MZ 2025.04.02 Memo actieve informatie Kansrijke Start Middelburg 2024
Tekst van het document
memo - actieve informatie aan
commissie
portefeuillehouder
datum
Gemeenteraad
Maatschappelijke zaken
Willemien Treurniet
18 maart 2025
steller
afdeling
telefoon
Elvira Busé
Samenleving
+31118675159
E.buse@middelburg.nl
Onderwerp
Kansrijke Start Middelburg
Geachte leden van de raad, aanleiding
Op 18 april 2024 hebben wij u, middels een memo actieve informatie, geïnformeerd over Kansrijke Start Middelburg waarin toegezegd om na 1 jaar opnieuw een memo actieve informatie met u te delen. Graag brengen wij u op de hoogte van de ontwikkelingen in 2024 van Kansrijke Start Middelburg.
informatie
De afgelopen decennia is steeds duidelijker geworden hoe belangrijk de eerste 1000 dagen van een kind zijn. ‘Ieder kind verdient de best mogelijke start van zijn of haar leven en een optimale kans op een goede toekomst’. Als (aanstaande) ouders in een kwetsbare situatie betere ondersteuning krijgen bij het ouderschap en we investeren in een goede start voor elk kind dan bouwen we aan het fundament van gezondere generaties, waarin meer gelijkheid is, waar iedereen zijn of haar talenten kan ontwikkelen en iedereen de kans krijgt op een gezond en gelukkig leven. Hier willen we in onze gemeente een klimaat voor creëren samen met ouders, informele steun en professionals. Wat is er tot nu toe gedaan?
Sinds 2021 is een Middelburgse coalitie Kansrijke Start actief. De aanpak is gericht op goede samenwerkingsafspraken tussen het medische, sociale en informele domein om te komen tot een doorlopende lijn van vroegsignalering en ondersteuning voor (aankomende) gezinnen in een kwetsbare situatie gedurende de eerste 1000 dagen van kinderen. De aanpak is ook gericht op het versterken van de sociale basis en verbinden van maatschappelijke initiatieven. Hiervoor zijn naast een kerngroep, 2 werkgroepen actief, waarvan één gericht op de doelgroep en één gericht op de professionals. In deze werkgroepen zitten diverse samenwerkingspartners rondom de eerste1000 dagen van het kind. Denk aan partijen als Verloskundigen, Kraamzorg, Nu Niet Zwanger, Homestart, GGD-jeugdverpleegkundigen, Orionis, Veilige Start, Vizita, TIM, KOW, de Zeeuwse Bibliotheek, Emergis Preventie en POP poli (POP staat voor Psychiatrie, Obstetrie (Verloskunde) en Pediatrie (Kindergeneeskunde): hulp voor vrouwen met psychische klachten voor, tijdens en/of na de zwangerschap).
blad
2 van 3 onderwerp
Kansrijke Start Middelburg
Concrete resultaten en ingezette acties in 2024:
-
-
-
-
-
-
Opstart van het Leerwerktraject Kansrijke Start 2024-2025 in relatie tot Bestaanszekerheid. Het thema bestaanszekerheid -- en specifiek inkomenszekerheid - is actueler dan ooit. Ongeveer één op de vijftien kinderen groeit op in armoede. En dit vergroot de kans dat een kind een minder goede start heeft. Chronische stress is daarbij een belangrijke factor. Een belangrijk thema dus om mee aan de slag te gaan, zodat (aanstaande) gezinnen in een situatie van armoede en schulden eerder en betere ondersteuning krijgen. Deskundigheidsbevordering van professionals: “Betrokken vaderschap”. Onderzoek laat zien dat partners, en specifiek vaders, tot op heden beperkt betrokken worden in hun rol als (toekomstig) ouder. Het betrekken van de vader in het proces van zwanger worden en tijdens de zwangerschap, geboorte en de eerste 1000 dagen na de geboorte, is van belang voor het ontwikkelen van hechte ouder-kind relaties. David Borman, vader-specialist, gaf tijdens twee dagdelen training en handvaten over dit onderwerp. Doorontwikkelen van laagdrempelige ontmoetingsplekken zoals mama-cafés; In 2024 is er o.a. in de Stromenwijk een mama-café gestart. Investeren in samenwerking rondom bestaande interventies, specifiek op voorliggend aanbod. Hoe kunnen we preventieve kracht verder integreren in ons streven naar een kansrijke start voor ieder kind.
