MZ 2024.04.02 Memo actieve informatie Extra investering preventie schuldenproblematiek
Tekst van het document
memo - actieve informatie aan
commissie
portefeuillehouder
datum
Gemeenteraad
Maatschappelijke zaken
Jeroen Louws
18 maart 2025
steller
afdeling
telefoon
Cora Israel
Samenleving
+31118675112
c.israel@middelburg.nl
onderwerp
Extra investering preventie schuldenproblematiek
Geachte leden van de raad, aanleiding
Financiële problemen of problematische schuldsituaties grijpen diep in op het persoonlijk leven van inwoners. Het hebben van geldzorgen en schulden leidt tot stress en kan negatief uitwerken op diverse leefgebieden, bijvoorbeeld op het gebied van gezondheid, participatie, gezinsrelaties, mentale vermogens, eenzaamheid en arbeidsproductiviteit. “Voorkomen is beter dan genezen” is dan ook het uitgangspunt bij preventie. In december 2023 heeft u het beleidskader Bestaanszekerheid, Meedoen naar vermogen en Inburgering vastgesteld. Hierin besteedt u aandacht aan het voorkómen van schuldenproblematiek. U nam hiervoor als beleidsdoel op: het versterken van de financiële bestaanszekerheid van inwoners. Het beleidsdoel is in het beleidskader uitgewerkt in een aantal stuurdoelen. Eén van die stuurdoelen betreft de preventie van armoede- en schuldenproblematiek. Hieronder valt het zorgen voor een laagdrempelige informatie- en adviesfunctie. Wij hebben besloten extra te investeren in deze laagdrempelige informatie- en adviesfunctie. informatie
Cijfers gemeente Middelburg. Het CBS geeft aan dat in januari 2024 1.730 Middelburgse huishoudens te maken hadden met geregistreerde problematische schulden. Dat is 7,2% van het totaal aantal huishoudens. Orionis Walcheren ontving in 2024 ruim 2.000 signalen over betalingsachterstanden vanuit de zorgverzekeraars, energie-, waterleveranciers en Woongoed. Daarnaast is het aantal mensen dat zich bij Orionis meldt voor hulp, ook inwoners (nog) zonder problematische schulden, de laatste 3 jaar gestegen met 50%. Huidige activiteiten met betrekking tot de laagdrempelige informatie- en adviesfunctie. Onze informatie- en adviesfunctie vervullen we nu al. Onder andere door hiervoor subsidie te geven aan het sociaal team Middelburg, via de sociale kaart op het burgerplatform Middelburg Ontmoet en door het bieden van cliëntondersteuning door Meedenkers. Daarnaast zijn we gestart met Kwikstart (gericht op jongeren), sluiten we in april aan bij Geldfit en kochten we een leskist voor de basisscholen. We willen de informatie- en adviesfunctie de komende jaren in samenwerking met de uitvoerende organisaties verder versterken. Daarbij houden we er rekening mee dat verschillende doelgroepen om verschillende vormen van informatie en advies vragen.
blad
2 van 3 onderwerp
Extra investering preventie schuldenproblematiek
Versterken informatie- en adviesfunctie schulden en armoede. Samen met Middelburg, Vlissingen en Orionis hebben we de keten voor schuldhulpverlening in kaart gebracht. Deze bestaat uit de functies preventie, vroegsignalering, hulpverlening en nazorg/voorkomen recidive. Voor elke functie hebben we het bestaand aanbod bekeken en met elkaar besproken welke activiteiten het bestaande aanbod kunnen versterken. Vroegsignalering, hulpverlening en nazorg hebben we gemandateerd aan Orionis. Voorstellen hiervoor volgen via de begroting Orionis. Preventie is een taak van onze gemeente. Om het bestaande aanbod te versterken, zijn we uitgekomen op twee aanvullende activiteiten: de VoorzieningenWijzer en Moneystart. De VoorzieningenWijzer. Inwoners met geldzorgen kunnen terugvallen op een sociaal vangnet, bijvoorbeeld door het aanvragen van een toeslag, fonds of een inkomensondersteunende regeling. Maar niet alle inwoners weten waar zij terecht kunnen voor dit vangnet of hoe ze hier gebruik van kunnen maken. Daarnaast maakt versnippering van het ondersteuningsaanbod bij geldzorgen het voor veel inwoners een onoverzichtelijk geheel. Er is niet één overzicht van alle beschikbare lokale regelingen en landelijke toeslagen. Regelingen dienen vaak ook nog bij verschillende loketten aangevraagd te worden.
