MZ 2026.05.13 Memo actieve informatie Middelburgse aanpak voorkomen van huiselijk geweld

memo - actieve informatie aan

commissie

portefeuillehouder

datum

Gemeenteraad

Maatschappelijke zaken

Willemien Treurniet

24 februari 2026

steller

afdeling

telefoon

e-mail

Niels Janssen, Naomi de Smit, Jakob van Mourik

Samenleving

n.janssen@middelburg.nl

onderwerp

Middelburgse aanpak voorkomen van huiselijk geweld

Geachte leden van de raad, Aanleiding

Het thema zorg en veiligheid heeft de afgelopen jaren een steeds belangrijkere plaats ingenomen binnen het gemeentelijk beleid. Met name huiselijk geweld en de meest ernstige uitingsvorm daarvan, femicide, vragen om een integrale aanpak. Geweld tegen vrouwen is een hardnekkig maatschappelijk probleem dat zich op allerlei manieren manifesteert, zowel in de privésfeer als in de publieke ruimte. Ook in Middelburg zien we dat dit onderwerp aandacht verdient, mede naar aanleiding van vreselijke landelijke en internationale gebeurtenissen en als reactie daarop de oproepen om geweld tegen vrouwen te voorkomen en slachtoffers beter te ondersteunen. In deze memo leest u meer informatie over de huidige aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling in Middelburg, geven wij u informatie over de aanvullende aandacht die wij hebben geschonken aan dit maatschappelijke probleem en informatie over de voorgenomen toekomstige aanpak ter preventie van huiselijk geweld en femicide. Recente landelijke inzichten en beleidsontwikkelingen benadrukken dat gemeenten een sleutelrol hebben in preventie, vroegsignalering en het organiseren van passende interventies. Informatie

Voorkomen van geweld tegen vrouwen Huiselijk geweld is de meest voorkomende vorm van geweld in Nederland. Jaarlijks krijgen veel vrouwen in Nederland te maken met vormen van fysiek, seksueel of psychisch geweld. Als wij bijvoorbeeld kijken naar huiselijk geweld, dan zien wij dat op basis van het WODC circa 1,3 miljoen 16-plussers (waaronder met name vrouwen) in Nederland in de afgelopen 12 maanden slachtoffer is geweest van huiselijk geweld. Deze cijfers drukken ons met de neus op de feiten: achter iedere statistiek schuilt namelijk een menselijk verhaal. Daarom voelt de gemeente Middelburg de verantwoordelijkheid en urgentie om er als lokale overheid alles aan te doen om geweld binnen relaties en gezinnen te stoppen. Het is onwenselijk en onaanvaardbaar dat dergelijk geweld tegen vrouwen überhaupt bestaat. Huidige Zeeuwse aanpak De Zeeuwse gemeenten werken samen aan de brede aanpak tegen huiselijk geweld waarbij de focus ligt op verschillende vormen van huiselijk geweld. Er is volop aandacht voor dwingende controle waar femicide in de

blad

2 van 3 onderwerp

Middelburgse aanpak voorkomen van huiselijk geweld relationele sfeer een gevolg van kan zijn. Binnen deze aanpak wordt vooral ingezet op tijdig signaleren, goede samenwerking en vakkennis. Dit wordt concreet gemaakt door het model Gefaseerd Samenwerking voor Veiligheid te implementeren. Daarnaast wordt in de aanpak huiselijk geweld in Zeeland op de volgende manieren ingezet op de samenwerking tussen het zorg- en veiligheidsdomein: • Er bestaat een netwerkgroep Stalking waarin partijen als politie, GIA teams, Reclassering en Veilig Thuis vertegenwoordigd zijn; • Er vindt wekelijks een MDA++ (Multi Disciplinaire Aanpak van ernstig, hardnekkig huiselijk geweld en kindermishandeling) plaats. MDA++ is een intensieve samenwerking tussen zorg, politie, justitie en sociaal domein om veiligheid te creëren, geweld te stoppen en persoonlijke groei te bieden; • Is via het Regionaal Netwerk Zorg en Straf door het Landelijk Netwerk Veilig Thuis een projectleider aangesteld die als opdracht heeft gekregen om een routekaart ‘dwingende controle’ op te stellen. • Er wordt ingezet op bewustwording. De aanpak van dwingende controle en dus mogelijk femicide als gevolg, vraagt een andere manier van werken gezien de ernst van deze vorm van huiselijk geweld. De aandacht voor femicide en dwingende controle (o.a.

