MZ 2025.02.19 Memo actieve informatie stand van zaken uitvoering beleidskader bestaanszekerheid eind 2024

memo - actieve informatie aan

commissie

portefeuillehouder

datum

Gemeenteraad

Maatschappelijke zaken

Jeroen Louws

21 januari 2025

steller

afdeling

telefoon

e-mail

Cora Israel

Samenleving

+31118675112

c.israel@middelburg.nl

onderwerp

stand van zaken uitvoering beleidskader bestaanszekerheid eind 2024

Geachte leden van de raad, aanleiding

In uw vergadering van 14 december 2023 heeft u het beleidskader bestaanszekerheid, meedoen naar vermogen en inburgering vastgesteld. Hierna zijn wij gestart met de uitvoering van de acties die in het beleidskader beschreven staan. Het beleidskader bevat een groot aantal onderwerpen. Een overzicht met de stand van zaken op alle acties uit het beleidskader vindt u in de bijlage. Hieronder lichten we er een aantal uit. We realiseren ons dat deze stand van zaken vrij uitgebreid is. Maar wij hechten eraan u een integraal beeld te geven. informatie

Het beleidskader gaat uit van drie beleidsdoelen: 1. Financiële bestaanszekerheid versterken 2. Participatie mede mogelijk maken 3. Ondersteunen van duurzame participatie inburgeraars Ieder beleidsdoel is onderverdeeld in een aantal stuurdoelen. En onder ieder stuurdoel hangt een aantal acties. Onderstaand rapporteren wij een aantal behaalde resultaten. 1. Financiële bestaanszekerheid versterken. Preventie van armoede- en schuldenproblematiek. Binnen dit stuurdoel hebben we prioriteit gegeven aan het zorgen voor een laagdrempelige informatie- en adviesfunctie. Resultaten die we in 2024 behaald hebben, zijn: We sloten aan bij de online tool Geldfit. Geldfit geeft inwoners informatie over alles wat met geld te maken heeft. Eén van de onderdelen richt zich speciaal op jongeren. Middelburgers kunnen vanaf 1 april 2025 informatie opzoeken, vragen stellen, kijken voor welke landelijke bijdragen ze in aanmerking komen of via Geldfit in contact komen met lokale organisaties die hen verder kunnen helpen. In 2025 breiden we Geldfit uit met een voorzieningenwijzer, waardoor ook de lokale bijdragen/minimaregelingen opgenomen zijn. We schaften een leskist voor het basisonderwijs aan. Scholen kunnen deze leskist bij de ZB lenen. Kinderen komen zo op een laagdrempelige manier, via boeken en lesopdrachten, in aanraking met het onderwerp armoede.

In de leskist is ook een overzicht van lokale minimaregelingen en lokale hulporganisaties gevoegd, zodat leerkrachten ouders kunnen wijzen op diverse mogelijkheden.

blad

2 van 5 onderwerp

stand van zaken uitvoering beleidskader bestaanszekerheid eind 2024

-

-

Het netwerk kansrijke start startte een project gestart om de deelnemende organisaties te trainen in vroegsignalering van geldzorgen, armoede en schulden. Deze organisaties komen al voor de geboorte van een kindje bij kwetsbare gezinnen thuis en kunnen hen op deze manier snel helpen wanneer zij geldzorgen of armoede signaleren. We brachten met Orionis, Veere en Vlissingen de keten schuldhulpverlening van preventie tot en met nazorg in kaart. Dit leidt in 2025 tot een aantal voorstellen ter aanvulling en verbetering, onder andere gericht op informatie en advies, maar ook op de hulpverlening zelf en de nazorg.

Aanpakken van armoede- en schuldenproblematiek. In onze gemeente zetten veel verschillende organisaties zich in voor het bestrijden van armoede- en schuldenproblematiek. Wij ondersteunen diverse organisaties om hun inzet mogelijk te maken. Dat doen we vaak via subsidie of een opdracht. Denk hierbij aan de voedselbank, de kledingbank, de speelgoedbank, Stichting Humanitas, Schuldhulpmaatje, Stichting Leergeld, het Jeugdsportfonds en het Jeugdeducatiefonds. Daarnaast voert Orionis Walcheren een aantal minimaregelingen voor ons uit. Onderzoeksbureau KWIZ onderzocht voor ons het minimabeleid. Dit onderzoek bestond uit drie delen: een kwantitatief onderzoek (aantallen minima en gebruik van de regelingen), een interview met lokale organisaties en een enquête onder minima. Het onderzoek is afgerond en sturen wij in het eerste kwartaal 2025 naar u toe. Bij het vaststellen van de jaarrekening 2024 heeft u een amendement aangenomen om alle kinderen in een gezin met een inkomen tot 130% van het sociaal minimum een cadeau te geven. Dit amendement voerden wij uit. In december ontvingen bijna 1.100 kinderen Middelburgse muntjes en een cadeaubon van Intertoys. De pilot gratis OV voor minima liep tot 15 december 2024. Uit de metingen van onderzoeksbureau Abbi bleek dit product in een behoefte te voorzien en ook erg gewaardeerd te worden. Meer deelnemers gaven aan vaker met de bus te reizen.

