ook juist benoemd dat het centrum van onze stad een delicaat ecosysteem is wat vraagt om tijdig overleg en afstemming tussen alle relevante stakeholders. 3. In de doelen (ad 1.2) mist het economisch belang (Toerisme en Economie), het verdienvermogen voor zowel horeca, winkeliers en Middelburg als gemeente. In het uit te werken parkeerbeleid is toegezegd een economische impactanalyse te maken. We stellen voor deze analyse breed aan te lopen.

We denken dan vooral aan (fiets)parkeren, evenementen, horeca, terrassen, cultuur en de winkels. Want hier hangt heel veel van af voor de stad. 4. “Het totale terrasoppervlak is enorm toegenomen.” Waaruit blijkt dit? Zijn daar cijfers voor beschikbaar? Wij zien een toename, maar “enorm” vinden wij een groot woord. 5. Volgens de cijfers van Locatus is de horeca in de binnenstad met 19% gegroeid (t.o.v. 2017). We betwisten dit cijfer niet, maar het is wel goed om te onderzoeken welke soort Horeca dit betreft en betreft het inderdaad alleen de binnenstad? Er wordt namelijk geen onderscheid gemaakt tussen afhaal/thuisbezorgd/restaurants met of zonder terras. 6. We missen het argument dat door Winterstad (ad 2.1), Middelburg ook in de winterperiode aantrekkelijk is voor bezoek. In tegenstelling tot veel andere Zeeuwse steden mogen we ons verheugen op levendigheid in dit tot voorheen minder aantrekkelijke seizoen. Dit was precies de bedoeling van de gemeenteraad met het stimuleren van seizoensverlengende evenementen in Middelburg. Door het vaststellen van een periode van 4 maanden voor de winterstad krijgen de ondernemers voldoende ruimte om serieuze investeringen in hun bebouwde winter(stad)terras te kunnen doen. 7. “Het nog veel verder verruimen van de mogelijkheden om openbare ruimte te exploiteren, is daarom niet wenselijk.” (ad 2.1). We kunnen deze opmerking niet goed plaatsen.

Het totaal aantal vierkante meter terras in de binnenstad past ongeveer op het Abdijplein. Om daarmee nu te stellen dat dit daarom strijdig zou zijn met de leefbaarheid vinden wij nogal overdreven. 8. We hebben verder geen opmerkingen over 2.2 t/m 3.5. M.u.v. 2.5.11. Het verbod op gevelheaters via de NRK lijkt na onderzoek van Een aantal van onze leden niet mogelijk. Zij komen na onderzoek en juridisch beraad tot de conclusie dat de

Reactie terrassenbeleid RS 25-168 (te behandelen in de Commissie AB op 9 december 2025)

2 van 6

gevelheaters geen gebouw gebonden installatie zijn en het verbod daarop strijdig is met de NRK. Zij zullen hun bevindingen in een aparte brief met onderbouwing indienen. Voor een aantal ondernemers is de gevelheater een belangrijk onderdeel van het comfort van hun terras. 9. Ad 3.6. De vergunning voor vijf jaar, na verandering in de huidige exploitatie geeft meer duidelijkheid dan de huidige situatie, maar roept wel een aantal vragen op. Hoe ga je als ondernemer om met de onzekerheid over de al dan niet verlenging na vijf jaar? Wat als je wilt verkopen? Moet de potentiële koper dan eerst een (toezegging op een) nieuwe vergunning aanvragen? Ook de afschrijvingstermijnen van belangrijke terraselementen worden door de grens van 5 jaar moeilijk haalbaar. In een aparte brief van een aantal ondernemers wordt concreet ingegaan op de afschrijvingstermijnen. Wij vragen u om te kijken naar een duur van 8 jaar en een duidelijke lijst met punten die bij toekomstige beslissingen over het verlengen van een terrasvergunning aan de orde zullen zijn. Hierdoor krijgt elke ondernemer de kans om zijn ondernemersrisico te kunnen inschatten. 10. Verduidelijking van de overgangsbepalingen (ad 4.6). Hier zijn veel vragen over. Klopt het dat alles wat nu vergund is, zo blijft tot een nieuwe exploitatievergunning aangevraagd wordt? Andere vragen: a.

