MZ 2025.06.18 Memo actieve informatie Extra investering Orionis schuldhulpverlening

memo - actieve informatie aan

commissie

portefeuillehouder

datum

Gemeenteraad

Maatschappelijke zaken

Jeroen Louws

3 juni 2025

steller

afdeling

telefoon

e-mail

Cora Israel

Samenleving

+31118675112

c.israel@middelburg.nl

onderwerp

Extra investering Orionis schuldhulpverlening

Geachte leden van de raad, aanleiding

Uw gemeenteraad heeft in december 2023 het beleidskader "bestaanszekerheid, meedoen naar vermogen en inburgering” vastgesteld. Hierin staat een aantal actiepunten voor de intensivering van vroegsignalering bij schulden. In de loop van 2024 signaleerde Orionis daarnaast een toename van het aantal signalen en hulpvragen over schulden en bracht de ombudsman een rapport uit met adviezen aan gemeenten om schulden bij inwoners eerder en beter aan te pakken. De branchevereniging NVVK en Divosa hebben ook in 2024 i.s.m. de VNG en het ministerie van SZW een bestuurlijk akkoord gesloten wat “Basisdienstverlening” is gaan heten. Hieraan voldoet de schuldhulpverlening van Orionis al deels, maar er dienen nog stappen te worden gezet. Deze vier ontwikkelingen leidden ertoe dat we met de gemeente Vlissingen, Veere en Orionis een plan hebben gemaakt met als doelen: We willen meer huishoudens bereiken met (beginnende) schulden We willen meer hulptrajecten voor zowel vroegsignalering als schuldhulpverlening. We willen dat de hulptrajecten effectief zijn. informatie

Samen met Veere, Vlissingen en Orionis hebben we allereerst de keten voor schuldhulpverlening in kaart gebracht. Deze bestaat uit de functies preventie, vroegsignalering, hulpverlening en nazorg/voorkomen van herhaling. Voor elke functie hebben we het bestaand aanbod bekeken en met elkaar besproken welke activiteiten het bestaande aanbod kunnen versterken. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de preventie: over dit onderdeel hebben wij in onze vergadering van 18 maart jl. een besluit genomen. U heeft hierover bij de commissie van 2 april jl. een memo actieve informatie ontvangen. De overige onderdelen hebben we via de Gemeenschappelijke Regeling overgedragen hebben aan Orionis: vroegsignalering, hulpverlening en nazorg. Wij hebben Orionis gevraagd de vroegsignalering, hulpverlening en nazorg met een aantal interventies te versterken. Dit betreffen: Nazorg en begeleiding Door de verkorting van de schuldentermijn naar 18 maanden en het nul aanbod (kwijtschelding van schulden wanneer iemand te weinig aflossingscapaciteit heeft) zijn klanten sneller uit de schulden, maar is de kans op recidive groter. Om die reden zijn nazorg en begeleiding steeds belangrijker voor effectieve schuldhulpverlening. Naast de technische kant van schuldhulpverlening (schulden in beeld, stabilisatie,

blad

2 van 3 onderwerp

Extra investering Orionis schuldhulpverlening

onderhandelen met schuldeisers etc.) is gedragsverandering onontbeerlijk. Hier willen we op twee manieren extra op inzetten: uitbreiden formatie bij Orionis en de werkmethodiek Plinkr Nazorg. Plinkr Nazorg is een werkmethodiek om de uitstroom en nazorg tijdens en na schuldhulpverlening, budgetbeheer en bewindvoering te organiseren. De aanpak kan tevens worden ingezet voor inwoners met financiële vragen, zorgen of enkele schulden, als vorm van preventie. In Plinkr Nazorg volgen deelnemers een digitaal traject van 6 maanden. Daarin werken zij aan de kennis, de vaardigheden en het zelfvertrouwen dat nodig is om de financiën weer zelf op te pakken. Budgetbeheer Bij budgetbeheer wordt het beheer van de financiën van een inwoner tijdelijk door een instantie overgenomen. Budgetbeheer kan helpen recidive te voorkomen. Ook kan de noodzaak voor (duur) beschermingsbewind in een deel van de gevallen worden voorkomen. Orionis Walcheren heeft een leerzame tool geïmplementeerd (“mijn geldzaken”) waarmee de klant ook kan groeien in zelfredzaamheid t.a.v. financiën. We willen voor klanten waarvoor de tool waardevol is budgetbeheer binnen Orionis inzetten. Intensiveren samenwerking Gemeenten en Orionis Walcheren willen de samenwerking tussen Orionis Walcheren, Vizita, Welzijn Veere en Buurtteams, voedselbank, vrijwillige schuldhulporganisaties en jongerenwerk intensiveren.

