MZ 2024.05.08 Memo actieve informatie Toelichting financiële prognose jeugdhulp 2025

memo - actieve informatie aan

commissie

portefeuillehouder

datum

Gemeenteraad

Maatschappelijke zaken

Willemien Treurniet

07 mei 2024

steller

Afdeling

telefoon

e-mail

Ellenoor de Fretes

Samenleving

+31118675671

Ellenoor.de.Fretes@middelburg.nl

onderwerp

Toelichting financiële prognose jeugdhulp 2025

Geachte leden van de raad, aanleiding

In de commissie Maatschappelijke Zaken van 3 april 2024 hebben wij u per memo actieve informatie geïnformeerd over de financiële prognose voor 2024 en 2025 voor de jeugdhulpkosten. Daarin is vermeld dat de prognose voor 2025 met ca. 3 miljoen naar boven moet worden bijgesteld. Met dit memo lichten wij de totstandkoming van de prognose nader toe. informatie

Sinds 2015 zijn gemeenten verantwoordelijk voor de beschikbaarheid van een kwalitatief goed jeugdhulpaanbod. In Zeeland werken de 13 gemeenten samen op het gebied van inkoop van jeugdhulp en de administratie hiervan alsmede het contractmanagement richting de regionaal ingekochte jeugdhulpaanbieders. Hiervoor hebben de 13 gemeenteraden haar bevoegdheden gedelegeerd aan de Bestuurscommissie Jeugd die bij de gemeenschappelijke regeling GGD Zeeland is ondergebracht. De inkooporganisatie jeugd Zeeland voert deze taken uit voor de gemeenten. De inkooporganisatie biedt op basis van de aanwezige data en ervaring de gemeenten een prognose aan ten behoeve van de p&c cyclus. Tot 2024 waren de jeugdhulpkosten onderdeel van de begroting van de gemeenschappelijke regeling. Binnen de gemeenschappelijke regeling werd deze begroting apart gehouden van de begroting van de diensten in het kader van de publieke gezondheid, waarvoor GGD Zeeland ook wettelijke en niet-wettelijke taken uitvoert in opdracht van de 13 gemeenten. De jeugdhulpkosten staan vanaf de begroting 2024 niet meer in de begroting van de gemeenschappelijke regeling GGD Zeeland maar bij de lokale gemeenten.

De commissie BBV heeft namelijk geoordeeld dat indien een gemeenschappelijke regeling alleen de administratieve taken uitvoert (in dit geval de inkooporganisatie), de beschikkingen door de gemeenten zelf worden afgegeven en iedere gemeente zelf verantwoordelijk is voor haar eigen kosten en cliënten, de baten en lasten van jeugdhulp verantwoord moeten worden door de (aan de gemeenschappelijke regeling deelnemende) gemeenten zelf. Deze uitspraak heeft als gevolg dat vanaf de begroting 2024 een technische wijziging is doorgevoerd om de baten en lasten jeugdhulp uit de begroting (van de gemeenschappelijke regeling) te halen. Dit geldt voor de volledige baten en lasten jeugdhulp zoals voorheen opgenomen op het programma Inkoop Jeugdhulp Zeeland in de begroting 2023 van de gemeenschappelijke regeling GGD Zeeland. Eerder waren de jeugdhulpkosten onderdeel van de begroting van de GGD en werden wijzigingen door het algemeen bestuur van de gemeenschappelijke regeling aangeboden aan colleges voor het verkrijgen van een zienswijze van gemeenteraden. Na het verkrijgen van 13 zienswijzen, werd in het algemeen bestuur een besluit genomen over de begrotingswijziging. Die werkwijze is niet meer van toepassing.