Het gebruik van de bus voor een sociaal doel is met 14% toegenomen. Van de ondervraagden geeft 85% aan dat het DalVrij abonnement iets toevoegt in hun leven. Wij verlengden de pilot met twee jaar, zodat ook in 2025 en 2026 ongeveer 900 inwoners met een minimum inkomen gratis gebruik kunnen maken van de bus. Inmiddels hebben ook de gemeenten Veere en Vlissingen besloten aan te sluiten bij deze pilot. Versterken netwerk en ketensamenwerking. In november organiseerden we een netwerkbijeenkomst voor alle organisaties op het gebied van inburgering, armoede en werk/inkomen. Tijdens deze bijeenkomst nam een ervaringsdeskundige de deelnemers mee in de complexe wereld van de schuldhulpverlening. Daarna spraken ze in workshops over samenwerking, armoede in Middelburg en traumaverwerking bij inburgeraars. Nieuwe contacten werden gelegd en onderwerpen met elkaar verdiept. Op het onderdeel inburgering was het enthousiasme over het behandelde onderwerp (trauma) zo groot, dat er een vervolgdag komt. Rondom jongeren werken veel organisaties al samen. In wisselende samenstelling bieden organisaties en de gemeente hulp aan kwetsbare jongeren. Orionis analyseerde de groep jongeren met een uitkering. Afgesproken is aanvullend aan voornoemde projecten/activiteiten de samenwerking tussen Orionis en het domein Veiligheid te versterken.

Daarnaast startten Orionis en de Toegang In Middelburg een pilot. In deze pilot bespreken de consulenten van Orionis en de gemeente een aantal casussen waarbij inzet vanuit Orionis en de gemeente gewenst is. Dit met als doel de jongeren beter en sneller te helpen en de stap naar participatie door een gezamenlijke inzet kleiner te maken.

blad

3 van 5 onderwerp

stand van zaken uitvoering beleidskader bestaanszekerheid eind 2024

-

In Dauwendaele zijn Orionis, OZEO, RBL en FC Dauwendaele gestart met het JOP. Doelgroep zijn jongeren van 18-23 jaar die geen studie of baan hebben. Het JOP richt zich op het bereiken van de doelgroep door actief op zoek te gaan (evenementen, huis-aan-huis bezoek, jongerencentra, etc.), jongeren te activeren en hen te helpen of door te verwijzen wanneer zij problemen hebben.

2. Participatie mede mogelijk maken. Binnen dit beleidsdoel richtten we ons in 2024 op een brede blik op werk. Brede blik op werk. Het krijgen van een betaalde baan op de reguliere arbeidsmarkt is niet voor iedereen haalbaar. Zelfs niet in periodes van langdurige hoogconjunctuur. We moeten anders naar werk kijken en alternatieven ontwikkelen voor de reguliere arbeidsmarkt. Alternatieven waarin niet alleen arbeidsparticipatie, maar ook sociale en maatschappelijke participatie nadrukkelijk in beeld komen. Wij gaven in 2024 hier op verschillende manieren vorm aan: Orionis ging door met de methode Werken naar Vermogen. Op basis van een ontwikkelgesprek krijgen klanten een coachingsplan op maat. Deze aanpak helpt hen een stap op de participatieladder te zetten en verkleint de afstand naar werk de drie Walcherse gemeenten investeerden extra in re-integratie. Hierdoor kon Orionis in 2024 100 klanten extra een re-integratietraject aanbieden. Doel is dat 40 klanten ook daadwerkelijk binnen 18 maanden uitstromen naar werk. Eind oktober waren er 21 mensen uitgestroomd naar werk Orionis voert samen met de woningcorporaties het project "wonen, werken in de wijk” uit. Deze samenwerking is in 2024 structureel geworden.

