MZ 2026.05.13 Memo Actieve Informatie - Prognose Jeugdhulplasten 2026

memo - actieve informatie aan

Commissie

portefeuillehouder

datum

Gemeenteraad

Maatschappelijke zaken

Willemien Treurniet

14 april 2026

steller

Afdeling

telefoon

e-mail

Arjen Kriekaard

Samenleving

+31118675353

a.kriekaard@middelburg.nl

onderwerp

Prognose Jeugdhulpkosten 2026 e.v.

Geachte leden van de raad, Aanleiding Met dit memo informeren wij u over een verwachte structurele stijging van de kosten binnen de aanvullende jeugdhulp. Op basis van de meest recente prognoses van de Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland (IJZ) blijkt dat de uitgaven vanaf 2026 aanzienlijk hoger kunnen uitvallen dan in de begroting en meerjarenraming is voorzien. Dit leidt tot een oplopende financiële druk binnen het sociaal domein. Voor 2026 is er een budget vastgesteld van € 27.8 miljoen voor aanvullende jeugdhulp. De meest recente prognose 2026 van IJZ komt uit op € 31.7 miljoen. Als de ontwikkelingen zich op deze wijze doorzetten, is er op termijn sprake van een structureel financieel knelpunt dat van invloed is op de gehele gemeentelijke begroting. In onderstaande grafiek zijn de werkelijke lasten vanaf 2022 in relatie gebracht tot de geprognosticeerde lasten.

Informatie

blad

2 van 3 onderwerp

Prognose Jeugdhulpkosten 2026 e.v.

1. Oorzaken van de kostenstijging Autonome ontwikkelingen. De stijgende kosten worden voor een belangrijk deel veroorzaakt door autonome ontwikkelingen. Dit gaat om een combinatie van factoren. Per 1 januari 2026 wordt gewerkt met overbruggingscontracten tot en met juni 2026, in aanloop naar nieuwe inkoopcontracten die per 1 juli 2026 ingaan. Deze fors hogere tarieven waren pas in december 2025 bekend. Daarom waren deze nog niet verwerkt in de begroting. Daarnaast leidt de jaarlijkse indexatie, als gevolg van stijgende lonen en kosten in de zorgsector, tot structureel hogere tarieven. Relatief veel zware zorg Daarnaast is zichtbaar dat binnen het huidige zorggebruik relatief vaker zwaardere vormen van jeugdhulp worden ingezet dan lichtere vormen. Dit leidt tot hogere kosten, ook wanneer het totale aantal cliënten niet toeneemt. (NB: De aanvullende jeugdhulp betreft een wettelijke taak op grond van de Jeugdwet. Gemeenten zijn verplicht passende hulp te bieden, ook na verwijzing door onder andere huisartsen en medisch specialisten. De mogelijkheden om de uitgaven direct te beïnvloeden zijn daardoor beperkt, maar niet afwezig.) 2. Reeds ingezette maatregelen In het jeugdbeleid namen wij al maatregelen op die (op termijn) een positief effect kunnen hebben op de kosten van de aanvullende jeugdhulp.

Deze maatregelen hebben als doel om zwaardere zorg en hoge kosten te voorkomen, zonder dat dit ten koste gaat van de kwaliteit van hulp en ondersteuning die we willen bieden aan onze inwoners. Dat betreft onder andere: • •

• •

De ontwikkeling van het Stevig Lokaal Team (SLT) Middelburg. Het SLT is onder andere gericht op eerder en integraler passende hulp en ondersteuning inzetten voor jeugdigen en gezinnen om zwaardere hulp te voorkomen. Het project wettelijke verwijzers jeugdhulp. Hierin wordt onder andere geanalyseerd of de relatief hoge kosten voor de jeugdhulp veroorzaakt worden door verwijzingen naar aanvullende jeugdhulp van zogenoemde wettelijke verwijzers (o.a. huisartsen, kinderenartsen en jeugdartsen). De uitkomsten uit deze analyse moeten leiden tot voorstellen voor projecten waaronder businesscases liggen die ingrijpen op kosten, danwel op personele capaciteit. Het ontwikkelen van meer collectieve interventies, zodat een hulpvraag niet altijd beantwoord hoeft te worden met een individueel traject. De verdere versterking van de samenwerking tussen de gemeentelijke zorgstructuur en het onderwijs en de kinderopvang.

Ook stelde uw raad de Integrale Verordening Jeugdhulp en Maatschappelijke Ondersteuning 2026 vast, waarin een scherpere afbakening is gemaakt van wat jeugdhulp is en waarin de inzet van eigen kracht wordt verduidelijkt. Deze maatregelen zetten we voort. 3. Vervolg: uitvoering van het jeugdbeleid en beheersing van kosten De geschetste kostenontwikkeling benadrukt de noodzaak om de ingezette koers in het jeugdbeleid onverminderd voort te zetten en waar nodig te versterken. Het college zet nadrukkelijk in op een beweging naar de voorkant: het eerder, lichter en integraal ondersteunen van jeugdigen en gezinnen, met als doel zwaardere en kostbare vormen van jeugdhulp zoveel mogelijk te voorkomen. De verdere doorontwikkeling van het Stevig Lokaal Team (SLT), de versterking van collectieve en preventieve interventies en de samenwerking met onderwijs en kinderopvang zijn hierin cruciale pijlers. Deze aanpak vraagt in eerste instantie om gerichte investeringen in capaciteit, samenwerking en werkwijze. Het college verwacht dat deze investeringen op termijn bijdragen aan betere ondersteuning voor jeugdigen én aan een meer beheersbare kostenontwikkeling binnen de aanvullende jeugdhulp. Tegelijkertijd wordt aanvullend onderzoek gedaan naar de samenstelling en ontwikkeling van de jeugdhulpkosten.

Daarbij wordt onder andere gekeken naar zorggebruik, inzet van zware zorg en de rol van wettelijke verwijzers. De uitkomsten hiervan worden benut om te bezien waar bijsturing mogelijk en wenselijk is, zonder afbreuk te doen aan de kwaliteit en toegankelijkheid van de hulp en ondersteuning.

blad

3 van 3 onderwerp

Prognose Jeugdhulpkosten 2026 e.v.

Het college blijft sturen op een zorgvuldige balans tussen passende ondersteuning voor jeugdigen en financiële houdbaarheid. Eventuele aanvullende maatregelen of beleidskeuzes die hieruit voortvloeien, worden aan het college en, waar aan de orde, aan uw raad voorgelegd. Wij zullen u blijvend informeren over de voortgang, de effecten van het beleid en de financiële ontwikkelingen.

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Middelburg, De secretaris, de burgemeester,

Garmt Kolhorn

Yvonne van Mastrigt