blad

2 van 7 onderwerp

Toelichting financiële prognose jeugdhulp 2025

Prognosemodel individueel geïndiceerde jeugdhulp (pxq) inkooporganisatie De afgelopen jaren heeft de inkooporganisatie haar prognosemodel doorontwikkeld en aangepast. De prognose wordt gemaakt voor het deel P’xQ’ van de Zorg in Natura kosten, onderverdeeld op productcategorieniveau (zowel op prijs als aantal declaraties). Deze prognose van de individueel geïndiceerde jeugdhulp is gebaseerd op een statistische trendanalyse op basis van de werkelijke declaraties van de afgelopen jaren (tot en met december 2023), waarin de ontwikkeling in declaraties van de afgelopen maanden zwaarder meeweegt. De inkooporganisatie splitst deze prognose uit in 14 productcategorieën die op hun beurt bestaan uit P’(prijs), Q’(aantal declaraties) en prijsindex. Naast de prognose voor de individueel geïndiceerde jeugdhulp zijn er nog andere Zorg in Natura kosten zoals voor JeugdzorgPlus, Crisisdienst en Onderwijszorgarrangementen. Deze kosten worden naar de 13 gemeenten doorberekend op basis van de verdeelsleutel die Zeeuws is afgesproken, of specifiek naar een gemeente toegerekend indien het een contract specifiek voor één of enkele gemeenten betreft. Voor Middelburg betekent dit een aandeel van 16,01% op Zeeuws niveau. Middelburg is samen met Terneuzen (15,02%) en Vlissingen (12,73%) percentueel de grootste kostendrager voor dit onderdeel van de Zorg in Natura kosten.

Kosten jeugdhulp vanaf 2020 De lasten voor jeugdhulp zijn op Zeeuws niveau gestegen van € 93,9 miljoen in 2018 naar een verwachte € 171,3 miljoen in 2025. Ook in Middelburg is de afgelopen jaren sprake van een toename in jeugdhulpkosten. In Figuur 1 is de ontwikkeling in jeugdhulpkosten in Middelburg over de afgelopen jaren weergegeven. Hiervoor zijn de cijfers uit de daadwerkelijke declaraties gebruikt en de cijfers hebben betrekking op de individueel geïndiceerde (PxQ) jeugdhulpkosten.

Jaarlijkse ontwikkeling kosten pxq €170.000.000 €150.000.000

Astitel

€130.000.000 €110.000.000

Zorg in natura pxq

€90.000.000 €70.000.000 €50.000.000 2018

2019

2020

Figuur 1: ontwikkeling pxq jeugdhulp 2018-2025

2021

2022

2023

2024

2025

blad

3 van 7 onderwerp

Toelichting financiële prognose jeugdhulp 2025

Naast de kostenontwikkeling is in het aantal unieke toewijzingen een afvlakking te zien. 1800

Ontwikkeling unieke aantallen op basis van toewijzingen

1750 1700

Astitel

1650 08. Middelburg

1600 1550 1500 1450 2018

2019

2020

2021

Figuur 2: ontwikkeling unieke aantallen o.b.v. toewijzingen Middelburg

2022

2023

Er zit een belangrijk verschil tussen het aantal toewijzingen en de daadwerkelijk gedeclareerde ofwel verzilverde toewijzingen. In Figuur 3 worden dit gevisualiseerd. De omvang van de totale ‘waarde’ (in euro’s) aan toewijzingen kent een daling wat kan duiden op gerichter indiceren van jeugdhulp en uitvoeren van meer evaluaties of eerder evalueren van toegewezen jeugdhulp.

Figuur 3: geboekte bedragen vs. toegewezen bedragen 2020-2024 Middelburg

blad

4 van 7 onderwerp

Toelichting financiële prognose jeugdhulp 2025

Meerjarenbegroting Middelburg Hieronder tonen we de in november 2023 vastgestelde meerjarenbegroting in Middelburg. Dit zijn de totale jeugdhulpkosten inclusief de uitvoeringskosten inkooporganisatie en Taskforce. Begroting jeugdhulp Middelburg

2025

2026

2027

2028

Totale jeugdhulpkosten (incl. uitvoeringskosten IJZ en Taskforce)