Doel is beter in beeld krijgen wie wat doet en de dienstverlening steeds meer op elkaar afstemmen zodat we zo min mogelijk overlap hebben en een zo breed mogelijke dekking. Daarnaast is het van belang om kennis te delen en elkaar te versterken en de inzet van de vrijwilligers te vergroten, juist ook bij het verzamelen van de gegevens van de schulden. We willen een ‘relatiemanager’ 16 uur per week inzetten bij Orionis die de sociale kaart bijhoudt, ad-hoc verbindingen legt, kennissessies organiseert, verwerkersovereenkomsten maakt, etc. Oeps potje Orionis kan pas tot een schuldenakkoord tussen de klant en zijn schuldeisers komen als alle vorderingen in beeld zijn. Dit is een tijdrovend proces wat ook regelmatig fout gaat. Er komt soms pas na het akkoord nog een vordering boven tafel, waardoor opnieuw met alle schuldeisers onderhandeld moet worden. We willen graag een zogenaamd ‘Oeps potje’ inzetten bij Orionis. Dit is een financiële buffer waarmee je het risico afdekt als Orionis meer vorderingen gaat schatten. Door meer te schatten verkort je de doorlooptijd waardoor de klant sneller in de regeling komt en de kans op uitval verkleind wordt.

Eenmalige acties om de dienstverlening te verbeteren: • Implementatie van het convenant met bewindvoerders • Extra trainingen gesprekstechnieken • Inzet van de brievenbus rekeningafschriften (voorheen genoemd sociale bankcheck) • Aanpassen van alle brieven naar B1 taal De gekozen interventies dragen bij aan de gestelde doelen: een groter bereik, meer hulptrajecten en effectieve hulptrajecten. Daarnaast passen ze binnen het door de raad vastgestelde beleidskader "bestaanzekerheid, meedoen naar vermogen en inburgering" en binnen landelijk beleid. Orionis is bereid de uitvoering op zich te nemen. Om te bepalen of de interventies effect hebben, hebben we Orionis gevraagd te monitoren. Daarnaast onderzoeken we de komende tijd mogelijkheden om aflossing op een andere wijze vorm te geven, bijvoorbeeld door het leveren van een maatschappelijke tegenprestatie en deelname aan een

blad

3 van 3 onderwerp

Extra investering Orionis schuldhulpverlening

begeleidingstraject op meerdere leefgebieden (zoals bijvoorbeeld de methode van het Jongeren Perspectief Fonds). Financiën. De kosten voor alle interventies bedragen voor Middelburg: Interventies

Kosten

Jaarlijkse kosten Nazorg en begeleiding

63.488

Budgetbeheer

16.480

Intensiveren samenwerking

16.480

OEPS potje

4.120

Totaal

100.528

Eenmalige kosten

16.480

Beide kunnen betaald worden uit de extra rijksbijdrage die we sinds 2024 ontvangen voor armoede en schuldhulpverlening. Orionis neemt de bedragen op in de eerstvolgende begrotingswijziging voor 2026. Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Middelburg, de secretaris, de burgemeester,

Aart van den Brink

Yvonne van Mastrigt