MZ 2023.05.17 Memo actieve informatie Besluit tot vaststelling onderwijsachterstanden beleidsplan 2023-2026
Tekst van het document
memo - actieve informatie aan
commissie
portefeuillehouder
datum
Gemeenteraad
Maatschappelijke zaken
Willemien Treurniet
28 maart 2023
steller
afdeling
telefoon
Ton Kivits
Samenleving
+6 53312545
T.Kivits@middelburg.nl
onderwerp
Besluit tot vaststelling onderwijsachterstanden beleidsplan 2023-2026
Geachte leden van de raad, aanleiding
Op 1 augustus 2023 start een nieuwe beleidsperiode van 4 jaren voor het onderwijsachterstandenbeleid. Hoofddoel van het onderwijsachterstandenbeleid is, net als in de voorgaande jaren, de taalachterstand bij kinderen weg te werken en te voorkomen. Ons college krijgt een directe opdracht vanuit de Wet op het Primair Onderwijs om ten minste de volgende onderwerpen te regelen: Zorg voor voldoende aanbod en spreiding van voorzieningen voor voorschoolse educatie. Regel de toeleiding van zoveel mogelijk peuters met een geconstateerde taalachterstand naar een voorschoolse voorziening. Maak gezamenlijke afspraken met de schoolbesturen over het tegengaan van taalachterstanden o.a. door het maken van resultaatafspraken. Aan deze opdracht zijn geoormerkte rijksmiddelen verbonden. Deze en de gemeentelijke middelen die jaarlijks voor voorschoolse educatie beschikbaar zijn, worden voor twee zaken ingezet: 1. Subsidiering van een aanbod aan voorschoolse voorzieningen, bedoeld voor kinderen in de leeftijd van 2-4 jaar. 2. Investeringen met impact op de ontwikkeling van kinderen van 2-12 jaar. Tezamen met het onderwijs en de kinderopvang is het vorige beleidsplan geëvalueerd en is een nieuw plan opgesteld met acties die de komende beleidsperiode ingezet worden. Daarin is tevens vastgelegd op welke wijze de beschikbare middelen ingezet worden. informatie
Oude vs nieuwe plan Uit de evaluatie van het voorgaande beleidsplan blijkt grote tevredenheid over de Middelburgse aanpak van de taalachterstanden in. Met name het vertrouwen in de mensen op de werkvloer, de geboden flexibiliteit in de aanpak en het aanbod (helemaal in de coronaperiode) en zekerheid van subsidiemiddelen worden als heel positief bestempeld. De vraag van de onderwijsbesturen en de kinderopvang was dan ook vooral voort te borduren op de positieve punten uit het plan. In het nieuwe plan is hier uiteraard rekening mee gehouden, maar er is ook een aantal zaken toegevoegd en aangescherpt. Voorbeelden hiervan: De vakantieschool voor kinderen met taalachterstanden is in het nieuwe plan structureel meegenomen in de begroting. Daarmee wordt een zgn. "vakantiedip" in de taalontwikkeling voorkomen.
blad
2 van 4 onderwerp
Besluit tot vaststelling onderwijsachterstanden beleidsplan 2023-2026
Het aantal peuters met een geïndiceerde taalachterstand wordt de komende jaren gevolgd in de peutermonitor, zodat beter in beeld is of zij daadwerkelijk een extra taalprogramma op de voorscholen volgen. De bevordering van de ouderbetrokkenheid is in dit beleidsplan als doelstelling benoemd. Dit gebeurt op de verschillende locaties met veel taalachterstanden, aangevuld met een nieuwe interventie "De Voorleesexpress" die de komende jaren uitgevoerd wordt door de bibliotheek. Verder worden de ouders van nieuwkomers op het Taal Expertise Centrum (TEC) wegwijs gemaakt in het Nederlandse onderwijs en de wederzijdse verwachtingen tussen ouders en school. De expertise van het TEC zal de komende 4 jaren structureel ingezet worden voor de Middelburgse basisscholen. Er zal de komende jaren strakker gestuurd worden op de resultaten van de activiteiten en interventies. Dat begint met hoge kwaliteitseisen aan het aanbod (bewezen effectief, professionele uitvoering e.d.) en eindigt met data onderbouwde verantwoording. In het nieuwe plan is een stedelijke resultaatafspraak gemaakt als leidraad. In het voorgaande plan werd gewerkt met locatieplannen en wijkplannen. De locatieplannen worden opgesteld op de locaties met de meeste taalachterstanden. Voor de overige locaties waren middelen voor wijkplannen beschikbaar.