Uitbreiden van Centering Zwangerschap; een erkende interventie waar individuele medische controles gecombineerd aangeboden worden met interactief leren en het stimuleren van community building door middel van groepsbijeenkomsten. Het doel is een goede fysieke en psychosociale gezondheid van moeder en kind en positieve ervaringen met de zorg rondom zwangerschap en bevalling. Deze vorm van zwangerschapsbegeleiding leidt tot een sociaal netwerk, waarin de vrouwen steun hebben aan elkaar. Er is expliciete aandacht voor het delen van ervaringen en het normaliseren van de vraag om ondersteuning. In meerdere praktijken wordt deze vorm van zwangerschapsbegeleiding nu aangeboden. Dienstverleningsovereenkomst gesloten met Stichting Babyspullen; Stichting Babyspullen draagt bij door (aanstaande) ouders in armoede te ontzorgen en hun kindje vanaf de geboorte tot twee jaar van basisartikelen te voorzien door het schenken van babystartpakketten. Deze pakketten worden samengesteld uit nieuwe en gebruikte babyspullen en bevatten kleding, bed- en badtextiel en verzorgingsproducten en klein speelgoed. Aanvragen lopen via professionals die actief zijn binnen Kansrijke Start Middelburg, in 2024 ging het om 18 pakketten. Borging van structureel casusoverleg tussen betrokken disciplines. Routekaart Kansrijke Start Middelburg op het digitale platform Middelburg Ontmoet.
Versterken netwerk en ketensamenwerking Sinds 2021 vindt er een jaarlijkse bijeenkomst plaats met alle betrokkenen rondom Kansrijke Start Middelburg. Wat in 2021 klein begon is inmiddels uitgegroeid tot een breed netwerk. Dat is tevens de kracht, zo creëren we interactie, kansen en voordelen die je als afzonderlijke partij/individu niet kan realiseren. Tijdens deze bijeenkomsten wordt een terugkoppeling gegeven van de resultaten maar ook ruimte ingepland voor netwerken én inspiratie. De bijeenkomst van 7 november 2024 stond in het teken van preventie en normaliseren. Gastspreker Mia Wessels, arts en keynote spreker, zoomde specifiek in op dit thema. Informele, menselijke steun om de start van alle kinderen zo goed mogelijk te laten verlopen.
blad
3 van 3 onderwerp
Kansrijke Start Middelburg
Er zijn binnen Middelburg diverse initiatieven opgezet en lopende. Dit is onderdeel van een grotere beweging, transformatie, die nu gaande is. Het gaat hierin om een andere manier van kijken. Van formeel naar eerst informeel en van probleemgericht naar mensgericht. Het 2e deel van de middag werd ingevuld met gesprekstafels waarbij de hieronder genoemde preventieve interventies een podium kregen, zodat ze effectiever ingezet worden. • Prenataal huisbezoek • Kortdurende video hometraining • Ouders inc • Homestart • Samen Oplopen
Toekomst De kerngroep en de twee werkgroepen blijven in 2025 op een zelfde manier actief met het versterken, uitbouwen en structureel verankeren van de lokale aanpak Kansrijke Start. Voor het bestendigen van deze aanpak blijft het maken van goede samenwerkingsafspraken tussen medisch, sociaal en informeel domein belangrijk. Dit sluit aan op de afspraken in het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en het Integraal Zorg Akkoord (IZA). De ketenaanpak Kansrijke Start is één van de vijf gemeentelijke ketenaanpakken in het IZA-uitvoeringsprogramma, op Zeeuws niveau vindt er structureel overleg plaats om samenwerkingsafspraken te maken. Dit is zinvol vanwege overlappende werkgebieden van betrokken partners, vergelijkbare problematieken tussen gemeenten en regionaal werken van partijen als ziekenhuizen en de zorgverzekeraar. Voor de monitoring van de ketenaanpak Kansrijke Start Zeeland zal samen met het RIVM een Zeeuwse rapportage worden opgesteld. Middels een memo-actieve informatie wordt u in Q1 2026 op de hoogte gebracht van de voortgang.
Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Middelburg, de secretaris de burgemeester
Aart van den Brink
Yvonne van Mastrigt