MZ 2023.03.29 Memo actieve informatie Monitoring- en evaluatieontwerp Middelburgs Model

memo - actieve informatie aan

commissie

portefeuillehouder

datum

Gemeenteraad

Maatschappelijke zaken

Willemien Treurniet

14 maart 2023

steller

afdeling

telefoon

e-mail

Patricia Savenije

Samenleving

06 296 35 132

P.Savenije@middelburg.nl

onderwerp

Monitoring- en evaluatieontwerp Middelburgs Model

Geachte leden van de raad, Aanleiding

Bij de besluitvorming van het beleidskader Middelburgs Model heeft het college de raad uitgenodigd om in samenwerking met een raadswerkgroep "een set aan effectindicatoren voor de drie sporen van het Middelburgs Model op te stellen". In het memo actieve informatie over het Implementatieplan Middelburgs Model heeft het college aangegeven hier invulling aan te geven door een dialoogsessie te organiseren voor raadsleden en externe partners en vervolgens het monitoring- en evaluatieontwerp ter informatie naar de raad te sturen. De dialoogsessie heeft plaatsgevonden en de daar verzamelde input is, samen met aanvullende informatie uit sessies met uitvoeringsorganisaties, verwerkt in het bijgaande Monitoring- en Evaluatieontwerp (M&Eontwerp) Middelburgs Model. Na overleg met het college zijn ook TIM en Zorggebruik Wmo en Jeugd opgenomen, zodat het M&E-ontwerp nu de volgende onderdelen beslaat:     

Sociaal team Onafhankelijke cliëntondersteuning Ondersteuningsstructuur onderwijs Toegang in Middelburg Zorggebruik Wmo en Jeugd*

Middels dit memo informeren wij u over de indicatoren die zijn opgesteld voor het Middelburgs Model, over het proces van de totstandkoming van het Monitoring- en Evaluatieontwerp Middelburgs Model en over de rapportages die we op basis hiervan in de toekomst aan de raad zullen sturen. Het M&E-ontwerp is opgesteld door onderzoeksbureau Significant Public en als bijlage bij dit memo bijgevoegd. *Onder Zorggebruik Wmo en Jeugd wordt verstaan het aantal gebruikers en de kosten van de geïndiceerde zorg.

Informatie

Proces Voor het bepalen van de indicatoren opgenomen in het M&E-ontwerp is aansluiting gezocht bij de belangrijkste stuurdoelen uit het Middelburgs Model en vervolgens bepaald van welke activiteiten hierop de

blad

2 van 4 onderwerp

Monitoring- en evaluatieontwerp Middelburgs Model

meeste impact wordt verwacht. We kozen voor het sociaal team, onafhankelijke cliëntondersteuning en ondersteuningsstructuur in het onderwijs. De verwachting is dat deze activiteiten veel impact zullen hebben op belangrijke stuurdoelen als "vindbare en toegankelijke dienstverlening", "laagdrempelige informatie en advies" en "waardegedreven werken". Over deze activiteiten gingen raadsleden, maatschappelijke partners, de Adviesraad Sociaal Domein en ambtenaren in de dialoogsessie van 27 september 2022 met elkaar in gesprek. Tijdens de avond werden wensen en verwachtingen ten aanzien van de informatievoorziening rondom het Middelburgs Model uitgesproken en werd de aanzet gegeven voor een indicatorenset voor de genoemde activiteiten. Verschillende raadsleden gaven mee dat zij het passend zouden vinden als ook de Toegang in Middelburg (TIM) meegenomen zou worden in het M&E- ontwerp Middelburgs Model. In december 2022 en januari 2023 werden de uitkomsten van de dialoogsessie verder uitgewerkt in drie verdiepingssessies met de uitvoeringsorganisaties (o.a. Maatschappelijk Werk Walcheren en Welzijn Middelburg) en de Adviesraad Sociaal Domein. In deze sessies werden de concept indicatoren verder aangescherpt en getoetst op uitvoerbaarheid.