€ 21.598.794

€ 22.678.734

€ 23.812.670

€ 23.812.670

Prognose 2025 Haar prognose voor 2025 heeft de inkooporganisatie gebaseerd op de realisatiecijfers (de daadwerkelijk gedeclareerde kosten) van voorgaande jaren. In Figuur 4 staat voor 2023 per hoofdproductcategorie de realisatie in aantal declaraties (Q’) en de hieraan verbonden prijs (P’), weergegeven. Daarnaast staat in Figuur 5 in een soortgelijke indeling de geprognotiseerde prijs, het aantal declaraties en prijsindexatie opgenomen voor 2025. In Figuur 6 is per categorie het verschil tussen de prognose 2025 en de realisatie 2023 uitgedrukt in euro’s en percentueel voor de Q, P en prijsindex. Let op, de producten in Figuur 4 t/m 6 betreffen enkel de individueel geïndiceerde jeugdhulpkosten. In Figuur 7 staan de overige Zorg in Natura kosten. Uit Figuur 4 en 5 komt naar voren dat het aantal declaraties (Q’) naar verwachting afnemen in 2025 t.o.v. 2023. Het aantal jeugdigen en gezinnen met gespecialiseerde jeugdhulp neemt volgens deze prognose af. Daartegenover geeft Figuur 6 weer welk effect er in 2025 wordt verwacht op de prijs (P’) en de indexatie. De opgenomen kosten is de gemiddelde waarde aan declaraties. Met name voor dagbehandeling, jeugdhulpverblijf excl. behandeling, jeugdreclassering en maatwerkarrangementen wordt voorspeld dat de declaraties ruimschoots toenemen. Bovenop deze prognose komt een prijsindexatie voor 2024 en 2025.

De prognose voor 2025 ten opzichte van de daadwerkelijk gedeclareerde kosten c.q. realisatie 2023 komt hiermee uit op een kostenstijging van € 2,5 mln.

.

Realisatie 2023 Rijlabels Gemeente Middelburg ActiviteitenInHetPreventiefJustitieelKader Dagbehandeling Jeugdbescherming JeugdGgz JeugdhulpAmbulant JeugdhulpCrisis JeugdhulpVerblijfExclBehandeling JeugdhulpVerblijfInclBehandeling Jeugdreclassering Kindergeneeskunde LandelijkIngekochteZorg MaatwerkarrangementenJeugd PersoonlijkeVerzorgingJw VervoerdienstenJw Eindtotaal

Q

Prognose 2025 P' Indexatie PxQ 19.311 € 946 € - € 18.260.647 Middelburg 464 € 440 € - € 204.089 Activiteiten in het preventief justitieel kader 1.507 € 1.553 € - € 2.340.934 Dagbehandeling 1.256 € 739 € - € 928.596 Jeugdbescherming 5.768 € 680 € - € 3.924.516 Jeugd-ggz 5.746 € 845 € - € 4.856.957 Jeugdhulp ambulant 0 € - Jeugdhulp crisis 1.302 € 2.331 € - € 3.035.034 Jeugdhulp verblijf (excl. beh) 195 € 6.366 € - € 1.241.328 Jeugdhulp verblijf (incl. beh.) 225 € 549 € - € 123.443 Jeugdreclassering 1.439 € 152 € - € 219.287 Kindergeneeskunde 265 € 2.642 € - € 700.159 Landelijk ingekochte zorg 415 € 1.278 € - € 530.412 Maatwerkarrangementen Jeugdwet 14 € 272 € - € 3.803 Persoonlijke verzorging 715 € 213 € - € 152.089 Vervoerdiensten 19.311 € 946 € 0 € 18.260.647 Eindtotaal

Figuur 4: voorlopige realisatie 2023 Middelburg in hoofdproductcategorieën

Q 18191 438 1403 1251 5084 5809 0 1196 80 228 1345 313 354 0 689 18191

P' Indexatie(P' + Indexatie) * Q € 979 € 164 € 20.788.232 € 480 € 57 € 234.941 € 1.951 € 231 € 3.062.165 € 799 € 356 € 1.445.548 € 670 € 79 € 3.808.272 € 810 € 96 € 5.261.640 €0 € 2.897 € 342 € 3.875.079 € 6.522 € 771 € 580.532 € 707 € 337 € 238.227 € 155 € 18 € 233.453 € 2.422 € 286 € 846.679 € 2.527 € 299 € 1.001.440 €0 € 260 € 31 € 200.255 € 979 € 164 € 20.788.232

Figuur 5: prognose 2025 Middelburg in hoofdproductcategorieën

blad

5 van 7 onderwerp

Toelichting financiële prognose jeugdhulp 2025

Verschil tov realisatie '23 Middelburg € 2.527.585 Activiteiten in het preventief justitieel kader € 30.851 Dagbehandeling € 721.231 Jeugdbescherming € 516.952 Jeugd-ggz -€ 116.244 Jeugdhulp ambulant € 404.683 Jeugdhulp crisis €0 Jeugdhulp verblijf (excl. beh) € 840.045 Jeugdhulp verblijf (incl. beh.) -€ 660.797 Jeugdreclassering € 114.784 Kindergeneeskunde € 14.167 Landelijk ingekochte zorg € 146.520 Maatwerkarrangementen Jeugdwet € 471.029 Persoonlijke verzorging -€ 3.803 Vervoerdiensten € 48.167 Eindtotaal € 2.527.585