door campagnes en lokale activiteiten) heeft in 2025 al tot meer meldingen en adviesvragen over (ex)-partnergeweld geleid bij Veilig Thuis. Huidige lokale aanpak Binnen Middelburg zijn aandachtsfunctionarissen huiselijk geweld en kindermishandeling aangesteld. Deze aandachtsfunctionarissen zijn hiervoor speciaal getraind en hebben als taak het geven van advies en begeleiding aan collega’s bij vermoedens van huiselijk geweld en kindermishandeling. Recent zijn, in samenwerking met de aandachtsfunctionarissen, de afspraken met Veilig Thuis geëvalueerd en aangescherpt. Doel hiervan is om kinderen en eventuele vermoedens van huiselijk geweld en kindermishandeling eerder in beeld te krijgen en om samen met gezinnen te komen tot passende hulp. In het onlangs vastgestelde Beleidskader Jeugd 2025-2029 is ook aandacht voor de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling. Hierin sluiten we aan bij het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming waarbinnen het huidige stelsel van kind- en gezinsbescherming en de aanpak huiselijk geweld worden verbeterd.

Activiteiten 2025 In 2025 zijn er een aantal activiteiten uitgevoerd voor het vergroten van de bewustwording voor het voorkomen van geweld tegen vrouwen in Middelburg: • Tijdens de Internationale Dag Tegen Geweld Tegen Vrouwen op 25 november sloten wij aan bij de Orange the World campagne door een centraal historisch gebouw oranje te verlichten en de vlag met de tekst ‘Stop geweld tegen vrouwen’ te hijsen bij het Stadskantoor. • De burgemeester nam het initiatief om op 2 december 2025 een fietstocht te organiseren van Middelburg naar Arnemuiden om aandacht te vragen voor veiligheid op straat, maar ook om plekken in kaart te brengen waar onveiligheid wordt of kan worden gevoeld. • Op verzoek van Soroptimist Internationaal Club Walcheren werden 25 reclameborden (dubbelzijdige displays) in de periode van 26 november 2025 tot en met 3 december 2026 voorzien van een poster met de tekst ‘’Stop geweld tegen vrouwen!’’. • Ook werden door Soroptimist Internationaal Club Walcheren, Innerwheel afdeling Walcheren en ZB Bibliotheek van Zeeland (ZB) twee events over femicide en geweld tegen vrouwen georganiseerd in de ZB.

blad

3 van 3 onderwerp

Middelburgse aanpak voorkomen van huiselijk geweld We zien in Middelburg dat het thema femicide de aandacht heeft en dat dit door verschillende clubs wordt opgepakt. Wij willen daar als gemeente graag op aanhaken en alle activiteiten die worden georganiseerd onderbrengen in één Middelburgse aanpak. Wat gaan we in de komende jaren doen? De gemeente Middelburg neemt regionaal het initiatief om de voelbare urgentie om te zetten in daadkracht. We integreren de landelijke aanpak vanuit het Kabinet ‘Stop Femicide’ (2024) in een lokale aanpak, waarbij we ook aansluiten bij de regionale interventies die worden opgezet. In 2026 gaan we concreet met de volgende activiteiten aan de slag: • We geven uitvoering aan de motie 551 ‘Middelburg veilig; voor iedereen, altijd en overal'. Het college heeft tijdens haar vergadering van 24 februari ingestemd het uitwerken van een procesvoorstel waarin wordt toegewerkt naar een voorstel voor het veiliger maken van plekken in de gemeente Middelburg. Hierin wordt meegenomen hoe vanuit het oogpunt van vrouwen de openbare ruimte veilig kan worden ingericht. • De deelnemers aan de fietstocht op 2 december gebruiken we als klankbordgroep voor het veiliger inrichten van de openbare ruimte. • Het beleidskader mensenrechten en de bijbehorende uitvoeringsagenda is vastgesteld op 29 januari.

Hiermee committeren wij ons eraan een aantal stappen te zetten ter verbetering van (het gevoel van) veiligheid van vrouwen. • We intensiveren de samenwerking met Veilig Thuis, sluiten aan bij landelijke campagnes en lokale initiatieven. Ook het verbeteren van toezicht en nemen van gebiedsgerichte maatregelen is hierin meegenomen. In de Kadernota is voor 2026 extra budget opgenomen voor o.a. het subsidiëren van initiatieven en activiteiten voor het vormgeven van mensrechtenkwesties. Dit geeft ons de mogelijkheid om de aanpak van het voorkomen van geweld tegen vrouwen te ontplooien en te ondersteunen. Wij hopen u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd over de Middelburgse aanpak voorkomen van huiselijk geweld.

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Middelburg, secretaris, de burgemeester,

Garmt Kolhorn

Yvonne van Mastrigt