Wat zijn de overgangstermijnen naar het nieuwe beleid voor bestaande situaties? b. Hoe werkt dit uit op Plein 1940, als dit in 2026 wordt heringedeeld? Situatie wordt anders in 2026 vanwege parkeerbeleid, maar mag je dan nog wel je huidige terrasmeubilair blijven gebruiken, of geldt het nieuwe regime? c. Parasols – en andere terraselementen - met reclame, wanneer vervangen? Dit heeft overigens een flinke impact op het investeren van nieuwe elementen, omdat de leverancier nu (mee)betaalt. d. Hoe wordt omgegaan met de “niet opnieuw te vergunnen” terrassen zoals (in geel) aangeven situaties op de terraskaarten in de bijlagen? i. Wat zijn de overgangstermijnen? ii. Is er sprake van compensatie of schadevergoeding door planschade of als gevolg van het “gedogen vs legaal-principe”? iii. Terrasgebruik op het Damplein verdiend snel zekerheid. De gesprekken over Plein 1940 lopen en we hopen snel op duidelijkheid. Vanuit KHN/VOM zullen wij Plein 1940 op onze B.O. overleggen als vast agendapunt op nemen om zo de voortgang in dit traject te kunnen monitoren. 11. Raadsbesluit punt 6. Punt 6 van het raadsbesluit luidt: “De volgende uitgangspunten voor het op te stellen beeldkwaliteitsplan voor overdekte winterterrassen vast te stellen: a. uniformiteit en transparantie van de bouwwerken; b.

duurzaam materiaalgebruik; gebruikte materialen blijven binnen biologische of technische kringloop.” Ter onderbouwing staat in de toelichting dat “uit de participatie is gebleken dat veel waarde wordt gehecht aan uniforme bouwwerken met een transparante uitstraling”. Ad 6a. Wij vinden het heel bijzonder dat hier wordt afgeweken van de positieve waardering van de diversiteit aan de (winter)terrassen, wat in de enquête (als

Reactie terrassenbeleid RS 25-168 (te behandelen in de Commissie AB op 9 december 2025)

3 van 6

antwoord op vraag 12, zie verder ook de opmerkingen hieronder bij Verwonderingen) nu juist naar voren kwam als een positief element. In de enquête is 16% voor uniformiteit en 84% voor diversiteit. We zijn nieuwsgierig naar de werkelijke overweging om te kiezen voor uniformiteit in plaats van voor diversiteit. De argumentatie voor deze keuze onder punt 6a kunnen wij niet herleiden. Bij 6.b. vragen we ons af wat wordt bedoeld met de begrippen “biologische en technische kringloop”? We zijn uiteraard voor een duurzaam concept, maar deze begrippen vragen nadere duiding. We denken graag mee. We zullen het zeer waarderen als u ons tijdig te betrekt bij het meedenken over randvoorwaarden, opzet en uitwerking van het Beeldkwaliteitsplan.

Verwonderingen We nemen u graag mee in onze verwonderingen over de participatie, de analyse hiervan en hoe dit verwoord is in het nu voorliggende terrassenbeleid. Te beginnen met onze eerder gestelde vraag en het antwoord van het college (cfm. bijlage 1 Notitie beantwoording zienswijzen). Vraag: Wij vragen ons sterk af hoe het participatieproces (met name de uitkomsten van de enquête) is beoordeeld en verwerkt. Het lijkt erop dat een kleine groep van nog geen 10 inwoners meer invloed heeft gehad dan de 2000 inwoners die de enquête hebben ingevuld. De voorliggende samenvatting komt misleidend over en doet geen recht aan de uitkomsten van de enquête. Antwoord: Het doel van participatie is het betrekken van belanghebbenden bij de planvorming. Het leidt tot een beter inzicht in de verschillende belangen die spelen en waar we rekening mee moeten houden. Tijdens het participatietraject zijn verschillende instrumenten ingezet om input op te halen, waaronder een enquête. Echter, participatie is nadrukkelijk niet hetzelfde als een referendum. Er zijn drie dingen die opvallen aan dit antwoord.