In het nieuwe plan is de verdeelsystematiekaangepast ten opzichte van de vorige periode aangepast. Bij het bepalen van de zwaarte van de problematiek wordt naar het objectieve criterium van de onderwijsachterstandsscores gekeken. Het werken met wijkplannen wordt beëindigd vanwege een te beperkt rendement. Belangrijk punt in het beleidsplan is ook de vierjaarlijkse begroting en de vierjaarlijkse subsidie die daar aan gekoppeld wordt. Gezien de dreigende personeelstekorten in het onderwijs, maar vooral in de kinderopvang (!) is het essentieel om zekerheid te bieden. Daarmee kan personeel behouden worden dat alle extra activiteiten gaat uitvoeren. Zonder die zekerheid zullen zij elders gaan solliciteren, zo is de verwachting. Inhoud nieuwe plan Zoals eerder benoemd is het hoofddoel van het beleidsplan het bestrijden en/of beperken van de taalachterstanden van de Middelburgse peuters en basisschoolleerlingen. Het leeuwendeel van het beschikbare budget gaat naar een goed voorschools aanbod voor peuters met een (potentiele) taalachterstand. Dat is al geregeld in een subsidieregeling. In het beleidsplan wordt gekeken hoe het overige budget wordt ingezet voor activiteiten en interventies die taalachterstanden van kinderen in de leeftijd van 212 jaar terugdringen. Deze acties zijn steeds gericht op: Het verbeteren of intensiveren van het bestaande aanbod, bijvoorbeeld door scholing.
Het verhogen van de kwantiteit van het aanbod (meer uren), bijvoorbeeld door een zomerschool. Het verstevigen van de structuur om de kinderen (2-12 jaar) heen, bijvoorbeeld door de ouderbetrokkenheid te vergroten of door de samenwerking tussen professionals te verbeteren. In het beleidsplan wordt aan de partijen in het werkveld, die dagelijks met kinderen en hun ouders werken, gevraagd aan een aantal specifieke doelen te werken, nl: 1. Alle peuters met een geïndiceerde taalachterstand maken gebruik van een voorschools educatief aanbod. Dat vraagt om een goede samenwerking tussen consultatiebureau en kinderopvang en heldere communicatie richting ouders, zodat alle kinderen met een taalachterstand op een voorschoolse plek terecht komen. Dit wordt gevolgd met de eerder genoemde peutermonitor.
blad
3 van 4 onderwerp
Besluit tot vaststelling onderwijsachterstanden beleidsplan 2023-2026
2.
3.
4.
5.
Op de opvang- en schoollocaties met hoge concentraties taalachterstanden worden extra activiteiten en interventies uitgevoerd om deze achterstanden te bestrijden. De opvang- en onderwijslocaties maken een zgn. locatieplan, waarin zij kijken naar de specifieke behoeften van kinderen en ouders. Op grond van die behoeften ondernemen zij concrete acties. De betrokkenheid van de ouder wordt bevorderd, omdat dit een van groot belang is in het leerproces van kinderen. In de locatieplannen wordt ook uitgewerkt op welke wijze onderwijs en opvang de ouders bij de ontwikkeling van hun kinderen betrokken worden en op welke wijze ouders ondersteund kunnen worden bij de ontwikkeling thuis. Heel specifieke programma’s die op stedelijk niveau uitgevoerd worden zijn de Voorleesexpress en de ouderbetrokkenheid van het Taal Expertise Centrum (TEC). Kinderen volgen een doorgaande ontwikkelingslijn, waarin in de hele keten afstemming over de behoefte van de kinderen is en sprake van een goede overdracht. De samenwerking tussen opvang en onderwijs is essentieel in de doorgaande lijn en in de overdracht van kinderen naar de basisschool. In de afgelopen beleidsperiode is daar een stevig fundament voor gelegd en dat zal verder uitgebouwd worden. De gezamenlijke zorgstructuur van de kinderopvang en het onderwijs sluit aan op de gemeentelijke zorgstructuur. Dit is een belangrijk doel.
De opvang en onderwijs zijn de vindplaatsen met veel eigen expertise. Het is noodzakelijk dat de samenwerking tussen de interne zorgstructuur van beide organisaties als vanzelfsprekend aansluit op de gemeentelijke zorgstructuur.
Het beleidsplan waar het bovenstaande uitgebreider aan de orde komt is als bijlage toegevoegd.
Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Middelburg, de secretaris
de burgemeester
mr. A. van den Brink
mr. H.M. Bergmann
blad
4 van 4 onderwerp
Besluit tot vaststelling onderwijsachterstanden beleidsplan 2023-2026