De VoorzieningenWijzer maakt het voor inwoners inzichtelijk voor welke inkomensondersteunende voorzieningen zij zowel lokaal als landelijk mogelijk in aanmerking komen. De checks van De VoorzieningenWijzer brengen alle informatie over gemeentelijke regelingen, landelijke toeslagen, inkomstenbelasting, zorgverzekering en energiecontract bij elkaar. Ook regelingen voor huurders vanuit hun woningcorporatie zijn opgenomen in een check. Inwoners kunnen per thema kijken waar ze nog voor in aanmerking kunnen komen. Wanneer een inwoner er zelf niet uitkomt, kan hulp geboden worden (zowel door De VoorzieningenWijzer als door een lokale organisatie, bijvoorbeeld Vizita of Humanitas). Moneystart. De scholen voor VSO/PRO en de Zeeuwse Stichting Maatwerk willen lessen “hoe word je rijk” mogelijk maken voor hun leerlingen. ‘Hoe word je rijk?’ is een lesprogramma dat zich richt zich op leerlingen van 15 tot 18 jaar op het praktijkonderwijs, speciaal onderwijs, vmbo en mbo. Het doel van het programma is om de leerlingen tools mee te geven om niet in de schulden te komen na hun 18e verjaardag. Het lespakket richt zich op de thema's verleidingen van social media, budgetteren, de veranderingen vanaf 18 jaar, mobiele telefonie (contracten), boetes, fraude, zorgverzekering, studiefinanciering en incassotraject.
De lessen worden gegeven door (regionale) professionals, die dagelijks werken met jongeren die schulden hebben. Denk aan schuldhulpverleners, budgetcoaches, politie (in uniform) en maatschappelijk werkers. Bij de les over het incassotraject staan ervaringsdeskundige leerlingen (peer educators) voor de klas. Waarom kiezen we voor VoorzieningenWijzer en Moneystart? De VoorzieningenWijzer en Moneystart maken onderdeel uit van het landelijke programma verbinden schuldendomein en zijn bewezen effectief. Daarnaast zijn beide te combineren met andere interventies. Zo is de VoorzieningWijzer te integreren in Geldfit en kan deze gecombineerd worden met nazorg-interventies als mensen een schuldhulptraject hebben doorlopen. De VoorzieningenWijzer kan zowel door inwoners als door organisaties gebruikt worden. Dit heeft als voordeel dat de VoorzieningenWijzer ook geschikt is voor mensen die niet digitaal vaardig zijn.
blad
3 van 3 onderwerp
Extra investering preventie schuldenproblematiek
Moneystart is speciaal ontwikkeld voor jongeren in het vso/pro onderwijs en speelt in op een belangrijke gebeurtenis in het leven van jongeren: 18 jaar worden. Bekend is dat er op deze leeftijd veel verandert, waardoor de kans op financiële problemen stijgt. Financiën. De kosten voor De VoorzieningenWijzer bedragen € 10.750 per jaar. De kosten voor Moneystart bedragen € 13.944 ex BTW (voorlopig éénmalig, na evaluatie volgt een nieuw besluit). Beide kunnen gedekt worden uit de post minimabeleid.
Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Middelburg, de secretaris, de burgemeester,
Aart van den Brink
Yvonne van Mastrigt