Zo werd bijvoorbeeld bekeken of indicatoren gemeten konden worden door gebruikmaking van bestaande registratiesystemen of dat hiervoor bijvoorbeeld extra onderzoek noodzakelijk zou zijn. Begin dit jaar besprak het college de vraag van raadsleden om TIM mee te nemen in het M&E-ontwerp Middelburgs Model. Dit ook in relatie tot het aflopen van het Actieplan Sociaal Domein en de kwartaalrapportages die het college hierover tot nu toe aan de raad stuurde. Dit heeft erin geresulteerd dat ook Toegang in Middelburg (TIM) en Zorggebruik Wmo en Jeugd zijn meegenomen in het M&E-ontwerp Middelburgs Model. Daarmee wordt relevante informatie die tot nu toe werd gerapporteerd aan de raad via kwartaalrapportages Actieplan Sociaal Domein, geborgd.

Indicatoren Het Middelburgs Model heeft als hoogste doel Passende zorg en ondersteuning. Nu en in de toekomst. Om dit doel te bereiken wordt er gewerkt aan een drietal beleidsdoelstellingen (normaliseren, preventie en kwaliteit), die zijn geoperationaliseerd in een set stuurdoelen. De indicatoren die in de afgelopen periode zijn ontwikkeld, zijn op hun beurt weer een nadere uitwerking van de stuurdoelen. Op die manier ontstaat een sturingsmodel waarin indicatoren iets zeggen over de vraag of ondernomen activiteiten bijdragen aan de ambitie/ het hoogste doel. Hieronder geven we per stuurdoel een korte toelichting op de bijbehorende indicatorenset. Op p. 7 van het ontwerp vindt u een overzicht van de indicatoren. Verminderen van het beroep op specialistische en individuele ondersteuning (beleidsdoel normaliseren). De indicatorenset behorend bij dit stuurdoel is er op gericht om inzicht te krijgen in de vraag hoe goed het ons lukt om met onze lichtere voorzieningen zoals het sociaal team en lichtere ondersteuning in het onderwijs of lichtere vormen van geïndiceerde zorg een antwoord te bieden op de ondersteuningsvraag van inwoners. Daarvoor kijken we bijvoorbeeld naar het aantal inwoners dat geïndiceerde zorg gebruikt, maar ook naar succesvolle overdrachten vanuit de toegang naar het sociaal team.

blad

3 van 4 onderwerp

Monitoring- en evaluatieontwerp Middelburgs Model

Vindbare en toegankelijke dienstverlening (beleidsdoel preventie) We willen weten hoe goed onze inwoners onze belangrijkste 'voordeuren' voor ondersteuning en zorg weten te vinden. Daarvoor kijken we onder andere naar de aantallen inwoners die zich melden bij bijvoorbeeld het sociaal team en TIM, de bekendheid met onafhankelijke cliëntondersteuning, maar ook naar de tevredenheid van onze inwoners over de vindbaarheid en toegankelijkheid er van. Laagdrempelige informatie en advies (beleidsdoel preventie) De onafhankelijke cliëntondersteuning die we als gemeente bieden is een belangrijke voorziening om onze inwoners op en laagdrempelige manier van informatie en advies te voorzien. De indicatoren bij dit stuurdoel richten zich daarom op de bekendheid met en tevredenheid over de onafhankelijke cliëntondersteuning, maar ook op de vraag hoe goed het lukt om kwetsbare inwoners te bereiken. Vroegsignalering (beleidsdoel preventie) Voor het stuurdoel vroegsignalering hebben we op dit moment 1 indicator opgenomen. Deze indicator kijkt naar de aard en het aantal verwijzingen vanuit het sociaal team naar voorliggende voorzieningen. Daarmee willen we onderzoeken in hoeverre vragen van inwoners met lichte vormen van hulp en ondersteuning kunnen worden opgelost.

Omdat vroegsignalering een belangrijk stuurdoel is om preventief te kunnen werken, is dit een stuurdoel waar mogelijk na verloop van tijd nog aanvullende indicatoren op geformuleerd worden. Dan kan bijvoorbeeld gedacht worden aan de vroegsignalering van schulden. Optimaliseren samenwerking (beleidsdoel kwaliteit) Om de kwaliteit van dienstverlening tussen de verschillende uitvoeringsonderdelen te verbeteren, zetten we in op een versterking van de onderlinge samenwerking. We meten hoe de tevredenheid is over die samenwerking. Stimuleren waardegedreven werken (beleidsdoel kwaliteit) Waardegedreven werken zegt iets over de mate waarin ondersteuning, dienstverlening of zorg iets toevoegt vanuit het perspectief van de inwoner. Indicatoren die bij dit stuurdoel geformuleerd zijn, richten zich dus op de tevredenheid van de inwoner hier over, bijvoorbeeld de tevredenheid van de inwoner over de dienstverlening van TIM. Stimuleren integraal werken (beleidsdoel kwaliteit) Integraal werken betekent dat onze inwoners ervaren dat hulp en ondersteuning in samenhang met elkaar worden geboden (de 1 gezin, 1 plan gedachte). Dat kan gaan over een sluitende klantroute tussen sociaal team en TIM, maar bijvoorbeeld ook over de mate waarin het lukt om samengestelde arrangementen van geïndiceerde en niet geïndiceerde hulp tot stand te brengen.