% aantallen -5,8% -5,6% -6,9% -0,4% -11,9% 1,1% -8,1% -59,2% 1,4% -6,5% 18,0% -14,6% -100,0% -3,6% -5,8%

%P % indexatie 3,5% 11,82% 9,0% 11,82% 25,6% 11,82% 8,1% 11,82% -1,5% 11,82% -4,2% 11,82% 24,3% 2,5% 28,9% 1,9% -8,3% 97,7% -100,0% 22,2% 3,5%

11,82% 11,82% 11,82% 11,82% 11,82% 11,82% 11,82% 11,82%

Figuur 6: verschil prognose 2025 t.o.v. realisatie 2023 Middelburg in € en %

Hieronder zijn in Figuur 7 de overige Zorg in Natura kosten weergegeven. De tabelregel Zorg in Natura betreft in deze tabel de individueel geïndiceerde jeugdhulp. Een groot deel van de stijging komt dus door de prijsindexatie (voor 2024 én 2025). Het geheel vormen de totale (verwachte) Zorg in Natura kosten met een totale waarde van in Middelburg in 2025 van € 23.50 miljoen. Dit is exclusief de uitvoeringskosten inkooporganisatie en taskforce jeugd waarmee de totale kosten voor 2025 in Middelburg uitkomen op € 23.85 miljoen. Deze prognose van de inkooporganisatie komt hiermee ca. € 2,2 mln hoger uit dan de in de Meerjarenbegroting 2024-2027 opgenomen jeugdhulpkosten voor 2025. Figuur 7: specificatie totale ZIN Middelburg 2025 Speci f i ca ti e j eug dhul p 2025 - l a s ten Onderwerp

Beg roti ng 2025

Zorg-in-natura

20.788.232

Crisishulp Jeugd

585.005

Jeugdzorg Plus

761.397

Persoonlijke verzorging

67.153

Onderwijs- zorgarrange-menten

190.014

Pleegzorg deeltijd

34.121

Pleegouder-support

10.585

Perceel 5 en 7

117.744

Praktijkonder-steuning huisartsen

25.846

Kind in scheiding Zeeland

73.644

RET

24.495

aanvullende afspraken met JB West

84.004

Kleinschalige opvang Juvent

504.027

Reiskosten

Totaal

240.150

23.506.416

Een opvallend punt uit de prognose zijn de kosten voor JeugdzorgPlus. Het opgenomen bedrag is op basis van de lumpsum bedragen uit de contracten en de verdeelsleutel. De casuïstiek in JeugdzorgPlus betreft jeugdigen en gezinnen waar doorgaans al veel hulpverlening is ingezet of casuïstiek waarin opeens een (dreigende) escalatie is bij jongere en diens gezin, en er snel ingegrepen moet worden, zonder dat er al een heel hulpverleningsverleden is. Vanwege de complexiteit en/of oplopende veiligheidsrisico’s kan een jeugdige (tijdelijk) in een gesloten jeugdzorg instelling worden geplaatst. Dit is een grote ingreep voor een gezin en heeft veel impact op een jeugdigen. Daarnaast is de inzet van deze jeugdhulp ook kostbaar. Het

blad

6 van 7 onderwerp

Toelichting financiële prognose jeugdhulp 2025

gaat doorgaans om een klein aantal gevallen maar met hoge kosten. De prognose van de waarde aan declaraties in deze categorie is hierdoor lastig te voorspellen. In 2022 en 2023 was de realisatie binnen deze categorie aanzienlijk hoger dan de hier opgenomen kosten in 2025. Om zowel inhoudelijke als financiële redenen is de afbouw van deze voorzieningen ook een belangrijk onderdeel van de Hervormingsagenda jeugd. De effecten van de Hervormingsagenda Jeugd zijn nog niet meegenomen in deze prognose. Bijgestelde prognose: meerekenen cao ontwikkeling De inkooporganisatie heeft bij haar prognose voor de Zorg in Natura kosten gebruik gemaakt van de OVAindex: de Overheidsbijdrage in de Arbeidskostenontwikkeling. De OVA wordt mede bepaald op basis van cijfers die het Centraal Planbureau publiceert en die het ministerie van VWS vaststelt. Ze worden op de website van de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) gepubliceerd. Voordat de indexatie definitief wordt gemaakt, publiceert de NZa een voorlopig OVA-indexcijfer. Op enig moment in het lopende (begrotings)jaar worden de cijfers definitief gemaakt. Naar verwachting gebeurt dit voor 2024 in juni of juli. De tariefsverhoging voor jeugdhulpaanbieders voor 2024 is bepaald op basis van de voorlopige OVA van 4,94% met een correctie van 1,62%. Samen is dat 6,56%.