• Ten eerste wordt er geen antwoord gegeven op de vraag: hoe evenwichtig zijn de uitkomsten van de enquête verwerkt ten opzichte van de inbreng van een kleine groep inwoners in de uitkomsten van het participatieproces? • Ten tweede zijn we het helemaal eens met de opmerking dat participatie niet hetzelfde is als een referendum, maar dit is hier helemaal niet relevant en is ook door ons niet gesuggereerd. • Ten derde is het aan de gemeente om een evenwichtige afweging te maken aan de hand van de informatie die uit een participatieproces komt. Relevantie en afweging van alle belangen is daarbij geen wiskunde. Dat snappen wij ook, maar het moet wel herleidbaar en uitlegbaar zijn. En daarom vragen we juist naar de gewichten die u hangt aan de verschillende belanghebbenden. Maar, een enquête met een behoorlijke respons en duidelijke uitkomsten even zwaar laten wegen (of misschien zelfs minder zwaar) als een kleine groep zich roerende inwoners (minder dan 1% van de inwoners van de binnenstad) vinden wij niet evenwichtig. Daarmee zeggen we

Reactie terrassenbeleid RS 25-168 (te behandelen in de Commissie AB op 9 december 2025)

4 van 6

niet dat we niet naar hun geluid moeten luisteren. Zeker wel, maar laten we ook zorgen voor een evenwichtige stem in de besluitvorming. Dan de verwonderingen over de uitkomsten van de gehouden enquête. Het woordgebruik, analyses en conclusies zijn hier en daar strijdig met de uitkomsten (de ruwe data) uit de antwoorden op de enquête. Dit leidt ook tot een onjuist frame waarin ondernemers tegenover binnenstadbewoners worden gezet. Dit vinden we kwalijk en niet passend bij een gemeente die transparant wil zijn en zich feitelijk juist dient uit te drukken. We gaan hieronder in op een aantal opmerkingen over de enquête. De geciteerde tekst uit bijlage 4 (“Opbrengst participatie terrassenbeleid”) is cursief omkaderd in oranje weergegeven. Daaronder staan onze opmerkingen over het citaat, waarbij we ons baseren op de daadwerkelijke uitkomsten van de gehouden enquête. Opvallend is dat een aantal zaken niet klopt en soms begrippen worden gebruikt die geen recht doen aan de feitelijke data van de uitkomsten van de enquête. Woonplek/ ondernemer-inwoner De respondenten zijn voor 42% inwoner van de binnenstad. 15% van de respondenten is ondernemer, waarvan weer 85% (181 in totaal) ondernemer in de binnenstad is. 9% van de respondenten geeft aan niet in Middelburg te wonen.

•

•

•

De vraag kan gesteld worden waarom ondernemers specifiek worden benoemd? Ook ondernemers zijn meestal inwoner. En niet alle ondernemers zijn Horecaondernemers, laat staan dat zij een terras hebben. Als dit discriminerend/relevant zou kunnen zijn, dan had een uitsplitsing in de vragen gemaakt moeten worden. Dit kan nu echt niet zomaar uit de uitkomsten als feit worden afgeleid. Het lijkt er nu op dat ondernemers iets in de “schoenen wordt geschoven” wat niet is gemeten. Ondernemers als aparte groep wegzetten en gebruiken in de enquête om hen tegenover inwoners te framen is niet correct en kan met deze enquête op geen enkele manier worden verantwoord. Relevant is nog om toe te voegen dat van de genoemde ondernemers 4,1% Horeca betreft. Zij zijn de enigen met een terras (maar ook niet allemaal, denk aan afhalen en bezorgen) en daarom vooral relevant in deze context voor het terrassenbeleid. In de samenvatting van de uitkomsten van de enquête speelt dit overigens geen enkele rol en dat is vreemd. Daarnaast klopt het benoemen dat 85% ondernemer is in de binnenstad niet. Volgens de data uit de uitkomst van de enquête is 60,1% ondernemer in de binnenstad. Het aantal van 181 klopt overigens weer wel.

Uit de gesloten vragen van de enquête komt een overwegend positief beeld naar voren over de huidige situatie rond terrassen, Winterstad en horeca in de binnenstad. Een ruime meerderheid van de respondenten vindt dat de terrassen en winterterrassen voldoende rekening houden met het monumentale karakter van de stad. Ook de uitstraling van de terrassen wordt overwegend goed beoordeeld. De meeste mensen geven de voorkeur aan een eigen uitstraling per terras boven een uniforme aanpak. Ondernemers zijn hierin duidelijk positiever dan gemiddeld, terwijl binnenstadsbewoners iets kritischer zijn, vooral over de impact op het stadsbeeld en de leefomgeving.

