MZ 2025.09.10 Memo actieve informatie inzake huisvesting Sterrenwacht en UCR

memo - actieve informatie aan

commissie

portefeuillehouder

datum

Gemeenteraad

Maatschappelijke zaken

Willemien Treurniet

11 juli 2025

steller

afdeling

telefoon

e-mail

Simon Jongepier

Wijk en Bestuur

+31118675535

s.jongepier@middelburg.nl

onderwerp

Huisvesting Sterrenwacht en UCR

Geachte leden van de raad,

aanleiding

De stichting volkssterrenwacht Philippus Lansbergen, hierna te noemen de Sterrenwacht, gebruikt op dit moment een deel van het gebouw aan de Helm 3 van de UCR. Hiervoor zijn deze twee organisaties in 2007 een 10-jarige huurovereenkomst aangegaan, met de mogelijkheid om het contract te verlengen. De gemeente Middelburg is eigenaar van het pand aan de Helm. De UCR heeft enige tijd geleden aan de Sterrenwacht laten weten het huurcontract in 2027 niet te zullen verlengen omdat zij het pand aan de Helm zelf willen gebruiken voor leslokalen, studieruimtes en een ontmoetingsplek voor de studenten. Dit is voor de UCR van groot belang omdat de studenten hebben aangeven dat zij de studentenvoorzieningen ontoereikend vinden. Dat leidde tot een lagere studententevredenheid en kan mede de oorzaak zijn van het tegenvallend aantal aanmeldingen van nieuwe studenten. Zeker nu bij de UCR na de reorganisatie eerder dit jaar alles gericht is op het aantrekken van meer nieuwe studenten, is het van belang dat aan de verbetering van de studentenvoorzieningen wordt gewerkt. De Sterrenwacht heeft aangegeven, met name gelet op de goede locatie voor bezoekers maar ook gelet op de gunstige positie voor de opstelling van de telescopen, dat zij in het pand de Helm willen blijven zitten.

En dat zij het volledige pand willen gebruiken (totaal ca 600m2), zodat zij het pand voor de langere termijn geschikt kunnen maken voor educatie en expositiedoeleinden. Zij hebben aan de gemeente Middelburg gevraagd om mee te denken in een oplossing nu de UCR heeft aangegeven de huur niet te verlengen. Dit voorjaar hebben de UCR en de Sterrenwacht ingesproken tijdens de commissie Maatschappelijke Zaken waarbij ze hebben aangegeven er samen uit te willen komen, maar daar wel de hulp van de gemeente Middelburg voor nodig te hebben. De afgelopen tijd zijn vele gesprekken op ambtelijk en bestuurlijk niveau gevoerd met de Sterrenwacht en de UCR afzonderlijk maar ook met beide organisaties samen. Duidelijk was al snel dat willen we de UCR en de Sterrenwacht voor Middelburg behouden, een alternatieve en geschikte ruimte voor de Sterrenwacht dan wel voor de UCR gezocht moet worden. De Sterrenwacht heeft eerder aangegeven dat wanneer zij uit het pand aan de Helm moeten vertrekken en op korte termijn geen geschikte vervangende ruimte gevonden kan worden, dit waarschijnlijk het einde van de Sterrenwacht zal betekenen.

blad

2 van 3 onderwerp

Huisvesting Sterrenwacht en UCR

Voor de UCR blijft het pand Helm 3 de meest passende locatie. Elke ander locatie brengt complexe technische vraagstukken met zich mee, vraagt om openbreken van het bestaande contractuele afspraken met de gemeente en andere organisaties en vraagt om een financiële bijdrage van de gemeente Middelburg. Deze zaken spelen niet bij het betrekken van de de Helm 3 door de UCR.

informatie

De afgelopen maanden is dan ook samen met de UCR en de Sterrenwacht gezocht naar een alternatieve locatie in de binnenstad. Hierbij zijn diverse mogelijkheden onderzocht. De Sterrenwacht heeft na deze panden bezocht te hebben recent aangegeven dat geen van deze panden voor hun activiteiten geschikt is en geen andere oplossing te zien dan te blijven zitten in het pand aan de Helm. De UCR heeft duidelijk aangegeven dat het betrekken van het pand aan de Helm voor hen de beste oplossing blijft, maar dat zij bereid zijn om mee te denken in het vinden van een oplossing. Hierbij is ook aangegeven dat het betrekken van het pand aan de Helm voor hen niet noemenswaardige extra kosten met zich meebrengt. De UCR heeft in deze gesprekken steeds gehandeld in overeenstemming met de geldende contracten en de daarin opgenomen bepalingen waarbij is aangegeven niet in staat te zijn om de kosten samenhangend met verbouwing c.q. betrekken van een ander pand te betalen. Deze kosten moeten dan door de gemeente betaald worden als de gemeente er de voorkeur aan geeft om het pand Helm 3 aan de Sterrenwacht toe te wijzen. De UCR heeft in twee brieven (brief van 16 april en 20 juni, zie bijlagen) voorwaarden gesteld aan het betrekken van een andere locatie dan het pand aan de Helm.

Zowel voor de UCR als de Sterrenwacht is het van belang dat, na een periode van meer dan een jaar van besprekingen en het bezoeken van panden, nu duidelijkheid geschapen wordt over de toekomst van het gebruik van het pand aan de Helm. Wij hebben aan uw raad toegezegd voor het zomerreces met een voorstel te komen. Op grond van wat er nu onderzocht is en gelet op de gevoerde gesprekken met UCR en de Sterrenwacht heeft de UCR aangegeven mee te willen werken aan het bestemmen van het pand Helm 3 voor de Sterrenwacht mits de gemeente voor een geschikt alternatief zorgt en de daarmee samenhangende kosten voor eigen rekening en risico neemt. Hierbij hebben ze ook aangegeven dat verbouwing van een deel van de door hen in gebruik zijnde gebouwen een mogelijk alternatief is voor de gewenste ruimtes in het gebouw Helm 3. Wij hebben op grond van de gevoerde gesprekken met de UCR en de Sterrenwacht besloten het pand aan de Helm 3 te gaan verhuren aan de Sterrenwacht en in overleg met de UCR de bestaande gebouwen die zij gebruiken te laten verbouwen en hiervoor een krediet bij uw raad aan te vragen. Hiermee kan voldaan worden aan de door de UCR gevraagde voorziening en kan de Sterrenwacht in het pand aan de Helm 3 blijven zitten.

Voor de UCR is dit een next best oplossing waarbij zij geconfronteerd worden met een aantal zaken die nog uitgewerkt moeten worden, zoals het aanpassen van contracten en splitsen van technische voorzieningen in de Helm 3, om te komen tot nieuwe duidelijke afspraken over het gebruik van het hele complex.

blad

3 van 3 onderwerp

Huisvesting Sterrenwacht en UCR

Dit najaar komen wij bij uw raad met een voorstel voor een verbouwingskrediet dat toereikend is om de ruimtes in de gebouwen van de UCR aan te passen voor de gewenste functies. De UCR neemt duidelijk haar maatschappelijke verantwoordelijkheid waarbij wij als gemeente Middelburg ons zullen inzetten om de verbouwing van de UCR gebouwen te realiseren zonder financiële gevolgen voor de UCR.

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Middelburg, de secretaris, de burgemeester,

Aart van den Brink

Yvonne van Mastrigt

Bijlagen: brief van de UCR d.d. 16 april 2025 en 20 juni 2025