De correctie van 1,62% is het verschil tussen de definitieve OVA-index van 2023 a 6,36% en de voorlopige OVA-index 2023 a 4,74% die op www.nza.nl stond toen de tariefsverhoging voor 2023 werd bepaald. Een correctie wordt dus altijd pas een jaar later verrekend. Voor 2025 was ten tijde (eind maart 2024) van het doornemen van de prognose nog geen definitieve OVAindex 2024 gepubliceerd en daarom is in de prognose door de inkooporganisatie gerekend met de voorlopige de OVA-index van 2024 a 4,94%. Inmiddels heeft de NZa een definitieve OVA-index voor 2024 gepubliceerd a 6,00%. Wanneer op de laatste ontwikkelingen in de cao voor Jeugdzorg wordt ingegaan, blijkt dat er diverse loonstijgingen worden doorgevoerd op twee momenten in 2024 (per 1-1 en per 1-7) en tevens in 2025. Per 01-01-2024 gaat het om een loonstijging van 8,0% en met ingang van 01-07-2024 om een loonstijging van 1,25%. In 2025 wordt per 01-03-2025 een loonstijging verwacht tussen 3,0 – 5,25 % afhankelijk van de hoogte van de consumentenprijsindex van september 2024. De definitieve OVA-index 2024 van de NZa ligt met 6,00% een stuk onder de genoemde cao stijgingen in 2024. De door de inkooporganisatie bij haar prognose toegepaste OVA-index in 2024 is 4,94%.

Het verschil met de cao stijging in 2024 is derhalve 4,31% wat met een prognose van totale Zorg in Natura kosten in 2025 a € 23,5 mln een extra last oplevert van in ieder geval € 1 mln. Hiermee is de eerste prognose van de inkooporganisatie van € 2.2 miljoen door het college bijgesteld naar een totale prognose van € 3.2 miljoen voor 2025. De jeugdhulpaanbieders zullen namelijk gehouden zijn aan de stijgingen in de cao Jeugdzorg. Het is de verwachting dat ook andere gemeenten bij haar prognose rekening houden met de cao stijgingen. Het college komt zoals eerder aangekondigd bij de Kadernota met een voorstel voor het verwerken deze prognose. Volledigheidshalve moet bij deze prognose opgemerkt worden dat het om een prognose 2025 gaat die in de loop van 2024 nog bijgesteld kan worden. Verder komt de Hervormingsagenda Jeugd waarmee de Rijksoverheid de jeugdhulpkosten en de uitkering aan gemeenten hiervoor wilt beperken. Dit is nog niet in de huidige prognose verwerkt. Tevens wordt momenteel door de inkooporganisatie voor nieuwe (regionale) jeugdhulpcontracten een aanbesteding voorbereid. De contracten moeten op 1 januari 2026 in werking treden. Het financieel effect van de nieuwe contracten is nog ook nog onduidelijk. Hier gaat het om een nog te verwerken effect vanaf 2026.

blad

7 van 7 onderwerp

Toelichting financiële prognose jeugdhulp 2025

Totaaloverzicht voor de structurele bijstelling Kosten jeugdzorg 2025 in begroting d.d. november 2023 Verwachte extra kosten vanuit prognose IJZ Totaal te begroten kosten 2025

€ 21.598.794 € 2.257.713 € 23.856.507

Reservering t.b.v. stijging cao jeugdzorg Aanmelding bijstelling Kadernota

€ 1.013.126 (4,31% * € 23.506.416) € 3.200.000 (afgerond van € 3.270.840)

Het college hoopt met dit memo tegemoet te komen aan uw wens om de prognose voor 2025 nader toe te lichten. Zoals eerder vermeld zal bij de behandeling van Kadernota in juli 2024 een integraal voorstel gedaan worden. Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Middelburg, de secretaris de burgemeester

mr. A. van den Brink

M.A. Fränzel MSc