•

Opvallend is dat in deze samenvattende passage geen percentages worden genoemd. We vinden het woord “overwegend” een ondergewaardeerd begrip ten opzichte van de enquêteresultaten die in zeer grote mate uiterst positief zijn over de

Reactie terrassenbeleid RS 25-168 (te behandelen in de Commissie AB op 9 december 2025)

5 van 6

•

•

•

•

•

terrassen in Middelburg. We zullen de percentages van de uitkomsten van de enquête (op de vragen 11, 12, 13 en 15) hieronder weergeven. Wij vinden het belangrijk dit te presenteren, omdat het woordgebruik in de samenvattende tekst van deze bijlage niet altijd recht doet aan de uitkomsten van de enquête. Vraag 11 Wat vindt u van de huidige uitstraling van de terrassen in de binnenstad? o 77,2% vindt de uitstraling van de terrassen in de binnenstad goed tot zeer goed. o 8,7% vindt het slecht tot zeer slecht. o Ca. 14% is neutraal Vraag 12 Middelburg heeft een monumentale, historische binnenstad. Op welke manier passen de terrassen het best bij dit monumentale, historische karakter? o Uniformiteit (dus dat alle terrassen gebruik maken van nagenoeg dezelfde kleuren en materialen) scoort 15,7%. o Eigen uitstraling per terras (dus elk terras bepaalt zijn eigen kleuren en materialen) scoort 84,3% Vraag 13 Vindt u dat de winterterrassen voldoende rekening houden met de uitstraling van de monumentale binnenstad? o Ja = 63% o Nee = 24,5% o Weet ik niet = 12,5% Vraag 15 Wat vindt u van de ruimte die de terrassen innemen? o De terrassen mogen meer ruimte innemen vindt 32,5%; o 55,2% vindt de ruimte die de terrassen innemen prima zoals het is o en 12,2% vindt dat terrassen teveel ruimte in beslag nemen. De laatste zin uit bovenstaande omkaderde passage ”Ondernemers zijn hierin duidelijk

positiever dan gemiddeld, terwijl binnenstadsbewoners iets kritischer zijn, vooral over de impact op het stadsbeeld en de leefomgeving”, kunnen we niet uit de verkregen data destilleren. De

polarisatie in deze zin, waarbij ondernemers tegenover binnenstadbewoners worden gezet, doet geen recht aan de enquête-uitkomsten en is een conclusie die wij niet kunnen reconstrueren. We zijn benieuwd naar de onderbouwing als u die wel heeft. De open antwoorden laten een meer genuanceerd en verdeeld beeld zien. Veel mensen waarderen de levendigheid en sfeer die terrassen en Winterstad met zich meebrengen, maar er klinken ook zorgen over de rommelige uitstraling, de belemmering van zichtlijnen op monumenten en de drukte in winkelstraten. Er is waardering voor goed verzorgde terrassen, zoals de kas van De Herberg, maar ook kritiek op plastic tenten en blokhutten die als storend worden ervaren. De balans tussen levendigheid en ruimtelijke kwaliteit blijkt voor veel mensen een belangrijk aandachtspunt.

•

We hebben slechts kennis kunnen nemen van een samenvatting van de antwoorden op de open vragen. We kunnen dus niet reconstrueren of bovenstaande voldoende onderbouwd wordt door de gegeven antwoorden. We volstaan hier door te melden dat we het opmerkelijk vinden dat in de laatste zin wordt gesproken over “veel mensen”. Hoeveel en hoe representatief dit feitelijk is kunnen we dus niet achterhalen. Gezien de antwoorden op de gesloten vragen hebben we dus grote vraagtekens bij “veel mensen”!

Reactie terrassenbeleid RS 25-168 (te behandelen in de Commissie AB op 9 december 2025)

6 van 6

Tot slot We willen afsluiten met een herhaling van ons aanbod in onze eerder ingediende zienswijze: “En misschien is het ook goed om het gesprek breder te trekken. Zoals ook al aangeven in onze reactie op het parkeerbeleid, zijn VOM en KHN zeer bereid om samen met de gemeente en andere belangengroepen te werken aan de toekomst van een leefbaar en economisch florerende Middelburgse binnenstad. We zijn van elkaar afhankelijk, dus laten we het ook samen doen!” Met vriendelijke groet, Berry ten Berge Voorzitter KHN Middelburg

Fred de Bruijne Voorzitter VOM

Reactie terrassenbeleid RS 25-168 (te behandelen in de Commissie AB op 9 december 2025)

7 van 6