MZ 2024.06.19 Memo actieve informatie Inkoop leerroutes Inburgeringswet 2024

memo - actieve informatie aan

commissie

portefeuillehouder

datum

Gemeenteraad

Maatschappelijke zaken

Jeroen Louws

4 juni 2024

steller

afdeling

telefoon

e-mail

Wendy Dek

Samenleving

+31118675154

W.Dek@middelburg.nl

onderwerp

Inkoop leerroutes Inburgeringswet 2024

Geachte leden van de raad, aanleiding

Op 1 januari 2022 is de nieuwe Wet inburgering (WIN) in werking getreden. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de uitvoering van de WIN. Een wettelijke taak voor gemeenten vanuit de WIN is het inkopen van de 3 leerroutes (Z-route, B1-route en Onderwijsroute) voor het leren van de Nederlandse taal. De B1 route; een route voor taal en (vrijwilligers)werk. Inburgeringsplichtigen spreken en schrijven binnnen maximaal 3 jaar de Nederlandse taal op niveau B1. Tegelijk kunnen zij meedoen door (vrijwillligers)werk. De onderwijsroute; eenroute vooral voor jongeren. Zij leren de Nederlandse taal op niveau B1 of hoger. Ook worden zij dan voorbereid op het volgen van een mbo-, hbo- of universitaire opleiding. De zelfredzaamheidsroute; een route voor inburgeringsplichtigen waarvoor route 1 en 2 te moeilijk is. Zij leren de Nederlandse taal op een lager niveau (A1-niveau). Deze mensen worden voorbereid (op een eenvoudige manier) om mee te doen in de Nederlandse samenleving. Gemeentes in Walcheren en de Oosterschelderegio sloten voor de uitvoering van deze taak een overeenkomst af met Scalda. Deze overeenkomst loopt af per 1 augustus 2024. Dit inkooptraject is onder grote druk en de nodige bestuurlijke onrust tot stand gekomen in 2021. De praktijk liet zien dat gemeenten verschillende contracten met Scalda hadden gesloten met veel verschillende onderliggende afspraken.

Dit maakte monitoring van het contract en het komen tot goede samenwerkingsafspraken moeilijk. Voor de gemeente Middelburg aanleiding om te onderzoeken hoe dit beter en efficiënter kan binnen een nieuw contract. Na een zeer prettige samenwerking, heeft dit geresulteerd in een nieuw contract voor de duur van 6 jaar met gezamenlijk contractmanagement vanuit de gemeenten. informatie

Vanaf mei 2023 startten de 10 gemeentes in Walcheren en de Oosterschelderegio met het onderzoek hoe zij de 3 leerroutes gezamenlijk konden inkopen. Als eerste stap waren we er op Walcheren snel uit dat de inkoop minimaal regionaal diende plaats te vinden met een sterke voorkeur voor een provinciale inkoop. Provinciale afstemming leidde tot een samenwerking en tot een gezamenlijke overeenkomst met de drie Walcherse gemeenten, de gemeenten vallend onder de GR De Bevelanden, Schouwen-Duiveland en Tholen. De regio Zeeuws-Vlaanderen sluit om inhoudelijke redenen niet aan. De contractduur loopt niet parallel en zij hebben ook andere contractpartners. Met de samenwerkende gemeenten is gezamenlijk het gesprek met onderwijsinstelling Scalda gevoerd, om ook daar de samenwerking kwalitatief te verbeteren.

blad

2 van 2 onderwerp

Inkoop leerroutes Inburgeringswet 2024

Er is een overeenkomst voor de komende 6 jaar opgesteld, voor de uitvoering van de 3 leerroutes zoals beschreven in de WIN. Met deze looptijd kunnen we het beste de risico's van krapte op de arbeidsmarkt beheersen. Door het inkopen van de 3 leerroutes zorgen wij voor aanbod op verschillende locaties van Scalda, binnen bereisbare afstand voor de inburgeraar. Daarnaast kunnen we onze ambtelijke capaciteit zoveel mogelijk inzetten op het verder ontwikkelen en andere uitvoeringstaken van de Wet Inburgering 2021, nu gezamenlijk contractmanagement onderdeel uitmaakt van het contract. Verder biedt de overeenkomst met Scalda gemeenten de vrijheid om in specifieke gevallen maatwerktrajecten in te kopen bij derde partijen. Marktverkenning liet zien dat veel regio’s in Nederland moeite hebben partijen voor het integrale pakket te contracteren. Met name in plattelandsgemeenten is dit een uitdaging. Met de mogelijkheid om maatwerk te leveren waar nodig, voorzien we de inburgeraars van een kwalitatief goed aanbod met oog voor hun persoonlijke situatie. Financiën Voor de onderwijsroute, B1- en Z-route ontvangen de gemeenten vanuit de Specifieke uitkering (SPUK gelden) € 10.400 per traject. Op 12 november 2021 is bekend geworden dat hieraan € 7.200,- per statushouder voor de onderwijsroute wordt toegevoegd omdat het huidige budget voor deze route niet voldoende is.

Een berekening op basis van het aantal aangeboden uren in een traject, uitgaande van volle groepen, geeft een volgende indicatie* van de te verwachten kosten per deelnemer en per traject. De huidige tarieven die zijn opgenomen in de SPUK, zijn volledig dekkend voor het nieuwe contract. Omdat de gelden voor de Onderwijsroute niet dekkend waren, is er de afgelopen jaren met een extra SPUK Onderwijsroute het verschil overbrugt door het ministerie. De extra middelen voor de jaren 2022 tot en met 2025, in totaal € 59 miljoen, zijn door de minister aangemerkt als kaderstellend. M.a.w. het financieel risico als gevolg van meergebruik van de onderwijsroute wordt volledig bij de gemeenten gelegd vanaf 2026. Voor de VNG is dit niet acceptabel en wordt de lobby voortgezet voor een deugdelijke structurele financiering. De meest recente update hierover is dat er een vast bedrag opgenomen zal worden in de SPUK voor de Onderwijsroute die aan de meerkosten tegemoet komt. Definitief uitslag over deze ontwikkeling is er nog niet en de ontwikkeling zal dus nauwlettend gevolgd worden. Omdat de Wet Inburgering 2021 voortdurend aan verandering onderhevig is, worden de wetswijzigingen en de financiële ontwikkelingen nauwlettend en voortdurend ambtelijk gemonitord.

De ervaring leert dat er voldoende SPUK-middelen worden verstrekt door het Ministerie, om de kosten voor de leerroutes te dekken en daar gaan we voor de toekomst ook vanuit voor nu. Mocht dit in de toekomst wijzigen, wat altijd mogelijk is met een nieuw kabinet, dan zal er ambtelijk advies volgen. 12 juni is het tekenmoment van het contract, waarbij wethouder J. Louws de honneurs zal waarnemen. Dit tekenmoment is tevens het persmoment, wat gezamenlijk zal worden voorbereid met betrokken gemeenten en Scalda. Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Middelburg, de secretaris de burgemeester

mr. A. van den Brink

M.A. Fränzel MSc