Klanten van Orionis met een afstand tot de arbeidsmarkt doen werkervaring op bij huurders van de woningcorporaties Stichting Present zet vrijwilligers in op klussen bij cliënten van o.a. zorginstellingen. We onderzoeken samen met hen en Orionis of mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt ingezet kunnen worden als vrijwilliger We stelden een actieplan Social Return op. Gebleken is dat het niet meer mogelijk is om functies, vacatures of afgeronde opdrachten uit te zetten bij Orionis of het UWV. Hiervoor zijn namelijk geen geschikte medewerkers meer voorhanden. We moeten creatiever zijn. Daarom zetten we extra in op de gemeente als werkgever, als opdrachtgever voor het Werkleerbedrijf, als inkoper en als subsidieverlener. Een belangrijk onderdeel is de bedrijfsanalyse. In 2024 voerden het UWV en Orionis bij het cluster P&O een bedrijfsanalyse uit. Dit houdt in dat gekeken is welke kleine taken binnen functies gebundeld kunnen worden tot 1 nieuwe functie, die wél uitgevoerd kan worden door iemand met een afstand tot de arbeidsmarkt. De eerste resultaten zijn positief: Orionis heeft kandidaten gevonden. De afdelingen Publiekszaken (crematorium) en Stadsbeheer zagen daarnaast mogelijkheden om medewerkers van Orionis het hele jaar door in plaats van enkele maanden te laten werken.

Op deze manier krijgen mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt meer kansen deel te nemen aan de samenleving. Via werk, via vrijwilligerswerk of via training en scholing. Om te kijken of het creëren van basisbanen aanvullend kan zijn en nog meer kan bijdragen aan het verkleinen van de afstand tot de arbeidsmarkt, voerden we een haalbaarheidsonderzoek uit. Hiervoor hielden we onder andere interviews met lokale organisaties en spraken we met andere gemeenten. Wij concluderen dat basisbanen onvoldoende extra's brengen. Argumenten hiervoor zijn: De uitgangspunten en doelstellingen van de basisbanen worden ook bereikt via de hierboven beschreven activiteiten;

blad

4 van 5 onderwerp

stand van zaken uitvoering beleidskader bestaanszekerheid eind 2024

-

Bovenstaande activiteiten overlappen voor een deel met de basisbanen (bv werken in tuinen en in de groenvoorziening); De kosten voor basisbanen zijn hoog, voor een relatief klein aantal mensen. Daarom kiezen we voor het uitbouwen van bovengenoemde activiteiten. De geïnterviewde organisaties gaven aan meer te zien in het versterken van al bestaande initiatieven en van verdere samenwerking. Wij gaan in 2025 in overleg met belangstellende organisaties om de samenwerking te versterken en initiatieven te ondersteunen. 3. Ondersteunen van duurzame participatie van inburgeraars. Vanaf 1 augustus 2024 zijn de nieuwe contracten voor de leerroutes van kracht. Het is voor het eerst dat deze contracten voor het hele gebied boven de Westerschelde zijn afgesloten. Er is een Zeeuws contractteam ingesteld om de uitvoering te monitoren. Met deze contracten en het contractteam borgen we de kwaliteit van de leerroutes. In 2024 investeerden we deels met gemeentelijk budget extra in: een extra dagdeel meedoen-loket, niet alleen voor het AZC, maar ook voor mensen in de noodopvang.

Hiermee faciliteren we de begeleiding richting (vrijwilligers-)werk; een voorziening om meerkosten voor inburgeraars te betalen, bijvoorbeeld reiskosten naar schoolexamens verderop in het land; een coördinator bij Orionis om de werkzaamheden van Vizita, Orionis en Scalda op elkaar af te stemmen; de mogelijkheid om maatwerk te leveren voor taallessen voor hoger opgeleiden of voor mensen die in de avonduren les willen volgen door mantelzorg of werk ; het aantrekken en scholen van sleutelpersonen die inburgeraars ondersteunen bij levensbrede vraagstukken (onder begeleiding van Vizita); het begeleiden van inburgeraars vanuit de “oude” Wet Inburgering en vanuit de huidige Z-route bij het vinden naar werk of vrijwilligerswerk. Gebleken is dat deze groep moeilijker werk vindt. Door hen intensief te begeleiden (Orionis), vergroot dit hun kansen om te participeren; een extra betaalde kracht bij Vluchtelingenwerk om de kwaliteit en snelheid van dienstverlening te verhogen. Prioriteiten voor 2025. In 2025 gaan we verder met de uitvoering van het beleidskader. Prioriteiten voor 2025 zijn: het vormgeven van de ketenaanpak schuldhulpverlening; het verder versterken van de samenwerking rondom armoede en rondom jongeren.

Doel hierbij is dat Middelburgers sneller geholpen worden en niet bij iedere hulpvraag opnieuw hun situatie moeten uitleggen; het uitvoeren van het actieplan Social Return, waardoor meer mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt aan het werk kunnen; verder vormgeven aan de brede blik op werk, o.a. door het switchen tussen dagbesteding en werk mogelijk te maken; evaluatie van de uitvoering Wet Inburgering; werkervaringsplaatsen voor statushouders creëren.

blad

5 van 5 onderwerp

stand van zaken uitvoering beleidskader bestaanszekerheid eind 2024

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Middelburg,

de secretaris, Aart van den Brink

de burgemeester, Yvonne van Mastrigt