Reactie college op intitatiefvoorstel aanpassing referendumverordening

Gemeente Middelburg Wijk en Bestuur Kanaalweg 3 Postbus 6000 4330 LA Middelburg Tel 14 0118 Fax (0118) 623 717 info@middelburg.nl www.middelburg.nl

uw kenmerk

uw voorstel van

ons kenmerk

26-040

5 maart 2026

1066961

bijlage(n)

contactpersoon

doorkiesnummer

datum

datum verzending

Suzanne Tevel

(0118) 675140

13 mei 2026

13 mei 2026

onderwerp

Reactie van het college op het initiatiefvoorstel Referendumverordening 2026 Geachte leden van de gemeenteraad, Ter vergadering van uw raad op 12 maart 2026 vroeg u het college om een reactie op het initiatiefvoorstel Referendumverordening (26-040). De beslispunten van dat voorstel zijn: 1. Het raadgevend referendum en het volksinitiatief op te nemen in de referendumverordening; 2. Hiertoe de referendumverordening 2026 vast te stellen; 3. De referendumverordening 2010 in te trekken. In het initiatiefvoorstel wordt voorgesteld de mogelijkheid voor een raadgevend referendum toe te voegen aan de huidige referendumverordening van de gemeente Middelburg. Het college ziet op dit moment niet de noodzaak om de referendumverordening op deze wijze aan te passen, gelet op de volgende argumenten. In het najaar van 2026 staat de actualisatie van de Participatie- en inspraakverordening gepland. Hoewel inspraak, participatie en een referendum niet hetzelfde zijn, heeft het wel een sterk verband met elkaar. Indien de referendumverordening nu wordt aangepast, dan kan dit niet op elkaar worden afgestemd. De tekst zoals opgenomen in het initiatiefvoorstel geeft de inwoners veel vrijheid om besluiten van uw raad in een referendum opnieuw ter discussie te stellen. Uw raad neemt besluiten namens de inwoners, waarin u weloverwogen keuzes maakt over vaak complexe dossiers.

Door de inwoner de in de verordening voorgestelde vrij ruime mogelijkheid te geven wordt het volksvertegenwoordigende mandaat en de positie van uw raad geraakt.

Bankrelatie: N.V. Bank voor Ned. Gemeenten (BNG) te Den Haag, banknr. NL14BNGH0285005502 (IBAN) / BNGHNL2G (BIC/SWIFT). Wij verzoeken u bij beantwoording het onderwerp en ons kenmerk te vermelden.

pagina

2 van 2 onderwerp

Reactie van het college op het initiatiefvoorstel Referendumverordening 2026 In het verleden is bij verschillende referenda in het land gebleken dat er vaak een lage opkomst is voor de stemming. Hierdoor ontstaat mogelijk ook een niet-representatief beeld van de keuze van inwoners. De VNG heeft in 2019 een model opgesteld voor een referendumverordening. In dit model is een artikel opgenomen dat de mogelijkheid biedt om op initiatief van kiesgerechtigden een referendum te houden. Het voorliggende initiatiefvoorstel wijkt echter af van de modelverordening. Zo worden in het voorstel (in tegenstelling tot het VNG-model) twee wijzigingen aangebracht op de huidige verordening, namelijk het raadgevend referendum en het volksinitiatief. Daarnaast wordt in het model van de VNG op duidelijke wijze de raad de keuze gelaten of het referendum daadwerkelijk wordt gehouden. Als uw raad toch besluit om de verordening te wijzigen – wat wij ons prima kunnen voorstellen, de huidige verordening dateert uit 2010 - dan adviseren wij dit in samenhang met de genoemde participatie- en inspraakverordening dit najaar te doen en aan te sluiten bij het VNG-model. Tot slot willen wij u erop wijzen dat er hoge kosten zijn verbonden aan een referendum. Denk aan de stembureaus, communicatie en de ambtelijke capaciteit.

Bijvoorbeeld zorgvuldige participatie is een laagdrempelige en vaak goedkopere manier om al in een vroegtijdig stadium goed op te kunnen halen wat de mening en wens van inwoners is. Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Middelburg, de secretaris, de burgemeester,

Garmt Kolhorn

Yvonne van Mastrigt