MZ 2024.10.30 Memo actieve informatie aanpak alleenverdienersproblematiek

memo - actieve informatie aan

commissie

portefeuillehouder

datum

Gemeenteraad

Maatschappelijke zaken

Jeroen Louws

8 oktober 2024

steller

afdeling

telefoon

e-mail

Cora Israel

Samenleving

+31118675112

c.israel@middelburg.nl

onderwerp

aanpak alleenverdienersproblematiek

Geachte leden van de raad, aanleiding

In 2016 werd bekend dat een samenloop van overheidsbeleid (fiscaliteit in combinatie met toeslagen en sociale zekerheid) voor een groep alleenverdienershuishoudens nadelig uitpakt waardoor zij toeslagen (met name huur- en zorgtoeslag) mislopen. Als gevolg hiervan hebben zij een lager besteedbaar inkomen dan een vergelijkbaar huishouden met een volledige bijstandsuitkering en ligt dit inkomen onder het bestaansminimum. Deze groep bestaat uit gehuwden en samenwonenden die fiscaal partner en toeslagpartner van elkaar zijn. Eén van de partners heeft een inkomen, de andere partner heeft geen inkomen (of heel laag). Landelijk gaat het om ongeveer 6.400 huishoudens. In 2022 oordeelde de Centrale Raad van Beroep (CRvB) dat een gemeente een echtpaar met terugwerkende kracht compensatie moest geven voor het niet-ontvangen van de maximale toeslagen. Het echtpaar was in beroep gegaan nadat deze gemeente de aanvraag van (bijzondere) bijstand hiervoor had afgewezen. Naar aanleiding van deze uitspraak wordt landelijk gezocht naar een oplossing voor deze alleenverdienersproblematiek. Oplossing landelijk. Vanaf 2028 wordt het probleem opgelost via de inkomstenbelasting. Voor 2025 tot en met 2027 wordt een tussentijdse (overbruggings)regeling ingevoerd. Voor beide oplossingen is aanpassing van wetgeving nodig, en die kost tijd.

Voor de jaren 2025-2027 ligt er nu een wetsvoorstel klaar, waarbij gemeenten alleenverdienershuishoudens een vaste vergoeding kunnen geven. Voor de jaren 2022, 2023 en 2024 is er geen vaste vergoeding, maar moeten gemeenten zelf bepalen hoeveel steun er per geval nodig is. Dit wordt gedaan via de bijzondere bijstand. Gemeenten kunnen via de belastingdienst een lijst opvragen met inwoners die vermoedelijk onder het bestaansminimum leven als gevolg van de alleenverdienersproblematiek. Het rijk stelt hiervoor geld beschikbaar. informatie

Orionis Walcheren heeft voor de Walcherse gemeenten de lijst met mogelijk gedupeerden in 2022, 2023 en 2024 ontvangen. Hieruit blijkt dat op Walcheren vermoedelijk 22 gedupeerden zijn: 11 uit Middelburg, 11 uit Vlissingen en 0 uit Veere. Voor de compensatie over de jaren 2022, 2023 en 2024 ontvangt Middelburg een rijksbijdrage van € 48.280.

blad

2 van 2 onderwerp

Aanpak alleenverdienersproblematiek

Met Orionis hebben we de volgende aanpak afgesproken: 1. Doelgroep. Orionis schrijft de 22 gezinnen uit de lijst van de belastingdienst voor 31 december 2024 aan. Daarna volgt begin 2025 een screening van het eigen bestand, om te kijken of er nog meer mensen gecompenseerd zouden moeten worden. 2. Beleid. Om de wijze van compensatie te bepalen, schrijft Orionis beleids- of uitvoeringsregels. 3. Communicatie. Orionis informeert alle mogelijk gedupeerden persoonlijk via een brief. Ook informeert zij de Sociale Clientenraad Walcheren. 4. Verlenen compensatie. Orionis verstrekt bijzondere bijstand aan de gezinnen die gedupeerd zijn. Wij vertrouwen er op u hiermee voldoende geïnformeerd te hebben.

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Middelburg, de secretaris, de burgemeester,

Aart van den Brink

Yvonne van Mastrigt