De mate waarin de inwoner ervaart passende hulp te krijgen is daarom een belangrijke indicator voor integraal werken. Effectieve dienstverlening (beleidsdoel kwaliteit) Onder dit stuurdoel hangen indicatoren die iets zeggen over doorlooptijden en wachttijden bij sociaal team, TIM en bij zorgaanbieders. Door deze gegevens te monitoren weten we waar we in onze dienstverlening of die van onze gesubsidieerde of gecontracteerde partijen moeten bijsturen om er voor te zorgen dat inwoners binnen een redelijke termijn geholpen worden.

blad

4 van 4 onderwerp

Monitoring- en evaluatieontwerp Middelburgs Model

Rapportages Het door ons vastgestelde ontwerp en de daarin opgenomen set van 30 indicatoren, biedt het college een stevige en goed doordachte basis om in de komende jaren de ontwikkelingen binnen het sociaal domein van Middelburg te kunnen sturen en volgen. We menen hiermee een instrument te hebben waarmee we mede richting kunnen geven aan de Middelburgse transformatieopgave sociaal domein; meer aandacht voor preventie, vroegsignalering, lichte vormen van ondersteuning en kwaliteit van dienstverlening en hulp. Op basis van het M&E-ontwerp zullen we ook onze rapportage over het sociaal domein aan de gemeenteraad inrichten. Deze Rapportage Middelburgs Model vervangt de bestaande kwartaalrapportages over het Actieplan Sociaal Domein/ TIM en de stand van zaken rapportages over het Middelburgs Model. Door het verdwijnen van de taakstelling op het sociaal domein, is de noodzaak voor de relatief hoge frequentie van de kwartaalrapportages verdwenen. De financiële sturing op het sociaal domein kan immers weer meelopen in de reguliere planning- en control cyclus. Het college zal de Rapportage Middelburgs Model daarom elk half jaar aanbieden aan de raad. We kiezen voor eind september en eind maart, zodat we een compleet beeld kunnen geven van de eerste c.q. tweede helft van het jaar.

Deze opleverdata bieden tevens de mogelijkheid om eventuele maatregelen of veranderingen naar aanleiding van de rapportages in de kadernota of begroting op te nemen. Met deze wijze van rapporteren starten we met ingang van september 2023. In de tussentijd bieden we u eind mei nog een rapportage over TIM en Zorggebruik en eind juni nog een stand van zaken memo Middelburgs Model. Gegevens zonder duiding zijn betekenisloos. Goede monitoring en evaluatie bestaat altijd uit een de combinatie 'tellen' en 'vertellen'. Onze rapportages aan uw raad zullen dan ook altijd deze twee elementen in zich hebben. Het inrichten van de monitoring- en evaluatie zal tijd vragen. Voor een deel van de indicatoren is (vernieuwing van) de inrichting van registratiesystemen en (periodieke) onderzoeken nodig. Dat betekent dat bij aanvang van de nieuwe rapportages naar verwachting nog niet alle gewenste informatie opgeleverd kan worden. Gaandeweg de tijd zullen de rapportages steeds completer worden. Op termijn verwachten we tevens een deel van de indicatoren te kunnen onderbrengen in een dashboard sociaal domein Middelburg, waardoor we in de toekomst voor een deel van de indicatoren doorlopend kunnen beschikken over actuele data. Ook het bouwen en ontsluiten van data voor een dashboard kost tijd, maar zal op termijn informatie toegankelijker maken.

Mogelijkerwijs kunnen in de toekomst indicatoren worden bijgesteld of toegevoegd. Voorlopig richten wij ons echter op het goed implementeren van de nu vastgestelde set.

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Middelburg, de secretaris de burgemeester

mr. A. van den Brink

mr. H.M. Bergmann